(1)

Fit-30 ta' April 2024 daħal fis-seħħ qafas ta' governanza ekonomika tal-UE riformat. Ir-Regolament (UE) 2024/1263 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-koordinazzjoni effettiva tal-politiki ekonomiċi u dwar is-sorveljanza baġitarja multilaterali (1), flimkien mar-Regolament emendat (KE) Nru 1467/97 dwar l-implimentazzjoni tal-proċedura ta' defiċit eċċessiv (2), u d-Direttiva emendata tal-Kunsill 2011/85/UE dwar l-oqfsa baġitarji tal-Istati Membri (3) huma l-elementi ewlenin tal-qafas riformat ta' governanza ekonomika tal-UE. Il-qafas għandu l-għan li jippromwovi finanzi pubbliċi sodi u sostenibbli, u tkabbir sostenibbli u inklużiv u r-reżiljenza permezz ta' riformi u investimenti, u li jipprevjeni defiċits eċċessivi tal-gvern. Huwa jippromwovi wkoll is-sjieda nazzjonali u jiffoka aktar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar aktar effettiv u koerenti tar-regoli.

(2)

Il-pjanijiet fiskali-strutturali nazzjonali fuq terminu medju li l-Istati Membri jippreżentaw lill-Kunsill u lill-Kummissjoni huma fiċ-ċentru tal-qafas il-ġdid ta' governanza ekonomika. Il-pjanijiet għandhom jimmiraw li jintlaħqu żewġ objettivi: i) l-iżgurar li, fost l-oħrajn, sa tmiem il-perjodu ta' aġġustament, id-dejn tal-gvern estiż ikun fuq trajettorja ta' tnaqqis plawżibbli, jew jibqa' f'livelli prudenti, u li d-defiċit tal-gvern jinġieb u jinżamm taħt il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG fuq it-terminu medju, u ii) l-iżgurar tat-twettiq ta' riformi u investimenti li jirrispondu għall-isfidi ewlenin identifikati fil-kuntest tas-Semestru Ewropew u li jindirizzaw il-prijoritajiet komuni tal-UE. Għal dak il-għan, kull pjan għandu jippreżenta impenn fuq terminu medju għal perkors tan-nefqa netta (4), li effettivament jistabbilixxi restrizzjoni baġitarja għad-durata tal-pjan, li tkopri erba' jew ħames snin (skont it-terminu regolari tal-leġiżlatura fi Stat Membru). Barra minn hekk, il-pjan għandu jispjega kif l-Istat Membru ser jiżgura t-twettiq ta' riformi u investimenti li jirrispondu għall-isfidi ewlenin identifikati fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, b'mod partikolari fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż (inklużi dawk li jappartjenu għall-proċedura ta' żbilanċi makroekonomiċi (macroeconomic imbalances procedure MIP), jekk applikabbli), u kif il-pjan ser jindirizza l-prijoritajiet komuni tal-Unjoni. Il-perjodu għall-aġġustament fiskali jkopri perjodu ta' erba' snin, li jista' jiġi estiż sa tliet snin jekk l-Istat Membru jintrabat li jwettaq sett ta' riformi u investimenti rilevanti li jissodisfa l-kriterji stabbiliti fir-Regolament (UE) 2024/1263.

(3)

Wara s-sottomissjoni tal-pjan, il-Kummissjoni għandha tivvaluta jekk dan jikkonformax mar-rekwiżiti tar-Regolament (UE) 2024/1263.

(4)

Fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, il-Kunsill irid imbagħad jadotta rakkomandazzjoni biex jistabbilixxi l-perkors tan-nefqa netta tal-Istat Membru kkonċernat u, fejn applikabbli, japprova s-sett ta' impenji ta' riforma u ta' investiment li jirfdu estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament fiskali.

(5)

Fil-25 ta' Ottubru 2024, ir-Rumanija ppreżentat il-pjan fiskali-strutturali nazzjonali fuq terminu medju tagħha lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. Il-preżentazzjoni saret wara estensjoni tal-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 36 tar-Regolament (UE) 2024/1263, kif miftiehem mal-Kummissjoni. L-iskadenza għall-preżentazzjoni ġiet estiża kif miftiehem mal-Kummissjoni fid-dawl tar-raġunijiet ipprovduti mir-Rumanija.

(6)

Sabiex jiġi inkwadrat id-djalogu li jwassal għall-preżentazzjoni tal-pjanijiet fiskali-strutturali nazzjonali fuq terminu medju, fil-21 ta' Ġunju 2024, il-Kummissjoni bagħtet it-trajettorja referenzjarja (5) lir-Rumanija, skont l-Artikolu 9 tar-Regolament (UE) 2024/1263. Il-Kummissjoni ppubblikat it-trajettorja referenzjarja fil-25 ta' Ottubru (6). It-trajettorja referenzjarja hi bbażata fuq ir-riskju u tiżgura li, sa tmiem il-perjodu ta' aġġustament fiskali u fin-nuqqas ta' aktar miżuri baġitarji lil hinn mill-perjodu ta' aġġustament, id-dejn tal-gvern estiż ikun fuq trajettorja plawżibbli 'l isfel jew jibqa' f'livelli prudenti fuq terminu medju, u li d-defiċit tal-gvern estiż jinġieb taħt it-3 % tal-PDG matul il-perjodu ta' aġġustament u jinżamm taħt dak il-valur referenzjarju fuq terminu medju. It-terminu medju huwa definit bħala l-perjodu ta' għaxar snin wara t-tmiem tal-perjodu ta' aġġustament. F'konformità mal-Artikoli 6, il-punt (d), 7 u 8 tar-Regolament (UE) 2024/1263, it-trajettorja referenzjarja hija konsistenti wkoll mal-parametru referenzjarju tad-defiċit, mas-salvagwardja tas-sostenibbiltà tad-dejn u mas-salvagwardja tar-reżiljenza tad-defiċit. It-trajettorja referenzjarja tar-Rumanija tistabbilixxi li, abbażi tas-suppożizzjonijiet tal-Kummissjoni li jsostnu l-gwida minn qabel trażmessa f'Ġunju 2024 u jekk wieħed jassumi perjodu ta' aġġustament ta' 7 snin, in-nefqa netta ma għandhiex tikber b'aktar mill-valuri pprovduti fit-Tabella 1. Dan jikkorrispondi għal tkabbir medju fin-nefqa netta ta' 5,2 % matul il-perjodu ta' aġġustament (2025–2031) u ta' 5,5 % matul il-perjodu 2025–2028.

Tabella 1: Trajettorja referenzjarja pprovduta mill-Kummissjoni lir-Rumanija fil-21 ta' Ġunju 2024

(7)

F'konformità mal-Artikolu 12 tar-Regolament (UE) 2024/1263, ir-Rumanija u l-Kummissjoni impenjaw ruħhom fi djalogu tekniku bejn Lulju u Ottubru 2024. Id-djalogu ffoka fuq il-perkors tan-nefqa netta previst mir-Rumanija u s-suppożizzjonijiet sottostanti tiegħu, u fuq is-sett previst ta' impenji ta' riforma u ta' investiment li jirfdu t-talba tar-Rumanija għal perjodu ta' aġġustament estiż. Id-diskussjonijiet iffukaw fuq ir-riforma tat-taxxa, ir-riforma tal-amministrazzjoni tat-taxxa, ir-riforma tar-reġim tat-taxxa tal-mikrointrapriżi, u r-rieżamijiet tal-infiq. Dan indirizza wkoll it-twettiq previst ta' riformi u investimenti li jirrispondu għall-isfidi ewlenin identifikati fil-kuntest tas-Semestru Ewropew u l-prijoritajiet komuni tal-Unjoni fi tranżizzjoni ekoloġika u diġitali ġusta, ir-reżiljenza soċjali u ekonomika, is-sigurtà tal-enerġija u l-bini tal-kapaċitajiet tad-difiża.

(8)

F'Ottubru 2024, f'konformità mal-Artikolu 11(3) u l-Artikolu 36(1), il-punt (c) tar-Regolament (UE) 2024/1263, skont l-informazzjoni pprovduta mir-Rumanija fil-pjan tagħha, ir-Rumanija kienet involuta fi proċess ta' konsultazzjoni mas-sħab soċjali. Skont l-informazzjoni pprovduta mir-Rumanija fil-pjan tagħha, fis-16 ta' Ottubru 2024, il-pjan tpoġġa f'dibattitu pubbliku mar-rappreżentanti tan-negozju u mas-soċjetà ċivili.

(9)

Ir-Rumanija bħalissa hija soġġetta għal proċedura ta' defiċit eċċessiv (7). Fit-3 ta' April 2020, il-Kunsill, filwaqt li aġixxa fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, adotta d-Deċiżjoni (UE) 2020/509 skont l-Artikolu 126(6) TFUE dwar l-eżistenza ta' sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv fir-Rumanija minħabba nuqqas ta' konformità ppjanat mal-kriterju tad-defiċit tat-TFUE, u ħareġ Rakkomandazzjoni skont l-Artikolu 126(7) TFUE bil-ħsieb li tintemm is-sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv tal-gvern sa mhux aktar tard mill-2022. Fid-dawl tar-reċessjoni kbira fl-attività ekonomika marbuta mal-pandemija tal-COVID-19, fit-18 ta' Ġunju 2021 il-Kunsill adotta Rakkomandazzjoni riveduta skont l-Artikolu 126(7) TFUE għar-Rumanija, li testendi l-iskadenza għall-korrezzjoni sal-2024. Fl-24 ta' Novembru 2021, il-Kummissjoni kkonkludiet li r-Rumanija kienet ħadet azzjoni effettiva b'reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 skont l-Artikolu 126(7) TFUE, u qieset f'dak iż-żmien li ma kien meħtieġ l-ebda pass addizzjonali fil-proċedura ta' defiċit eċċessiv. Madankollu, fl-2023, is-sottokomponenti kollha tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill indirizzati lir-Rumanija fl-2021 ma ntlaħqux b'marġni sinifikanti. Id-defiċit nominali kien ogħla b'mod sinifikanti (6,5 % tal-PDG kontra 4,4 % tal-PDG fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill), l-isforz strutturali kien ħafna inqas minn dak irrakkomandat, u t-tkabbir fin-nefqa netta kien ħafna ogħla minn dak irrakkomandat.

(10)

Għalhekk, fis-26 ta' Lulju 2024, il-Kunsill stabbilixxa li ma ttieħdet l-ebda azzjoni effettiva mir-Rumanija b'reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 (8). Din ir-Rakkomandazzjoni tikkoinċidi mar-Rakkomandazzjoni riveduta tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) TFUE bil-ħsieb li tintemm is-sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija (9). L-adozzjoni simultanja ta' dawk ir-rakkomandazzjonijiet, li hija mfassla u ġġustifikata mit-tranżizzjoni għall-qafas il-ġdid ta' governanza ekonomika, tiżgura l-konsistenza bejn il-perkorsi ta' aġġustament rakkomandati.

(11)

Fid-19 ta' Ġunju 2024, il-Kummissjoni kkonkludiet li r-Rumanija qiegħda tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B'mod partikolari, ir-Rumanija qiegħda tiffaċċa vulnerabbiltajiet relatati mal-kontijiet esterni, prinċipalment marbuta ma' defiċits tal-gvern kbar u li qegħdin jiżdiedu, filwaqt li pressjonijiet sinifikanti fuq il-prezzijiet u l-kostijiet żdiedu u l-azzjoni politika kienet batuta (10).

(12)

Fil-21 ta' Ottubru 2024, il-Kunsill indirizza lir-Rumanija sensiela ta' rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż (CSRs, country-specific recommendations) fil-kuntest tas-Semestru Ewropew (11).

(13)

F'konformità mal-Artikolu 16 tar-Regolament (UE) 2024/1263, il-Kummissjoni vvalutat il-pjan kif ġej:

(14)

L-attività ekonomika fir-Rumanija kibret bi 2,4 % fl-2023, xprunata mid-domanda domestika. Skont it-Tbassir tal-Ħarifa 2024 tal-Kummissjoni Ewropea, l-ekonomija hija mistennija li tikber b'1,4 % fl-2024, bid-deċellerazzjoni tirrifletti l-iżviluppi aktar baxxi fil-produzzjoni industrijali, fil-kostruzzjoni residenzjali, fit-teknoloġija tal-informazzjoni u fis-servizzi tat-trasport. Fl-2025, il-PDG reali huwa mistenni li jiżdied bi 2,5 %, appoġġat minn konsum privat reżiljenti u aċċellerazzjoni tal-investiment privat, bit-tnejn li huma megħjuna minn kundizzjonijiet finanzjarji aktar favorevoli. Fl-2026, il-PDG reali huwa mistenni li jiżdied bi 2,9 % peress li l-investiment iffinanzjat mill-UE fl-infrastruttura pubblika jenħtieġ li jipprovdi stimolu qawwi għat-tkabbir hekk kif il-programm RRF (RRF, Recovery and Resilience Facility) jidħol fl-istadju finali tiegħu. Matul il-perjodu tat-tbassir (jiġifieri, 2024–2026), it-tkabbir tal-PDG potenzjali fir-Rumanija huwa mistenni li jkun ta' medja ta' 2,2 %, xprunat mill-approfondiment tal-kapital u mit-tkabbir fil-produttività totali tal-fatturi. Ir-rata tal-qgħad kienet ta' 5,6 % fl-2023 u hija pprojettata mill-Kummissjoni li tammonta għal 5,5 % fl-2024, 5,5 % fl-2025 u 5,4 % fl-2026. L-inflazzjoni (deflatur tal-PDG) hija pprojettata li tonqos minn 12,8 % fl-2023 għal 9,0 % fl-2024, u li tilħaq 5,9 % fl-2025 u 5,3 % fl-2026.

(15)

Fir-rigward tal-iżviluppi fiskali, fl-2023 id-defiċit tal-gvern estiż tar-Rumanija kien jammonta għal 6,5 % tal-PDG. Skont it-Tbassir tal-Ħarifa 2024 tal-Kummissjoni Ewropea, huwa mistenni li jilħaq 8,0 % tal-PDG fl-2024, 7,9 % tal-PDG fl-2025 u, fuq bażi ta' ebda bidla fil-politika, 7,9 % tal-PDG fl-2026. It-tbassir tal-Kummissjoni ma jirriflettix l-abbozz tal-baġit tar-Rumanija għall-2025, li għad irid jitfassal. Id-dejn tal-gvern estiż kien ta' 48,9 % tal-PDG fi tmiem l-2023. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni, il-proporzjon tad-dejn huwa mistenni li jiżdied għal 52,2 % tal-PDG fi tmiem l-2024. Hu pprojettat li jiżdied għal 56,1 % tal-PDG fi tmiem l-2025 u għal 59,7 % fi tmiem l-2026. It-tbassir fiskali mill-Kummissjoni ma jqisx l-impenji ta' politika fil-pjanijiet fuq terminu medju bħala tali sakemm ma jkunux sostnuti minn miżuri ta' politika konkreti mħabbra b'mod kredibbli u speċifikati biżżejjed.

(16)

Il-pjan fiskali-strutturali nazzjonali fuq terminu medju tar-Rumanija jkopri l-perjodu 2025-2028 u jippreżenta aġġustament fiskali fuq 7 snin.

(17)

Il-pjan fih l-informazzjoni kollha meħtieġa mill-Artikolu 13 tar-Regolament (UE) 2024/1263.

(18)

Il-pjan jintrabat għall-perkors tan-nefqa netta indikat fit-Tabella 2, li jikkorrispondi għat-tkabbir medju nett fin-nefqa ta' 4,8 % matul is-snin 2025–2028. Barra minn hekk, ir-Rumanija tintrabat ma' sett ta' riformi u ta' investimenti bil-ħsieb li testendi l-perjodu ta' aġġustament għal 7 snin (2025–2031), li matulhom it-tkabbir medju tan-nefqa netta huwa pjanat li jkun ta' 4,4 %. It-tkabbir medju fin-nefqa netta rrapportat fil-pjan matul il-perjodu ta' aġġustament (2025–2031) huwa aktar baxx mit-tkabbir medju fin-nefqa netta fit-trajettorja referenzjarja trażmessa mill-Kummissjoni fil-21 ta' Ġunju 2024 (5,2 %). Il-pjan jassumi li t-tkabbir tal-PDG reali potenzjali jonqos gradwalment minn 2,7 % fl-2024 għal 2,0 % fl-2031. Barra minn hekk, il-pjan jistenna li r-rata ta' tkabbir tad-deflatur tal-PDG tonqos minn 7,2 % fl-2024 għal 5,0 % fl-2025 u li gradwalment tonqos aktar għal 4,4 % fl-2031.

Tabella 2: Perkors tan-nefqa netta u suppożizzjonijiet ewlenin fil-pjan tar-Rumanija

(19)

Jekk il-perkors tan-nefqa netta li għalih sar impenn fil-pjan u s-suppożizzjonijiet sottostanti jimmaterjalizzaw, id-dejn tal-gvern estiż, skont il-pjan, jiżdied minn 52,2 % tal-PDG fl-2024 għal 62,6 % tal-PDG fl-2029, qabel ma jonqos għal 61,4 % tal-PDG fl-2031, skont it-tabella li ġejja. Imbagħad, hu pprojettat li jonqos b'mod kontinwu għal livelli ferm inqas minn 60 % tal-PDG matul l-10 snin wara t-tmiem tal-perjodu kopert mill-pjan.

Tabella 3: Dejn tal-gvern estiż u żviluppi tal-bilanċ fil-pjan tar-Rumanija

Għalhekk, skont il-pjan, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż jinġieb taħt il-valur referenzjarju tat-Trattat ta' 60 % tal-PDG fuq terminu medju. Dan huwa plawżibbli peress li, abbażi tas-suppożizzjonijiet tal-pjan, id-dejn ikun projettat li jibqa' taħt is-60 % tal-PDG sal-2041 skont it-testijiet tal-istress deterministiċi kollha tal-Analiżi tas-Sostenibbiltà tad-Dejn tal-Kummissjoni. Għalhekk, abbażi tal-impenji ta' politika u s-suppożizzjonijiet makroekonomiċi tal-pjan, il-perkors tan-nefqa netta ppreżentat fil-pjan huwa konsistenti mar-rekwiżit għad-dejn kif stabbilit fl-Artikolu 6(a) u l-Artikolu 16(2) tar-Regolament (UE) 2024/1263.

(20)

Fuq il-bażi tal-perkors u s-suppożizzjonijiet tan-nefqa netta tal-pjan, id-defiċit tal-gvern estiż jonqos minn 7,9 % tal-PDG fl-2024 għal 2,5 % tal-PDG fl-2031, jiġifieri l-ewwel sena meta jkun taħt it-3 % tal-PDG. Għalhekk, skont il-pjan, il-bilanċ tal-gvern estiż ma jaqbiżx il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG fi tmiem il-perjodu ta' aġġustament (2031). Barra minn hekk, fl-10 snin ta' wara l-perjodu ta' aġġustament (jiġifieri sal-2041), id-defiċit tal-gvern ma jaqbiżx it-3 % tal-PDG. Għalhekk, abbażi tal-impenji ta' politika u s-suppożizzjonijiet makroekonomiċi tal-pjan, il-perkors tan-nefqa netta mressaq fil-pjan huwa konsistenti mar-rekwiżit għad-defiċit kif stabbilit fl-Artikoli 6(b) u 16(2) tar-Regolament (UE) 2024/1263.

(21)

Il-profil taż-żmien tal-aġġustament fiskali, imkejjel bħala l-bidla fil-bilanċ primarju strutturali, kif deskritt fil-pjan, huwa lineari, kif meħtieġ mill-Artikolu 6, il-punt (c), tar-Regolament (UE) 2024/1263. B'riżultat ta' dan, l-aġġustament fiskali matul l-ewwel 4 snin tal-pjan huwa proporzjonali għall-isforz ta' aġġustament totali. Għalhekk, abbażi tal-impenji ta' politika u s-suppożizzjonijiet makroekonomiċi tal-pjan, il-perkors tan-nefqa netta mressaq fil-pjan hu konsistenti mal-klawżola ta' salvagwardja ta' ebda posponiment kif stabbilit fl-Artikolu 6, il-punt (c) u fid-dispożizzjoni tranżizzjonali fl-Artikolu 36(1), il-punt (e) tar-Regolament (UE) 2024/1263.

Tabella 4: Żviluppi fil-bilanċ primarju strutturali fil-pjan tar-Rumanija

(22)

Il-perkors tan-nefqa netta stabbilit fil-pjan huwa konformi mar-rekwiżiti skont il-proċedura ta' defiċit eċċessiv (b'mod partikolari mal-aġġustament strutturali annwali minimu stabbilit fl-Artikolu 3(4), it-tielet subparagrafu tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97).

(23)

Ir-rekwiżit tal-parti preventiva stabbilit fl-Artikolu 8 tar-Regolament (UE) 2024/1263 rigward is-salvagwardja tar-reżiljenza għad-defiċit, li għandu l-għan li jipprovdi marġni komuni relatat mal-valur referenzjali tad-defiċit ta' 3 % tal-PDG, ma japplikax għar-Rumanija, peress li d-defiċit huwa ppjanat li jinġieb biss taħt it-3 % tal-PDG fl-aħħar sena tal-perjodu ta' aġġustament.

(24)

Skont il-pjan, id-dejn tal-gvern ser ikun bejn 60 % u 90 % tal-PDG bejn l-2027 u l-2031. Madankollu, peress li skont il-pjan, id-defiċit tal-gvern ser ikun inqas minn 3 % tal-PDG fl-2031, li jirriżulta fi tħassir tad-deċiżjoni li tistabbilixxi l-eżistenza ta' defiċit eċċessiv fis-sena wara t-tmiem tal-perjodu ta' aġġustament, is-salvagwardja tas-sostenibbiltà tad-dejn ma tapplikax matul il-perjodu kopert mill-pjan.

(25)

Il-pjan huwa bbażat fuq sett ta' suppożizzjonijiet li jvarjaw mis-suppożizzjonijiet tal-Kummissjoni mibgħuta lir-Rumanija fil-21 ta' Ġunju. B'mod partikolari, il-pjan juża suppożizzjonijiet differenti għal ħames varjabbli, jiġifieri l-punt tat-tluq (bilanċ primarju strutturali fl-2024), it-tkabbir tal-PDG potenzjali u reali, it-tkabbir tad-deflatur tal-PDG u jqis id-deprezzament preżunt tal-munita nazzjonali. Valutazzjoni ta' dawn id-differenzi fis-suppożizzjonijiet hija pprovduta hawn taħt. Id-differenzi fis-suppożizzjonijiet bl-aktar impatt sinifikanti fuq it-tkabbir medju tan-nefqa netta huma elenkati hawn taħt, flimkien ma' valutazzjoni ta' kull differenza kkunsidrata b'mod iżolat.

Id-differenza li jifdal fis-suppożizzjonijiet ma għandhiex impatt sinifikanti fuq it-tkabbir medju fin-nefqa netta meta mqabbel mas-suppożizzjonijiet tal-Kummissjoni. B'mod ġenerali, id-differenzi kollha fis-suppożizzjonijiet meħuda flimkien iwasslu għal tkabbir medju fin-nefqa netta fil-pjan li huwa aktar baxx mit-trajettorja referenzjarja. Il-Kummissjoni ser tqis il-valutazzjoni ta' hawn fuq tas-suppożizzjonijiet tal-pjan f'valutazzjonijiet futuri tal-konformità ma' din ir-rakkomandazzjoni.

(26)

Skont l-istrateġija fiskali indikattiva fil-pjan, l-impenji fuq in-nefqa netta ser jitwettqu prinċipalment permezz ta' trażżin fl-infiq. Il-proporzjon tan-nefqa primarja tal-gvern mal-PDG hu pprojettat li jonqos minn 40,6 % fl-2024 għal 34,6 % fl-2031, jiġifieri, 6 punti perċentwali fuq 7 snin. Il-kategoriji kollha tan-nefqa huma pprojettati li jonqsu bħala sehem mill-PDG. Dan l-impenn huwa appoġġat sa ċertu punt mir-riformi tan-nefqa ppreżentati fil-pjan (rieżamijiet tan-nefqa, riformi tal-pensjonijiet, riforma tal-governanza tal-intrapriżi tal-Istat) iżda ser ikunu meħtieġa implimentazzjoni rigoruża u miżuri addizzjonali relatati ma' dawk inklużi fil-pjan biex jintlaħqu l-miri. L-ispeċifikazzjoni tal-miżuri ta' politika għandha tiġi kkonfermata jew aġġustata u kkwantifikata fil-baġits annwali.

(27)

Fl-istess ħin, hemm riskji għall-implimentazzjoni tal-istrateġija fiskali indikattiva fil-pjan. Il-biċċa l-kbira ta' dawn l-impenji ser ikollhom jiġu implimentati minn gvern ġdid. Barra minn hekk, fl-20 ta' Novembru 2024, il-Ministru għax-Xogħol u s-Solidarjetà Soċjali ħabbar żieda ta' 12,1 % fil-valur tal-punt ta' referenza għall-pensjonijiet. Din it-tħabbira timplika żieda ħafna akbar (madwar 1 % tal-PDG) fil-pensjonijiet milli jidher li huwa preżunt fil-pjan, jiġifieri ffriżar nominali fil-pensjonijiet fl-2025.

(28)

Fil-pjan, ir-Rumanija tintrabat ma' sett ta' riformi u investimenti li għandhom l-għan li jtejbu t-tkabbir potenzjali u s-sostenibbiltà fiskali, biex jirfdu estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament fiskali minn 4 għal 7 snin. Is-sett ta' riformi u investimenti li jirfdu estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament huwa magħmul minn diversi impenji mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza (RRP, Recovery and Resilience Plan); xi impenji mill-RRP bi speċifikazzjonijiet addizzjonali; kif ukoll xi riformi ġodda. Dan jinkludi l-miżuri li ġejjin (ara wkoll l-Anness II):

(29)

F'konformità mal-Artikolu 14(3) tar-Regolament (UE) 2024/1263, kull riforma u investiment li jirfdu estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament hija dettaljata biżżejjed, frontloaded, marbuta biż-żmien u verifikabbli.

(30)

L-impenji tal-RRP li jirfdu l-estensjoni fihom riformi u investimenti sinifikanti mmirati lejn it-titjib tas-sostenibbiltà fiskali u t-tisħiħ tal-potenzjal tat-tkabbir tal-ekonomija. Barra minn hekk, ir-Rumanija timpenja ruħha li tkompli l-isforz ta' riforma matul il-perjodu kopert mill-pjan fiskali-strutturali fuq terminu medju u li żżomm il-livelli ta' investiment iffinanzjati fil-livell nazzjonali realizzati matul il-perjodu kopert mill-RRP (ara hawn taħt, it-Tabella 5). L-impenn ser jiġi mmonitorjat matul il-fażi ta' implimentazzjoni tal-pjan. Għaldaqstant, l-impenji skont l-RRP jistgħu jitqiesu għall-estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament kif previst mill-Artikolu 36(1), il-punt (d) tar-Regolament (UE) 2024/1263.

(31)

Is-sett ta' riformi u ta' investimenti li jirfdu l-estensjoni huwa mistenni li jtejjeb il-potenzjal tat-tkabbir u tar-reżiljenza tal-ekonomija tar-Rumanija b'mod sostenibbli kif meħtieġ mill-Artikolu 14(2), il-punt (a) tar-Regolament (UE) 2024/1263. Il-pjan ma jipprovdix stimi kwantifikati tal-impatt tar-riformi u l-investimenti fuq it-tkabbir potenzjali. Madankollu, ir-riformi fil-pensjonijiet (is-sistema ġenerali u l-pensjonijiet speċjali) jenħtieġ li maż-żmien jikkontribwixxu għal forza tax-xogħol akbar meta mqabbla max-xenarju ta' nuqqas ta' riforma u għalhekk iżidu l-PDG potenzjali. Barra minn hekk, il-pjan jipprevedi żieda kbira fl-investiment pubbliku, speċjalment fis-snin bikrin tal-perjodu kopert mill-pjan, minn 5,4 % tal-PDG fl-2023 għal 7,1 % fl-2025 u 7,3 % fl-2026. Dawn l-investimenti, fl-oqsma kollha inkluża l-infrastruttura ewlenija, ser jgħinu biex jiżdied il-potenzjal tat-tkabbir u r-reżiljenza tal-ekonomija. Ir-rieżamijiet tal-infiq jenħtieġ li jgħinu wkoll fir-riallokazzjoni tar-riżorsi fil-baġit lejn prijoritajiet li jsaħħu t-tkabbir.

(32)

Is-sett ta' riformi u investimenti li jirfdu l-estensjoni huwa mistenni li jappoġġa s-sostenibbiltà fiskali kif meħtieġ mill-Artikolu 14(2), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2024/1263. Ir-riformi relatati man-naħa tad-dħul tal-baġit ser jiġġeneraw dħul addizzjonali sinifikanti għall-gvern. L-effett kumulattiv tar-riforma tat-taxxa, ir-riforma tal-amministrazzjoni tat-taxxa, u r-riforma tar-reġim tat-taxxa għall-mikrointrapriżi jenħtieġ li, meta jiġu implimentati bis-sħiħ, irendu dħul addizzjonali ta' madwar 2,0 % sa 2,5 % tal-PDG. Min-naħa tan-nefqa, ir-riformi mmirati lejn it-tisħiħ tar-rieżamijiet tal-infiq u l-ġestjoni tal-operaturi ekonomiċi tal-Istat/lokali (SOEs) huma mistennija li jiġġeneraw iffrankar ta' bejn 0,5 % u 1,0 % tal-PDG, anke jekk xi wħud mill-istimi fil-pjan jidhru għoljin. Barra minn hekk, il-liġi dwar il-paga unitarja għall-impjegati tas-settur pubbliku, jekk tiġi implimentata fil-pakkett previst fil-pjan, jenħtieġ li tippermetti tnaqqis sinifikanti tal-kont tal-pagi tas-settur pubbliku bħala sehem tal-PDG b'1,5 % tal-PDG bejn l-2024 u l-2031 skont il-pjan. Fl-aħħar, ir-riformi tal-pensjonijiet (is-sistema ġenerali u l-pensjonijiet speċjali) diġà ser jiġġeneraw tfaddil sa tmiem il-perjodu ta' 7 snin kopert mill-pjan, iżda l-biċċa l-kbira tat-tfaddil ser jimmaterjalizza fuq terminu itwal.

(33)

Is-sett ta' riformi u investimenti li jirfdu l-estensjoni jikkontribwixxi għall-prijoritajiet komuni tal-UE kif meħtieġ mill-Artikolu 14(2), il-punt (c), tar-Regolament (UE) 2024/1263. Il-biċċa l-kbira tar-riformi li jirfdu t-talba għal estensjoni jikkontribwixxu għar-reżiljenza soċjali u ekonomika, billi jiżguraw l-istabbiltà fiskali, itejbu l-effiċjenza tas-settur pubbliku u jippromwovu t-tkabbir ekonomiku sostenibbli. L-impenji fil-qasam tat-titjib tal-amministrazzjoni tat-taxxa u l-implimentazzjoni ta' rieżamijiet tal-infiq bir-reqqa jenħtieġ li maż-żmien jippermettu r-riallokazzjoni tar-riżorsi lejn prijoritajiet li jiffavorixxu l-prestazzjoni ekonomika u t-titjib soċjali. Ir-riforma tal-mekkaniżmu għall-iffissar tal-paga minima jenħtieġ li tiżgura livell xieraq għall-paga minima li jirrispetta l-prijoritajiet soċjali u ekonomiċi. Ir-riformi tal-pensjonijiet (is-sistema ġenerali u l-pensjonijiet speċjali) ser jiżguraw is-sostenibbiltà tas-sistema u jżidu l-ekwità u l-ġustizzja fil-livell tal-pensjonijiet. Fl-aħħar, it-titjib fid-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni tat-taxxa jenħtieġ li jikkontribwixxi għat-tranżizzjoni diġitali. Il-prijoritajiet komuni l-oħrajn tal-UE, jiġifieri l-iżgurar tas-sigurtà tal-enerġija u l-bini tal-kapaċitajiet tad-difiża, mhumiex indirizzati direttament mis-sett ta' riformi u investimenti li jirfdu estensjoni, għalkemm din tal-ewwel hija indirizzata fl-RRP tar-Rumanija.

(34)

Is-sett ta' riformi u investimenti li jirfdu l-estensjoni jindirizza wħud mis-CSRs rilevanti (12) maħruġa bħala parti mis-Semestru Ewropew kif meħtieġ mill-Artikolu 14(2), il-punt (d), tar-Regolament (UE) 2024/1263. B'mod partikolari, ir-riformi huma mistennija jikkontribwixxu għas-CSR li nħarġet fl-2023 dwar l-indirizzar tar-rakkomandazzjoni fiskali li titlob lir-Rumanija tikkoreġi d-defiċit eċċessiv tagħha u tindirizza l-iżbilanċi eċċessivi. Fix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-pjan, id-defiċit tal-kont kurrenti hu pprojettat li jonqos minn 7,7 % tal-PDG fl-2024 għal 4,1 % tal-PDG fl-2031. Il-biċċa l-kbira tal-impatt ġej mit-tnaqqis fid-defiċit tal-gvern, li huwa appoġġat mir-riformi li jirfdu t-talba għal perkors ta' aġġustament estiż. It-tkabbir aktar bil-mod fl-infiq tal-gvern u fil-politiki tal-introjtu prudenti (żidiet moderati fil-pensjonijiet u fil-pagi pubbliċi, riforma tal-paga minima) huma mistennija li jappoġġaw il-kompetittività.

(35)

Ir-riforma tal-paga minima u r-riforma tal-pensjonijiet huma mistennija jgħinu biex jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet tas-CSR mill-2019 dwar il-ħtieġa li jiġi żgurat l-iffissar tal-paga minima abbażi ta' kriterji oġġettivi, konsistenti mal-ħolqien tal-impjiegi u mal-kompetittività. Ir-riformi dwar ir-ristrutturar tas-sistema tan-nefqa pubblika (rieżamijiet tal-infiq) u r-riforma tas-sistema tal-pagi tas-settur pubbliku huma mistennija li jgħinu biex jiġu indirizzati r-rakkomandazzjonijiet tas-CSR mill-2019 u l-2020 dwar il-ħtieġa li tittejjeb l-effiċjenza tal-akkwist pubbliku u l-kwalità u l-effettività tal-amministrazzjoni pubblika. Barra minn hekk, ir-riforma tal-pensjonijiet u r-riforma tal-pensjonijiet speċjali ser jgħinu fl-indirizzar tas-CSR li nħarġet fl-2019 dwar l-iżgurar tas-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi u l-vijabbiltà fit-tul tal-fondi tal-pensjonijiet tat-tieni pilastru, filwaqt li r-riforma tat-taxxa u r-riforma tal-amministrazzjoni tat-taxxa ser jikkontribwixxu biex jindirizzaw is-CSRs mill-2019 u 2020 dwar l-iżgurar tas-sostenibbiltà fiskali u t-tisħiħ tal-konformità mat-taxxa u l-ġbir tat-taxxa. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri li jirfdu l-estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament għandhom jgħinu wkoll biex jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet tas-CSR mill-2022 u l-2023 dwar it-twettiq ta' politiki fiskali bil-għan li tintemm is-sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv tal-gvern.

(36)

Il-pjan jiżgura li l-livell ġenerali ppjanat ta' investiment pubbliku ffinanzjat nazzjonalment realizzat bħala medja matul il-perjodu kopert mill-RRP jinżamm, kif meħtieġ mill-Artikolu 14(4) tar-Regolament (UE) 2024/1263.

Tabella 5: Investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali skont il-pjan (% tal-PDG)

(37)

Fl-aħħar nett, is-sett ta' impenji ta' riforma u investiment li jirfdu estensjoni jista' jitqies bħala konsistenti mal-impenji fl-RRP u l-Ftehim ta' Sħubija miftiehma skont il-Qafas Finanzjarju Pluriennali kif meħtieġ mill-Artikolu 14(2), il-punt (d), tar-Regolament (UE) 2024/1263. Jiġifieri, f'konformità mar-rekwiżiti tar-Regolament (UE) 2024/1263, kull impenn huwa mistenni li jopera b'mod kontinwu u kumplimentari mal-RRP jew mal-Ftehim ta' Sħubija tal-politika ta' koeżjoni Ewropea tar-Rumanija, u li jirrispondi għas-CSRs, u għal prijorità komuni waħda jew aktar tal-UE.

(38)

Bħala konklużjoni, is-sett ta' riformi u ta' investimenti li jirfdu l-estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament huwa vvalutat bħala li jissodisfa, meħuda flimkien, il-kriterji fl-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2024/1263. B'riżultat ta' dan, il-perjodu ta' aġġustament jista' jiġi estiż minn 4 sa 7 snin, kif ippreżentat fil-pjan.

(39)

Minbarra s-sett ta' riformi u investimenti li jirfdu estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament, il-pjan jiddeskrivi l-intenzjonijiet ta' politika li jikkonċernaw investimenti oħrajn biex jirrispondu għal xi wħud mill-isfidi identifikati fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, speċjalment is-CSRs, inklużi dawk li jappartjenu għall-MIP, u biex jiġu indirizzati l-prijoritajiet komuni tal-UE.

(40)

Fir-rigward tal-prijorità komuni ta' tranżizzjoni ekoloġika u diġitali ġusta, li tinkludi l-objettivi klimatiċi stabbiliti fir-Regolament (UE) 2021/1119, il-pjan jinkludi riformi u investiment biex tiġi appoġġata d-dekarbonizzazzjoni ta' industriji kbar (azzar u sustanzi kimiċi), permezz tal-elettrifikazzjoni tal-proċessi ta' produzzjoni u l-bidla għall-użu ta' idroġenu rinnovabbli jew fjuwils tal-idroġenu rinnovabbli. Il-baġit totali tal-iskema huwa ta' EUR 1 biljun, b'pagamenti li għandhom isiru fil-perjodu 2025-2031. Il-finanzjament ta' din l-iskema għandu jinkiseb permezz tal-bejgħ ta' kwoti ta' emissjonijiet ta' gassijiet serra (kwoti tas-CO2). Il-pjan jinkludi wkoll programm ta' investiment għar-riabilitazzjoni tal-infrastruttura tal-irrigazzjoni (EUR 2,3 biljun) u tal-infrastruttura tad-drenaġġ (EUR 34 miljun) ewlenin. Dawn il-miżuri ser jgħinu biex jiġu indirizzati s-CSRs li nħarġu fl-2022 u fl-2023 relatati mal-ħtieġa li titnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u li titħaffef it-tranżizzjoni tal-enerġija, billi l-enerġija rinnovabbli tiġi implimentata aktar malajr u billi titjieb il-kapaċità tal-grilja biex tkun tista' topera kapaċità ġdida fis-suq. L-aspetti relatati mal-ekwità tat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali mhumiex deskritti fil-pjan.

(41)

Fir-rigward tal-prijorità komuni tar-reżiljenza soċjali u ekonomika, inkluż il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, il-pjan jinkludi skema ġdida ta' Appoġġ mill-Istat għall-investimenti biex jappoġġaw l-iżvilupp reġjonali, permezz ta' proġetti ta' investiment fuq skala kbira mmirati lejn setturi ta' livell għoli u l-appoġġ għad-diversifikazzjoni tal-attivitajiet ekonomiċi fir-reġjuni li huma anqas favoriti. Il-baġit totali allokat huwa ta' EUR 450 miljun. Il-pjan jinkludi wkoll skema ta' għajnuna mill-Istat għal investimenti strateġiċi, b'għotjiet, ħelsien mit-taxxa u miżuri ta' simplifikazzjoni amministrattiva (it-tqassir tal-iskadenzi għall-permessi, l-għoti dirett ta' art għall-implimentazzjoni ta' investimenti fid-dominju pubbliku jew privat li huwa proprjetà tal-awtoritajiet pubbliċi statali/lokali, il-forniment ta' infrastruttura tat-trasport u l-utilitajiet meħtieġa għall-investimenti). Il-baġit totali tal-iskema huwa ta' EUR 1 biljun, b'pagamenti li għandhom isiru fil-perjodu 2025–2031. Is-setturi li ser ikunu jistgħu jibbenefikaw minn din l-iskema huma: l-industrija tal-ikel, l-industrija kimika, l-industrija farmaċewtika, l-industrija metallurġika, l-industrija tad-difiża, l-industrija tal-kostruzzjoni tal-metall, il-kostruzzjoni ta' makkinarju u installazzjonijiet, il-manifattura ta' makkinarju u tagħmir, u t-tagħmir elettriku. Dawn il-miżuri ser jgħinu biex jindirizzaw is-CSR dwar l-għoti ta' appoġġ ta' likwidità lill-ekonomija għan-negozji li nħareġ fl-2020.

(42)

Fir-rigward tal-prijorità komuni tas-sigurtà tal-enerġija, il-pjan isemmi l-parteċipazzjoni tar-Rumanija f'inizjattivi tal-infrastruttura tranżnazzjonali tat-trasport tal-enerġija mmirati lejn iż-żieda tas-sigurtà tal-enerġija tal-Ewropa, inkluż il-Kuritur tan-Nofsinhar, il-Kuritur BRUA (il-Bulgarija - ir-Rumanija - l-Ungerija - l-Awstrija), u l-Kuritur Trans-Balkan.

(43)

Fir-rigward tal-prijorità komuni tal-kapaċitajiet tad-difiża, il-pjan jirreferi għal inizjattivi ġodda biex jiġi regolat il-qafas legali ġenerali għall-għoti ta' faċilitajiet għal investimenti b'impatt sinifikanti fil-qasam tal-manifattura. Waħda minn dawn il-faċilitajiet hija skema ta' għajnuna mill-Istat li għandha l-għan li tkopri, fost l-oħrajn, l-industrija tad-difiża.

(44)

Il-pjan jipprovdi xi informazzjoni dwar il-konsistenza u, fejn xieraq, il-komplementarjetà, mal-fondi tal-politika ta' koeżjoni u l-RRP tar-Rumanija u l-benefiċċji tagħhom għar-Rumanija, u jisħaq fuq il-komplementarjetà bejn il-fondi nazzjonali u dawk Ewropej, speċjalment rigward proġetti ta' infrastruttura u żvilupp rurali maġġuri, u li s-suċċess tal-użu tal-fondi Ewropej jiddependi fuq il-ġestjoni effiċjenti tal-fondi Ewropej u l-fondi allokati permezz tal-baġit ġenerali kkonsolidat tar-Rumanija.

(45)

Il-pjan jipprovdi ħarsa ġenerali lejn il-ħtiġijiet ta' investiment pubbliku tar-Rumanija relatati mal-prijoritajiet komuni tal-UE. Fir-rigward ta' tranżizzjoni ġusta, ekoloġika u diġitali, il-pjan jirreferi għall-iskema ta' għajnuna għad-dekarbonizzazzjoni tal-proċessi ta' produzzjoni industrijali permezz tal-elettrifikazzjoni tal-proċessi ta' produzzjoni u l-bidla għall-użu tal-idroġenu rinnovabbli jew tal-fjuwils tal-idroġenu rinnovabbli. Fir-rigward tar-reżiljenza soċjali u ekonomika, inkluż il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, il-pjan jirrapporta b'mod partikolari l-ħtieġa li jiġi implimentat programm ta' investiment għar-riabilitazzjoni tal-infrastruttura tal-irrigazzjoni ewlenija, l-iskema ta' għajnuna mill-Istat biex tappoġġa proġetti ta' investiment fis-settur tal-manifattura, u investimenti biex jiġi żgurat l-iżvilupp reġjonali inklużi proġetti ta' investiment fuq skala kbira. Dwar l-akkumulazzjoni tal-kapaċitajiet tad-difiża, il-pjan jirrapporta l-ħtieġa li tiġi implimentata bis-sħiħ l-iskema ta' għajnuna mill-Istat għal investimenti strateġiċi, b'għotjiet, ħelsien mit-taxxa u forom oħrajn ta' appoġġ, li ser jappoġġaw lis-settur tad-difiża, fost l-oħrajn.

(46)

B'mod ġenerali, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-pjan tar-Rumanija jissodisfa r-rekwiżiti tar-Regolament (UE) 2024/1263.

(47)

Il-Kunsill jilqa' l-pjan fiskali-strutturali fuq terminu medju tar-Rumanija u jqis li l-implimentazzjoni sħiħa tiegħu twassal biex jiġu żgurati finanzi pubbliċi sodi u tiġi appoġġata s-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku kif ukoll tkabbir sostenibbli u inklużiv.

(48)

Il-Kunsill jieħu nota tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-pjan. Madankollu, il-Kunsill jistieden lill-Kummissjoni biex tippreżenta l-valutazzjoni tagħha tal-pjanijiet futuri f'dokument separat mir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni għar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill.

(49)

Il-Kunsill jieħu nota tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-perkors tan-nefqa netta u s-suppożizzjonijiet makroekonomiċi ewlenin fil-pjan, inkluż fir-rigward tal-gwida minn qabel mill-Kummissjoni, kif ukoll l-implikazzjonijiet tal-perkors tan-nefqa netta tal-pjan għad-defiċit u d-dejn tal-gvern. Il-Kunsill jieħu nota tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni li s-suppożizzjonijiet makroekonomiċi u fiskali, filwaqt li f'xi każijiet huma differenti mis-suppożizzjonijiet tal-Kummissjoni, inkluż biex jipprovdu għal data makroekonomika u fiskali aġġornata, huma ġeneralment debitament ġustifikati u sostnuti minn argumenti ekonomiċi sodi. Il-Kunsill jieħu nota tal-istrateġija fiskali wiesgħa tal-pjan u r-riskji għall-prospettiva, li jistgħu jaffettwaw il-materjalizzazzjoni tax-xenarju makroekonomiku u s-suppożizzjonijiet sottostanti u t-twettiq tal-perkors tan-nefqa netta tal-pjan. Il-Kunsill jinnota wkoll li r-riskji ġeopolitiċi jistgħu jagħmlu pressjoni fuq in-nefqiet tad-difiża.

(50)

Il-Kunsill jistenna li r-Rumanija tkun lesta taġġusta l-istrateġija fiskali tagħha kif meħtieġ biex tiżgura t-twettiq tal-perkors tan-nefqa netta tagħha. Il-Kunsill huwa determinat li jissorvelja mill-qrib l-iżviluppi ekonomiċi u fiskali, inkluż dawk sottostanti għax-xenarju tal-pjan.

(51)

Il-Kunsill iqis li aktar diskussjonijiet biex jinstab fehim komuni dwar l-implikazzjonijiet ta' sorveljanza annwali tar-rati ta' tkabbir kumulattiv tan-nefqa netta huma meħtieġa fil-ħin għaċ-ċiklu li jmiss ta' sorveljanza fiskali.

(52)

Il-Kunsill japprova s-sett ta' impenji ta' riforma u investiment ippreżentati mir-Rumanija fil-pjan fuq terminu medju tagħha li jirfed l-estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament u jilqa' l-isforzi biex jiġi kkwantifikat l-impatt fuq it-tkabbir u s-sostenibbiltà fiskali. Il-Kunsill jaqbel mal-Kummissjoni li s-sett ta' impenji ta' riforma u investimenti ppreżentati mir-Rumanija jiġġustifikaw estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament minn 4 għal 7 snin. Il-Kunsill jieħu nota tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni li tindika l-issodisfar, meħuda flimkien, tal-kriterji fl-Artikolu 14, b'kont meħud ukoll tad-dispożizzjoni tranżizzjonali tal-Artikolu 36, il-punt (1d), tar-Regolament (UE) 2024/1263 mis-sett ta' riformi u investimenti li jirfdu l-estensjoni. Il-Kunsill jieħu nota tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni li tindika li l-impenji ta' riforma u investiment huma mistennija jtejbu l-potenzjal tat-tkabbir u r-reżiljenza tal-ekonomija b'mod sostenibbli u jappoġġaw is-sostenibbiltà fiskali. Il-Kunsill jirrakkomanda li r-Rumanija timplimenta bis-sħiħ is-sett ta' impenji ta' riformi u investimenti biex tippreserva l-estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament.

(53)

Il-Kunsill jieħu nota tad-deskrizzjoni tal-Kummissjoni tar-riformi u l-ħtiġijiet u l-intenzjonijiet ta' investiment, minbarra l-valutazzjoni tas-sett ta' impenji ta' riforma u ta' investiment li jirfdu estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament, b'reazzjoni għall-isfidi ewlenin identifikati fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, u jenfasizza l-importanza li jiġi żgurat it-twettiq ta' tali riformi u investimenti. Il-Kunsill, abbażi tar-rapporti ppreżentati mill-Kummissjoni, ser jivvaluta tali riformi u investimenti u jimmonitorja l-implimentazzjoni tagħhom fil-qafas tas-Semestru Ewropew.

(54)

Il-Kunsill jistenna b'interess ir-rapporti ta' progress annwali mir-Rumanija li għandhom jinkludu, b'mod partikolari, informazzjoni dwar il-progress fl-implimentazzjoni tal-perkors tan-nefqa netta kif stabbilit mill-Kunsill, u l-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti usa' fil-kuntest tas-Semestru Ewropew kif ukoll l-implimentazzjoni tas-sett ta' riformi u investimenti li jirfdu estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament.

(55)

F'konformità mal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2024/1263, il-perkors tan-nefqa netta kif stabbilit fil-pjan għandu jiġi rrakkomandat mill-Kunsill lir-Rumanija, u għandu jiġi approvat is-sett ta' riformi u ta' investimenti li jirfdu l-estensjoni tal-perjodu ta' aġġustament għal 7 snin.

1.

2.