|
Publicatieblad |
NL C-serie |
|
C/2024/6832 |
29.11.2024 |
AANBEVELING VAN DE RAAD
van 21 oktober 2024
inzake het economisch, begrotings-, werkgelegenheids- en structuurbeleid van Slowakije
(C/2024/6832)
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en artikel 148, lid 4,
Gezien Verordening (EU) 2024/1263 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2024 betreffende de doeltreffende coördinatie van het economisch beleid en betreffende het multilaterale begrotingstoezicht en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad (1), en met name artikel 3, lid 3,
Gezien Verordening (EU) nr. 1176/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 november 2011 betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden (2), en met name artikel 6, lid 1,
Gezien de aanbeveling van de Europese Commissie,
Gezien de resoluties van het Europees Parlement,
Gezien de conclusies van de Europese Raad,
Gezien het advies van het Comité voor de werkgelegenheid,
Gezien het advies van het Economisch en Financieel Comité,
Gezien het advies van het Comité voor sociale bescherming,
Gezien het advies van het Comité voor de economische politiek,
Overwegende hetgeen volgt:
|
(1) |
Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad (3), waarbij de herstel- en veerkrachtfaciliteit (“de faciliteit”) werd ingesteld, is op 19 februari 2021 in werking getreden. De faciliteit biedt de lidstaten financiële ondersteuning voor de uitvoering van hervormingen en investeringen, die worden gerealiseerd met budgettaire stimulansen door de Unie. In overeenstemming met de prioriteiten van het Europees Semester voor coördinatie van het economisch beleid, draagt de faciliteit bij aan het economisch en sociaal herstel en de uitvoering van duurzame hervormingen en investeringen, met name hervormingen en investeringen om de groene en de digitale transitie te bevorderen en de economieën van de lidstaten veerkrachtiger te maken. Zij helpt ook de overheidsfinanciën te versterken en de groei en werkgelegenheid op middellange en lange termijn te stimuleren, de territoriale cohesie binnen de Unie te verbeteren en de verdere uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten te ondersteunen. |
|
(2) |
Verordening (EU) 2023/435 van het Europees Parlement en de Raad (4) (“de REPowerEU-verordening”), die op 27 februari 2023 is vastgesteld, heeft tot doel de Unie geleidelijk onafhankelijker te maken van de invoer van Russische fossiele brandstoffen. Dit zou moeten bijdragen tot energiezekerheid en de diversificatie van de energievoorziening van de Unie en tegelijkertijd het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, de opslagcapaciteit voor energie en de energie-efficiëntie vergroten. Slowakije heeft een nieuw REPowerEU-hoofdstuk toegevoegd aan zijn nationale herstel- en veerkrachtplan om belangrijke hervormingen en investeringen te financieren die de REPowerEU-doelstellingen helpen verwezenlijken. |
|
(3) |
Op 16 maart 2023 heeft de Commissie een mededeling gepubliceerd met de titel “Concurrentievermogen van de EU op lange termijn: blik op de periode na 2030”, als basis voor beleidsbeslissingen en met als doel te werken aan een groeibevorderend regelgevingskader. De mededeling schetst het concurrentievermogen ten aanzien van negen elkaar versterkende aanjagers. Van die aanjagers zijn de toegang tot particulier kapitaal, onderzoek en innovatie, onderwijs en vaardigheden en een goed functionerende eengemaakte markt de belangrijkste beleidsprioriteiten voor hervormingen en investeringen met als doel de huidige productiviteitsuitdagingen aan te pakken en het concurrentievermogen van de Unie en haar lidstaten op lange termijn op te bouwen. Op 14 februari 2024 heeft de Commissie een mededeling gepubliceerd met de titel “Het jaarverslag over de eengemaakte markt en het concurrentievermogen 2024”. In die mededeling worden de sterktes en zwaktes van het concurrentievermogen van de eengemaakte markt van Europa beschreven. De ontwikkelingen van het jaar worden geschetst aan de hand van de negen geselecteerde aanjagers van het concurrentievermogen. |
|
(4) |
Op 21 november 2023 heeft de Commissie de jaarlijkse duurzamegroeianalyse 2024 vastgesteld en daarmee de aanzet gegeven van het Europees Semester voor coördinatie van het economisch beleid van 2024. Op 22 maart 2024 hechtte de Europese Raad zijn goedkeuring aan de prioriteiten van de analyse voor 2024 die rond de vier dimensies van concurrerende duurzaamheid zijn geconcentreerd. Op 21 november 2023 heeft de Commissie op basis van Verordening (EU) nr. 1176/2011 ook het waarschuwingsmechanismeverslag 2024 vastgesteld, waarin zij Slowakije heeft genoemd als een van de lidstaten die mogelijk door onevenwichtigheden is geraakt of het risico loopt daardoor geraakt te worden, en waarvoor een diepgaande evaluatie nodig zou zijn. Op 16 januari 2024 heeft de Commissie een advies vastgesteld over het ontwerpbegrotingsplan 2024 van Slowakije. De Commissie heeft ook een aanbeveling vastgesteld voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone en een voorstel voor het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid voor 2024 waarin de uitvoering van de werkgelegenheidsrichtsnoeren en de beginselen van de Europese pijler van sociale rechten wordt geanalyseerd. De Raad heeft de aanbeveling over het economisch beleid van de eurozone (5) (de “Aanbeveling van 2024 over de eurozone”) op 12 april 2024 aangenomen en het gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid op 11 maart 2024. |
|
(5) |
Op 30 april 2024 is het nieuwe kader voor economische governance van de Unie in werking getreden. Het kader omvat de nieuwe Verordening (EU) 2024/1263 betreffende de doeltreffende coördinatie van het economisch beleid en betreffende het multilaterale begrotingstoezicht, de gewijzigde Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad (6) over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten en de gewijzigde Richtlijn 2011/85/EU (7) betreffende voorschriften voor de begrotingskaders van de lidstaten. De doelstellingen van het nieuwe kader voor economische governance zijn het bevorderen van gezonde en houdbare overheidsfinanciën, duurzame en inclusieve groei en veerkracht door middel van hervormingen en investeringen en het voorkomen van buitensporige overheidstekorten. Het nieuwe kader voor economische governance bevordert ook de nationale verantwoordelijkheid en heeft een grotere focus op de middellange termijn, in combinatie met een doeltreffendere en meer samenhangende handhaving. Elke lidstaat moet bij de Raad en de Commissie een nationaal budgettair-structureel plan voor de middellange termijn indienen. Een nationaal budgettair-structureel plan voor de middellange termijn bevat de budgettaire, hervormings- en investeringstoezeggingen van een lidstaat, met een planningshorizon van vier of vijf jaar, afhankelijk van de normale duur van de nationale legislatuurperiode. Het netto-uitgaventraject (8) van de nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn moet voldoen aan de vereisten van Verordening (EU) 2024/1263, met inbegrip van de vereisten om de overheidsschuld aan het einde van de aanpassingsperiode op een plausibel neerwaarts pad te brengen of te houden of op een prudent niveau onder 60 % van het bruto binnenlands product (bbp) te houden en om het overheidstekort op middellange termijn onder de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3 % van het bbp te brengen en/of te houden. Indien een lidstaat zich overeenkomstig de criteria van Verordening (EU) 2024/1263 verbindt tot een relevante reeks hervormingen en investeringen, kan de aanpassingsperiode met maximaal drie jaar worden verlengd. Om de opstelling van die nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn te ondersteunen, heeft de Commissie op 21 juni 2024 richtsnoeren gepubliceerd over de informatie die de lidstaten moeten verstrekken in hun nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn en jaarlijkse voortgangsverslagen. Overeenkomstig de artikelen 5 en 36 van Verordening (EU) 2024/1263 heeft de Commissie in voorkomend geval referentiepaden en technische informatie aan de lidstaten bezorgd. De lidstaten moeten hun nationale budgettair-structurele plannen voor de middellange termijn uiterlijk op 20 september 2024 indienen, tenzij de lidstaat en de Commissie een redelijke verlenging van de termijn overeenkomen. Overeenkomstig hun nationale wettelijke kaders kunnen de lidstaten hun ontwerpplannen voor de middellange termijn met hun nationale parlementen bespreken, de onafhankelijke begrotingsinstellingen vragen een advies uit te brengen en de sociale partners en andere nationale belanghebbenden raadplegen. |
|
(6) |
In 2024 blijft het Europees Semester voor coördinatie van het economisch beleid evolueren in overeenstemming met de uitvoering van de faciliteit. De volledige uitvoering van de herstel- en veerkrachtplannen blijft essentieel voor de verwezenlijking van de beleidsprioriteiten in het kader van het Europees Semester, aangezien de plannen helpen bij het doeltreffend aanpakken van alle of een aanzienlijk deel van de problemen die zijn aangehaald in de relevante landspecifieke aanbevelingen die in de afgelopen jaren zijn gedaan. De landspecifieke aanbevelingen van 2019, 2020, 2022 en 2023 blijven onverminderd van belang voor herstel- en veerkrachtplannen die zijn herzien, bijgewerkt of gewijzigd overeenkomstig de artikelen 14, 18 en 21 van Verordening (EU) 2021/241. |
|
(7) |
Op 29 april 2021 heeft Slowakije overeenkomstig artikel 18, lid 1, van Verordening (EU) 2021/241 zijn herstel- en veerkrachtplan ingediend bij de Commissie. Op grond van artikel 19 van Verordening (EU) 2021/241 heeft de Commissie de relevantie, doeltreffendheid, efficiëntie en samenhang van het herstel- en veerkrachtplan beoordeeld overeenkomstig de in bijlage V bij die verordening opgenomen beoordelingsrichtsnoeren. Op 13 juli 2021 heeft de Raad zijn uitvoeringsbesluit betreffende de goedkeuring van de beoordeling van het herstel- en veerkrachtplan voor Slowakije (9) vastgesteld, dat werd gewijzigd op 14 juli 2023 op grond van artikel 18, lid 2, van Verordening (EU) 2021/241 om de maximale financiële bijdrage voor niet terug te betalen financiële steun bij te werken en het REPowerEU-hoofdstuk erin op te nemen (10). De tranches worden vrijgegeven als de Commissie overeenkomstig artikel 24, lid 5, van Verordening (EU) 2021/241 verklaart dat Slowakije de desbetreffende in het uitvoeringsbesluit van de Raad vastgelegde mijlpalen en streefdoelen op bevredigende wijze heeft verwezenlijkt. Bevredigende verwezenlijking impliceert dat de verwezenlijking van eerdere mijlpalen en streefdoelen niet is teruggedraaid. |
|
(8) |
Op 24 april 2024 heeft Slowakije zijn nationale hervormingsprogramma 2024 en zijn stabiliteitsprogramma 2024 ingediend, in overeenstemming met artikel 4, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad (11). Overeenkomstig artikel 27 van Verordening (EU) 2021/241 weerspiegelt het nationale hervormingsprogramma 2024 ook de halfjaarlijkse verslaglegging van Slowakije over de vorderingen bij de verwezenlijking van zijn herstel- en veerkrachtplan. |
|
(9) |
Op 19 juni 2024 heeft de Commissie het landverslag 2024 voor Slowakije gepubliceerd. Daarin werd de vooruitgang beoordeeld die Slowakije heeft geboekt bij de uitvoering van de desbetreffende landspecifieke aanbevelingen die de Raad tussen 2019 en 2023 heeft aangenomen, en werd de balans opgemaakt van de uitvoering door Slowakije van het herstel- en veerkrachtplan. Op basis van die analyse werden in het landverslag lacunes vastgesteld met betrekking tot de uitdagingen die niet of slechts gedeeltelijk worden aangepakt in het herstel- en veerkrachtplan, alsook nieuwe en opkomende uitdagingen. Ook werd de voortgang beoordeeld die Slowakije heeft geboekt bij de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten en bij de verwezenlijking van de kerndoelen van de Unie inzake werkgelegenheid, vaardigheden en armoedebestrijding, alsook bij de verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. |
|
(10) |
De Commissie heeft uit hoofde van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 een diepgaande evaluatie uitgevoerd voor Slowakije. De belangrijkste bevindingen van de beoordeling door de diensten van de Commissie van macro-economische kwetsbaarheden voor Slowakije voor de toepassing van die verordening zijn gepubliceerd in maart 2024. De Commissie heeft op 19 juni 2024 geconcludeerd dat Slowakije wordt geconfronteerd met macro-economische onevenwichtigheden. Slowakije heeft met name kwetsbaarheden in verband met het kostenconcurrentievermogen, het externe saldo, de woningmarkt en schulden van huishoudens die ondanks enkele recente verbeteringen aanhouden, en beleidsmaatregelen zijn uitgebleven. Slowakije werd in 2023 aan een diepgaande evaluatie onderworpen en zijn kwetsbaarheden werden niet als macro-economische onevenwichtigheden aangemerkt, aangezien ze naar verwachting op middellange termijn zouden afnemen. De kwetsbaarheden zijn wel afgenomen, maar niet zo snel als een jaar geleden werd verwacht. Bovendien lijkt sprake te zijn van cyclische verbeteringen en diepgewortelde structurele kwetsbaarheden, terwijl er geen beleidsmaatregelen zijn genomen. Het grote tekort op de lopende rekening is vorig jaar verbeterd, maar zal naar verwachting zichtbaar negatief blijven, waardoor de duidelijk negatieve netto internationale investeringspositie blijft bestaan. De kerninflatie is hardnekkiger gebleken dan verwacht en is hoger gebleven dan gemiddeld in de eurozone, terwijl de arbeidskosten per eenheid product meer blijven stijgen dan bij de meeste handelspartners. Deze prijs- en kostendruk zal dit jaar en volgend jaar waarschijnlijk niet aanzienlijk afnemen, wat verbeteringen op het gebied van het concurrentievermogen en de handelsbalans mogelijk in de weg staat. Huishoudens zijn in de loop der jaren aanzienlijk meer gaan lenen, maar in 2023 is deze trend vertraagd door een afname van de hypothecaire kredieten. De huizenprijzen zijn gedaald, maar zijn nog steeds enigszins overgewaardeerd en zullen naar verwachting weer stijgen aangezien het woningaanbod krap blijft. De vraag naar woningen wordt ondersteund door beleidsinterventies zoals de onlangs goedgekeurde hypotheeksubsidies, die de doorwerking van het monetaire beleid belemmeren en budgettair duur zijn. De begrotingsaanpassing heeft vertraging opgelopen, en verwacht wordt dat het hoge overheidstekort dit jaar zal verslechteren, terwijl de overheidsschuldquote in 2024 en 2025 zal stijgen, ondanks de ondersteunende bbp-groei, die de binnenlandse vraag opstuwt. Al met al zijn de beleidsmaatregelen ontoereikend geweest om de geconstateerde kwetsbaarheden aan te pakken, waardoor ze hardnekkiger zijn geworden. Begrotingsaanpassing zou bijdragen tot het terugdringen van de kerninflatie, het versterken van de externe positie en het beperken van de stijging van de overheidsschuld; de inleiding van de buitensporigtekortprocedure moet een dergelijke aanpassing ondersteunen. Er moet ook actie worden ondernomen om het prijs- en het niet-prijsconcurrentievermogen te verbeteren en de risico’s in verband met de woningmarkt en de accumulatie van schulden van huishoudens te verminderen, onder meer door een functionerende huurmarkt te ontwikkelen. |
|
(11) |
Volgens door Eurostat gevalideerde gegevens is het overheidstekort van Slowakije toegenomen van 1,7 % van het bbp in 2022 tot 4,9 % in 2023, terwijl de overheidsschuld is gedaald van 57,7 % van het bbp eind 2022 tot 56,0 % eind 2023. Zoals aangekondigd in de mededeling van de Commissie van 8 maart 2023, getiteld “Richtsnoeren voor het begrotingsbeleid voor 2024”, zet de Commissie de eerste stap om in het voorjaar van 2024 op een tekort gebaseerde buitensporigtekortprocedures in te leiden op basis van de begrotingsresultaten voor 2023, in overeenstemming met de bestaande wettelijke bepalingen. Op 19 juni 2024 heeft de Commissie een verslag op grond van artikel 126, lid 3, van het Verdrag uitgebracht. In dat verslag werd de begrotingssituatie van Slowakije beoordeeld, aangezien het overheidstekort in 2023 de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3 % van het bbp overschreed. In het verslag werd geconcludeerd dat de Commissie, in het licht van die beoordeling en rekening houdend met het advies van het Economisch en Financieel Comité op grond van artikel 126, lid 4, van het Verdrag, voornemens was in juli 2024 voor te stellen de buitensporigtekortprocedure ten aanzien van Slowakije in te leiden door de Raad aan te bevelen een besluit vast te stellen overeenkomstig artikel 126, lid 6, van het Verdrag waarbij wordt vastgesteld dat er voor Slowakije een buitensporigtekortsituatie bestaat. |
|
(12) |
Op 12 juli 2022 heeft de Raad Slowakije aanbevolen (12) in 2023 een prudent begrotingsbeleid te voeren, met name door de groei van nationaal gefinancierde primaire lopende uitgaven te beperken tot onder de potentiële outputgroei op middellange termijn (13), rekening houdend met de aanhoudende tijdelijke en gerichte steun aan huishoudens en bedrijven die het kwetsbaarst zijn voor stijgingen van de energieprijzen, en aan mensen die Oekraïne ontvluchten. Tegelijkertijd werd Slowakije aanbevolen klaar te staan om de lopende uitgaven aan te passen aan de veranderende situatie. Slowakije kreeg ook de aanbeveling om meer overheidsinvesteringen te doen voor de groene en de digitale transitie, en voor energiezekerheid in het kader van het REPowerEU-initiatief, onder meer door gebruik te maken van de faciliteit en andere Uniefondsen. Volgens ramingen van de Commissie was de begrotingskoers (14) in 2023 expansief (6,1 % van het bbp), in een context van hoge inflatie. De groei van de nationaal gefinancierde primaire lopende uitgaven (ongerekend discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde) in 2023 leverde een expansieve bijdrage aan de begrotingskoers van 3,8 % van het bbp op. Daarin zijn de met 0,2 % van het bbp verlaagde kosten van de gerichte noodmaatregelen voor huishoudens en bedrijven die het meest kwetsbaar zijn voor stijgingen van de energieprijzen meegerekend, alsook de met 0,1 % van het bbp verlaagde kosten voor het bieden van tijdelijke bescherming aan ontheemden uit Oekraïne. De expansieve bijdrage van de nationaal gefinancierde primaire lopende uitgaven boven de potentiële outputgroei op middellange termijn was dus niet het gevolg van de gerichte noodsteun aan huishoudens en bedrijven die het kwetsbaarst zijn voor stijgingen van de energieprijzen, en aan mensen die Oekraïne ontvluchten. De expansieve groei van de nationaal gefinancierde primaire lopende uitgaven (ongerekend discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde) was het gevolg van niet-gerichte noodmaatregelen op energiegebied, permanente verhogingen van de lonen in de overheidssector en de sociale uitkeringen, hogere uitgaven voor gezondheidszorg en verlaging van de tarieven van de belasting over de toegevoegde waarde voor bepaalde goederen. De groei van de nationaal gefinancierde primaire lopende uitgaven in 2023 was al met al niet in overeenstemming met de aanbeveling van de Raad van 12 juli 2022. In 2023 bedroegen de met subsidies uit hoofde van de faciliteit en andere fondsen van de Unie gefinancierde uitgaven 3,2 % van het bbp. De nationaal gefinancierde investeringen bedroegen 3,2 % van het bbp in 2023, een jaarlijkse stijging van 0,8 procentpunten ten opzichte van 2022. Slowakije financierde aanvullende investeringen via de faciliteit en andere Uniefondsen. Het land financierde overheidsinvesteringen voor de groene en de digitale transitie en voor energiezekerheid, zoals investeringen in energie-infrastructuur, emissievrij vervoer en energie-efficiëntie van gebouwen. Die overheidsinvesteringen zijn deels uit de faciliteit en andere Uniefondsen gefinancierd. |
|
(13) |
In het stabiliteitsprogramma 2024 wordt in het macro-economische scenario dat aan de begrotingsprognoses ten grondslag ligt, uitgegaan van een reële bbp-groei van 2,0 % in 2024 en 3,1 % in 2025, terwijl de inflatie, gemeten aan de hand van het geharmoniseerd indexcijfer van de consumptieprijzen (GICP), wordt geraamd op 3,2 % in 2024 en 4,4 % in 2025. Het overheidstekort zal naar verwachting stijgen tot 5,9 % van het bbp in 2024 en dalen tot 5,4 % van het bbp in 2025, terwijl de overheidsschuldquote zal stijgen tot 58,6 % eind 2024 en tot 59,8 % eind 2025. Na 2025 zal het overheidstekort naar verwachting geleidelijk dalen tot 5,2 % van het bbp in 2026 en stijgen tot 5,5 % in 2027. Het overheidssaldo komt gedurende de looptijd van het programma dus niet terug onder de in het Verdrag vastgelegde tekortreferentiewaarde van 3 % van het bbp. Na 2025 zal de overheidsschuldquote stijgen tot 63,6 % in 2026 en tot 67,8 % in 2027. |
|
(14) |
Volgens de voorjaarsprognoses 2024 van de Commissie zal het reële bbp groeien met 2,2 % in 2024 en 2,9 % in 2025 en zal de inflatie, gemeten aan de hand van het GICP, in 2024 3,1 % en in 2025 3,6 % bedragen. |
|
(15) |
Volgens de voorjaarsprognoses 2024 van de Commissie zal het overheidstekort in 2024 5,9 % van het bbp bedragen, terwijl de overheidsschuldquote tegen eind 2024 zal stijgen tot 58,5 %. De stijging van het tekort in 2024 is voornamelijk het gevolg van een voortzetting van de bestaande steunmaatregelen voor de energieprijzen en nieuwe uitgavenverhogende maatregelen, zoals een permanente verhoging van de 13e pensioenbetaling, hogere uitgaven voor gezondheidszorg, de oprichting van een nieuw ministerie van Toerisme en Sport, een wijziging van de onderwijswet waarbij een wettelijk recht op toelating tot het kleuteronderwijs voor kinderen ouder dan 3 jaar wordt ingevoerd en de rechten van kinderen met bijzondere onderwijsbehoeften worden verbeterd, en de invoering van op prestaties gebaseerde contracten aan openbare universiteiten. Volgens de ramingen van de Commissie is de begrotingskoers in 2024 contractief (1,4 % van het bbp). |
|
(16) |
Volgens de voorjaarsprognoses 2024 van de Commissie zullen in 2024 uitgaven ten belope van 1,2 % van het bbp worden gefinancierd met niet terug te betalen steun (“subsidies”) uit hoofde van de faciliteit, tegenover 0,5 % van het bbp in 2023. De met subsidies uit hoofde van de faciliteit gefinancierde uitgaven zullen hoogwaardige investeringen en productiviteitsverhogende hervormingen mogelijk maken zonder dat dit rechtstreekse gevolgen heeft voor het overheidssaldo of de overheidsschuld van Slowakije. |
|
(17) |
Op 14 juli 2023 heeft de Raad Slowakije aanbevolen (15) een voorzichtig begrotingsbeleid te voeren, met name door de nominale stijging van de nationaal gefinancierde netto primaire uitgaven (16) in 2024 te beperken tot maximaal 5,7 %. De lidstaten is verzocht er bij het uitvoeren van hun begroting 2023 en het opstellen van hun ontwerpbegrotingsplannen voor 2024 rekening mee te houden dat de Commissie aan de Raad zou voorstellen om op een tekort gebaseerde buitensporigtekortprocedures in te leiden op basis van de begrotingsresultaten voor 2023. Volgens de voorjaarsprognoses 2024 van de Commissie nemen de nationaal gefinancierde netto primaire uitgaven van Slowakije in 2024 toe met 6,2 %, hetgeen meer dan de aanbevolen maximale groei is. Die overschrijding van de aanbevolen maximale groei van de nationaal gefinancierde netto primaire uitgaven komt neer op 0,2 % van het bbp in 2024. Het risico bestaat dat dit niet volledig in overeenstemming is met hetgeen de Raad heeft aanbevolen. |
|
(18) |
Bovendien heeft de Raad Slowakije aanbevolen om de geldende noodsteunmaatregelen voor energie in 2023 en 2024 zo snel mogelijk af te bouwen, en de daarmee samenhangende besparingen te gebruiken om het overheidstekort terug te dringen. De Raad heeft voorts aanbevolen dat, indien hernieuwde stijgingen van de energieprijzen nieuwe of voortgezette steunmaatregelen vereisen, Slowakije ervoor zou moeten zorgen dat dergelijke steunmaatregelen gericht zijn op de bescherming van kwetsbare huishoudens en bedrijven, budgettair haalbaar zijn, en stimulansen voor energiebesparing behouden. Volgens de voorjaarsprognoses 2024 van de Commissie bedragen de nettobegrotingskosten (17) van de noodsteunmaatregelen voor energie naar raming 2,1 % van het bbp in 2023, 0,4 % in 2024 en 0,0 % in 2025. Met name wordt aangenomen dat in 2024 een plafond voor gasprijzen voor huishoudens van kracht blijft. Indien de daarmee gepaard gaande besparingen worden gebruikt om het overheidstekort terug te dringen, zoals aanbevolen door de Raad, zouden deze prognoses een begrotingsaanpassing van 1,7 % van het bbp in 2024 impliceren, terwijl de nationaal gefinancierde netto primaire uitgaven (18) in dat jaar zorgen voor een contractieve bijdrage aan de begrotingskoers ten belope van 0,2 % van het bbp. Er wordt niet verwacht dat de noodsteunmaatregelen voor energie zo snel mogelijk worden afgebouwd in 2023 en 2024. Het risico bestaat dat dit niet in overeenstemming is met hetgeen de Raad heeft aanbevolen. Bovendien zullen de daarmee samenhangende besparingen naar verwachting niet volledig worden gebruikt om het overheidstekort terug te dringen. Het risico bestaat dat dit evenmin in overeenstemming zal zijn met de aanbeveling van de Raad. De begrotingskosten van de noodsteunmaatregelen voor energie die gericht zijn op de bescherming van kwetsbare huishoudens en bedrijven, worden geraamd op 0,0 % van het bbp in 2024 (0,0 % in 2023). |
|
(19) |
Daarnaast heeft de Raad Slowakije aanbevolen om nationaal gefinancierde overheidsinvesteringen in stand te houden en te zorgen voor een doeltreffende absorptie van subsidies uit hoofde van de faciliteit en van andere Uniefondsen, met name om de groene en de digitale transitie te bevorderen. Volgens de voorjaarsprognoses 2024 van de Commissie zullen de nationaal gefinancierde overheidsinvesteringen naar verwachting afnemen van 3,2 % van het bbp in 2023 tot 3,0 % van het bbp in 2024. Deze daling is het gevolg van het einde van de programmeringsperiode 2014-2020 van de structuurfondsen van de Unie, waarvoor tot 2023 middelen beschikbaar waren. Voorts is deze daling te wijten aan het uitstel van de levering van militair materieel tot 2025. In het licht van die bijkomende factoren worden de overheidsinvesteringen in 2024 beoordeeld als conform hetgeen door de Raad is aanbevolen. De overheidsuitgaven die worden gefinancierd met inkomsten uit Uniefondsen, met inbegrip van subsidies uit hoofde van de faciliteit, zullen naar verwachting dalen van 3,2 % van het bbp in 2023 tot 2,0 % van het bbp in 2024. Deze daling is het gevolg van het einde van de programmeringsperiode 2014-2020 van de structuurfondsen van de Unie, waarvoor tot 2023 middelen beschikbaar waren. |
|
(20) |
Op basis van de beleidsmaatregelen die op de afsluitdatum van de voorjaarsprognoses 2024 van de Commissie bekend waren, wordt in 2025 bij ongewijzigd beleid een overheidstekort van 5,4 % van het bbp verwacht. De daling van het tekort in 2025 is voornamelijk toe te schrijven aan hogere inkomsten als gevolg van een hoger nominaal bbp en een hogere inflatie. De overheidsschuldquote stijgt volgens het plan tot 59,9 % eind 2025. Een prudent begrotingsbeleid zou moeten bijdragen tot een vermindering van de kerninflatie, die ver boven het gemiddelde van de eurozone ligt en die, indien zij aanhoudt, een verlies aan concurrentievermogen kan meebrengen, en tot een versterking van de externe positie. |
|
(21) |
Het Slowaakse belastingstelsel zou baat hebben bij een groeivriendelijkere belastingmix om de arbeidsmarktparticipatie te stimuleren en tegelijkertijd milieubescherming en budgettaire houdbaarheid te bevorderen en de billijkheid te verbeteren. Momenteel is de belasting op inkomen uit arbeid als percentage van de totale belastingen met 52,4 % de op vier na hoogste in de Unie. Slowakije heeft een relatief hoge belastingwig voor mensen met een lager inkomen, waardoor de arbeidsmarktparticipatie wordt ontmoedigd, terwijl de belasting op inkomen uit arbeid minder progressief is dan het Uniegemiddelde. De overheidsinkomsten en arbeidsomstandigheden worden negatief beïnvloed door een grote kloof tussen werknemers en zelfstandigen qua belastingen, sociale premies en niet-fiscale verplichte afdrachten, wat heeft geleid tot het hoogste percentage zelfstandigen met kenmerken van afhankelijkheid in de Unie. In Slowakije liggen de inkomsten uit de periodieke onroerendgoedbelasting, die slechts 0,4 % van het bbp bedragen, onder het Uniegemiddelde van 1 %. Deze discrepantie vloeit voort uit het belastingstelsel van Slowakije, waarbij belastingen worden berekend op basis van de oppervlakte van het onroerend goed in plaats van de marktwaarde, wat leidt tot stagnerende belastinginkomsten, terwijl de huizenprijzen de afgelopen jaren zijn gestegen. Op het gebied van milieubelastingen presteerde Slowakije in 2022 opmerkelijk goed, namelijk boven het Uniegemiddelde, zowel in verhouding tot het bbp als in procenten van de totale belasting. Dit was echter grotendeels toe te schrijven aan robuuste inkomsten uit energiebelasting die voortvloeiden uit een aanzienlijke belastinggrondslag. Omgekeerd lagen de inkomsten uit belastingen op vervoer, vervuiling en hulpbronnen onder het Uniegemiddelde, wat erop wijst dat het beginsel “de vervuiler betaalt” in sterkere mate kan worden toegepast. Ondanks duidelijke verbeteringen in de afgelopen jaren blijft de btw-nalevingskloof boven het Uniegemiddelde. Slowakije is er in de periode 2010-2021 echter in geslaagd deze kloof aanzienlijk te reduceren door de sinds 2014 ingevoerde verplichte rapportage van alle binnenlandse transacties en transacties binnen de Unie, in combinatie met een bredere toepassing van de verleggingsregeling. Maatregelen om de stelsels voor belastingen, sociale bijdragen en niet-fiscale verplichte afdrachten te stroomlijnen, samen met maatregelen om de administratieve en nalevingskosten te verminderen, kunnen de overheidsinkomsten verhogen en de houdbaarheid van de begroting ondersteunen. De afgelopen jaren heeft Slowakije verschillende niet-gerichte maatregelen genomen met mogelijke negatieve gevolgen voor bijvoorbeeld de onroerendgoedprijzen en het prijsconcurrentievermogen, wat ook leidt tot een oneerlijke verdeling van middelen. Bovendien verhindert de ontoereikende uitvoering van bestaande uitgaventoetsingen in het begrotingsproces dat vastgestelde besparingen worden gerealiseerd die de overheidsfinanciën ten goede zouden kunnen komen. Voorts kunnen verdere verbeteringen in de digitalisering van de belastingdienst, met name op het gebied van elektronische facturering en vooraf ingevulde belastingaangiften, helpen om de lekken in het belastingstelsel verder te dichten, de naleving van de belastingwetgeving te vergemakkelijken en de kosten ervan te verlagen. |
|
(22) |
Overeenkomstig artikel 19, lid 3, punt b), van Verordening (EU) 2021/241 en criterium 2.2 van bijlage V bij die verordening bevat het herstel- en veerkrachtplan een uitgebreide reeks elkaar versterkende hervormingen en investeringen die uiterlijk in 2026 moeten zijn uitgevoerd. Verwacht wordt dat die hervormingen en investeringen helpen bij het doeltreffend aanpakken van alle of een aanzienlijk deel van de uitdagingen die in de desbetreffende landspecifieke aanbevelingen zijn vastgesteld. Om het concurrentievermogen van Slowakije op lange termijn te stimuleren door middel van de groene en de digitale transities, en tegelijk sociale rechtvaardigheid te waarborgen, is het van essentieel belang om binnen deze krappe termijn snel werk te maken van de doeltreffende uitvoering van het herstel- en veerkrachtplan, met inbegrip van het REPowerEU-hoofdstuk. Om de toezeggingen van het herstel- en veerkrachtplan uiterlijk in augustus 2026 na te komen, is het voor Slowakije van essentieel belang de hervormingen te blijven doorvoeren en de investeringen te versnellen door de bijbehorende uitdagingen aan te gaan en voor een doeltreffende governance en sterke bestuurlijke capaciteit te zorgen. Slowakije wordt geconfronteerd met verschillende obstakels die de succesvolle uitvoering van het herstel- en veerkrachtplan in de weg staan, waardoor het risico bestaat dat verschillende grote investeringsprojecten niet worden uitgevoerd. De uitvoering van investeringen vertraagt met name op het gebied van gezondheidszorg, renovatie van gebouwen, decarbonisatie van de industrie, natuurbescherming en waterbeheer. Sommige lopende hervormingen vorderen ook niet zoals gepland, bijvoorbeeld op het gebied van landschapsplanning, wat verdere hindernissen kan meebrengen. De Slowaakse overheid heeft op verschillende bestuursniveaus te kampen met een structureel lage doeltreffendheid en een gebrek aan bestuurlijke capaciteit voor de uitvoering van complexe hervormingen en investeringen. Andere hindernissen die uit de weg moeten worden geruimd, houden bijvoorbeeld verband met overheidsopdrachten en langdurige vergunningsprocedures, die aanzienlijke vertragingen veroorzaken. De systematische betrokkenheid van lokale en regionale autoriteiten, sociale partners, het maatschappelijk middenveld en andere relevante belanghebbenden blijft belangrijk om te zorgen voor een breed gevoelde verantwoordelijkheid voor de succesvolle uitvoering van het herstel- en veerkrachtplan. |
|
(23) |
In het kader van de tussentijdse evaluatie van de cohesiebeleidsprogramma’s moet Slowakije overeenkomstig artikel 18 van Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad (19) elk programma ondersteund door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO), het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+), het Cohesiefonds en het Fonds voor een rechtvaardige transitie uiterlijk in maart 2025 toetsen aan onder meer de uitdagingen zoals benoemd in de landspecifieke aanbevelingen 2024, en zijn nationale energie- en klimaatplan. Die toetsing vormt de basis voor de definitieve toewijzing van de financiering van de Unie die in elk programma is opgenomen. Slowakije heeft vooruitgang geboekt bij de uitvoering van cohesiebeleidsprogramma’s en de Europese pijler van sociale rechten, maar er blijft sprake van aanzienlijke verschillen in economische en sociale ontwikkeling tussen de hoofdstedelijke regio en de overige regio’s. Het is van cruciaal belang de uitvoering van de cohesiebeleidsprogramma’s te versnellen en door te gaan met de uitvoering van de in de programma’s overeengekomen prioriteiten, die relevant blijven. Het is met name van belang de bestuurlijke capaciteit van lokale, regionale en nationale autoriteiten te versterken en het partnerschap en het draagvlak te verbeteren, onder meer door een grotere betrokkenheid van belanghebbenden uit het maatschappelijk middenveld. Er zal nog steeds moeten worden gewerkt aan het versterken van de sociale en economische inclusie van gemarginaliseerde Roma-gemeenschappen. Hun levensomstandigheden moeten worden verbeterd, zij moeten toegang hebben tot goed niet-gesegregeerd onderwijs en opleiding en hun integratie op de arbeidsmarkt moet worden ondersteund. Tegelijkertijd moeten de geplande investeringen in drinkwater- en afvalwaterinfrastructuur worden voltooid. Daarnaast zijn geplande investeringen in de circulaire economie, afvalbeheer en grotere energie-efficiëntie in openbare gebouwen en woningen van cruciaal belang voor de groene transitie. Net zo belangrijk is het om verdere vooruitgang te boeken bij de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen en het koolstofvrij maken van de economie. Het actieve arbeidsmarktbeleid moet worden versterkt om de langdurige werkloosheid te bestrijden. In dit verband is doeltreffende omscholing en volwasseneneducatie cruciaal. Tot slot is goede en betaalbare voor- en vroegschoolse educatie en opvang voor kinderen jonger dan 3 jaar van essentieel belang om gendergelijkheid op de arbeidsmarkt en in de samenleving te bevorderen. |
|
(24) |
In het kader van de tussentijdse evaluatie van de cohesiebeleidsprogramma’s is het de moeite waard om meer aandacht te besteden aan het potentieel om investeringen in het duurzame gebruik van natuurlijke hulpbronnen te stimuleren, met name gezien de achterstand bij de investeringen op dit gebied van de vorige programmeringsperiode. Om de transformatie van de industrie te ondersteunen zou Slowakije ook het platform voor strategische technologieën voor Europa, dat is vastgesteld bij Verordening (EU) 2024/795 van het Europees Parlement en de Raad (20), kunnen gebruiken op het gebied van digitale technologieën en deeptech-innovatie, schone en hulpbronnenefficiënte technologieën en biotechnologie. |
|
(25) |
Naast de economische en sociale uitdagingen die in het herstel- en veerkrachtplan en andere Uniefondsen aan bod komen, wordt Slowakije geconfronteerd met verschillende uitdagingen in verband met het justitiële en corruptiebestrijdingskader, het gebrek aan transparantie en concurrentie in aanbestedingsprocedures, de arbeidsmarkt, het ontoereikende niveau van basisvaardigheden, het gebrek aan inclusie en lage inschrijvingspercentages in voor- en vroegschoolse educatie en opvang, aanpassing aan de klimaatverandering, behoud van natuurlijke hulpbronnen en het kader voor de circulaire economie. |
|
(26) |
Door recente wetswijzigingen, met name de wijzigingen van het wetboek van strafrecht en de ontbinding van het speciaal openbaar ministerie, is ernstige bezorgdheid ontstaan over de onafhankelijkheid en integriteit van het justitiële en rechtshandhavingsstelsel in Slowakije. Zonder passende waarborgen dreigen deze ontwikkelingen de capaciteit van het strafrechtstelsel en de doeltreffendheid van de corruptiebestrijding aan te tasten, ook wat betreft het ontmoedigen, onderzoeken en vervolgen van gevallen van corruptie en fraude op hoog niveau. De situatie dreigt te worden verergerd door de geplande reorganisatie van de corruptiebestrijdingsdienst (NAKA). Voorts geven ook het recente ontslag van verschillende leden van de raad voor de rechterlijke macht vóór het einde van hun ambtstermijn en het gebrek aan waarborgen om de onafhankelijkheid van de raad voor de rechterlijke macht te waarborgen, aanleiding tot bezorgdheid. Deze ontwikkelingen dreigen het ondernemings- en regelgevingsklimaat van Slowakije en daarmee ook zijn concurrentievermogen aan te tasten. |
|
(27) |
Het gefragmenteerde bestuurssysteem in Slowakije en de zwakke coördinatie tussen verschillende lagen van het openbaar bestuur belemmeren het ondernemingsklimaat en, met name, het vermogen van het land om beleidsmaatregelen en investeringsprojecten doeltreffend uit te voeren. Bovendien scoren lokale en regionale overheden over het algemeen zwak qua verlening van hoogwaardige openbare diensten en financiële onafhankelijkheid. Samen met het voortgezette gebruik van versnelde wetgevingsprocedures leidt dit tot een gebrek aan voorspelbaarheid in het regelgevingskader. Tegelijkertijd wordt met het herstel- en veerkrachtplan beoogd de aanbestedingsprocedures in Slowakije te vereenvoudigen, maar zijn er nog steeds uitdagingen in verband met het gebrek aan transparantie en concurrentie op het gebied van overheidsopdrachten. Zo was in 2023 bij 33 % van de overheidsopdrachten sprake van gunning aan de enige inschrijver. Overheidsopdrachten worden dus niet in voldoende mate en op strategische wijze ingezet om belangrijke beleidsdoelstellingen te verwezenlijken, waardoor de vooruitgang in de richting van de groene en de digitale transitie wordt afgeremd en het vermogen van Slowakije om zijn economisch potentieel te verbeteren wordt belemmerd. Onlangs voorgestelde wijzigingen van het kader voor overheidsopdrachten en nieuwe wetgeving inzake strategische investeringen kunnen verder afbreuk doen aan de transparantie en concurrentie bij overheidsopdrachten en passende waarborgen, met name voor grootschalige investeringen. |
|
(28) |
Een relatief groot deel van de Slowaakse scholieren beschikt niet over de minimale basisvaardigheden op het gebied van wiskunde, lezen en wetenschappen. Uit het PISA-onderzoek van 2022 (Programme for International Student Assessment) van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling blijkt dat Slowakije een van de slechtst presterende landen is op het gebied van basisvaardigheden: meer dan 30 % van de scholieren presteert ondermaats op het gebied van wiskunde en lezen en het aandeel toppresteerders daalt, wat het innovatiepotentieel en het concurrentievermogen van het land op lange termijn belemmert. Uit de resultaten blijkt ook dat dit in nog grotere mate het geval is bij scholieren uit sociaal-economisch achtergestelde milieus, waaronder gemarginaliseerde Roma-gemeenschappen: van hen beschikt 62,6 % niet over basisvaardigheden op het gebied van wiskunde. Dit houdt verband met bredere ongelijkheden in het Slowaakse onderwijsstelsel. Het Slowaakse herstel- en veerkrachtplan bevat veel maatregelen op het gebied van onderwijs, maar is onvoldoende doelgericht om ervoor te zorgen dat een groter deel van de kinderen basisvaardigheden gaat beheersen. Onderwijs en opleiding voor leerkrachten zouden er baat bij hebben als meer aandacht wordt besteed aan ondersteuning van de ontwikkeling van basisvaardigheden bij leerlingen. Bovendien is het beroep van leraar niet aantrekkelijk genoeg om het tekort aan gekwalificeerd personeel aan te pakken, is de kwaliteit van onderwijs en opleiding van leerkrachten voor verbetering vatbaar en zou moeten worden gezorgd voor meer onderwijsassistenten en betere mogelijkheden voor intercollegiaal leren en mentoren. Bovendien kan ervoor worden gezorgd dat veel meer kinderen worden ingeschreven voor voor- en vroegschoolse educatie en opvang door het aantal beschikbare plaatsen te vergroten en ouders te stimuleren er gebruik van te maken. Hoewel het Slowaakse herstel- en veerkrachtplan het verhogen van het inschrijvingspercentage van kinderen vanaf 3 jaar ondersteunt, nam volgens gegevens van Eurostat (21) in 2023 slechts 1 % van alle kinderen jonger dan 3 jaar deel aan voor- en vroegschoolse educatie en opvang, wat het laagste inschrijvingspercentage in de Unie is. Een grotere deelname aan voor- en vroegschoolse educatie en opvang helpt kinderen beter voor te bereiden op het leren van vaardigheden in hun latere leven, vermindert schooluitval en bevordert de arbeidsmarktparticipatie van ouders, met name vrouwen. |
|
(29) |
De nettokoolstofverwijdering van Slowakije in de sectoren landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw zal naar verwachting aanzienlijk afnemen, wat erop wijst dat het land in 2030 zijn streefcijfer van -6 821 kt CO2-equivalent in het kader van Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad (22) niet zal halen. Dit gaat gepaard met de ontoereikende klimaatrisicobeoordeling van Slowakije en zijn uitdagingen bij het omzetten van informatie over klimaatrisico’s in praktische oplossingen. Om deze trend de komende jaren om te buigen, is het belangrijk vaart te zetten achter de klimaataanpassingsmaatregelen – inclusief op de natuur gebaseerde oplossingen – en deze in het desbetreffende nationale beleid te integreren teneinde de zonering van beschermde natuurgebieden te voltooien en een duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen te bevorderen. Tegelijkertijd zijn verdere beleidsmaatregelen nodig om de overgang naar een circulaire economie te stimuleren. Slowakije loopt het risico zijn streefcijfer voor 2025 voor vast stedelijk afval niet te halen, want dit lag nog steeds 19,2 procentpunten lager dan het in 2020 vastgestelde streefcijfer van 55 % voor 2025. Dit geldt ook voor zijn streefcijfer voor verpakkingsafval, dat 5,3 procentpunten lager lag dan het in 2020 vastgestelde streefcijfer van 65 % voor 2025 (23). Slowakije zou baat hebben bij minder hulpbronnenverspilling om het storten van afval te reduceren en te zorgen voor meer hergebruik van stedelijk en verpakkingsafval en meer gebruik van circulaire materialen in de industrie en de bouw. |
|
(30) |
Aangezien de economieën van de lidstaten van de eurozone in hoge mate met elkaar zijn verweven en zij collectief bijdragen tot de werking van de economische en monetaire unie, heeft de Raad in 2024 de lidstaten van de eurozone aanbevolen actie te ondernemen, onder meer door middel van hun herstel- en veerkrachtplannen, teneinde uitvoering te geven aan de Aanbeveling van 2024 over de eurozone. Voor Slowakije dragen de aanbevelingen 1, 2 en 3 bij tot de uitvoering van de eerste, tweede, derde, vierde en vijfde aanbeveling die zijn vastgesteld in de Aanbeveling van 2024 over de eurozone. |
|
(31) |
In het licht van de diepgaande evaluatie van de Commissie en conclusies betreffende het bestaan van onevenwichtigheden zijn de aanbevelingen op grond van artikel 6 van Verordening (EU) nr. 1176/2011 in de aanbeveling 1 en 3 weergegeven. Het in aanbeveling 1 bedoelde beleid draagt bij tot het aanpakken van kwetsbaarheden in verband met de woningmarkt, de schuldenlast van huishoudens en de externe positie. Het in aanbeveling 3 bedoelde beleid helpt om kwetsbaarheden aan te pakken die verband houden met het kostenconcurrentievermogen. De aanbevelingen 1 en 3 dragen bij tot zowel de aanpak van onevenwichtigheden als de uitvoering van de aanbevelingen in de Aanbeveling van 2024 over de eurozone, in overeenstemming met overweging 30, |
BEVEELT AAN dat Slowakije in 2024 en 2025 de volgende acties onderneemt:
|
1. |
het budgettair-structurele plan voor de middellange termijn tijdig indienen; in overeenstemming met de vereisten van het hervormde stabiliteits- en groeipact de groei van de netto-uitgaven (24) in 2025 beperken tot een percentage dat verenigbaar is met, onder meer, de doelstelling om het overheidstekort terug te dringen in de richting van de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3 % van het bbp, en de overheidsschuld op een prudent niveau te houden op de middellange termijn; de belastingmix efficiënter maken, onder meer door negatieve prikkels op de arbeidsmarkt te verminderen en meer gebruik te maken van milieubelastingen en periodieke onroerendgoedbelastingen; dure uitgavenmaatregelen verminderen, ook door uitgaventoetsingen uit te voeren; de belastingnaleving blijven verbeteren, onder andere door de belastingautoriteit verder te digitaliseren; de risico’s in verband met de schulden van huishoudens verminderen door het woningaanbod en de uitbreiding van de huurmarkt te ondersteunen; |
|
2. |
zorgen voor doeltreffende governance, de bestuurlijke capaciteit voor het beheer van Uniemiddelen versterken, investeringen versnellen en de vaart erin houden bij de uitvoering van hervormingen; de bijbehorende uitdagingen aanpakken teneinde een verdere snelle en effectieve uitvoering van het herstel- en veerkrachtplan, met inbegrip van het REPowerEU-hoofdstuk, mogelijk te maken, en ervoor zorgen dat de hervormingen en investeringen uiterlijk in augustus 2026 worden voltooid; de uitvoering van de cohesiebeleidsprogramma’s versnellen; in het kader van de tussentijdse evaluatie van die programma’s blijven focussen op de overeengekomen prioriteiten, actie ondernemen om beter in te spelen op de investeringsbehoeften met betrekking tot het duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen en tegelijkertijd aandacht besteden aan de mogelijkheden die het platform voor strategische technologieën voor Europa biedt om het concurrentievermogen te verbeteren; |
|
3. |
de doeltreffendheid, onafhankelijkheid en integriteit van het justitiële en corruptiebestrijdingsstelsel versterken, onder meer door te zorgen voor passende waarborgen voor doeltreffend onderzoek naar en doeltreffende vervolging van corruptiezaken op hoog niveau; het concurrentievermogen en de productiviteit verbeteren, onder meer door te zorgen voor transparantie en concurrentie in aanbestedingsprocedures teneinde goed bestuur te bevorderen en de doeltreffendheid van de overheidsuitgaven te verbeteren; het onderwijzen van basisvaardigheden versterken, ook voor kinderen uit kansarme milieus zoals gemarginaliseerde Roma-gemeenschappen, en de beschikbaarheid en het gebruik van betaalbare, hoogwaardige voor- en vroegschoolse educatie en opvang voor kinderen jonger dan 3 jaar vergroten; zorgen voor minder verspilling van hulpbronnen en meer hergebruik van stedelijk en verpakkingsafval en beter behoud van natuurlijke hulpbronnen door op de natuur gebaseerde oplossingen te mainstreamen en de zonering van beschermde natuurgebieden af te ronden. |
Gedaan te Luxemburg, 21 oktober 2024.
Voor de Raad
De voorzitter
NAGY I.
(1) PB L, 2024/1263, 30.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1263/oj.
(2) PB L 306 van 23.11.2011, blz. 25. ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/1176/oj.
(3) Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit (PB L 57 van 18.2.2021, blz. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/241/oj).
(4) Verordening (EU) 2023/435 van het Europees Parlement en de Raad van 27 februari 2023 tot wijziging van Verordening (EU) 2021/241 wat betreft REPowerEU-hoofdstukken in herstel- en veerkrachtplannen en tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1303/2013, (EU) 2021/1060 en (EU) 2021/1755 en Richtlijn 2003/87/EG (PB L 63 van 28.2.2023, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/435/oj).
(5) Aanbeveling van de Raad van 12 april 2024 over het economisch beleid van de eurozone (PB C, C/2024/2807, 23.4.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/2807/oj).
(6) Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad van 7 juli 1997 over de bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten (PB L 209 van 2.8.1997, blz. 6, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/1997/1467/oj).
(7) Richtlijn 2011/85/EU van de Raad van 8 november 2011 tot vaststelling van voorschriften voor de begrotingskaders van de lidstaten (PB L 306 van 23.11.2011, blz. 41, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2011/85/oj).
(8) Netto-uitgaven in de zin van artikel 2, punt 2), van Verordening (EU) 2024/1263: “netto-uitgaven” zijn de overheidsuitgaven ongerekend i) rente-uitgaven, ii) discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde, iii) uitgaven voor programma’s van de Unie die volledig met inkomsten uit Uniefondsen worden gefinancierd, iv) nationale uitgaven voor medefinanciering van door de Unie gefinancierde programma’s, v) cyclische elementen van de uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen en vi) eenmalige en andere tijdelijke maatregelen.
(9) Doc. ST 10156/21 + ADD 1.
(10) Uitvoeringsbesluit van de Raad van 14 juli 2023 tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit van de Raad van 13 juli 2021 betreffende de goedkeuring van de beoordeling van het herstel- en veerkrachtplan voor Slowakije (doc. ST 11205/23 + ADD 1).
(11) Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/1997/1466/oj).
(12) Aanbeveling van de Raad van 12 juli 2022 over het nationale hervormingsprogramma 2022 van Slowakije en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2022 van Slowakije (PB C 334 van 1.9.2022, blz. 205).
(13) Volgens de voorjaarsprognoses 2024 van de Commissie bedraagt de potentiële outputgroei op middellange termijn van Slowakije in 2023 nominaal 12,4 %, op basis van de gemiddelde reële potentiële groei over tien jaar en de bbp-deflator van 2023.
(14) De begrotingskoers wordt afgemeten aan de jaarlijkse verandering in de onderliggende begrotingssituatie van de overheid. Op basis daarvan wordt de economische impuls beoordeeld die uitgaat van het begrotingsbeleid — zowel het op nationaal niveau gefinancierde beleid als het beleid dat uit de begroting van de Unie wordt gefinancierd. De begrotingskoers wordt gemeten als het verschil tussen i) het groeipotentieel op middellange termijn en ii) de verandering in de primaire uitgaven (discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde niet meegerekend), exclusief de tijdelijke COVID-19-crisismaatregelen, maar inclusief de uitgaven gefinancierd door niet terug te betalen steun (subsidies) in het kader van de faciliteit en andere Uniefondsen. Een minteken bij de indicator wijst op een expansief begrotingsbeleid, terwijl een plusteken bij de indicator wijst op een contractief begrotingsbeleid.
(15) Aanbeveling van de Raad van 14 juli 2023 over het nationale hervormingsprogramma 2023 van Slowakije en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma 2023 van Slowakije (PB C 312 van 1.9.2023, blz. 233).
(16) Netto primaire uitgaven worden gedefinieerd als nationaal gefinancierde uitgaven ongerekend i) discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde, ii) rente-uitgaven, iii) conjuncturele werkloosheidsuitgaven en iv) eenmalige en andere tijdelijke maatregelen.
(17) Het cijfer geeft het niveau weer van de jaarlijkse begrotingskosten van die maatregelen, inclusief inkomsten en uitgaven en, in voorkomend geval, ongerekend de inkomsten uit belastingen op uitzonderlijke winsten van energieleveranciers.
(18) Deze bijdrage wordt gemeten als de verandering in primaire overheidsuitgaven ongerekend i) incrementele begrotingsgevolgen van discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde, ii) eenmalige maatregelen, iii) conjuncturele werkloosheidsuitgaven en iv) uitgaven gefinancierd met niet terug te betalen steun (subsidies) in het kader van de faciliteit en andere fondsen van de Unie, ten opzichte van de gemiddelde potentiële nominale bbp-groei op middellange termijn (tien jaar), uitgedrukt als een verhouding tot het nominale bbp.
(19) Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds Plus, het Cohesiefonds, het Fonds voor een rechtvaardige transitie en het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur en de financiële regels voor die fondsen en voor het Fonds voor asiel, migratie en integratie, het Fonds voor interne veiligheid en het Instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visumbeleid (PB L 231 van 30.6.2021, blz. 159, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1060/oj).
(20) Verordening (EU) 2024/795 van het Europees Parlement en de Raad van 29 februari 2024 tot oprichting van het platform voor strategische technologieën voor Europa (STEP) en tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG en Verordeningen (EU) 2021/1058, (EU) 2021/1056, (EU) 2021/1057, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) 2021/1060, (EU) 2021/523, (EU) 2021/695, (EU) 2021/697 en (EU) 2021/241 (PB L, 2024/795, 29.2.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/795/oj).
(21) EU-SILC-enquête.
(22) Verordening (EU) 2018/841 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw in het klimaat- en energiekader 2030, en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 525/2013 en Besluit nr. 529/2013/EU (PB L 156 van 19.6.2018, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/841/oj).
(23) EER en ETC/CE (2022). Beoordeling inzake vroegtijdige waarschuwing in verband met de streefcijfers voor 2025 voor stedelijk en verpakkingsafval (https://www.eea.europa.eu/publications/country-profiles-early-warning-assessments).
(24) Overeenkomstig artikel 2, punt 2, van Verordening (EU) 2024/1263 zijn “netto-uitgaven” de overheidsuitgaven ongerekend rente-uitgaven, discretionaire maatregelen aan de ontvangstenzijde, uitgaven voor programma’s van de Unie die volledig met inkomsten uit Uniefondsen worden gefinancierd, nationale uitgaven voor medefinanciering van door de Unie gefinancierde programma’s, cyclische elementen van de uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen en eenmalige en andere tijdelijke maatregelen.
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/6832/oj
ISSN 1977-0995 (electronic edition)