<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE A_Doc_Ref SYSTEM "ARR.dtd">
<A_Doc_Ref A_Langue="pl" A_Version_doc="4.0" A_Debut_ID="PL62014-0560">
   <Properties>
      <Property name="Annee">2014</Property>
      <Property name="NumSuite">0001</Property>
      <Property name="TypeProc">P</Property>
      <Property name="NumProc">1</Property>
      <Property name="EP_Version">0</Property>
      <Property name="Canevas3_Vademecum">0</Property>
      <Property name="Vademecum">0</Property>
      <Property name="SdlIdentifier">ImportedWithoutSource</Property>
      <Property name="Gendoc_Vademecum">0</Property>
      <Property name="ReadyToPublish">OK</Property>
      <Property name="Created">Canevas 3.9.0</Property>
      <Property name="Formation">C</Property>
      <Property name="Juridiction">C</Property>
      <Property name="Langue">PL</Property>
      <Property name="TypeDoc">ARR</Property>
      <Property name="NumeroOrdre">0560</Property>
      <Property name="NatureAff">RP</Property>
      <Property name="MessInFileNumber"/>
      <Property name="DtFilename"/>
      <Property name="CreatedFrom">Referentiel</Property>
      <Property name="EP_Mode">0</Property>
      <Property name="EP_ModeText">DEF</Property>
      <Property name="EP_Titre1"/>
      <Property name="EP_Titre2"/>
      <Property name="EP_Titre3"/>
      <Property name="EP_Mention_Texte">Texte pour publication</Property>
      <Property name="EP_IsMention_Texte"/>
      <Property name="NEW"/>
      <Property name="FileDoc"/>
      <Property name="TypeOrd"/>
      <Property name="TOC_Position_NotVademecum">0</Property>
      <Property name="LitFilePath"/>
      <Property name="FootNotes"/>
      <Property name="EP_Titre0"/>
      <Property name="EP_FormJug_Footer"/>
      <Property name="EP_FormJug_ID"/>
      <Property name="EP_FormJug_Texte"/>
      <Property name="Filename">TRA-DOC-PL-ARRET-C-0560-2014-201700326-07_00</Property>
      <Property name="QuotationMark_Open"/>
      <Property name="QuotationMark_Close"/>
      <Property name="serveur_nom">Doc2XML_2003 RECNUM_PUB</Property>
      <Property name="serveur_config_path">C:\Documents and Settings\gti_prod\Application Data\Doc2XML\PR_Doc2XML_2003_RecNum_Pub.xml</Property>
      <Property name="watch">R:\flux_Publication\Recueil_numerique\conversion\in\</Property>
   </Properties>
   <A_Header_Gauche>
      <blockquote id="A010000000">
         <para style="header" id="A150000000">amjcjeWYROK Z DNIA 9.2.2017 R. – SPRAWA C‑560/14</para>
      </blockquote>
   </A_Header_Gauche>
   <A_Header_Droit>
      <blockquote id="A010000001">
         <para style="header" id="A150000001">M</para>
      </blockquote>
   </A_Header_Droit>
   <A_Footer_Gauche>
      <blockquote id="A010000002">
         <para style="footer" id="A150000002">I - 14<emphasis role="tab" id="A400000000"/>
         </para>
      </blockquote>
   </A_Footer_Gauche>
   <A_Footer_Droit>
      <blockquote id="A010000003">
         <para style="footer" id="A150000003">
            <emphasis role="tab" id="A400000001"/>
            <emphasis role="tab" id="A400000002"/>I - 15</para>
      </blockquote>
   </A_Footer_Droit>
   <Affaire>
      <Introduction>
         <section id="A000000000">
            <para style="19Centre" id="A150000004">WYROK TRYBUNAŁU (trzecia izba)</para>
            <para style="19Centre" id="A150000005">z dnia 9 lutego 2017 r.<footnote role="fNote" id="A110000000">
                  <number>*</number>
                  <para style="42FootnoteLangue" id="A150000006">
                     <emphasis role="suprscpt" id="A400000003"/> <emphasis role="tab" id="A400000004"/>Język postępowania: angielski.</para>
               </footnote>
            </para>
            <para style="71Indicateur" id="A150000007">
               <phrase role="motcle" id="A410000000">Odesłanie prejudycjalne </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000001">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000002"> Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000003">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000004"> Dyrektywa 2004/83/WE </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000005">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000006"> Minimalne normy dotyczące warunków, jakie muszą spełnić obywatele państw trzecich lub bezpaństwowcy, aby móc ubiegać się o status uchodźcy </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000007">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000008"> Wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000009">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000010"> Prawidłowość krajowej procedury rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej, złożonego w następstwie oddalenia wniosku o przyznanie statusu uchodźcy </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000011">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000012"> Prawo do bycia wysłuchanym </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000013">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000014"> Zakres </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000015">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000016"> Prawo do przesłuchania </phrase>
               <phrase role="Separator" id="A410000017">–</phrase>
               <phrase role="motcle" id="A410000018"> Prawo do powoływania i przesłuchiwania świadków</phrase>
            </para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000008">W sprawie C‑560/14</para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000009">mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Supreme Court (sąd najwyższy, Irlandia) postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 5 grudnia 2014 r., w postępowaniu:</para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000010">
               <emphasis role="bold" id="A400000005">M</emphasis>
            </para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000011">przeciwko</para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000012">
               <emphasis role="bold" id="A400000006">Minister for Justice and Equality,</emphasis>
            </para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000013">
               <emphasis role="bold" id="A400000007">Ireland,</emphasis>
            </para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000014">
               <emphasis role="bold" id="A400000008">Attorney General,</emphasis>
            </para>
            <para style="19Centre" id="A150000015">TRYBUNAŁ (trzecia izba),</para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000016">w składzie: L. Bay Larsen (sprawozdawca), prezes izby, M. Vilaras, J. Malenovský, M. Safjan i D. Šváby, sędziowie,</para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000017">rzecznik generalny, P. Mengozzi,</para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000018">sekretarz: L. Hewlett, główny administrator,</para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000019">uwzględniając pisemny etap postępowania i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 18 lutego 2016 r.,</para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000020">rozważywszy uwagi przedstawione:</para>
            <itemizedlist id="A030000000">
               <listitem id="A060000000">
                  <blockquote id="A010000004">
                     <title id="A210000000">
                        <number>–</number>
                     </title>
                     <para style="03Tiretlong" id="A150000021">w imieniu M przez B. Burnsa oraz S. Man, solicitors, a także przez I. Whelana i P. O’Shea, BL,</para>
                  </blockquote>
               </listitem>
               <listitem id="A060000001">
                  <blockquote id="A010000005">
                     <title id="A210000001">
                        <number>–</number>
                     </title>
                     <para style="03Tiretlong" id="A150000022">w imieniu Irlandii przez E. Creedon, J. Davisa oraz J. Stanleya, działających w charakterze pełnomocników, wspieranych przez N. Butler, SC, i K. Mooney, BL,</para>
                  </blockquote>
               </listitem>
               <listitem id="A060000002">
                  <blockquote id="A010000006">
                     <title id="A210000002">
                        <number>–</number>
                     </title>
                     <para style="03Tiretlong" id="A150000023">w imieniu rządu czeskiego przez M. Smolka oraz J. Vláčila, działających w charakterze pełnomocników,</para>
                  </blockquote>
               </listitem>
               <listitem id="A060000003">
                  <blockquote id="A010000007">
                     <title id="A210000003">
                        <number>–</number>
                     </title>
                     <para style="03Tiretlong" id="A150000024">w imieniu rządu francuskiego przez D. Colasa oraz F.X. Bréchota, działających w charakterze pełnomocników,</para>
                  </blockquote>
               </listitem>
               <listitem id="A060000004">
                  <blockquote id="A010000008">
                     <title id="A210000004">
                        <number>–</number>
                     </title>
                     <para style="03Tiretlong" id="A150000025">w imieniu Komisji Europejskiej przez M. Wilderspina oraz M. Condou‑Durande, działających w charakterze pełnomocników,</para>
                  </blockquote>
               </listitem>
            </itemizedlist>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000026">po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 3 maja 2016 r.,</para>
            <para style="02AlineaAltA" id="A150000027">wydaje następujący</para>
         </section>
      </Introduction>
      <A_Motif>
         <section id="B000000000">
            <para style="75Debutdesmotifs" id="B150000000">
               <emphasis role="bold" id="B400000000">Wyrok</emphasis>
            </para>
            <blockquote id="B010000000">
               <title id="B210000000">
                  <number>1</number>
               </title>
               <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000001">Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni prawa do bycia wysłuchanym w ramach procedury przyznania statusu ochrony uzupełniającej, przewidzianego przez dyrektywę Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osób, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości [treści] przyznawanej ochrony (Dz.U. 2004, L 304, s. 12).</para>
            </blockquote>
            <blockquote id="B010000001">
               <title id="B210000001">
                  <number>2</number>
               </title>
               <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000002">Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy M, obywatelem rwandyjskim, a Minister for Justice and Equality (ministrem sprawiedliwości i równości, Irlandia) (zwanym dalej „ministrem”), Irlandią oraz Attorney General w przedmiocie prawidłowości procedury rozpatrywania złożonego przez M do organów irlandzkich wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej.</para>
            </blockquote>
            <section id="B000000001">
               <title style="04Titre1" id="B200000000">
                  <titlecontent id="B300000000">
                     <emphasis role="bold" id="B400000001">Ramy prawne</emphasis>
                  </titlecontent>
               </title>
               <section id="B000000002">
                  <title style="05Titre2" id="B200000001">
                     <titlecontent id="B300000001">
                        <emphasis role="italc" id="B400000002">Prawo Unii</emphasis>
                     </titlecontent>
                  </title>
                  <section id="B000000003">
                     <title style="06Titre3" id="B200000002">
                        <titlecontent id="B300000002">Dyrektywa 2004/83</titlecontent>
                     </title>
                     <blockquote id="B010000002">
                        <title id="B210000002">
                           <number>3</number>
                        </title>
                        <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000003">Artykuł 2 dyrektywy 2004/83, zatytułowany „Definicje”, stanowił:</para>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000004">„Do celów niniejszej dyrektywy:</para>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000005">[…]</para>
                        <blockquote id="B010000003">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000006">e)<emphasis role="tab" id="B400000003"/>»osoba kwalifikująca się do ochrony uzupełniającej« oznacza obywatela państwa trzeciego albo bezpaństwowca, który nie kwalifikuje się jako uchodźca, lecz w odniesieniu do którego istnieją istotne podstawy, aby uznać, iż jeśli taka osoba wróci do swojego kraju pochodzenia, a w przypadku bezpaństwowca – do państwa poprzedniego miejsca stałego pobytu, może napotkać rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy, jak określono w art. 15, i w stosunku do której art. 17 ust. 1 i 2 nie mają zastosowania oraz która jest niezdolna do wykorzystania [która nie może skorzystać] lub, ze względu na takie ryzyko, nie chce wykorzystać [skorzystać z] ochrony takiego państwa;</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000004">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000007">[…]”.</para>
                        </blockquote>
                     </blockquote>
                     <blockquote id="B010000005">
                        <title id="B210000003">
                           <number>4</number>
                        </title>
                        <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000008">Artykuł 4 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Ocena faktów i okoliczności”, ma następujące brzmienie:</para>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000009">„1.<emphasis role="tab" id="B400000004"/>Państwa członkowskie mogą uznać za obowiązek wnioskodawcy, aby ten wskazał, tak szybko, jak jest to możliwe, wszystkie elementy potrzebne do uzasadnienia wniosku o udzielenie międzynarodowej ochrony. Obowiązkiem państwa członkowskiego jest dokonanie oceny odpowiednich elementów wniosku przy współudziale wnioskodawcy.</para>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000010">2.<emphasis role="tab" id="B400000005"/>Elementy określone w ust. 1 składają się z oświadczenia wnioskodawcy oraz wszelkiej dokumentacji będącej w posiadaniu wnioskodawcy odnoszącej się do jego wieku, pochodzenia [przeszłości], w tym odpowiednich krewnych [w tym przeszłości odpowiednich krewnych], tożsamości, obywatelstwa (obywatelstw), państwa (państw) i miejsca (miejsc) poprzedniego pobytu, wcześniejszych wniosków o udzielenie azylu, trasy podróży, dokumentów podróży i dokumentów tożsamości oraz powodów wnioskowania o udzielenie międzynarodowej ochrony.</para>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000011">3.<emphasis role="tab" id="B400000006"/>Ocena wniosku o udzielenie międzynarodowej ochrony powinna być przeprowadzana indywidualnie i obejmuje wzięcie pod uwagę:</para>
                        <blockquote id="B010000006">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000012">a)<emphasis role="tab" id="B400000007"/>wszystkich odpowiednich faktów, odnoszących się do państwa pochodzenia w czasie podejmowania decyzji w sprawie wniosku, w tym również ustaw i rozporządzeń państwa pochodzenia oraz sposobów, w jaki są one wykonywane;</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000007">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000013">b)<emphasis role="tab" id="B400000008"/>odpowiednich oświadczeń i dokumentacji przedstawionych przez wnioskodawcę, zawierających informacje [w tym informacji], czy wnioskodawca był lub może być prześladowany lub doznawać [albo doznał lub może doznać] poważnej krzywdy;</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000008">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000014">c)<emphasis role="tab" id="B400000009"/>indywidualnej sytuacji i uwarunkowań osobistych wnioskodawcy obejmujących takie czynniki, jak pochodzenie [jego przeszłość], płeć i wiek – w celu dokonania oceny, czy, na podstawie osobistych uwarunkowań wnioskodawcy, działania, których doświadczył lub na które mógł być narażony, mogły stanowić prześladowania lub poważną krzywdę;</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000009">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000015">d)<emphasis role="tab" id="B400000010"/>czy działania wnioskodawcy od chwili opuszczenia państwa pochodzenia były prowadzone wyłącznie lub w głównym stopniu w kierunku stworzenia koniecznych warunków do wnioskowania o uzyskanie międzynarodowej ochrony – w celu dokonania oceny, czy taka działalność narazi wnioskodawcę na prześladowania lub poważną krzywdę, jeśli powróci do kraju pochodzenia;</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000010">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000016">e)<emphasis role="tab" id="B400000011"/>czy wnioskodawca mógłby wykorzystać ochronę [skorzystać z ochrony] innego państwa, w którym mógł uzyskać obywatelstwo.</para>
                        </blockquote>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000017">4.<emphasis role="tab" id="B400000012"/>Fakt, iż wnioskodawca już był prześladowany lub doznał poważnej krzywdy albo był bezpośrednio zagrożony takim prześladowaniem lub poważną krzywdą, jest istotnym wskazaniem na istnienie uzasadnionej obawy prześladowania lub rzeczywistego ryzyka wystąpienia [doznania] poważnej krzywdy, chyba że nie istniały [chyba że istnieją] wystarczające powody, aby uznać, iż prześladowanie lub poważna krzywda nie będą się powtarzać.</para>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000018">5.<emphasis role="tab" id="B400000013"/>W przypadku gdy państwo członkowskie stosuje zasadę, zgodnie z którą obowiązkiem wnioskodawcy jest uzasadnić wniosek o udzielenie międzynarodowej ochrony i gdy forma [pewne aspekty] stwierdzeń wnioskodawcy nie jest poparta [nie są poparte] dokumentacją lub innym materiałem dowodowym, to taka forma nie potrzebuje [to aspekty te nie potrzebują] potwierdzenia, kiedy spełnione są następujące warunki:</para>
                        <blockquote id="B010000011">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000019">a)<emphasis role="tab" id="B400000014"/>wnioskodawca poczynił rzeczywisty wysiłek, aby uzasadnić swój wniosek;</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000012">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000020">b)<emphasis role="tab" id="B400000015"/>wszystkie właściwe elementy będące w posiadaniu wnioskodawcy zostały przedstawione oraz zostało przedstawione wystarczające wyjaśnienie co do braku innych odpowiednich elementów [innych dowodów];</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000013">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000021">c)<emphasis role="tab" id="B400000016"/>stwierdzenia wnioskodawcy zostały uznane za spójne i wiarygodne i nie są sprzeczne z dostępnymi szczegółowymi i ogólnymi informacjami dotyczącymi wnioskodawcy [istotnymi dla rozpatrzenia wniosku];</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000014">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000022">d)<emphasis role="tab" id="B400000017"/>wnioskodawca wnioskował o udzielenie międzynarodowej ochrony w najwcześniejszym możliwym terminie, chyba że może wskazać wystarczający powód, dlaczego tego nie zrobił; oraz</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000015">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000023">e)<emphasis role="tab" id="B400000018"/>stwierdzono ogólną wiarygodność wnioskodawcy”.</para>
                        </blockquote>
                     </blockquote>
                     <blockquote id="B010000016">
                        <title id="B210000004">
                           <number>5</number>
                        </title>
                        <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000024">Artykuł 15 wspomnianej dyrektywy, zatytułowany „Poważna krzywda”, stanowi:</para>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000025">„Poważna krzywda obejmuje:</para>
                        <blockquote id="B010000017">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000026">a)<emphasis role="tab" id="B400000019"/>karę śmierci lub egzekucję; lub</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000018">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000027">b)<emphasis role="tab" id="B400000020"/>tortury lub niehumanitarne lub poniżające traktowanie lub karanie wnioskodawcy w państwie pochodzenia; lub</para>
                        </blockquote>
                        <blockquote id="B010000019">
                           <para style="09Marge0avecretrait" id="B150000028">c)<emphasis role="tab" id="B400000021"/>poważne i zindywidualizowane zagrożenie życia ludności cywilnej lub poszczególnych osób, wynikające z przemocy o charakterze niedyskryminującym [z przemocy masowej], w sytuacjach międzynarodowych lub wewnętrznych konfliktów zbrojnych”.</para>
                        </blockquote>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000029">Dyrektywa 2005/85/WE</para>
                     </blockquote>
                     <blockquote id="B010000020">
                        <title id="B210000005">
                           <number>6</number>
                        </title>
                        <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000030">Artykuł 3 dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w państwach członkowskich (Dz.U. 2005, L 326, s. 13), zatytułowany „Zakres”, przewidywał:</para>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000031">„1.<emphasis role="tab" id="B400000022"/>Niniejszą dyrektywę stosuje się do wszystkich wniosków o udzielenie azylu złożonych na terytorium, w tym na granicy lub w strefach tranzytowych państwa członkowskiego, oraz do cofania statusu uchodźcy.</para>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000032">[…]</para>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000033">3.<emphasis role="tab" id="B400000023"/>W przypadku gdy państwa członkowskie stosują lub wprowadzają procedurę, na mocy której wnioski o udzielenie azylu są rozpatrywane zarówno jako wnioski na podstawie konwencji genewskiej, jak i jako wnioski o inne rodzaje ochrony międzynarodowej ze względu na okoliczności określone w art. 15 dyrektywy 2004/83 […], stosują one niniejszą dyrektywę przez cały czas trwania procedury.</para>
                        <para style="02AlineaAltA" id="B150000034">[…]”.</para>
                     </blockquote>
                  </section>
               </section>
               <section id="B000000004">
                  <title style="05Titre2" id="B200000003">
                     <titlecontent id="B300000003">
                        <emphasis role="italc" id="B400000024">Prawo irlandzkie</emphasis>
                     </titlecontent>
                  </title>
                  <blockquote id="B010000021">
                     <title id="B210000006">
                        <number>7</number>
                     </title>
                     <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000035">Prawo irlandzkie rozróżnia dwa rodzaje wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, czyli:</para>
                     <itemizedlist id="B030000000">
                        <listitem id="B060000000">
                           <blockquote id="B010000022">
                              <title id="B210000007">
                                 <number>–</number>
                              </title>
                              <para style="03Tiretlong" id="B150000036">wniosek o udzielenie azylu,</para>
                           </blockquote>
                        </listitem>
                        <listitem id="B060000001">
                           <blockquote id="B010000023">
                              <title id="B210000008">
                                 <number>–</number>
                              </title>
                              <para style="03Tiretlong" id="B150000037">wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej.</para>
                           </blockquote>
                        </listitem>
                     </itemizedlist>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="B010000024">
                     <title id="B210000009">
                        <number>8</number>
                     </title>
                     <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000038">Każdy z tych wniosków jest przedmiotem szczególnego postępowania, przy czym postępowanie w sprawie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej, które zostaje wszczęte dopiero po oddaleniu wniosku o udzielenie azylu, jest przeprowadzane w następstwie postępowania, które dotyczyło rozpatrzenia tego ostatniego wniosku.</para>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="B010000025">
                     <title id="B210000010">
                        <number>9</number>
                     </title>
                     <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000039">Z postanowienia odsyłającego wynika, że przepisy krajowe regulujące rozpatrywanie wniosków o udzielenie azylu znajdują się zasadniczo w Refugee Act 1996 (ustawie z 1996 r. w sprawie uchodźców), w brzmieniu obowiązującym w chwili zaistnienia okoliczności rozpatrywanych w postępowaniu głównym. Postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosków o udzielenie azylu obejmuje między innymi osobistą rozmowę z wnioskodawcą.</para>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="B010000026">
                     <title id="B210000011">
                        <number>10</number>
                     </title>
                     <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000040">Przepisy odnoszące się do postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosków o udzielenie ochrony uzupełniającej znajdują się w European Communities (Eligibility for Protection) Regulations 2006 [rozporządzeniu z 2006 r. dotyczącym Wspólnot Europejskich (przesłanki objęcia ochroną)], przyjętym przez ministra w dniu 9 października 2006 r., którego celem jest między innymi transpozycja do prawa krajowego dyrektywy 2004/83.</para>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="B010000027">
                     <title id="B210000012">
                        <number>11</number>
                     </title>
                     <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000041">Wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej jest składany za pomocą formularza, którego wzór znajduje się w załączniku do tego rozporządzenia.</para>
                  </blockquote>
                  <blockquote id="B010000028">
                     <title id="B210000013">
                        <number>12</number>
                     </title>
                     <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000042">Wspomniane rozporządzenie nie zawiera żadnego przepisu przewidującego, że wnioskujący o ochronę uzupełniającą jest wysłuchiwany w ramach rozpatrywania złożonego przez niego wniosku.</para>
                  </blockquote>
               </section>
            </section>
            <section id="B000000005">
               <title style="04Titre1" id="B200000004">
                  <titlecontent id="B300000004">
                     <emphasis role="bold" id="B400000025">Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne</emphasis>
                  </titlecontent>
               </title>
               <blockquote id="B010000029">
                  <title id="B210000014">
                     <number>13</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000043">M przybył do Irlandii we wrześniu 2006 r. na podstawie wizy studenckiej. Po ukończeniu studiów M złożył wniosek o udzielenie azylu, który w dniu 30 sierpnia 2008 r. został oddalony przez Refugee Applications Commissioner (komisarza ds. wniosków o nadanie statusu uchodźcy, Irlandia). Odwołanie od tej decyzji zostało oddalone wyrokiem wydanym w dniu 28 października 2008 r. przez Refugee Appeals Tribunal (sąd rozpatrujący odwołania od decyzji wydawanych w sprawach dotyczących uchodźców, Irlandia).</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000030">
                  <title id="B210000015">
                     <number>14</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000044">Następnie M złożył wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej. Wniosek ten został oddalony w dniu 30 września 2010 r., a w dniu 5 października 2010 r. minister wydał decyzję w sprawie wydalenia M. W decyzji z dnia 30 września 2010 r. minister oparł się w szerokim zakresie na wcześniejszych decyzjach wydanych w sprawie złożonego przez M wniosku o udzielenie azylu i uznał, że wnioskodawca nie wykazał istnienia istotnych powodów, by uznać, że może on doznać poważnej krzywdy, zważywszy w szczególności na poważne wątpliwości co do wiarygodności twierdzeń sformułowanych we wniosku.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000031">
                  <title id="B210000016">
                     <number>15</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000045">W dniu 6 stycznia 2011 r. M złożył skargę do High Court (sądu wyższej instancji, Irlandia) na decyzję oddalającą jego wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000032">
                  <title id="B210000017">
                     <number>16</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000046">W ramach rozpatrywania tej skargi High Court (sąd wyższej instancji) wystąpił do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:</para>
                  <para style="02AlineaAltA" id="B150000047">„Czy w przypadku gdy wnioskodawca ubiega się o udzielenie mu ochrony uzupełniającej po tym, jak odmówiono mu statusu uchodźcy, i proponuje się, aby taki wniosek został oddalony, nałożony na państwa członkowskie w art. 4 ust. 1 zdanie drugie dyrektywy 2004/83 wymóg współpracy z wnioskodawcą zobowiązuje organy administracyjne odnośnego państwa członkowskiego do przekazania temu wnioskodawcy wyników takiej oceny zanim wydana zostanie ostateczna decyzja, tak aby umożliwić mu ustosunkowanie się do aspektów proponowanej decyzji, które skłaniają do udzielenia odpowiedzi odmownej?”.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000033">
                  <title id="B210000018">
                     <number>17</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000048">W wyroku z dnia 22 listopada 2012 r., M (C‑277/11, EU:C:2012:744) Trybunał w szczególności orzekł, że jeżeli chodzi o system taki jak system wdrożony przez uregulowanie krajowe rozpatrywane w sprawie, która doprowadziła do wydania tego wyroku, charakteryzujący się istnieniem dwóch odmiennych i następujących po sobie postępowań w celu rozpatrzenia, odpowiednio, wniosku o udzielenie statusu uchodźcy i wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej, to do sądu odsyłającego należy czuwanie nad tym, aby w ramach każdego z tych postępowań przestrzegane były prawa podstawowe wnioskodawcy, a w szczególności prawo do bycia wysłuchanym, w tym znaczeniu, że powinien on być w stanie skutecznie przedstawić jego uwagi przed wydaniem każdej decyzji odmawiającej mu korzystania z żądanej ochrony. W takim systemie okoliczność, iż zainteresowany został już prawidłowo wysłuchany w trakcie postępowania w sprawie wniosku o udzielenie mu statusu uchodźcy, nie oznacza, że można pominąć tę formalność w ramach postępowania dotyczącego wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000034">
                  <title id="B210000019">
                     <number>18</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000049">W związku z wydaniem wyroku z dnia 22 listopada 2012 r., M (C‑277/11, EU:C:2012:744) High Court (sąd wyższej instancji) orzekł w dniu 23 czerwca 2013 r., że minister niesłusznie pominął przesłuchanie w sposób skuteczny M w trakcie rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000035">
                  <title id="B210000020">
                     <number>19</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000050">Minister wniósł odwołanie od tego orzeczenia do Supreme Court (sądu najwyższego, Irlandia). M z kolei wniósł odwołanie wzajemne od wspomnianego orzeczenia.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000036">
                  <title id="B210000021">
                     <number>20</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000051">W tych okolicznościach Supreme Court (sąd najwyższy) postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. zawiesił i zwrócił się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:</para>
                  <para style="02AlineaAltA" id="B150000052">„Czy »prawo do bycia wysłuchanym« w prawie Unii Europejskiej wymaga, aby wnioskodawcy, który składa wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej na podstawie dyrektywy 2004/83, zapewniono przesłuchanie w przedmiocie tego wniosku, obejmujące prawo powoływania lub przesłuchiwania świadków, w sytuacji gdy ów wniosek zostaje złożony w państwie członkowskim, w którym przewidziane są dwie oddzielne, następujące po sobie procedury rozpatrywania wniosków, odpowiednio, o nadanie statusu uchodźcy i o udzielenie ochrony uzupełniającej?”.</para>
               </blockquote>
            </section>
            <section id="B000000006">
               <title style="04Titre1" id="B200000005">
                  <titlecontent id="B300000005">
                     <emphasis role="bold" id="B400000026">W przedmiocie pytania prejudycjalnego</emphasis>
                  </titlecontent>
               </title>
               <blockquote id="B010000037">
                  <title id="B210000022">
                     <number>21</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000053">Poprzez swe pytanie sąd odsyłający zmierza w istocie do ustalenia, czy prawo do bycia wysłuchanym wymaga, by – w przypadku gdy uregulowanie krajowe takie jak rozpatrywane w postępowaniu głównym przewiduje dwie odrębne i następujące po sobie procedury rozpatrywania wniosków, odpowiednio, o nadanie statusu uchodźcy i o udzielenie ochrony uzupełniającej – wnioskującemu o udzielenie ochrony uzupełniającej przysługiwało prawo do przesłuchania w przedmiocie złożonego przez niego wniosku oraz prawo do powoływania i przesłuchiwania świadków w trakcie tego przesłuchania.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000038">
                  <title id="B210000023">
                     <number>22</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000054">Dyrektywa 2005/85 ustanawia minimalne normy dotyczące procedur rozpatrywania wniosków o udzielenie międzynarodowej ochrony i precyzuje prawa osób ubiegających się o azyl. Artykuł 3 ust. 1 i 3 tej dyrektywy wyjaśnia, że ma ona zastosowanie do wniosków o udzielenie azylu, które są rozpatrywane jako wnioski na podstawie Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, podpisanej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r. [<emphasis role="italc" id="B400000027">Recueil des traités des Nations unies</emphasis>, vol. 189, s. 150, nr 2545 (1954)], jak i jako wnioski o inne rodzaje ochrony międzynarodowej przyznawanej ze względu na okoliczności określone w art. 15 dyrektywy 2004/83 (wyrok z dnia 20 października 2016 r., Danqua, C‑429/15, EU:C:2016:789, pkt 26).</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000039">
                  <title id="B210000024">
                     <number>23</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000055">W związku z tym Trybunał orzekł, że dyrektywa 2005/85 znajduje zastosowanie do wniosków o udzielenie ochrony uzupełniającej tylko wówczas, gdy państwo członkowskie ustanowiło jednolite postępowanie, w ramach którego rozpatruje wniosek w świetle dwóch form ochrony międzynarodowej, to znaczy ochrony związanej ze statusem uchodźcy i ochrony związanej z ochroną uzupełniającą (wyrok z dnia 20 października 2016 r., Danqua, C‑429/15, EU:C:2016:789, pkt 27).</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000040">
                  <title id="B210000025">
                     <number>24</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000056">Jednakże z akt sprawy wynika, że w momencie zaistnienia okoliczności faktycznych rozpatrywanych w postępowaniu głównym w Irlandii taka sytuacja nie miała miejsca, a zatem dyrektywa 2005/85 nie ma zastosowania do rozpatrywania wniosków o udzielenie ochrony uzupełniającej w tym państwie członkowskim.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000041">
                  <title id="B210000026">
                     <number>25</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000057">W związku z powyższym, ponieważ prawo do bycia wysłuchanym stanowi integralną część przestrzegania prawa do obrony, które stanowi ogólną zasadę prawa Unii, obowiązek przestrzegania prawa do bycia wysłuchanym adresatów decyzji, które w znaczący sposób wpływają na ich interesy, ciąży zasadniczo na organach administracyjnych państw członkowskich, gdy podejmują one decyzje wchodzące w zakres stosowania prawa Unii, nawet jeśli właściwe uregulowanie nie przewiduje wyraźnie takiej formalności (zob. podobnie wyroki: z dnia 5 listopada 2014 r., Mukarubega, C‑166/13, EU:C:2014:2336, pkt 49, 50; a także z dnia 11 grudnia 2014 r., Boudjlida, C‑249/13, EU:C:2014:2431, pkt 39, 40).</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000042">
                  <title id="B210000027">
                     <number>26</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000058">Tak więc, jak stwierdził Trybunał w pkt 91 wyroku z dnia 22 listopada 2012 r., M, (C‑277/11, EU:C:2012:744), jeśli uregulowanie krajowe, takie jak rozpatrywane w sprawie w postępowaniu głównym, przewiduje dwa odrębne i następujące po sobie postępowania w celu rozpoznania, odpowiednio, wniosku o udzielenie azylu i wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej, to prawo wnioskodawcy do bycia wysłuchanym musi być w pełni zagwarantowane w ramach każdego z tych dwóch postępowań.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000043">
                  <title id="B210000028">
                     <number>27</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000059">Jednakże z powyższego nie wynika, że w sytuacji takiej jak sytuacja rozpatrywana w sprawie w postępowaniu głównym prawo to wymaga bezwzględnie przeprowadzenia przesłuchania w ramach postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000044">
                  <title id="B210000029">
                     <number>28</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000060">W pierwszej kolejności bowiem ze stwierdzeń zawartych w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r., M (C‑277/11, EU:C:2012:744) nie wynika, by w ramach postępowania w sprawie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej było zawsze bezwzględnie konieczne przesłuchanie zorganizowane przesłuchania.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000045">
                  <title id="B210000030">
                     <number>29</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000061">Jak podniósł rzecznik generalny w pkt 52–55 opinii, Trybunał ograniczył się w pkt 90 wyroku z dnia 22 listopada 2012 r., M (C‑277/11, EU:C:2012:744) do wyjaśnienia, że nie można przyjąć tezy bronionej przez sąd odsyłający i przez Irlandię, że okoliczność, iż wnioskodawca już został przesłuchany w ramach rozpatrywania wniosku o udzielenie azylu, sprawia, że zorganizowanie przesłuchania w ramach rozpatrywania złożonego później wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej staje się zbędne. Tak więc Trybunał po prostu przypomniał konieczność zagwarantowania przestrzegania prawa wnioskującego o udzielenie ochrony uzupełniającej do bycia wysłuchanym, mimo że został on już przesłuchany w ramach rozpatrywania wniosku o udzielenie azylu, przy czym Trybunał nie stwierdził, że bez względu na okoliczności istnieje obowiązek zorganizowania przesłuchania w przedmiocie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000046">
                  <title id="B210000031">
                     <number>30</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000062">W drugiej kolejności należy stwierdzić, że w przypadku braku uregulowań Unii w danej dziedzinie mających zastosowanie do Irlandii to do wewnętrznego porządku prawnego tego państwa członkowskiego należy określenie zasad proceduralnych dotyczących rozpatrzenia wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej, a wspomniane państwo członkowskie jest przy tym odpowiedzialne za zapewnienie w tych ramach skutecznej ochrony praw przyznanych przez porządek prawny Unii, a w szczególności zagwarantowanie poszanowania prawa wnioskującego o udzielenie ochrony uzupełniającej do bycia wysłuchanym (zob. podobnie wyrok z dnia 8 listopada 2016 r., Lesoochranárske zoskupenie VLK, C‑243/15, EU:C:2016:838, pkt 65).</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000047">
                  <title id="B210000032">
                     <number>31</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000063">W tym zakresie należy podkreślić, że prawo do bycia wysłuchanym gwarantuje temu wnioskodawcy możliwość przedstawienia w sposób przydatny i skuteczny w toku postępowania administracyjnego jego punktu widzenia na temat złożonego przez niego wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej oraz powodów mogących uzasadnić powstrzymanie się właściwego organu od podjęcia decyzji niekorzystnej (zob. analogicznie wyroki: z dnia 11 grudnia 2014 r., Boudjlida, C‑249/13, EU:C:2014:2431, pkt 54; z dnia 17 marca 2016 r., Bensada Benallal, C‑161/15, EU:C:2016:175, pkt 33).</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000048">
                  <title id="B210000033">
                     <number>32</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000064">Ponadto prawo do bycia wysłuchanym powinno umożliwiać danemu organowi rozpatrzenie sprawy w taki sposób, aby wydać decyzję z pełną znajomością stanu faktycznego, z uwzględnieniem wszystkich istotnych elementów, oraz uzasadnienie tej decyzji w odpowiedni sposób, tak aby w stosownym przypadku wnioskodawca mógł skorzystać z prawa do jej zaskarżenia (zob. podobnie wyroki: z dnia 18 grudnia 2008 r., Sopropé, C‑349/07, EU:C:2008:746, pkt 49; z dnia 11 grudnia 2014 r., Boudjlida, C‑249/13, EU:C:2014:2431, pkt 59).</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000049">
                  <title id="B210000034">
                     <number>33</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000065">Ponadto z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że istnienie naruszenia prawa do bycia wysłuchanym należy oceniać przy uwzględnieniu w szczególności przepisów prawa regulujących daną dziedzinę (zob. podobnie wyrok z dnia 10 września 2013 r., G. i R., C‑383/13 PPU, EU:C:2013:533, pkt 34 i przytoczone tam orzecznictwo).</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000050">
                  <title id="B210000035">
                     <number>34</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000066">Z powyższego wynika, że warunki, na jakich należy zapewnić wnioskującemu o udzielenie ochrony uzupełniającej poszanowanie prawa do bycia wysłuchanym przed wydaniem ostatecznej decyzji w przedmiocie jego wniosku, należy oceniać w świetle przepisów dyrektywy 2004/83, których celem jest w szczególności ustanowienie minimalnych norm dotyczących warunków, jakie muszą spełniać obywatele państw trzecich, by korzystać z ochrony uzupełniającej (zob. analogicznie wyroki: z dnia 5 listopada 2014 r., Mukarubega, C‑166/13, EU:C:2014:2336, pkt 55; z dnia 11 grudnia 2014 r., Boudjlida, C‑249/13, EU:C:2014:2431, pkt 45).</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000051">
                  <title id="B210000036">
                     <number>35</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000067">W celu wydania decyzji w przedmiocie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej właściwy organ musi sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia warunki przewidziane w art. 2 lit. e) wspomnianej dyrektywy, co oznacza miedzy innymi ustalenie, czy istnieją istotne i uzasadnione podstawy, by uznać, iż gdyby został odesłany do jego kraju pochodzenia, istniałoby rzeczywiste ryzyko doznania przez niego poważnej krzywdy, przy czym wnioskodawca nie może lub, ze względu na takie ryzyko, nie chce skorzystać z ochrony tego państwa.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000052">
                  <title id="B210000037">
                     <number>36</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000068">W tym zakresie z art. 4 wspomnianej dyrektywy wynika, że wśród istotnych elementów, które właściwy organ musi uwzględnić, znajdują się informacje i dokumenty dotyczące wieku wnioskodawcy, jego przeszłości, tożsamości, obywatelstwa lub obywatelstw, państw poprzedniego miejsca pobytu, wcześniejszych wniosków o udzielenie azylu, trasy podróży, powodów wnioskowania o udzielenie międzynarodowej ochrony, a – szerzej – poważnej krzywdy, której doznał lub może doznać. W stosownym przypadku właściwy organ powinien także uwzględnić wyjaśnienia przedstawione w odniesieniu do braku dowodów oraz ogólną wiarygodność wnioskodawcy.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000053">
                  <title id="B210000038">
                     <number>37</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000069">W konsekwencji prawo do bycia wysłuchanym przed wydaniem decyzji w przedmiocie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej powinno umożliwić wnioskodawcy przedstawienie swego punktu widzenia na temat wszystkich tych elementów w celu wsparcia złożonego przez niego wniosku oraz umożliwić administracji dokonanie z pełną znajomością stanu faktycznego indywidualnej oceny faktów i okoliczności przewidzianych w art. 4 dyrektywy 2004/83, aby ustalić, czy istnieje rzeczywiste ryzyko, że wnioskodawca ten dozna poważnej krzywdy w rozumieniu tej dyrektywy, w przypadku gdy zostanie odesłany do państwa pochodzenia.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000054">
                  <title id="B210000039">
                     <number>38</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000070">W tych okolicznościach nie można w sposób ogólny uznać, iż fakt, że wnioskujący o udzielenie ochrony uzupełniającej mógł przedstawić swój punkt widzenia tylko w formie pisemnej, oznacza, że w rzeczywistości nie przestrzegano jego prawa do bycia wysłuchanym przed wydaniem decyzji w sprawie złożonego przez niego wniosku.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000055">
                  <title id="B210000040">
                     <number>39</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000071">W świetle bowiem charakteru elementów wskazanych w pkt 36 niniejszego wyroku nie można co do zasady wykluczyć, że elementy te mogą skutecznie zostać przekazane do wiadomości właściwego organu za pomocą złożonych przez wnioskującego o udzielenie ochrony uzupełniającej oświadczeń pisemnych lub przewidzianego w tym celu stosownego formularza, wraz z – w stosownym przypadku – dokumentacją, którą wnioskodawca chce dołączyć do wniosku.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000056">
                  <title id="B210000041">
                     <number>40</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000072">Taki mechanizm proceduralny, pod warunkiem że pozostawia on wnioskodawcy wystarczającą swobodę działania w odniesieniu do przedstawienia swego punktu widzenia i że ów wnioskodawca może korzystać w razie potrzeby ze stosownej pomocy, umożliwia mu wypowiedzenie się w sposób szczegółowy na temat elementów, które właściwy organ musi uwzględnić, oraz przedstawienie, jeśli uzna to za przydatne, informacji lub ocen innych niż te, które już przedstawił właściwemu organowi przy okazji rozpatrywania jego wniosku o azyl.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000057">
                  <title id="B210000042">
                     <number>41</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000073">Podobnie mechanizm ten może dostarczyć właściwemu organowi wskazane w art. 4 ust. 2–5 dyrektywy 2004/83 informacje i dowody dotyczące wnioskującego o udzielenie ochrony międzynarodowej, na podstawie których organ ten powinien dokonać indywidualnej oceny istotnych faktów i okoliczności, a tym samym pozwala mu na wydanie decyzji z pełną znajomością stanu faktycznego i uzasadnienie jej w odpowiedni sposób.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000058">
                  <title id="B210000043">
                     <number>42</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000074">Poza tym należy przypomnieć, że w sytuacji takiej jak rozpatrywana w sprawie w postępowaniu głównym rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej następuje po przeprowadzeniu postępowania w sprawie azylu, w toku którego wnioskujący o udzielenie ochrony międzynarodowej został przesłuchany w przedmiocie swego wniosku o udzielenie azylu.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000059">
                  <title id="B210000044">
                     <number>43</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000075">Otóż niektóre informacje lub elementy mogą także okazać się przydatne w celu oceny zasadności wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej. W szczególności elementy dotyczące indywidualnej sytuacji lub uwarunkowań osobistych wnioskodawcy mogą być istotne zarówno w celu rozpatrzenia złożonego przez niego wniosku o udzielenie azylu, jak i w celu rozpatrzenia jego wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000060">
                  <title id="B210000045">
                     <number>44</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000076">Tak więc o ile przesłuchanie przeprowadzone w toku postępowania w sprawie azylu nie wystarczy jako takie, aby zapewnić poszanowanie prawa wnioskodawcy do bycia wysłuchanym w przedmiocie złożonego przez niego wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej (zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2012 r., M., C‑277/11, EU:C:2012:744, pkt 90), o tyle nie można wykluczyć uwzględnienia przez właściwy organ do celów rozpatrzenia wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej niektórych informacji lub dowodów zgromadzonych podczas takiego przesłuchania, które mogą wspomóc ten organ w wydaniu decyzji w przedmiocie wspomnianego wniosku z pełną znajomością stanu faktycznego.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000061">
                  <title id="B210000046">
                     <number>45</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000077">W tym zakresie należy skądinąd podnieść, że prawo wnioskującego o udzielenie ochrony uzupełniającej do wypowiedzenia się na piśmie na temat powodów uzasadniających wniosek stwarza mu okazję przedstawienia punktu widzenia na temat dokonanej przez właściwy organ w ramach rozpatrywania jego wniosku o udzielenie azylu oceny tych informacji i dowodów.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000062">
                  <title id="B210000047">
                     <number>46</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000078">Ponadto należy podkreślić, że o ile organizacja nowego przesłuchania w trakcie rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej może stworzyć dla wnioskodawcy okazję dla dodania nowych informacji do tych, które już przedstawił na piśmie, o tyle z prawa do bycia wysłuchanym nie wynika, by taka możliwość musiała mu być zapewniona (zob. podobnie wyrok z dnia 5 listopada 2014 r., Mukarubega, C‑166/13, EU:C:2014:2336, pkt 71).</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000063">
                  <title id="B210000048">
                     <number>47</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000079">Jednakże w niektórych przypadkach szczególne okoliczności mogą sprawić, że zorganizowanie przesłuchania będzie konieczne w celu zapewnienia rzeczywistego poszanowania prawa wnioskującego o udzielenie ochrony uzupełniającej do bycia wysłuchanym.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000064">
                  <title id="B210000049">
                     <number>48</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000080">W tym zakresie należy przypomnieć, że jeśli z jakiegokolwiek powodu dowody dostarczone przez wnioskującego o udzielenie ochrony międzynarodowej nie są kompletne, aktualne lub nie mają znaczenia, z art. 4 ust. 1 dyrektywy 2004/83 wynika, że dane państwo członkowskie powinno współpracować czynnie z wnioskodawcą, aby umożliwić zebranie wszystkich dowodów, które mogłyby uzasadnić wniosek (zob. podobnie wyrok z dnia 22 listopada 2012 r., M, C‑277/11, EU:C:2012:744, pkt 66).</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000065">
                  <title id="B210000050">
                     <number>49</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000081">Tak więc przesłuchanie musi być zorganizowane, jeśli właściwy organ nie jest obiektywnie w stanie na podstawie informacji i dowodów, jakimi dysponuje w wyniku postępowania pisemnego i przesłuchania wnioskodawcy przeprowadzonego w trakcie rozpatrywania wniosku o udzielenie azylu, ustalić z pełną znajomością stanu faktycznego, czy istnieją istotne i uzasadnione podstawy, by uznać, iż gdyby wnioskodawca ten został odesłany do kraju pochodzenia, istniałoby rzeczywiste ryzyko doznania przez niego poważnej krzywdy, przy czym ów wnioskodawca nie może lub, ze względu na takie ryzyko, nie chce skorzystać z ochrony tego państwa.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000066">
                  <title id="B210000051">
                     <number>50</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000082">W takiej sytuacji przesłuchanie mogłoby w rzeczywistości umożliwić właściwemu organowi przesłuchanie wnioskodawcy w celu uzyskania informacji, których brakuje do rozpatrzenia złożonego przez niego wniosku, a w stosownym przypadku sprawdzenie, czy spełnione są warunki ustanowione w art. 4 ust. 5 dyrektywy 2004/83.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000067">
                  <title id="B210000052">
                     <number>51</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000083">Przesłuchanie należy przeprowadzić także w przypadku, gdy okaże się – w świetle osobistej lub ogólnej sytuacji, w jaką wpisuje się wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej, zwłaszcza ewentualnej szczególnego narażenia wnioskodawcy na zagrożenia spowodowanego na przykład jego wiekiem, stanem zdrowia lub faktem, że był on poddany poważnym formom przemocy – że takie przesłuchanie jest konieczne w celu umożliwienia wnioskodawcy wypowiedzenia się w sposób całościowy i spójny na temat informacji i dowodów, które mogą uzasadniać ów wniosek.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000068">
                  <title id="B210000053">
                     <number>52</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000084">W konsekwencji do sądu odsyłającego należy sprawdzenie, czy w sprawie będącej przedmiotem postępowania głównego zachodzą szczególne okoliczności, w związku z którymi przeprowadzenie przesłuchania wnioskującego o ochronę uzupełniającą staje się konieczne dla zapewnienia poszanowania jego prawa do bycia wysłuchanym.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000069">
                  <title id="B210000054">
                     <number>53</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000085">Sąd odsyłający rozważa, czy w przypadku gdy takie przesłuchanie powinno było zostać przeprowadzone w toku postępowania takiego jak to, które jest przedmiotem postępowania głównego, wnioskujący o udzielenie ochrony uzupełniającej powinien mieć prawo do powoływania i przesłuchiwania świadków w trakcie tego przesłuchania.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000070">
                  <title id="B210000055">
                     <number>54</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000086">W tym zakresie należy stwierdzić, po pierwsze, że takie prawo wykracza poza wymogi wynikające zwykle z pojmowanego w sposób wynikający z orzecznictwa Trybunału prawa do bycia wysłuchanym w postępowaniach administracyjnych (zob. podobnie wyrok z dnia 7 stycznia 2004 r., Aalborg Portland i in./Komisja, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P i C‑219/00 P, EU:C:2004:6, pkt 200), a po drugie, że przepisy mające zastosowanie do wniosków o udzielenie ochrony uzupełniającej, a w szczególności przepisy ustanowione w art. 4 dyrektywy 2004/83, nie nadają zeznaniom świadków szczególnej wagi w ramach oceny istotnych faktów i okoliczności.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000071">
                  <title id="B210000056">
                     <number>55</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000087">Z powyższego wynika, że z prawa do bycia wysłuchanym nie wynika, że wnioskujący o ochronę uzupełniającą korzysta z prawa do powoływania i przesłuchiwania świadków w trakcie ewentualnego przesłuchania w ramach rozpatrywania jego wniosku.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000072">
                  <title id="B210000057">
                     <number>56</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000088">W świetle całości powyższych rozważań na przedstawione pytanie należy odpowiedzieć, że prawo do bycia wysłuchanym, jakie ma zastosowanie w ramach dyrektywy 2004/83, nie wymaga co do zasady, by – w przypadku gdy uregulowanie krajowe, takie jak rozpatrywane w sprawie w postępowaniu głównym, przewiduje dwie odrębne i następujące po sobie procedury rozpatrywania wniosków, odpowiednio, o nadanie statusu uchodźcy i o udzielenie ochrony uzupełniającej – wnioskującemu o udzielenie ochrony uzupełniającej przysługiwało prawo do przesłuchania w przedmiocie złożonego przez niego wniosku oraz prawo do powoływania i przesłuchiwania świadków w trakcie tego przesłuchania.</para>
               </blockquote>
               <blockquote id="B010000073">
                  <title id="B210000058">
                     <number>57</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000089">Przesłuchanie należy jednak przeprowadzić, w przypadku gdy szczególne okoliczności dotyczące informacji i dowodów, jakimi dysponuje właściwy organ, albo osobistej lub ogólnej sytuacji, w jaką wpisuje się wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej, sprawiają, że jest ono konieczne do rozpatrzenia wniosku z pełną znajomością stanu faktycznego, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego.</para>
               </blockquote>
            </section>
            <section id="B000000007">
               <title style="04Titre1" id="B200000006">
                  <titlecontent id="B300000006">
                     <emphasis role="bold" id="B400000028">W przedmiocie kosztów</emphasis>
                  </titlecontent>
               </title>
               <blockquote id="B010000074">
                  <title id="B210000059">
                     <number>58</number>
                  </title>
                  <para style="01PointnumeroteAltN" id="B150000090">Dla stron postępowania głównego niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszy stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.</para>
               </blockquote>
            </section>
         </section>
      </A_Motif>
      <Dispositif>
         <section id="D000000000">
            <para style="41DispositifIntroduction" id="D150000000">Z powyższych względów Trybunał (trzecia izba) orzeka, co następuje:</para>
            <para style="30Dispositifalinea" id="D150000001">
               <emphasis role="bold" id="D400000000">Prawo do bycia wysłuchanym, jakie ma zastosowanie w ramach dyrektywy Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osób, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości [treści] przyznawanej ochrony, nie wymaga co do zasady, by – w przypadku gdy uregulowanie krajowe, takie jak rozpatrywane w sprawie w postępowaniu głównym, przewiduje dwie odrębne i następujące po sobie procedury rozpatrywania wniosków, odpowiednio, o nadanie statusu uchodźcy i o udzielenie ochrony uzupełniającej – wnioskującemu o udzielenie ochrony uzupełniającej przysługiwało prawo do przesłuchania w przedmiocie złożonego przez niego wniosku oraz prawo do powoływania i przesłuchiwania świadków w trakcie tego przesłuchania.</emphasis>
            </para>
            <para style="30Dispositifalinea" id="D150000002">
               <emphasis role="bold" id="D400000001">Przesłuchanie należy jednak przeprowadzić, w przypadku gdy szczególne okoliczności dotyczące informacji i dowodów, jakimi dysponuje właściwy organ, albo osobistej lub ogólnej sytuacji, w jaką wpisuje się wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej, sprawiają, że jest ono konieczne do rozpatrzenia wniosku z pełną znajomością stanu faktycznego, czego sprawdzenie należy do sądu odsyłającego.</emphasis>
            </para>
         </section>
      </Dispositif>
      <A_Signatures>
         <section id="D000000001">
<para style="77Signatures" id="D150000003">Podpisy</para>

</section>
      </A_Signatures>
   </Affaire>
</A_Doc_Ref>