(1)

Is bagairt don Aontas é filleadh na cogaíochta ard-déine mar thoradh ar chogadh foghach gan chúis gan údar na Rúise ar an Úcráin, rud a éilíonn méadú mór marthanach ar inniúlacht na mBallstát a gcumais chosanta agus a n-ullmhacht cosanta a threisiú. Mar gheall ar an meath fadtéarmach ar an tslándáil réigiúnach agus dhomhanda, tá gá le claochlú domhain ar Bhonn Tionsclaíoch agus Teicneolaíoch na Cosanta Eorpaí (BTTCE) chun a áirithiú go mbeidh sé in ann na táirgí cosanta nuálacha, lena n-áirítear teicneolaíochtaí, a theastaíonn ó fhórsaí armtha na mBallstát a sholáthar i gcainníochtaí leordhóthanacha agus laistigh den tréimhse ama is gá, go háirithe le linn cogaidh.

(2)

Ag an gcruinniú in Versailles an 11 Márta 2022, gheall Cinn Stáit nó Rialtais na mBallstát cumais chosanta na hEorpa a neartú, caiteachas cosanta na mBallstát a mhéadú, dlús a chur leis an gcomhar trí thionscadail chomhpháirteacha agus trí sholáthar comhoibríoch cumas cosanta, easnaimh a dhúnadh, borradh a chur faoin nuálaíocht agus an tionscal cosanta Eorpach a neartú agus a fhorbairt.

(3)

Tá an nuálaíocht ríthábhachtach chun ullmhacht cosanta an Aontais a bhaint amach agus chun tacú léi, go háirithe i ré seo na mbagairtí atá ag dul i ndéine, na hiomaíochta sistéamaí agus na gcoimhlintí geopholaitiúla. Le hiomadú na mbagairtí spreagadh rás na n-arm idirnáisiúnta agus iomaíocht theicneolaíoch dhomhanda, agus tá ról cinntitheach ag teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn agus atá suaiteach i réimsí amhail IS, candam, róbataic, cibearspás agus spás maidir le buntáiste straitéiseach a choinneáil ar bun agus díspreagadh inchreidte a áirithiú. Chun na cuspóirí sin a bhaint amach, tá gá le tástáil mhear, bailíochtú mear agus comhtháthú mear na dteicneolaíochtaí sin i gcumais chosanta, chomh maith le rannpháirtíocht leanúnach leis an éiceachóras teicneolaíochta agus nuálaíochta.

(4)

Léiríonn cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin a thapa atá teicneolaíochtaí cosanta ag athrú. Tá timthriallta nuálaíochta ag éirí níos tapúla, rud a chiallaíonn gur gá táirgí cosanta a oiriúnú go tapa agus go leanúnach. Leis na hathruithe sin, tá dinimicí na láithreach catha á n-athmhúnlú freisin agus cuirtear béim ar a thábhachtaí ó thaobh oibríochta de atá réitigh ísealchostais agus réitigh bogearraí-bhunaithe ar féidir iad a atriallú agus a chur in úsáid ar luas gasta marthanach, lena n-áirítear na Córais Uathrialacha Gan Foireann (‘UAS’), bogearraí, braiteoirí, córais chumarsáide, teicneolaíochta frith-UAS gaolmhara, agus réitigh eile nach iad. Tá ról lárnach ag fiontair bheaga agus mheánmhéide (‘FBManna’), lena n-áirítear gnólachtaí nuathionscanta nuálacha agus gnólachtaí nuálacha atá i mbun fáis, a bhfuil cúlra sibhialtach acu go minic, maidir le tacú le fórsaí cosanta agus armtha na hÚcráine. Tugann na gníomhaithe cosanta nua sin nuálaíocht níos tapúla, níos mó solúbthachta, réitigh chostéifeachtúla, agus smaointe agus próisis oibríochtúla nua chun cinn. Dá thoradh sin, tá siad ina gceann feadhna maidir le BTTCE a athrú ó bhonn. Sa Pháipéar Bán Comhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an 19 Márta 2025 maidir le hUllmhacht Cosanta na hEorpa 2030, cuirtear i dtábhacht a thábhachtaí atá éiceachóras láidir nuálaíochta teicneolaíche. Tá sin ríthábhachtach chun a áirithiú gur féidir le tionscal cosanta na hEorpa, na Ballstáit agus na tríú tíortha comhlachaithe coinneáil suas le cineál mearathraitheach na cogaíochta nua-aimseartha, réimse ina bhfuil an cumas teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn a shainaithint, a oiriúnú agus a sholáthar ina phríomhcheanglas oibríochtúil.

(5)

Chun tacaíocht chuimsitheach a chur ar fáil do thaighde agus forbairt chomhoibríoch táirgí cosanta, tá an Ciste Eorpach Cosanta bunaithe ag an Aontas. Agus buiséad EUR 7,3 billiún aige faoi chreat airgeadais ilbhliantúil 2021-2027, tá sé d’aidhm ag an gCiste Eorpach Cosanta iomaíochas, comhar, éifeachtúlacht agus cumas nuálaíochta BTTCE a chur chun cinn, chomh maith le hilroinnt laistigh de BTTCE a laghdú. Mar cheann de na cláir taighde agus forbartha cosanta is mó san Eoraip, tacaíonn an Ciste Eorpach Cosanta le forbairt chomhoibríoch na gcóras cosanta is casta nach bhféadfadh aon Bhallstát a fhorbairt ina aonar. Tacaíonn sé freisin le slabhraí soláthair Eorpacha nua i réimse na cosanta a fhorbairt. Mar chuid den Chiste Eorpach Cosanta, bunaíodh Scéim Nuálaíochta Cosanta an Aontais (EUDIS) in 2022 chun tacaíocht spriocdhírithe a chur ar fáil do ghníomhaithe cosanta neamhthraidisiúnta, go háirithe FBManna, agus chun bacainní ar iontráil sa mhargadh a laghdú. Tá roinnt tionscnamh i gceist le EUDIS, amhail glaonna spriocdhírithe taighde agus forbartha, luasghéarú gnó agus seirbhísí meaitseála, haiceatóin, agus maoiniú cothromais, arb é atá iontu thart ar 20 % de bhuiséad an Chiste Eorpaigh Cosanta a ghealltar gach bliain. Rannchuidigh na gníomhaíochtaí sin le BTTCE a mhéadú agus le hacmhainneacht nuálaíochta cosanta a chothú ar fud an Aontais. Ina theannta sin, soláthraíonn tionscnamh BraveTech EU de chuid an Chiste Eorpaigh Cosanta tuilleadh tacaíochta do nuálaithe cosanta, rud a thugann rochtain de réir a chéile dóibh ar chistiú in éineacht le tástáil teicneolaíochta agus timthriallta forbartha atriallacha. Díríonn sé ar réitigh a fhorbairt bunaithe ar riachtanais chosanta arna sainaithint ag an Úcráin, rud a thugann deis dhíreach do thionscal na hÚcráine comhoibriú le nuálaithe cosanta an Aontais.

(6)

Le Rialacháin (AE) 2021/695 (3) agus (AE) 2024/795 (4) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, cuirtear ar a chumas do Luasaire na Comhairle Nuálaíochta Eorpaí (CNE) tacú le teicneolaíochtaí dé-úsáide agus infheistíocht i dteicneolaíochtaí cosanta a spreagadh faoin Ardán um Theicneolaíochtaí Straitéiseacha don Eoraip (STEP). Ina theannta sin, ceadaítear leis an Rialachán seo tacaíocht dhíreach ó CNE do theicneolaíochtaí cosanta i bhfoirm maoiniú cothromais dhírigh.

(7)

Le Rialachán (AE) 2025/2653 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5), tugadh isteach teicneolaíochtaí cosanta mar cheathrú réimse infheistíochta faoi STEP, in éineacht le bith-theicneolaíochtaí, teicneolaíochtaí digiteacha agus teicneolaíochtaí glana. Déantar foráil i Rialachán (AE) 2024/795 maidir le Séala Ceannasachta a dhámhachtain do na tionscadail a chomhlíonann na híoscheanglais cháilíochta a leagtar amach sna cláir a liostaítear sa Rialachán sin. Lipéad cáilíochta a bheidh sa Séala Ceannasachta lena dtabharfar an deis cistiú, bíodh sin cistiú iomlán, carnach nó meascán den dá cheann, a fháil faoi chláir eile de chuid an Aontais, nó ó na Ballstáit. Chun go mbeidh na tionscadail a chomhlíonann na híoscheanglais cháilíochta a leagtar amach sa Rialachán seo incháilithe do Shéala Ceannasachta, ba cheart Rialachán (AE) 2024/795 a leasú chun an clár a bhunaítear leis an Rialachán seo a áireamh ar liosta na gclár incháilithe.

(8)

Le Rialachán (AE) 2025/2653, tugadh isteach athruithe spriocdhírithe ar Rialachán (AE) 2021/697 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6), freisin, go háirithe a mhéid a bhaineann leis na gníomhaíochtaí maidir le teicneolaíocht shuaiteach i réimse na cosanta. Go sonrach, leis na hathruithe sin, tugtar an deis na critéir agus nósanna imeachta roghnúcháin agus dámhachtana is iomchuí a shainiú sa chlár oibre le haghaidh gach glao ar thograí tionscadail. Ina theannta sin, le Rialachán (AE) 2026/2382 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7), tugadh isteach tuilleadh leasuithe ar Rialachán (AE) 2021/697, lena leathnaítear an fhéidearthacht sin chun na glaonna uile a sheoltar faoin gCiste Eorpach Cosanta a chumhdach, go háirithe na glaonna sin atá dírithe ar FBManna.

(9)

Sa bhreis ar an tacaíocht a chuirtear ar fáil trí ionstraimí de chuid an Aontais atá ann cheana, ba cheart clár nua a bhunú (‘an Clár’) chun tacaíocht mhear solúbtha, spriocdhírithe a chur ar fáil do FBManna d’fhonn réitigh nuálacha chosanta a fhorbairt agus chun a áirithiú go gcuirfear ar fáil go tapa iad do na Ballstáit agus do thríú tíortha comhlachaithe, agus béim á leagan ar chostéifeachtúlacht. Ba cheart don Chlár díriú ar thacaíocht a thabhairt d’fhorbairt mhear na dtáirgí cosanta atá ag teacht chun cinn agus atá suaiteach, lena n-áirítear do na comhpháirteanna is gá chun iad a tháirgeadh, chun go mbeidh siad ag ardleibhéal ullmhachta teicneolaíochta, lena n-áirítear teicneolaíochtaí sibhialta a oiriúnú chun críche cosanta. Ba cheart don Chlár aghaidh a thabhairt ar na riachtanais forbartha cumais is práinní de chuid na mBallstát agus de chuid na dtríú tíortha comhlachaithe, agus na tosaíochtaí cumais arna sainaithint i gcomhthéacs an chomhbheartais eachtraigh agus slándála (CBES) agus na réimsí tosaíochta cumais arna sainaithint ar leibhéal an Aontais, caighdeáin ECAT agus na caighdeáin ábhartha eile á gcur san áireamh, agus béim ar leith á leagan ar réitigh chosanta ar chostas íseal. Ba cheart don Chlár dlús a chur le timthriallta nuálaíochta na dtáirgí cosanta atá ag teacht chun cinn agus atá suaiteach, agus a bhforbairt a hailíniú le riachtanais phráinneacha na mBallstát agus na dtríú tíortha comhlachaithe, agus acmhainneacht nuálaíochta thionscal cosanta an Aontais in iomláine á giaráil ag an am céanna. Ba cheart dó na Ballstáit, tríú tíortha comhlachaithe agus príomhchonraitheoirí a spreagadh chun na táirgí sin a ghlacadh freisin, trí thacú leis na réitigh arna bhforbairt ag FBManna a mhéadú ar fud na hEorpa agus lena gcomhtháthú i slabhraí soláthair cosanta trasteorann agus trí slándáil an tsoláthair le haghaidh táirgí cosanta san Aontas a neartú, rud a laghdódh spleáchais straitéiseacha ar deireadh agus a rannchuideodh le buntáiste teicneolaíoch agus cumais oibríochtúla na mBallstát a threisiú.

(10)

Chun cur chun feidhme éifeachtúil bhuiséad an Aontais a áirithiú, beidh an Clár go hiomlán comhlántach le hionstraimí an Aontais atá ann cheana lena dtacaítear leis an nuálaíocht i réimse na cosanta. Tacaíonn EUDIS le gníomhaithe cosanta neamhthraidisiúnta laistigh de chreat an Chiste Eorpaigh Cosanta níos leithne, lena n-áirítear deontais taighde agus forbartha do chuibhreannais agus gníomhaíochtaí tacaíochta eile atá dírithe ar eintitis aonair, mar atá, an Luasaire Gnó agus Meaitseáil. Cothaíonn an Mol Nuálaíochta um Chosaint (HEDI), atá á bhainistiú ag an nGníomhaireacht Eorpach um Chosaint, comhar i measc na mBallstát maidir le nuálaíocht i réimse na cosanta. Cuidíonn HEDI le tacaíocht nuálaíochta ar leibhéal an Aontais a nascadh le riachtanais chumais a shainaithnítear go coitianta: cuireann sé struchtúr ar na gníomhaíochtaí nuálaíochta bunaithe ar cheanglais oibríochtúla agus trí réitigh a bhfuil gealladh fúthu a nascadh le tástáil, turgnamhaíocht, rannpháirtíocht úsáideoirí agus conairí féideartha i dtreo ghlacadh na réiteach sin. Tríd an gcur chuige seo, rannchuidíonn HEDI lena áirithiú ní hamháin go dtugtar tacaíocht don nuálaíocht san earnáil cosanta i gcaoi go dtugtar aghaidh ar na forbairtí teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn, ach go bhfuil sí fréamhaithe maidir le hábharthacht mhíleata agus cur chun feidhme praiticiúil freisin. Is príomhchlár nuálaíochta de chuid an Aontais é CNE chun teicneolaíochtaí ceannródaíocha agus nuálaíocht shuaiteach a shainaithint, a fhorbairt agus a mhéadú. Tar éis ghlacadh Rialachán (AE) 2025/2653, cuirfidh Scéim Uas-Scálaithe STEP de chuid an CNE maoiniú cothromais dhírigh ar fáil chun cuidiú le cuideachtaí cosanta agus dé-úsáide a nuálaíochtaí a uas-scálú. Líonann an Clár bearna ar leith, toisc go dtabharfaidh sé tacaíocht chuíchóirithe dhíreach do FBManna aonair chun réitigh nuálacha a fhorbairt agus chun go nglacfaidh na Ballstáit agus an tionscal na réitigh sin, le hamlínte dámhachtana an-ghearr agus nasc soiléir le riachtanais chumais na mBallstát. Dá bhrí sin, ba cheart dó a chur ar a chumas don Aontas cineálacha cur chuige nua a phíolótú chun tacú leis an nuálaíocht i réimse na cosanta, agus ionstraimí an Aontais atá ann cheana á gcomhlánú ar fud leibhéil aibíochta éagsúla, méideanna cuibhreannais, tráthchláir agus réimsí teicneolaíochta éagsúla. Mar gheall ar éabhlóid thapa na mbagairtí cosanta, is gá aistriú i dtreo cur chuige níos solúbtha chun é a chur ar a gcumas do chuideachtaí nuálacha, go háirithe FBManna, freagairt go tapa do dhúshláin chumais shainaitheanta. Dá bhrí sin, ba cheart don Chlár tosaíocht a thabhairt do ghníomhaíochtaí nuálaíochta atá bunaithe ar dhúshláin le timthriallta meara atriallta, atá nasctha go díreach le ceanglais oibríochtúla tosaíochta na mBallstát.

(11)

Ba cheart don Choimisiún féachaint le sineirgí a uasmhéadú idir cláir de chuid an Aontais chun tacú leis an nuálaíocht. Chuige seo, d’fhéadfadh sé conairí meara a mholadh idir an Clár agus tionscnaimh ábhartha eile de chuid an Aontais, amhail Luasaire CNE, an Scéim Uas-scálaithe STEP agus Luasaire Gnó EUDIS. I gcás inarb ábhartha, leis an gClár, leis an gClár ba cheart sineirgí a d’fhéadfadh a bheith ann le gníomhaíochtaí ECAT i réimse na nuálaíochta cosanta a mheas freisin, lena n-áirítear Luasaire Nuálaíochta Cosanta ECAT don Atlantach Thuaidh (DIANA).

(12)

Leis an gClár, ba cheart féachaint le dlús nach beag a chur le timthriallta nuálaíochta na dtáirgí cosanta agus teicneolaíochtaí cosanta ar baol dóibh a bheith suaiteach, lena n-áirítear iad siúd nach bhfuil ar fáil ar an margadh go fóill, d’fhonn a áirithiú go mbeidh siad go hiomlán insaothraithe agus réidh lena n-úsáid ag úsáideoirí deiridh laistigh de bhliain amháin go trí bliana. Ba cheart a áirithiú leis an gClár freisin, i gcás inarb ábhartha, go ndéanfar coimircí iomchuí cibearshlándála agus cibear-athléimneachta a chomhtháthú i dtáirgí a fhaigheann tacaíocht ón gClár. Ba cheart dó an tsolúbthacht is mó is féidir a thabhairt do nuálaithe chun réitigh nua a mholadh, lena n-áirítear ina cháil mar eintitis dhlítheanacha aonair, agus an tráth céanna ligean do chúraimí sonracha a ligean ar fochonradh nó comhoibriú le heintitis eile le linn chéim an chur chun feidhme.

(13)

Is é dúshlán struchtúrach leanúnach atá roimh FBManna cosanta na hEorpa, an bhearna idir nuálaíocht rathúil agus imscaradh oibríochtúil ag fórsaí armtha na mBallstát agus tríú tíortha comhlachaithe. Chun aghaidh a thabhairt ar an mbearna sin, ba cheart don Chlár bheith ag teacht le fíor-riachtanais tosaíochta na mBallstát agus na dtríú tíortha comhlachaithe maidir le cosaint. Agus an méid sin á dhéanamh, ba cheart dó tacú le glacadh réiteach nuálacha ag a bhfórsaí armtha agus ag a dtionscail cosanta, go háirithe príomhchonraitheoirí agus fochonraitheoirí den chéad sraith. Leis an gClár, ba cheart próiseas mear a bhunú chun é a chur ar a chumas don Aontas tacú le tástáil agus cur in úsáid sásraí tacaíochta nuálacha lena dtugtar aghaidh ar na ceanglais ullmhachta cosanta is práinní, lena n-áirítear an ceanglas tacú leis na réimsí cumais tosaíochta arna sainaithint ar leibhéal an Aontais agus Tionscadail Eorpacha Leasa Choitinn i réimse na Cosanta (TELCCanna), i gcás inarb ábhartha. Leis an gClár, ba cheart próiseas mear a bhunú chun rochtain a fháil ar shaoráidí tástála agus turgnamhaíochta san Aontas agus, i gcás inarb ábhartha agus faoi réir a gcomhaontaithe, i dtríú tíortha comhlachaithe.

(14)

Leis an gClár, ba cheart tacú le gníomhaíochtaí a bhaineann le tástáil allamuigh, turgnamhaíocht agus taispeántais, lena n-áirítear trí leas a bhaint as obair leanúnach na Gníomhaireachta Eorpach um Chosaint, i gcás inarb iomchuí. Leis na gníomhaíochtaí seo, ba cheart eintitis a bheith in ann réitigh nuálacha a bhailíochtú i ndálaí oibríochtúla réalaíocha, rud a ghinfidh aiseolas fíor-ama is féidir a úsáid chun na réitigh a bheachtú agus feabhas a chur orthu trí phróiseas atriallach. Is ríthábhachtach í rannpháirtíocht ghníomhach na mBallstát agus na ngníomhaithe ábhartha tionsclaíocha, cuir i gcás na príomhchonraitheoirí agus na fochonraitheoirí céad leibhéil, ag gach céim den phróiseas sin, bíodh sin na ceanglais tástála a bhunú nó measúnú a dhéanamh ar na cumais léirithe. Is féidir leis an rannpháirtíocht sin cuidiú le comharthaí éilimh inchreidte a chruthú agus le cinntí soláthair ina dhiaidh sin a éascú. Ina theannta sin, is féidir leis an gClár tacú le glacadh teicneolaíochtaí agus táirgí nua tríd an éileamh a chomhiomlánú agus trí shásraí nuálacha soláthair a úsáid, amhail comhpháirtíochtaí nuálaíochta. Is féidir ardáin agus seirbhísí comhroinnte a fhorbairt freisin chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais oibríochtúla chomhchoiteanna úsáideoirí deiridh iomadúla.

(15)

Tá cumais spásbhunaithe ina gcumasóirí fíor-riachtanacha d’oibríochtaí cosanta agus slándála nua-aimseartha, lena soláthraítear feidhmeanna criticiúla lena n-áirítear faisnéis, faireachas agus taiscéalaíocht, cumarsáid shlán, suí, loingseoireacht agus uainiú, agus luathrabhadh. Thairis sin, mar gheall ar spleáchas méadaitheach na bhfórsaí armtha ar shócmhainní spásbhunaithe, mar aon le leochaileacht mhéadaitheach an bhonneagair spáis i leith bagairtí, is tosaíocht straitéiseach í athléimneacht agus freagrúlacht earnáil spáis na hEorpa. Mar gheall ar chineál dé-úsáide na dteicneolaíochtaí agus na seirbhísí spáis, tá impleachtaí díreacha láithreacha ag an nuálaíocht in earnáil an spáis ar chumais chosanta, agus is féidir leis an éileamh sin atá dírithe ar an gcosaint dlús a chur le forbairt agus tráchtálú theicneolaíochtaí spáis na hEorpa. Dá bhrí sin, ba cheart, leis an gClár, tacú le cumais chosanta nuálacha spásbhunaithe agus spáschumasaithe a fhorbairt, trí iontrálaithe nua agus gníomhaithe neamhthraidisiúnta a áireamh, chun uathriail straitéiseach an Aontais sa spás a fheabhsú agus BTTCE a neartú. Áirítear leis seo rannchuidiú le Seirbhís Rialtais um Fhaire na Cruinne a fhorbairt amach anseo ag a mbeidh cumais uathrialaitheacha, athléimneacha agus um fhaire na cruinne de ghrád cosanta. Ba cheart don Chlár tacú freisin le gníomhaíochtaí i réimse an spáis chun dlús a chur le glacadh cumas cosanta spásbhunaithe ag na Ballstáit agus ag an Aontas, i gcomhréir leis an gClár Spáis, leis an gClár um Nascacht Shlán nó a mhéid a bhaineann le gníomhaíochtaí Lárionad Satailítí an Aontais Eorpaigh, agus comhsheasmhacht le tionscnaimh ábhartha an Aontais a bhaineann leis an spás á áirithiú ag an am céanna.

(16)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun cláir oibre agus cinntí dámhachtana a ghlacadh. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8).

(17)

I gcomhréir le hAirteagal 153(3) de Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (9), is féidir le saineolaithe seachtracha cúnamh a thabhairt don choiste meastóireachta, de bhun cinneadh ón oifigeach údarúcháin atá freagrach. Chun rúndacht obair an choiste meastóireachta a chosaint, agus de mhaolú ar Airteagal 242(4) den Rialachán sin, níor cheart liosta na saineolaithe neamhspleácha a chur ar fáil don phobal.

(18)

Leis an gclár oibre, ba cheart glaonna ar thograí a leagan amach, ar féidir a bheith i bhfoirm dúshláin lena dtugtar aghaidh ar riachtanais shonracha cosanta arna sainaithint i gcomhar leis na Ballstáit trí phróiseas struchtúrtha a bhfuil baint ag na Ballstáit leis, ionas go bhfreagróidh tionscadail dá dtugtar tacaíocht d’fhíor-riachtanais tosaíochta na mBallstát maidir le cosaint. Ba cheart na riachtanais shonracha cosanta sin a shainaithint freisin ar bhonn Thosaíochtaí Cumais an Aontais, a eascraíonn as an bPlean Forbartha Cumais agus, de réir mar is iomchuí, arna gcomhlánú leis na bearnaí agus na deiseanna arna sainaithint tríd an Athbhreithniú Comhordaithe Bliantúil ar Chosaint. Ba cheart dlúthbhaint a bheith ag an nGníomhaireacht Eorpach um Chosaint, mar an comhlacht atá freagrach as an bPlean Forbartha Cumais agus mar óstach ar HEDI, agus an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí, lena n-áirítear Foireann Mhíleata an Aontais Eorpaigh, chomh maith le hionadaithe tríú tíortha comhlachaithe, le dúshláin a shainaithint. Ba cheart don Choimisiún leas a bhaint, ar bhonn comhairleach agus ar bhonn comhairleach amháin, as ionchur ó ghníomhaithe seanbhunaithe sa tionscal cosanta agus ó BTTCE i gcoitinne, lena n-áirítear príomhchonraitheoirí, chun dúshláin a fhoirmliú, d’fhonn aghaidh a thabhairt ar riachtanais shonracha chumais atá dírithe ar mhisin, ar choinníoll nach n-imreoidh an t-ionchur sin tionchar ar dhearadh na nglaonna ar thograí ar bhealach a dhéanfadh dochar don iomaíocht chóir nó do rannpháirtíocht na ngníomhaithe nua cosanta, go háirithe FBManna agus gnólachtaí nuathionscanta nuálacha agus gnólachtaí nuálacha atá i mbun fáis. I ngach cás, ba cheart tosaíocht a thabhairt do na dúshláin a mheallann an tacaíocht is leithne is féidir ó na Ballstáit, lena léirítear fíoréileamh chomhchoiteann agus ailíniú straitéiseach, agus lena rannchuidítear le hullmhacht cosanta an Aontais ina iomláine. Chun raon iomlán na nuálaíochta a chumhdach, ba cheart glaonna lena dtugtar aghaidh ar chuspóirí nuálaíochta cosanta níos leithne a áireamh sa Chlár freisin. Agus tionscadail á roghnú faoi na glaonna sin, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go mbeidh an Clár i gcónaí ina chuidiú chun acmhainneacht thionsclaíoch i dtaca leis an gcosaint a neartú ar fud an Aontais ina iomláine agus chun aghaidh a thabhairt ar bhagairtí práinneacha agus ar bhagairtí marthanacha araon.

(19)

Is é is aidhm don Chlár tacú le hiarrachtaí nuálaíochta ghníomhaithe cosanta neamhthraidisiúnta, agus FBManna go príomha. Trí thacaíocht spriocdhírithe a chur ar fáil, féachann an Clár le dlús a chur le haibiú agus le mionchoigeartú a dteicneolaíochtaí agus a dtáirgí suaiteacha agus na teicneolaíochtaí agus na táirgí sin a thabhairt níos gaire don mhargadh, rud a fheabhsóidh iomaíochas agus fás na ngníomhaithe sin ar deireadh.

(20)

Ba cheart do thríú tíortha ar comhaltaí iad den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch a bheith in ann a bheith rannpháirteach sa chlár mar thríú tíortha comhlachaithe faoi chuimsiú an chomhair arna bhunú faoin gComhaontú ar an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch (10), lena bhforáiltear do chur chun feidhme na gclár ar bhonn cinneadh arna ghlacadh faoin gComhaontú sin. Ba cheart don Úcráin a bheith in ann páirt a ghlacadh sa Chlár freisin mar thríú tír chomhlachaithe, i gcomhréir leis an gComhaontú Comhlachais idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach agus a mBallstáit, de pháirt, agus an Úcráin, den pháirt eile (11).

(21)

Tá damáiste ollmhór déanta ag cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin san Úcráin féin. Thairis sin, chaill an Úcráin rochtain ar mhargaí airgeadais idirnáisiúnta agus tháinig laghdú mór ar ioncam poiblí, agus an tráth céanna, tá méadú mór tagtha ar chaiteachas poiblí. I bhfianaise an mhéid sin, is dócha go mbeidh riachtanais chistiúcháin shubstainteacha ag an Úcráin sna blianta amach romhainn. Ar an gcúis sin, ní cheanglófar ar an Úcráin ranníocaíocht airgeadais a dhéanamh leis an gClár chun go mbeidh baint aici leis. Leagfar amach na téarmaí agus na coinníollacha sonracha lena rialaítear rannpháirtíocht na hÚcráine sna comhaontuithe comhlachais maidir le rannpháirtíocht sa Chlár.

(22)

Ós rud é gurb é is aidhm don Chlár tacú le hacmhainn nuálaíochta thionscal cosanta an Aontais, níor cheart ach eintitis dhlíthiúla atá bunaithe san Aontas nó i dtríú tíortha comhlachaithe agus nach bhfuil faoi réir rialú ag tríú tíortha neamhchomhlachaithe nó ag eintitis de chuid tríú tíortha neamhchomhlachaithe a bheith incháilithe do thacaíocht. Ina theannta sin, chun leasanna slándála agus cosanta fíor-riachtanacha an Aontais agus na mBallstát a chosaint, ba cheart bonneagar, saoráidí, sócmhainní agus acmhainní fhaighteoirí cistithe ón Aontas agus na bhfochonraitheoirí a bhfuil baint acu le gníomhaíocht a fhaigheann tacaíocht faoin gClár a bheith lonnaithe ar chríoch Ballstáit nó tríú tír chomhlachaithe ar feadh thréimhse iomlán na gníomhaíochta, agus ba cheart do na faighteoirí a struchtúir bainistíochta feidhmiúcháin a bheith lonnaithe san Aontas nó i dtríú tír chomhlachaithe. Chun na leasanna bunúsacha slándála agus cosanta sin a chosaint, ba cheart feidhm a bheith ag na critéir incháilitheachta sin freisin maidir le cistiú a sholáthraítear trí sholáthar.

(23)

Léiríodh sa mheastóireacht eatramhach ar an gCiste Eorpach Cosanta (CEC) go bhfuil an t-ualach riaracháin agus an t-am is gá chun ráthaíochtaí a thabhairt i gcás ina bhfuil faighteoir cistithe ón Aontas atá bunaithe san Aontas faoi rialú tríú tír nó eintiteas neamhchomhlachaithe nó eintiteas de chuid tríú tír neamhchomhlachaithe ar neamhréir leis an luas agus leis an tsolúbthacht is gá chun an clár a chur chun feidhme go héifeachtach. Chun aghaidh a thabhairt ar an dúshlán seo agus chun cur chun feidhme tapa an Chláir a éascú, níor cheart maoluithe ar an bprionsabal nár cheart na faighteoirí a bheith á rialú ag eintitis atá bunaithe lasmuigh den Aontas nó lasmuigh de na tríú tíortha comhlachaithe a cheadú. Léiríonn taithí a fuarthas ó chláir faoin tionscal cosanta a bhí ann roimhe seo freisin go mbíonn castacht bhreise nós imeachta agus tréimhsí meastóireachta níos faide mar thoradh ar ráthaíochtaí a sholáthar, agus nach dócha go ndéanfaí difear mór don líon eintiteas incháilithe dá mbainfí an eisceacht seo.

(24)

Chun a áirithiú gur féidir leis na Ballstát tairbhe a bhaint as teicneolaíochtaí úrscothacha agus nuálaíocht úrscothach, ba cheart don Chlár a bheith in ann dreasachtaí a sholáthar chun FBManna mhealladh, ar FBManna iad atá bunaithe lasmuigh den Aontas nó de thríú tíortha comhlachaithe ach a d’fhéadfadh rannchuidiú go mór le cuspóirí an Chláir a bhaint amach. Ba cheart aon chistiú den sórt sin ón Aontas a bheith faoi réir an choinníll go bhfuil an FBM lena mbaineann á rialú ag Ballstát nó ag tríú tír chomhlachaithe nó ag eintiteas atá bunaithe i mBallstát nó i dtríú tír chomhlachaithe, agus an choinníll nach bhfuil an FBM sin bunaithe sa Rúis ná in aon tír a thacaíonn le cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin, agus nach bhfuil na struchtúir bainistíochta feidhmiúcháin lena ngabhann lonnaithe sa Rúis ná sna tíortha sin, agus an comhthéacs reatha agus cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin á gcur san áireamh.

(25)

I líon teoranta cásanna, ba cheart a bheith in ann, leis an gclár oibre, nósanna imeachta dámhachtana áirithe a shainaithint faoina bhféadfaidh FBManna a bheith rannpháirteach sa Chlár fiú mura gcomhlíonann siad go fóill na critéir incháilitheachta a bhaineann lena mbunú nó le bunú a struchtúir bainistíochta feidhmiúcháin san Aontas nó i dtríú tír chomhlachaithe. Leis an sásra sin, ar a dtugtar ‘idirghabháil aslaigh’ sa Rialachán seo, cuirtear na critéir incháilitheachta sin ar fionraí go sealadach agus go coinníollach do fhaighteoirí cistithe ón Aontas, agus ní foláir dóibh cloí leis an bhfionraíocht sin laistigh den amlíne a shonraítear sa ghealltanas dlíthiúil maidir le cistiú ón Aontas a fháil. Ba cheart an idirghabháil aslaigh a bheith gan dochar do phríomhchuspóir an Chláir, eadhon tacú le FBManna atá bunaithe san Aontas nó i dtríú tíortha comhlachaithe. Ina theannta sin, is féidir cistiú ón Aontas a chur ar fáil le haghaidh na gcostas a bhaineann le bunú na FBManna sin nó a struchtúir bainistíochta feidhmiúcháin a athlonnú chuig an Aontas nó chuig tríú tír chomhlachaithe. Ba cheart leasanna airgeadais an Aontais a chosaint go cuí, agus níor cheart íocaíochtaí a dhéanamh go dtí go mbeidh na critéir incháilitheachta comhlíonta faoi dheireadh na tréimhse a shonraítear sa ghealltanas dlíthiúil.. Is tacaíocht spriocdhírithe eisceachtúil í an tacaíocht sin, agus, chun na tréithe sin a chaomhnú, ba cheart é a bheith indéanta, leis an gclár oibre, uasteorainneacha a sholáthar i gcás idirghabhálacha aslaigh agus tacaíocht airgeadais do chostas an athshocraithe, i dtéarmaí sciar foriomlán an imchlúdaigh airgeadais agus i dtéarmaí cistiú iomlán an Aontais a dheonaítear d’fhaighteoirí aonair araon.

(26)

Chun gur féidir leis an idirghabháil aslaigh an cuspóir atá beartaithe di a bhaint amach, ba cheart a bheith in ann maolú ar an gcritéar incháilitheachta go mbeadh faighteoirí cistithe ón Aontas bunaithe san Aontas nó i dtríú tír chomhlachaithe agus go mbeadh a struchtúr bainistíochta feidhmiúcháin san Aontas nó i dtríú tír chomhlachaithe chun cistiú ón Aontas a fháil, ar choinníoll go bhfuil sé d’aidhm shonrach ag an gcistiú sin comhlíonadh na gcritéar incháilitheachta sin a éascú, lena n-áirítear comhlíonadh na gceanglas incháilitheachta sin a éascú trí na costais a bhaineann le hathlonnú na cuideachta nó le bunú a struchtúir bainistíochta feidhmiúcháin san Aontas nó i dtríú tír chomhlachaithe a chumhdach.

(27)

Chun a áirithiú, agus an Rialachán seo á chur chun feidhme, go n-urramófar oibleagáidí idirnáisiúnta an Aontais agus na mBallstát, níor cheart tacaíocht a thabhairt faoin gClár do ghníomhaíochtaí a bhaineann le táirgí a bhfuil a n-úsáid, a bhforbairt nó a dtáirgeadh toirmiscthe faoin dlí idirnáisiúnta. I ndáil leis an méid sin, ba cheart incháilitheacht na ngníomhaíochtaí a bhaineann le táirgí cosanta atá ag teacht chun cinn agus atá suaiteach a bheith faoi réir forbairtí sa dlí idirnáisiúnta freisin. Thairis sin, maidir le gníomhaíochtaí chun airm uathrialacha mharfacha a fhorbairt gan an fhéidearthacht a bheith ann go ndéanfadh duine rialú fónta ar chinntí maidir le roghnú agus comhrac, agus ionsaithe á ndéanamh ar dhaoine, níor cheart iad a bheith incháilithe do thacaíocht ón gClár, gan dochar don fhéidearthacht cistiú ón Aontas a chur ar fáil le haghaidh gníomhaíochtaí chun córais luathrabhaidh agus frithbhearta a fhorbairt chun críocha cosanta. I bhfianaise an luais is gá chun teicneolaíochtaí cosanta nuálacha ceannródaíocha a fhorbairt, agus i bhfianaise rún uileghabhálach an Chláir FBManna, gnólachtaí nuathionscanta, gnólachtaí atá ag méadú agus gníomhaithe cosanta neamhthraidisiúnta a mhealladh, ba cheart don Choimisiún a áirithiú nach gcuirfidh seo ualach riaracháin míchuí ar iarratasóirí. Ina theannta sin, níor cheart do mheastóireacht ar an gceanglas seo moill a chur ar chur chun feidhme an Chláir.

(28)

Ós rud é gur gá na gníomhaíochtaí a fhaigheann tacaíocht ón gClár a chur chun feidhme laistigh de thréimhse ghearr ama, agus an t-ualach riaracháin ar iarratasóirí á íoslaghdú an tráth céanna, ba cheart maoiniú nach bhfuil nasctha le costas, nó roghanna costais simplithe a úsáid i gcás ina soláthraítear cistiú ón Aontas i bhfoirm deontais. Ós rud é gur gá tacaíocht atá tapa, inrochtana agus dírithe ar thorthaí a áirithiú do FBManna, lena n-áirítear gnólachtaí nuathionscanta nuálacha agus gnólachtaí nuálacha atá ag méadú, ba cheart deontais faoin gClár a bheith i bhfoirm cnapshuimeanna, nuair is féidir, chun an t-ualach riaracháin a laghdú, intuarthacht a mhéadú d’fhaighteoirí cistithe ón Aontas agus chun ligean dóibh díriú ar aschuir chomhaontaithe a bhaint amach. Níor cheart cistiú ón Aontas a chur ar fáil ach amháin i bhfoirm aisíocaíocht costas incháilithe iarbhír i gcás nach féidir cuspóirí gníomhaíochta sonraí a bhaint amach ar aon bhealach eile.

(29)

Ní leanann feidhmiú an tionscail cosanta na gnáthrialacha ná na gnáthmhúnlaí gnó lena rialaítear margaí níos traidisiúnta. Tagann an t-éileamh go heisiach ó rialtais náisiúnta arb iad na rialtais sin freisin a rialaíonn fáil iomlán na dtáirgí agus na dteicneolaíochtaí a bhaineann leis an gcosaint, lena n-áirítear onnmhairí. Dá bhrí sin, ní ghabhann an tionscal cosanta, go háirithe nuálaithe cosanta beaga agus neamhthraidisiúnta, do thionscadail nuálaíochta shuntasacha fhéinchistithe, agus is minic a chistíonn na Ballstáit agus tríú tíortha comhlachaithe na costais ghaolmhara uile. Thairis sin, tá bacainní leanúnacha roimh na gníomhaithe sin maidir le rochtain a fháil ar mhaoiniú, lena n-áirítear cómhaoiniú, go háirithe maoiniú príobháideach le haghaidh infheistíochtaí, mar gheall ar na rioscaí a thuigeann gníomhaithe margaidh a bheith ag baint le hinfheistíochtaí den sórt sin. Dá bharr sin, tá sé ríthábhachtach infheistíocht phoiblí a ghiaráil le haghaidh tionscal cosanta an Aontais i bhfianaise an mhórghá atá le borradh a chur faoin infheistíocht i nuálaíocht i réimse na cosanta. Ós rud é nach ndéanfaí na bearta sin murach sin, is cosúil go bhfuil údar maith ann lena cheapadh go bhféadfadh tacaíocht airgeadais ón Aontas, gan dochar d’Airteagal 193 de Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509, is féidir cistiú ón Aontas a chur ar fáil chun suas le 100 % de na costais incháilithe a chumhdach le haghaidh gníomhaíochtaí atá incháilithe faoin gClár.

(30)

Chun an próiseas tíolactha agus meastóireachta a shimpliú agus a luathú a thuilleadh, ba cheart cistiú ón Aontas a sholáthar trí nós imeachta meastóireachta tiomnaithe lena mbaineann seiceálacha áirithe tar éis an cinneadh dámhachtana a dhéanamh. Ba cheart cuireadh a thabhairt d’iarratasóirí tograí a chur isteach mar aon le hachoimre ghearr. Ba cheart meastóireacht a dhéanamh ar an achoimre sin sula ndéanfar meastóireacht iomlán ar na tograí de réir na gcritéar dámhachtana ábhartha a leagtar amach sa chlár oibre. Tá sé i gceist leis an gcur chuige sin an t-ualach riaracháin ar iarratasóirí a laghdú agus deimhneacht airgeadais a sholáthar a luaithe is féidir, agus glacadh le leibhéal réasúnta riosca airgeadais nó dlíthiúil don Aontas, i gcomhréir leis na cuspóirí atá á saothrú. Ba cheart leasanna airgeadais an Aontais a chosaint go cuí agus níor cheart aon mhaoiniú a sholáthar sula mbeidh an mheastóireacht deiridh curtha i gcrích.

(31)

Chun an próiseas tíolactha agus meastóireachta a shimpliú agus a luathú a thuilleadh, ba cheart é a bheith indéanta maolú ar oibleagáidí áirithe eile a leagtar síos i Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509. Go háirithe, maoluithe ar Airteagail 199, 201 agus 203 den Rialachán sin, a bhaineann le hinneachar na n-iarratas ar dheontais agus le measúnú orthu, agus ar Airteagal 170(1), pointí (b) agus (c), agus Airteagal 170(2) den Rialachán sin, a bhaineann le nósanna imeachta soláthair, ba cheart iad a cheadú. Leis na maoluithe sin, ba cheart a bheith in ann na cinntí dámhachtana a ghlacadh agus na comhaontuithe deontais a shíniú ar bhonn réamh-mheasúnú ar na critéir incháilitheachta agus roghnúcháin; bheifí ag brath, i gcás inarb iomchuí, ar dhearbhuithe onóra na n-iarratasóirí agus na dtairgeoirí, lena n-áirítear dearbhuithe maidir leis na ceanglais rialaithe, agus ní bheadh doiciméid tacaíochta de dhíth ag an gcéim sin. Ina theannta sin, ba cheart na hamlínte chun fógra a thabhairt faoi thorthaí na réamh-mheastóireachta agus an tréimhse ama chun an cinneadh dámhachtana a ghlacadh, ba cheart iad a ghiorrú agus a shonrú sa chlár oibre, rud a chuirfeadh ar chumas an Choimisiúin gníomhú gan mhoill. Mar sin féin, ba cheart an mheastóireacht deiridh ar na critéir ábhartha a chur i gcrích laistigh de 4 mhí ón spriocdháta le haghaidh iarratas. Ba cheart leasanna airgeadais an Aontais a chosaint go cuí agus níor cheart íocaíochtaí a sholáthar go dtí go mbeidh an mheastóireacht deiridh curtha i gcrích.

(32)

Mar mhalairt ar an nós imeachta meastóireachta brostaithe agus chun go dtacóidh an tAontas le réitigh nuálacha gan cúngú ná teorannú saorga tosaigh a eascraíonn as an bhfoirm shonrach arna glacadh ag tacaíocht ón Aontas, ba cheart don Chlár cur chuige níos solúbtha agus níos inrochtana a cheadú maidir le tionscadail agus smaointe nuálacha a shainaithint, a roghnú agus tacú leo, lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí nósanna imeachta dámhachtana atá neodrach ó thaobh ionstraime de. Faoin gcur chuige sin, ba cheart smaointe a mheasúnú agus a roghnú bunaithe ar a bhfiúntas maidir lena rannchuidiú le cuspóirí an Chláir. Níor cheart an ionstraim cur chun feidhme buiséid is iomchuí agus is éifeachtaí faoin gClár, bíodh deontas, soláthar nó cineál eile tacaíochta i gceist, a chinneadh ach amháin tar éis an nós imeachta roghnúcháin, agus saintréithe sonracha, riachtanais agus tuillteanais shonracha an tionscadail aonair á gcur san áireamh.

(33)

Chun leanúint de bheith tarraingteach do raon níos leithne iarratasóirí féideartha agus chun aghaidh a thabhairt ar bhearna atá ann cheana sa timthriall nuálaíochta cosanta, is gá agus is comhréireach ligean do chostais arna dtabhú sula gcuirtear an t-iarratas ar dheontas isteach a bheith incháilithe do chistiú ón Aontas, dá bhforáiltear in Airteagal 196(2) de Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509. Díríonn an Clár ar ghníomhaíochtaí forbartha ag céim dhéanach lena ndúntar an bhearna chriticiúil idir tráchtálú agus soláthar, rud a thugann na táirgí cosanta atá ag teacht chun cinn agus atá suaiteach níos gaire d’ullmhacht don mhargadh agus d’imscaradh oibríochtúil. Is minic a dhéanann cuideachtaí nuálacha, go háirithe FBManna, obair forbartha a thionscnamh agus a fhéinchistiú sula gcuirtear deiseanna cistiúcháin foirmiúla ar fáil. Fágfaidh an cur chuige sin go mbeidh an Clár in ann tacú le gníomhaíochtaí criticiúla nuálaíochta a thosaigh suas le 3 mhí roimh dhúnadh an ghlao ar thograí agus cistiú ón Aontas a sholáthar chun dlús a chur lena gcur i gcrích, rud a áiritheoidh go mbainfear torthaí amach go tráthúil lena dtabharfar aghaidh ar na dúshláin is práinní atá roimh fhórsaí armtha na mBallstát agus na dtríú tíortha comhlachaithe.

(34)

Le Treoir 2009/81/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (12), déantar foráil d’eisiamh sonrach ó na hoibleagáidí le haghaidh conarthaí arna ndámhachtain faoi chláir chomhoibritheacha áirithe a bhaineann le gníomhaíochtaí taighde agus forbartha. Tar éis ghlacadh Threoir (AE) 2026/2383 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13) , soiléirítear i dTreoir 2009/81/CE gur clár comhoibritheach é tionscadal taighde agus forbartha arna bhainistiú ag institiúidí nó comhlachtaí an Aontais agus arna chur chun feidhme i gcomhréir le rialacha an Aontais agus arna chistiú ó bhuiséad an Aontais agus gur clár comhoibritheach é arna sheoladh go comhpháirteach ag dhá Bhallstát ar a laghad agus gur féidir leis leanúint de chéimeanna tar éis na céime taighde agus forbartha a chumhdach. I gcás den sórt sin, ba cheart a bheith in ann conarthaí arna ndámhachtain tar éis na gcéimeanna sin a eisiamh freisin. Tá feidhm ag an eisiamh sin, go háirithe, maidir le conarthaí arna ndámhachtain faoi chuimsiú tionscadail a fhaigheann tacaíocht ón gClár.

(35)

Le Rialachán (AE) 2026/467 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14), déantar foráil maidir le cúnamh ón Aontas don Úcráin i bhfoirm iasachta arb é is aidhm di cúnamh airgeadais agus eacnamaíoch intuartha leanúnach, solúbtha, tráthúil a sholáthar chun cuidiú le freastal ar riachtanais mhaoiniúcháin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise ar an Úcráin agus as mainneachtain na Rúise cúiteamh a íoc. I gcomhréir le hAirteagal 13(4), pointe (f), den Rialachán sin, is féidir a mheas go gcomhlíonann monaróirí agus fochonraitheoirí atá rannpháirteach i dtáirgeadh na dtáirgí cosanta a chomhlíonann coinníollacha incháilitheachta faoi chláir chosanta áirithe de chuid an Aontais atá coibhéiseach leis na coinníollacha incháilitheachta a leagtar síos sa Rialachán sin, go gcomhlíonann siad na coinníollacha incháilitheachta a leagtar amach ann. Ós rud é nár bunaíodh an Clár tráth a glacadh an Rialachán sin, is iomchuí an Rialachán sin a leasú chun foráil a dhéanamh gur féidir a mheas go gcomhlíonann faighteoirí cistithe ón Aontas faoin gClár a chomhlíon coinníollacha incháilitheachta coibhéiseacha na coinníollacha incháilitheachta faoin Rialachán sin, ar choinníoll nach ndéanfar, le haon athruithe ina dhiaidh sin, amhras a chaitheamh ar chomhlíonadh na gcoinníollacha sin.

(36)

Chun slándáil faisnéise rúnaicmithe a áirithiú ar an leibhéal iomchuí, tá sé fíor-riachtanach na híoschaighdeáin maidir le slándáil thionsclaíoch a chomhlíonadh agus comhaontuithe rúnaicmithe cistiúcháin agus maoiniúcháin á dtabhairt i gcrích. Chuige sin, agus i gcomhréir leis na dlíthe náisiúnta is infheidhme, ba cheart do na Ballstáit agus do na tríú tíortha comhlachaithe a bhfuil faighteoirí cistithe ón Aontas bunaithe ar a gcríoch creat slándála a bhunú, lena gcuimsítear Treoracha Slándála Tionscadail agus Treoir ghaolmhar Rúnaicmithe maidir le Slándáil, i gcás ina bhfuil faisnéis i gceist le cur chun feidhme an Chláir, nó ina nginfeadh sé faisnéis, lena n-éilítear leibhéal aicmithe.

(37)

Ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo gan dochar do rialacha iomaíochta an Aontais, go háirithe Airteagail 101 go 109 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh agus do na gníomhartha dlí a thugann éifeacht do na hAirteagail sin.

(38)

Is iomchuí imchlúdach airgeadais táscach a leagan síos don Chlár.

(39)

Leagtar síos le Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509 na rialacha maidir le bunú agus cur chun feidhme bhuiséad ginearálta an Aontais, lena n-áirítear na rialacha maidir le deontais, duaiseanna, tabhartais neamhairgeadais, soláthar, bainistíocht indíreach, cúnamh airgeadais, ionstraimí airgeadais agus ráthaíochtaí buiséadacha.

(40)

I gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509, Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (15), Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 2988/95 ón gComhairle (16), Rialachán (Euratom, CE) Uimh. 2185/96 ón gComhairle (17) agus Rialachán (AE) 2017/1939 ón gComhairle (18), tá leasanna airgeadais an Aontais le cosaint trí bhearta comhréireacha, lena n-áirítear bearta chun neamhrialtachtaí agus calaois a chosc, a bhrath, a cheartú agus a fhiosrú, cistí a cailleadh, a íocadh go mícheart nó a mí-úsáideadh a aisghabháil agus, i gcás inarb iomchuí, pionóis riaracháin a fhorchur.

(41)

Go háirithe, i gcomhréir le Rialacháin (AE, Euratom) Uimh. 883/2013 agus (Euratom, CE) Uimh. 2185/96, is féidir leis an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) imscrúduithe a dhéanamh, lena n-áirítear seiceálacha agus cigireachtaí ar an láthair, d’fhonn a fháil amach ar tharla calaois, éilliú nó aon ghníomhaíocht neamhdhleathach eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2017/1939, is féidir le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh (OIPE) calaois agus gníomhaíochtaí neamhdhleathacha eile a dhéanann difear do leasanna airgeadais an Aontais a fhiosrú agus a ionchúiseamh, rud dá ndéantar foráil i dTreoir (AE) 2017/1371 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19).

(42)

I gcomhréir le Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509, tá aon duine nó aon eintiteas a fhaigheann cistiú ón Aontas le comhoibriú go hiomlán i gcosaint leasanna airgeadais an Aontais, leis na cearta agus an rochtain is gá a thabhairt don Choimisiún, do OLAF, do OIPE agus do Chúirt Iniúchóirí na hEorpa, agus le háirithiú go ndeonóidh aon tríú páirtí a bheidh páirteach i gcur chun feidhme cistí ón Aontas cearta coibhéiseacha.

(43)

I bhfianaise a phráinní atá sé tacú le hinfheistíochtaí ríthábhachtacha i gcumais chosanta, go háirithe sa nuálaíocht chosanta, i gcomhthéacs dúshláin phráinneacha gheopholaitiúla, is iomchuí go dtiocfadh an Rialachán seo i bhfeidhm an lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

(44)

Ós rud é go bhfuil an clár le bheith teoranta ó thaobh ré agus raon feidhme de, ba cheart é a bheith gan dochar d’aon chlár nó ionstraim de chuid an Aontais a bheidh ann amach anseo lena dtabharfar tacaíocht do bheartas maidir leis an tionscail cosanta.

(45)

Ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar chur chun feidhme an Chláir maidir leis na cuspóirí a leagtar amach sa Rialachán seo a bhaint amach. Ba cheart a mheas sa mheasúnú sin freisin ar cheart na sásraí cur chun feidhme a tugadh isteach faoin gClár, lena n-áirítear nósanna imeachta dámhachtana brostaithe agus foirmeacha solúbtha tacaíochta ón Aontas, a mhéadú, a oiriúnú nó a ionchorprú i gcláir de chuid an Aontais a bheidh ann amach anseo. Ba cheart torthaí na meastóireachta sin a bheith mar bhonn eolais do chinntí a dhéanfar amach anseo maidir le tacaíocht ón Aontas do FBManna le haghaidh nuálaíocht i réimse na cosanta. Chuige sin, ba cheart don Choimisiún tuarascáil a tharraingt suas maidir le cur chun feidhme an Chláir, ina mbeidh faisnéis faoi leibhéal rannpháirtíochta na FBManna, dáileadh geografach na n-eintiteas dá dtugtar tacaíocht ar fud an Aontais agus tríú tíortha comhlachaithe, dáileadh téamach na ngníomhaíochtaí dá dtugtar tacaíocht, miondealú an chaiteachais de réir chineál na gníomhaíochta a fhaigheann tacaíocht ón gClár, éifeachtacht na nósanna imeachta dámhachtana simplithe i gcoibhneas le tagarmharcanna in ionstraimí atá ann cheana, agus na sonraí comhiomlánaithe maidir le glacadh na dtáirgí arna gcistiú ag an gClár. Ba cheart an tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle. I bhfianaise chineál ardriosca agus ardacmhainneachta na nuálaíochta cosanta atá ag teacht chun cinn agus atá suaiteach, déanfar measúnú ar leibhéal na punainne ar rath an Chláir.

(46)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, go háirithe iomaíochas agus cumas nuálaíochta BTTCE a neartú ar fud an Aontais, a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr fhairsinge agus éifeachtaí an Chláir maidir le tacú le nuálaíocht i réimse na cosanta ar fud an Aontais, gur fearr is féidir é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú,

(1)

ciallaíonn ‘eintiteas dlíthiúil’:

(2)

ciallaíonn ‘rialú’ an cumas tionchar cinntitheach a fheidhmiú ar eintiteas dlítheanach, go díreach nó go hindíreach, trí eintiteas dlítheanach idirmheánach amháin nó níos mó;

(3)

ciallaíonn ‘táirge cosanta’ aon táirge a bhaineann leis an gcosaint dá dtagraítear san Iarscríbhinn a ghabhann le Treoir 2009/43/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chomh maith le hoibreacha, soláthairtí agus seirbhísí a bhaineann go díreach leis na táirgí sin ar feadh aon ghné agus gach gné dá saolré de réir bhrí Airteagal 2, pointe (c) de Threoir 2009/81/CE;

(4)

ciallaíonn ‘táirge cosanta atá ag teacht chun cinn’ agus atá suaiteach táirge cosanta feabhsaithe nó táirge cosanta atá go hiomlán nua agus:

(5)

ciallaíonn ‘struchtúr bainistíochta feidhmiúcháin’ comhlacht de chuid eintitis dhlítheanaigh, a cheaptar i gcomhréir leis an dlí náisiúnta, agus, i gcás inarb infheidhme, a thugann tuairisc do phríomhoifigeach feidhmiúcháin an eintitis sin, a bhfuil sé de chumhacht aige straitéis, cuspóirí agus treo foriomlán an eintitis dhlítheanaigh sin a bhunú, agus a dhéanann maoirseacht agus faireachán ar chinnteoireacht bhainistíochta an eintitis dhlítheanaigh;

(6)

ciallaíonn ‘torthaí’ aon éifeacht inláimhsithe nó doláimhsithe de ghníomhaíocht a fhaigheann tacaíocht ón gClár, amhail sonraí, fios gnó nó faisnéis, is cuma cad é a foirm nó a cineál agus cibé acu is féidir í a chosaint nó nach féidir, mar aon le cearta ar bith atá ag gabháil leis an éifeacht sin, lena n-áirítear ceart maoine intleachtúla;

(7)

ciallaíonn ‘fiontair bheaga agus mheánmhéide’ (‘FBManna’) fiontair bheaga agus mheánmhéide mar a shainmhínítear in Airteagal 2 den Iarscríbhinn a ghabhann le Moladh 2003/361/CE ón gCoimisiún (22);

(8)

ciallaíonn ‘faisnéis chúlra’ aon fhaisnéis is gá chun an Clár a chur chun feidhme, nó atá úsáideach chun é a chur chun feidhme, ar faisnéis í a gineadh roimh chreat gníomhaíochta a fhaigheann tacaíocht ón gClár nó lasmuigh de agus a soláthraíodh don ghníomhaíocht sin agus a úsáideadh chun a críocha;

(9)

ciallaíonn ‘faisnéis tulra’ sonraí, fios gnó nó faisnéis a ghintear agus an Clár á chur chun feidhme, cibé foirm nó nádúr a bhíonn aige;

(10)

ciallaíonn ‘eintiteas de chuid tríú tír neamhchomhlachaithe’:

‘(f)

féadfar a mheas go gcomhlíonann na monaróirí agus na fochonraitheoirí atá rannpháirteach i dtáirgeadh na dtáirgí cosanta na coinníollacha incháilitheachta dá dtagraítear sa mhír seo i gcás ina bhfuil coinníollacha coibhéiseacha comhlíonta acu faoi Rialachán (AE) 2018/1092 (*3), (AE) 2021/697 (*4), (AE) 2023/1525 (*5), (AE) 2023/2418 (*6), nó (AE) 2026/2387 (*7) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, nó Rialachán (AE) 2025/1106 ón gComhairle agus ar choinníoll nach ndéanfar, le haon athruithe ina dhiaidh sin, amhras a chaitheamh ar chomhlíonadh na gcoinníollacha sin;