<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-114/17 P</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62017CC0114</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:309">EU:C:2018:309</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>16</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>16</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Opinia E. Sharpston – Sprawa C‑114/17 P</HT></P><P><HT TYPE="SC">Hiszpania/Komisja</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia Rzecznik Generalnej</HT></P><P><HT TYPE="UC">Eleanor Sharpston</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20180508">8 maja 2018 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: angielski.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawa C‑114/17 P</HT></P><P>Królestwo Hiszpanii</P><P>przeciwko</P><P>Komisji Europejskiej</P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odwołanie</KEYWORD><KEYWORD>Pomoc na wdrożenie naziemnej telewizji cyfrowej na oddalonych i mniej zurbanizowanych obszarach Comunidad Autónoma de Castilla‑La Mancha</KEYWORD><KEYWORD>Subwencje na rzecz operatorów platform naziemnej telewizji cyfrowej</KEYWORD><KEYWORD>Decyzja uznająca pomoc za częściowo niezgodną z rynkiem wewnętrznym</KEYWORD><KEYWORD>Przyjęcie przez Komisję decyzji zmieniającej</KEYWORD><KEYWORD>Nowe zarzuty</KEYWORD><KEYWORD>Zmiana żądania</KEYWORD><KEYWORD>Prawo zainteresowanego państwa członkowskiego do bycia wysłuchanym przed przyjęciem tej decyzji zmieniającej</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>W niniejszym odwołaniu Królestwo Hiszpanii wnosi do Trybunału o uchylenie w całości wyroku Sądu w sprawie Hiszpania/Komisja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20161215">15 grudnia 2016 r.</DATE>, T‑808/14, zwany dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>zaskarżonym wyrokiem<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>, niepublikowany, <REF.DOC.ECR><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2016:734">EU:T:2016:734</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, w którym Sąd oddalił wniesioną przez Królestwo Hiszpanii skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji C(2014) 6846<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Decyzja Komisji C(2014) 6846 w sprawie pomocy państwa SA. 27408 (C 24/10) (ex NN 37/10, ex CP 19/09) wdrożonej przez władze regionu Kastylia‑La Mancha na rzecz rozwinięcia naziemnej telewizji cyfrowej na obszarach oddalonych i mniej zurbanizowanych w regionie Kastylia‑La Mancha [zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>decyzją C(2014) 6846<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/> lub <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>decyzją początkową<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>].</P></NOTE>. Na poparcie swojego odwołania Królestwo Hiszpanii podnosi w szczególności, że Komisja naruszyła jego prawo do bycia wysłuchanym, przyjmując decyzję C(2015) 7193<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Decyzja Komisji C(2015) 7193 z dnia <DATE ISO="20151020">20 października 2015 r.</DATE> korygująca pewne błędy zawarte w decyzji Komisji C(2014) 6846 [zwana dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>decyzją C(2015) 7193<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/> lub <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>decyzją zmieniającą<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>]. Zmieniona wersja decyzji C(2014) 6846 została opublikowana w <REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="222" PAGE.FIRST="52" DATE.PUB="2016">Dz.U. 2016, L 222, s. 52</REF.DOC.OJ>, w dniu <DATE ISO="20160817">17 sierpnia 2016 r.</DATE> Decyzja zmieniająca C(2015) 7193 nie została oddzielnie opublikowana.</P></NOTE> zmieniającą decyzję C(2014) 6846.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie Trybunał ma sposobność rozwinięcia swojego orzecznictwa dotyczącego zakresu spoczywającego na Komisji obowiązku wysłuchania państwa członkowskiego, którego dotyczy postępowanie kontrolne w sprawie pomocy państwa, przed wydaniem przez Komisję decyzji o <HT TYPE="ITALIC">zmianie</HT> swojej wcześniejszej decyzji w odniesieniu do tej samej pomocy państwa. Wyrok Trybunału w niniejszej sprawie może następnie stanowić użyteczną wskazówkę dla rozstrzygnięcia sprawy C‑56/18 P, Komisja/Gmina Miasto Gdynia i Port Lotniczy Gdynia Kossakowo<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>W tej sprawie wydaje się, że Komisja nie wysłuchała zainteresowanego państwa członkowskiego przed przyjęciem decyzji <HT TYPE="ITALIC">zastępującej</HT> wcześniejszą decyzję w sprawie pomocy państwa.</P></NOTE>, zawisłej przed Trybunałem.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Jednakże jako zagadnienie wstępne Trybunał będzie musiał wyjaśnić warunki, pod jakimi dopuszczalne jest podniesienie w skardze o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji w sprawie pomocy państwa argumentów skierowanych przeciwko aktowi zmieniającemu taką decyzję. W tym celu Trybunał będzie musiał wyjaśnić znaczenie art. 84 i 86 regulaminu postępowania przed Sądem oraz relację pomiędzy tymi przepisami.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Regulamin postępowania przed Sądem</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 84 regulaminu postępowania przed Sądem nowe zarzuty można podnieść w toku postępowania jedynie wtedy, gdy opierają się one na okolicznościach prawnych lub faktycznych ujawnionych dopiero po jego wszczęciu. Zainteresowana strona musi przedstawić nowe zarzuty niezwłocznie po powzięciu wiadomości o tych okolicznościach.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Artykuł 86 § 1 stanowi, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>[w] przypadku gdy akt, o którego stwierdzenie nieważności się wnosi, został zastąpiony lub zmieniony przez inny akt mający ten sam przedmiot, skarżący może […] dostosować skargę w celu uwzględnienia tej nowej okoliczności<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>. Artykuł 86 § 2 stanowi, że <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>[d]ostosowania skargi dokonuje się w odrębnym piśmie w terminie przewidzianym w art. 263 akapit szósty TFUE, w którym można wystąpić z żądaniem stwierdzenia nieważności aktu uzasadniającego dostosowanie skargi<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>. Zgodnie z art. 86 § 4 pismo dostosowujące skargę powinno zawierać dostosowane żądania i, w stosownym przypadku, dostosowane zarzuty i argumenty.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Rozporządzenie 2015/1589</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Na podstawie art. 15 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2015/1589<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Rozporządzenie Rady z dnia <DATE ISO="20150713">13 lipca 2015 r.</DATE> ustanawiające szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="248" PAGE.FIRST="9" DATE.PUB="2015">Dz.U. 2015, L 248, s. 9</REF.DOC.OJ>). W motywach 17 i 18 podkreślono prawo zainteresowanego państwa członkowskiego do uczestnictwa w postępowaniu i do bycia wysłuchanym.</P></NOTE> badanie pomocy, która mogła być niezgodna z prawem, może skutkować decyzją o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego. Postępowanie takie, jeśli zostanie wszczęte, zostaje zakończone w drodze decyzji przyjętej zgodnie z art. 9. Artykuł 9 ust. 8 stanowi, że przed przyjęciem decyzji Komisja umożliwia zainteresowanemu państwu członkowskiemu przedstawienie uwag <HT TYPE="ITALIC">na temat informacji</HT> otrzymanych przez Komisję w trakcie dochodzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Artykuł 11, który na podstawie art. 15 ust. 3 ma zastosowanie do takiej procedury, pozwala Komisji na cofnięcie takiej decyzji, jeśli informacje, które były czynnikiem decydującym dla tej decyzji, były nieprawidłowe. Artykuł 11 wymaga, aby przed cofnięciem decyzji i przed przyjęciem nowej decyzji Komisja wszczęła formalną procedurę dochodzenia i umożliwiła zainteresowanemu państwu członkowskiemu przedstawienie uwag.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Okoliczności faktyczne i postępowanie przed Sądem</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>W latach 2005–2008 Hiszpania przyjęła szereg środków, aby wspierać rozwój systemu dystrybucji naziemnej telewizji cyfrowej na oddalonych i mniej zurbanizowanych obszarach swojego terytorium, w szczególności w regionie Kastylia‑La Mancha.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>W wyniku skarg otrzymanych od dwóch operatorów telewizyjnych Komisja pismem z dnia <DATE ISO="20100929">29 września 2010 r.</DATE> poinformowała Hiszpanię, że postanowiła wszcząć formalne postępowanie wyjaśniające w odniesieniu do tych środków. Podczas tego postępowania Komisja otrzymała uwagi od zainteresowanych stron i przekazała je Hiszpanii, aby mogła ona wyrazić swoje uwagi. Hiszpania przedstawiła swoje uwagi kilkukrotnie.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20141001">1 października 2014 r.</DATE> Komisja przyjęła decyzję C(2014) 6846 w sprawie pomocy państwa przyznanej na terytorium Kastylii‑La Manchy<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Komisja przyjęła także oddzielną decyzję w odniesieniu do pozostałej części terytorium Hiszpanii. Zobacz decyzja Komisji 2014/489/UE z dnia <DATE ISO="20130619">19 czerwca 2013 r.</DATE> w sprawie pomocy państwa SA.28599 [C 23/10 (ex NN 36/10, ex CP 163/09)] wdrożonej przez Królestwo Hiszpanii na rzecz rozwinięcia naziemnej telewizji cyfrowej na obszarach oddalonych i mniej zurbanizowanych (poza regionem Kastylia‑La Mancha) (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="217" PAGE.FIRST="52" DATE.PUB="2014">Dz.U. 2014, L 217, s. 52</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Artykuł 1 akapit pierwszy tej decyzji stanowił, że pomoc przyznana dwóm operatorom telewizji, TelecomCLM i Abertis, na modernizację ośrodków transmisji, na budowę nowych ośrodków oraz na świadczenie, obsługę i utrzymanie usług cyfrowych na obszarze II Kastylii‑La Manchy została wdrożona przez Hiszpanię z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE i była niezgodna z rynkiem wewnętrznym. Artykuł 1 akapit drugi powtarzał tę konkluzję w odniesieniu do Hispasatu, nadawcy sygnału satelitarnego, w zakresie instalacji odbiorników satelitarnych służących do przekazywania sygnału na tym obszarze. Artykuł 3 ust. 1 zobowiązywał Hiszpanię do odzyskania tak określonej pomocy od tych trzech operatorów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20141212">12 grudnia 2014 r.</DATE> Hiszpania wniosła do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności decyzji C(2014) 6846<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Sprawa została zarejestrowana pod nr T‑808/14.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20150123">23 stycznia 2015 r.</DATE> Hispasat wniósł do Sądu skargę o stwierdzenie nieważności tej decyzji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Sprawa została zarejestrowana pod nr T‑36/15.</P></NOTE>. W skardze twierdził, że nigdy nie otrzymał pomocy od Hiszpanii lub jej władz lokalnych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Tymczasem, w kontekście wykonania decyzji C(2014) 6846, wystąpiła różnica zdań pomiędzy Hiszpanią a Komisją co do tego, czy koszt urządzeń cyfrowych (nabytych przez lokalne władze w Kastylii‑La Manchy w celu transmisji sygnału telewizyjnego) wchodzi w zakres stosowania tej decyzji, a tym samym czy Hiszpania jest zobowiązana do odzyskania tych kwot od odnośnych operatorów.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>W dniu <DATE ISO="20151020">20 października 2015 r.</DATE> Komisja przyjęła decyzję C(2015) 7193 zmieniającą decyzję C(2014) 6846. Wprowadzenie do tej decyzji zawierało stwierdzenie, że owa zmiana miała na celu skorygowanie błędów dotyczących Hispasatu. Decyzją zmieniającą Hispasat został usunięty z grona beneficjentów pomocy państwa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>W tym celu decyzja uchyliła art. 1 akapit drugi decyzji pierwotnej, usunęła odniesienia do Hispasatu w art. 3 ust. 1 i usunęła wszystkie odniesienia do Hispasatu z preambuły (motywy 44, 45, 108, 113, 115, 118, 130, 170 i 198–200).</P></NOTE>. Decyzja ta zastąpiła także w art. 1 akapit pierwszy decyzji pierwotnej pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>świadczenia <HT TYPE="ITALIC">usług</HT> cyfrowych<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/> pojęciem <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>dostarczania <HT TYPE="ITALIC">urządzeń</HT> cyfrowych<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Wyróżnienie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Pismem złożonym w Sądzie w dniu <DATE ISO="20151223">23 grudnia 2015 r.</DATE> Hiszpania przedstawiła nowy zarzut w toku postępowania w sprawie T‑808/14 (zwany dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/>nowymi twierdzeniami Hiszpanii<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>). Podniosła ona, że decyzja zmieniająca wychodzi poza deklarowany cel, jakim jest usunięcie Hispasatu z zakresu decyzji pierwotnej, oraz istotnie rozszerza zakres pomocy, która ma zostać odzyskana, poprzez włączenie pomocy udzielonej na dostarczenie urządzeń (32,5 mln EUR). Hiszpania stwierdziła, że w ten sposób Komisja naruszyła zasadę pewności prawa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Komisja przedstawiła swoje uwagi w dniu <DATE ISO="20160128">28 stycznia 2016 r.</DATE> Podniosła ona, że decyzja zmieniająca stanowi zwykłe sprostowanie decyzji pierwotnej i nie nakłada żadnych nowych obowiązków na Hiszpanię. Dodała także, że nowe twierdzenia Hiszpanii są niedopuszczalne, gdyż stanowią jedynie powtórzenie argumentów podniesionych już wcześniej przez Hiszpanię na poparcie zarzutu naruszenia zasady pewności prawa.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Postanowieniem w sprawie Hispasat/Komisja<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Postanowienie z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160114">14 stycznia 2016 r.</DATE>, <NO.CASE>T‑36/15</NO.CASE>, niepublikowane, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2016:73">EU:T:2016:73</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> Sąd stwierdził, że po zmianie decyzji C(2014) 6846 sprawa stała się bezprzedmiotowa, wobec czego nie ma potrzeby orzekania w przedmiocie skargi wniesionej przez Hispasat.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Zaskarżony wyrok</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>W zaskarżonym wyroku Sąd orzekł, że wszystkie zarzuty podniesione przez Królestwo Hiszpanii w skardze były bezpodstawne, i w konsekwencji oddalił skargę w całości.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>W odniesieniu do nowych twierdzeń Hiszpanii Sąd stwierdził, że są one w rzeczywistości skierowane przeciwko decyzji zmieniającej, w związku z czym są dopuszczalne<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Punkty 34–37.</P></NOTE>. Następnie Sąd, działając z urzędu, stwierdził, że nie zapewniwszy Hiszpanii możliwości przedstawienia uwag przed przyjęciem tej decyzji, Komisja naruszyła jej prawo do bycia wysłuchaną<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Punkty 41–46.</P></NOTE>. Sąd stwierdził również, że skoro decyzja pierwotna ab initio dotyczyła pomocy na dostarczanie urządzeń cyfrowych, to decyzja zmieniająca nie nakłada żadnych nowych zobowiązań na Hiszpanię, w związku z czym naruszenie to nie jest takiego rodzaju, że pociąga za sobą stwierdzenie nieważności decyzji zmieniającej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Punkty 47–49.</P></NOTE>. W rezultacie Sąd oddalił zarzut uzupełniający zawarty w nowych twierdzeniach Hiszpanii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>W swoim odwołaniu Hiszpania wnosi do Trybunału Sprawiedliwości o uchylenie zaskarżonego wyroku, stwierdzenie nieważności decyzji C(2014) 6846 oraz obciążenie Komisji kosztami postępowania. Podnosi ona trzy zarzuty odwołania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Po pierwsze</HT>, Hiszpania twierdzi, że Sąd naruszył prawo, dokonując wykładni art. 1 decyzji C(2014) 6846 w jej wersji pierwotnej, a tym samym naruszył charakter środka pomocy państwa przyznanego przez Hiszpanię i pojęcie pomocy państwa w rozumieniu art. 107 TFUE. Naruszył on także prawo, gdy nie stwierdził, że naruszenie prawa Hiszpanii do bycia wysłuchaną skutkowało naruszeniem zasad dobrej administracji i pewności prawa. <HT TYPE="ITALIC">Po drugie</HT>, Sąd naruszył prawo, stwierdzając, że Hiszpania nie spełniła kryteriów pierwszego i czwartego, określonych w wyroku Altmark Trans i Regierungspräsidium Magdeburg<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20030724">24 lipca 2003 r.</DATE>, <NO.CASE>C‑280/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2003:415">EU:C:2003:415</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. <HT TYPE="ITALIC">Po trzecie</HT>, Sąd naruszył art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE, stwierdzając, że pomoc przyznana przez Hiszpanię była niezgodna z rynkiem wewnętrznym, gdyż owo państwo członkowskie faworyzowało nadawanie naziemne kosztem satelitarnej technologii dystrybucji telewizji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Komisja wnosi o oddalenie odwołania. W szczególności Komisja podnosi, że nawet gdyby Sąd uwzględnił pierwszy zarzut odwołania, mogłoby to co najwyżej doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej, podczas gdy celem odwołania jest uzyskanie stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Podczas rozprawy, która odbyła się w dniu <DATE ISO="20180307">7 marca 2018 r.</DATE>, swoje stanowiska przedstawiły ustnie Hiszpania i Komisja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Zgodnie z życzeniem Trybunału ograniczę się w niniejszej opinii do zbadania pierwszego zarzutu odwołania.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="5"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ocena</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dopuszczalność pierwszego zarzutu odwołania</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Wstępne zapoznanie się z pierwszym zarzutem odwołania sugeruje, że jego przedmiotem jest decyzja pierwotna. Kwestionowana jest w nim dokonana przez Sąd wykładnia art. 1 tej decyzji w wersji poprzedzającej przyjęcie decyzji zmieniającej. Jednakże argumenty podniesione na poparcie pierwszego zarzutu odwołania podważają ustalenia Sądu dotyczące ważności postępowania prowadzącego do przyjęcia decyzji <HT TYPE="ITALIC">zmieniającej</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Skarga została wniesiona przez Hiszpanię do Sądu przed przyjęciem decyzji <HT TYPE="ITALIC">zmieniającej</HT> i mogła być skierowana wyłącznie przeciwko decyzji <HT TYPE="ITALIC">pierwotnej</HT>. Żądania podniesione w odwołaniu wyraźnie dotyczą uchylenia zaskarżonego wyroku i stwierdzenia nieważności decyzji <HT TYPE="ITALIC">pierwotnej</HT>, a nie decyzji <HT TYPE="ITALIC">zmieniającej</HT>. Podczas rozprawy pełnomocnik Hiszpanii stwierdził, że wnosząc nowy zarzut, Hiszpania zamierzała rozszerzyć przedmiot skargi, tak aby obejmował on stwierdzenie nieważności <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>decyzji pierwotnej ze zmianami<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>W tej sytuacji zbadam na wstępie, czy decyzja <HT TYPE="ITALIC">zmieniająca</HT> wchodzi w zakres niniejszego postępowania i czy w związku z tym Trybunał jest właściwy do zbadania argumentów Hiszpanii odnoszących się do tej decyzji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Ponieważ mamy tu do czynienia z bezwzględną przeszkodą procesową, Trybunał zbada tę kwestię z urzędu pomimo tego, że żadna ze stron jej nie podniosła (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151112">12 listopada 2015 r.</DATE> <NAME.CASE>Elitaliana/Eulex Kosovo</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑439/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:753">EU:C:2015:753</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150226">26 lutego 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Planet/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑564/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:124">EU:C:2015:124</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Czy przedmiot postępowania obejmuje ipso facto decyzję zmieniającą od dnia jej przyjęcia?</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Czy można stwierdzić, że przedmiot postępowania ipso facto obejmuje decyzję zmieniającą od dnia jej przyjęcia?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Komisja twierdzi, że skutki decyzji zmieniającej nie wykraczają poza zwykłe sprostowanie błędów pisarskich i oczywistych omyłek w decyzji pierwotnej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Gdyby Komisja miała rację, decyzja zmieniająca byłaby pozbawiona jakichkolwiek samodzielnych skutków prawnych i nie zmierzałaby <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>do wywarcia skutków prawnych wobec podmiotów trzecich<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/> w rozumieniu art. 263 TFUE. W związku z tym nie mogłaby być przedmiotem odrębnej skargi o stwierdzenie nieważności.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Moim zdaniem gdyby tak było, decyzja zmieniająca mogłaby być postrzegana, w ramach skargi o stwierdzenie nieważności, jako <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>łącząca się<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/> z decyzją pierwotną i w ten sposób stanowiąca razem z nią nierozerwalną całość. Wtedy rzeczywiście skarga Hiszpanii i jej odwołanie mogłyby być uznane za skierowane ipso facto przeciwko decyzji pierwotnej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>po skorygowaniu<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/> bez konieczności dostosowania pierwotnych żądań.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Podczas gdy niektóre zmiany rzeczywiście stanowią proste korekty tekstu decyzji pierwotnej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Motywy 98, 131, 132, 146 i 165 korygują odesłania wzajemne w tekście.</P></NOTE>, inne wydają się wykraczać poza ten próg i mają wpływ na istotę tej decyzji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Tutaj stanowiska stron są krańcowo różne. Prawidłowa wykładnia przedmiotowej decyzji jest kwestią prawną. Argument podnoszony przez Hiszpanię, dotyczący wykładni art. 1 decyzji pierwotnej przyjętej przez Sąd, jest zatem dopuszczalny w postępowaniu odwoławczym (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151006">6 października 2015 r.</DATE> <NAME.CASE>Komisja/Andersen</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑303/13 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:647">EU:C:2015:647</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0074">74</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Ponad wszelką wątpliwość jest tak w przypadku usunięcia wszystkich odniesień do Hispasatu. Skutkiem tej zmiany było wyłączenie Hispasatu z kategorii beneficjentów przedmiotowej pomocy państwa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>W decyzji pierwotnej Komisja nie zdefiniowała potencjalnych beneficjentów w sposób ogólny i abstrakcyjny, lecz zdecydowała się na wskazanie wszystkich rzeczywistych beneficjentów. Usunięcie Hispasatu z tej kategorii ma oczywiste implikacje w zakresie sytuacji prawnej nie tylko Hiszpanii, gdyż wpływa ono na zakres jej obowiązku odzyskania przyznanej pomocy, ale także beneficjenta, którego decyzja pierwotna dotyczyła bezpośrednio i indywidualnie, natomiast decyzja zmieniająca już nie.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Już na pierwszy rzut oka zastąpienie terminu <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>usługi<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/> w art. 1 akapit pierwszy decyzji pierwotnej terminem <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>urządzenia<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/> również wpływa na istotę decyzji pierwotnej. Owe terminy nie są bynajmniej synonimami.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Forma</HT> decyzji zmieniającej także potwierdza wrażenie, że jej treść nie ogranicza się do zwykłej korekty. Podczas rozprawy pełnomocnik Komisji wyjaśnił, że decyzja zmieniająca została przyjęta przez kolegium komisarzy. Wyjaśnił on, że taka procedura jest stosowana przy przyjmowaniu przez Komisję merytorycznych decyzji dotyczących pomocy państwa, natomiast decyzje czysto korygujące przyjmowane są przez sekretarza generalnego Komisji. Przyznał on, że w tym przypadku wybór procedury podyktowany był faktem, że decyzja zmieniająca w istotny sposób ograniczyła zakres decyzji pierwotnej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Ostatecznie to, czy i w jakim stopniu zastąpienie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>usług<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/> przez <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>urządzenia<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/> stanowi istotną zmianę zakresu spoczywającego na Hiszpanii obowiązku odzyskania udzielonej pomocy, można stwierdzić tylko poprzez porównanie pierwotnej i zmienionej wersji art. 1, rozpatrywanych w świetle uzasadnienia zaprezentowanego przez Komisję w każdej z tych decyzji. Jednakże decyzja zmieniająca nie zawiera żadnego uzasadnienia, co powoduje, że analiza taka (poza częściami dotyczącymi Hispasatu) jest w zasadzie niemożliwa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Odniosę się do tej kwestii w pkt 67–69 poniżej.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Podsumowując, wydaje się prawdopodobne, że decyzja zmieniająca wywołała samodzielne skutki prawne wpływające w istotny sposób na sytuację prawną Hiszpanii, jaka istniała w chwili wydania decyzji pierwotnej. Jeśli tak jest, to decyzja zmieniająca stanowi akt prawny, który może być przedmiotem odrębnej skargi o stwierdzenie nieważności. Gdyby Hiszpania chciała rozszerzyć zakres swojej skargi pierwotnej w taki sposób, aby obejmowała ona decyzję zmieniającą, musiałaby dokonać formalnego dostosowania tej skargi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Zbadam teraz, czy Hiszpania rzeczywiście tak zrobiła, składając w Sądzie swoje nowe twierdzenia.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Czy Hiszpania skutecznie rozszerzyła zakres swojej skargi?</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Artykuł 76 lit. d) regulaminu postępowania przed Sądem wymaga, aby skarżący wskazał w skardze przedmiotu sporu. Co do zasady strona nie może zmieniać przedmiotu sporu w toku postępowania, a zasadność skargi podlega rozpatrzeniu przy uwzględnieniu jedynie żądań zawartych w skardze wszczynającej postępowanie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Zobacz podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101111">11 listopada 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Portugalia</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑543/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:669">EU:C:2010:669</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Artykuły 84 i 86 regulaminu postępowania przed Sądem przewidują dwa odstępstwa od tej zasady. Artykuł 84 ma zastosowanie wówczas, gdy w toku postępowania wyjdą na jaw nowe okoliczności prawne lub faktyczne. Artykuł 86 ma znacznie węższy zakres: można powołać się na niego jedynie wtedy, gdy <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>nowa okoliczność<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/> polega na zastąpieniu lub zmianie przedmiotowego aktu przez inny akt mający ten sam przedmiot.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>O ile art. 84 pozwala skarżącemu tylko na podniesienie nowych zarzutów (wraz z argumentami i dowodami na ich poparcie), o tyle art. 86 idzie dalej: pozwala on tej stronie także na dostosowanie przedmiotu skargi, a więc na przeformułowanie żądań w taki sposób, aby zaskarżyć nowy akt w toczącym się postępowaniu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Ratio legis art. 86 jest dwojakiego rodzaju: po pierwsze, nie byłoby zgodne z zasadą prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości ani z wymogami ekonomii procesowej, gdyby skarżący był zobowiązany do wniesienia do Sądu nowej skargi i tym samym do wszczęcia odrębnego postępowania; po drugie, byłoby niesprawiedliwe, gdyby autor zaskarżonego aktu (w tym przypadku Komisja) mógł zmienić akt zaskarżony przed Sądem lub zastąpić go innym w celu zakłócenia postępowania (zob. podobnie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19820303">3 marca 1982 r.</DATE>, <NAME.CASE>Alphasteel/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>14/81</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1982:76">EU:C:1982:76</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0008">8</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19880714">14 lipca 1988 r.</DATE>, <NAME.CASE>Stahlwerke Peine-Salzgitter/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>103/85</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1988:398">EU:C:1988:398</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0011">11</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Artykuł 86 stanowi kodyfikację tego orzecznictwa rozwiniętego ostatnio w kontekście sporów dotyczących środków ograniczających przyjętych przez Radę i Komisję w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii. Zobacz, jako przykład tego orzecznictwa, wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20151006">6 października 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Chyzh i in./Rada</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑276/12</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2015:748">EU:T:2015:748</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Wprowadzenie art. 86 do regulaminu postępowania w 2015 r. spowodowało wzrost poziomu wymogów formalnych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Orzecznictwo poprzedzające wprowadzenie tego przepisu, przytoczone w przypisie powyżej, nie wymagało zbyt dużo z formalnego punktu widzenia. W szczególności skarżący mógł zmienić treść skargi podczas rozprawy. Zobacz na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130906">6 września 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Iran Insurance/Rada</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑12/11</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2013:401">EU:T:2013:401</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150512">12 maja 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ternavsky/Rada</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑163/12</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2015:271">EU:T:2015:271</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171005">5 października 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ben Ali/Rada</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑149/15</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2017:693">EU:T:2017:693</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. I tak, art. 86 ust. 2 i 4 wyraźnie wymaga, aby dostosowanie skargi zostało dokonane w odrębnym piśmie zawierającym <HT TYPE="ITALIC">dostosowane żądania</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Wymogi formalne określone w art. 86 oczywiście nie są celem samym w sobie, lecz mają zapewnić kontradyktoryjność postępowania i prawidłowe administrowanie wymiarem sprawiedliwości<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171109">9 listopada 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>HX/Rada</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑423/16 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:848">EU:C:2017:848</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0023">23</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Złożenie dokumentu procesowego w toku postępowania przed Sądem z zamiarem dostosowania skargi jest równoznaczne z wystąpieniem z żądaniem stwierdzenia nieważności poprzez wniesienie skargi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Zobacz podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19820303">3 marca 1982 r.</DATE>, <NAME.CASE>Alphasteel/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>14/81</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1982:76">EU:C:1982:76</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0008">8</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Zobacz także, jako przykład zastosowania przez Sąd tego orzecznictwa, postanowienie z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160718">18 lipca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Arbuzov/Rada</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑195/16</NO.CASE>, niepublikowane, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2016:445">EU:T:2016:445</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>. Zatem utrwalone orzecznictwo określające wymogi dotyczące formy i treści takich żądań ma tu zastosowanie w drodze analogii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Z powyższego wynika, że pismo dostosowujące skargę musi w szczególności określać jednoznacznie oraz dostatecznie jasno i precyzyjnie przedmiot postępowania, istotne okoliczności prawne i faktyczne, na których opiera się skarga, oraz żądania w niej zawarte, tak aby Sąd nie orzekał ultra petita lub nie pominął któregoś zarzutu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Zobacz analogicznie wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100615">15 czerwca 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Hiszpania</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑211/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:340">EU:C:2010:340</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171114">14 listopada 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>British Airways/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑122/16 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:861">EU:C:2017:861</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0066">66</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Z kolei pismo zawierające nowe zarzuty lub argumenty, lecz niespełniające wszystkich wymogów określonych w art. 86 lub w przytoczonym powyżej orzecznictwie nie jest wystarczające, aby skutecznie dostosować przedmiot postępowania. Nie wywołuje ono skutków prawnych wykraczających poza skutki określone w art. 84, czyli poza podniesienie nowych zarzutów lub argumentów w odniesieniu do <HT TYPE="ITALIC">tego samego przedmiotu postępowania</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Artykuł 86 obowiązuje w tym względzie jako lex specialis w stosunku do art. 84: jeżeli strona zamierza iść dalej i dostosować przedmiot sporu w toku postępowania, musi spełnić surowsze przesłanki określone w art. 86.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>W niniejszej sprawie upłynął nieco ponad rok od przyjęcia decyzji pierwotnej i w czasie trwania postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności Komisja przyjęła akt zmieniający tę decyzję [mianowicie decyzję C(2015) 7193]. Hiszpania wystąpiła wtedy do Sądu z nowymi twierdzeniami.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Bezsporne jest, że przedmiot decyzji zmieniającej jest ten sam, co przedmiot decyzji pierwotnej (pomoc państwa SA.27408). Wynika stąd, że art. 86 ma zastosowanie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Artykuł 86 wszedł w życie w dniu <DATE ISO="20150424">24 kwietnia 2015 r.</DATE>, a zatem ma znaczenie dla oceny skutków podniesienia nowych twierdzeń Hiszpanii w dniu <DATE ISO="20151223">23 grudnia 2015 r.</DATE></P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Sąd stwierdził bez dalszych wyjaśnień, że skoro nowe twierdzenia Hiszpanii podważały decyzję <HT TYPE="ITALIC">zmieniającą</HT>, zawarte w nich nowe zarzuty były dopuszczalne<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Punkt 36 in fine i pkt 37 zaskarżonego wyroku.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>Nie podzielam ani nie akceptuję rozumowania przyjętego przez Sąd.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Ze sposobu sformułowania nowych twierdzeń Hiszpanii wynika, że Hiszpania <HT TYPE="ITALIC">nie zamierzała</HT> kwestionować decyzji zmieniającej, nawet jeśli niektóre z podniesionych argumentów odnosiły się do niej. W ostatnim punkcie nowych twierdzeń Hiszpania wyraźnie podtrzymała pierwotne żądanie, czyli stwierdzenie nieważności decyzji <HT TYPE="ITALIC">pierwotnej</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Odwołanie wydaje się potwierdzać, że: (i) pierwszy zarzut odwołania dotyczy wykładni <HT TYPE="ITALIC">decyzji pierwotnej w wersji przed zmianą</HT>, a (ii) żądanie wyraźnie odnosi się do stwierdzenia nieważności decyzji <HT TYPE="ITALIC">pierwotnej</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Nie sądzę zatem, aby Sąd mógł zasadnie interpretować i traktować nowe twierdzenia Hiszpanii jako zmierzające w istocie do stwierdzenia nieważności decyzji <HT TYPE="ITALIC">zmieniającej</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Zobacz analogicznie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20051213">13 grudnia 2005 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Aktionsgemeinschaft Recht und Eigentum</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑78/03 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2005:761">EU:C:2005:761</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Istnienie skargi o stwierdzenie nieważności oraz, podobnie, pisma, które ma na celu zmianę jej zakresu, nigdy nie może być domniemywane i jedynie żądania przedstawione w sposób wyraźny mogą zostać wzięte pod uwagę<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Zobacz podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19650708">8 lipca 1965 r.</DATE>, <NAME.CASE>Krawczynski/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>83/63</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1965:70">EU:C:1965:70</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0002">2</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Istotę skargi należy badać jedynie w świetle żądań zawartych w skardze lub w piśmie mającym na celu jej dostosowanie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Zobacz analogicznie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19790925">25 września 1979 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Francja</NAME.CASE>, <NO.CASE>232/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1979:215">EU:C:1979:215</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0003">3</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Skarga, która nie zawiera żadnego żądania, jest niedopuszczalna<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Postanowienie z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150212">12 lutego 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Meister/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑327/14 P</NO.CASE>, niepublikowane, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:99">EU:C:2015:99</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0014">14</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0016">16</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>. Odrzucam sugestię poczynioną przez pełnomocnika Hiszpanii podczas rozprawy, że takie podejście wprowadza nadmierne wymogi formalne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Ponadto nie uważam, by Sąd był zobowiązany zwrócić się do Hiszpanii o wyjaśnienie, czy jej zamiarem było zaskarżenie decyzji zmieniającej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Inaczej niż w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171109">9 listopada 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>HX/Rada</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑423/16 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:848">EU:C:2017:848</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Jednak w sprawie tej sytuacja faktyczna znacznie się różniła. Pełnomocnik HX dowiedział się o istnieniu aktu (o zasięgu ogólnym) zmieniającego zaskarżony akt dopiero podczas rozprawy. Błędnie sądził (na podstawie wersji regulaminu postępowania w języku odpowiadającym językowi postępowania, w której użyto nieprecyzyjnego sformułowania), że w celu dostosowania żądania nie jest niezbędne złożenie oświadczenia na piśmie, i z tej przyczyny nie <HT TYPE="ITALIC">potwierdził</HT> na piśmie zamiaru dostosowania żądania <HT TYPE="ITALIC">wyrażonego</HT> już wcześniej podczas tej rozprawy. Trybunał stwierdził, że Sąd był zobowiązany poinformować skarżącego o jego błędzie i umożliwić mu naprawienie go.</P></NOTE>. W świetle faktów dotyczących tej sprawy byłoby to równoznaczne z wezwaniem Hiszpanii do uzupełnienia zasadniczego elementu jej skargi o stwierdzenie nieważności, z naruszeniem terminu określonego w art. 263 TFUE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Decyzja zmieniająca została przyjęta w dniu <DATE ISO="20151020">20 października 2015 r.</DATE> Hiszpania przekazała nowe twierdzenia w dniu <DATE ISO="20151223">23 grudnia 2015 r.</DATE>, a więc w czasie przerwy świątecznej w pracy Sądu. Zatem termin upłynął, zanim Sąd mógł ponownie podjąć działalność na początku stycznia 2016 r.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Orzecznictwo przytoczone w pkt 45, 46 i 55 powyżej nie dostarcza istotnych powodów, aby uzasadnić obniżenie wymogów dopuszczalności. Gdy, tak jak w niniejszej sprawie, indywidualna decyzja skierowana do państwa członkowskiego zostaje mu notyfikowana, musi ono ponieść konsekwencje nieokreślenia w wyznaczonym terminie żądań w odniesieniu do tej decyzji w postępowaniu przed Sądem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0037"><P>W swojej opinii w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Spliethoff’s Bevrachtingskantoor/Komisja</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑635/16 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:28">EU:C:2018:28</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0067">67</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) rzecznik generalna J. Kokott stwierdziła, że można powołać się na podstawowe prawo do skutecznej ochrony sądowej w celu szerokiej interpretacji <HT TYPE="ITALIC">zakresu</HT> skargi o stwierdzenie nieważności. W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne są inne i nie można powołać się tu na to prawo w celu ograniczenia skutków art. 86.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Wynika z tego, że Hiszpania, pomimo przedłożenia nowych twierdzeń, nie rozszerzyła przedmiotu postępowania.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="9"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Wniosek dotyczący dopuszczalności pierwszego zarzutu odwołania</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Z powyższego wynika, że decyzja zmieniająca nie jest objęta zakresem niniejszego postępowania. Pierwszy zarzut odwołania, odnoszący się do tej decyzji, ma zatem na celu rozszerzenie przedmiotu sporu. Zgodnie z art. 170 § 1 regulaminu jest to niedopuszczalne na etapie odwołania<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0038"><P>Zobacz podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100921">21 września 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Szwecja i in./API i Komisja/API</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑514/07 P, C‑528/07 P i C‑532/07 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:541">EU:C:2010:541</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0125">125</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0126">126</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Proponuję zatem, aby Trybunał odrzucił pierwszy zarzut odwołania. Proponuję również, aby Trybunał stwierdził, że rozszerzając zakres toczącego się przed nim sporu na podstawie nowych twierdzeń Hiszpanii, Sąd przeinaczył argumenty przedstawione przez Hiszpanię i, co za tym idzie, dopuścił się naruszenia prawa, orzekając ultra petita<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0039"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131210">10 grudnia 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑272/12 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:812">EU:C:2013:812</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Ponieważ Sąd oddalił te twierdzenia co do istoty, owo naruszenie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie toczącego się przed nim sporu. Wobec tego nie ma potrzeby uchylenia na tej podstawie zaskarżonego wyroku.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Omówienie pierwszego zarzutu odwołania co do istoty</HT></HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Uprawnienie Komisji do przyjęcia decyzji zmieniającej oraz ciążący na niej obowiązek uzasadnienia</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Jeżeli Trybunał nie zgodzi się z analizą przedstawioną powyżej, będzie musiał zbadać zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim dotyczy on decyzji zmieniającej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>W tym względzie stoję na stanowisku, że Trybunał powinien podnieść z urzędu i zbadać dwa fundamentalne zagadnienia. Po pierwsze, czy Komisja była uprawniona do przyjęcia decyzji zmieniającej? Po drugie, czy Komisja dochowała obowiązku uzasadnienia tej decyzji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0040"><P>Obie te kwestie stanowią bezwzględną przeszkodą procesową. Sąd powinien podnieść je i w razie potrzeby wyciągnąć z nich konsekwencje z urzędu (zob. w odniesieniu do kompetencji autora danego aktu wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20000713">13 lipca 2000 r.</DATE>, <NAME.CASE>Salzgitter/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑210/98 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2000:397">EU:C:2000:397</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo; w odniesieniu do obowiązku uzasadnienia wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20091202">2 grudnia 2009 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Irlandia i in.</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑89/08 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2009:742">EU:C:2009:742</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Po pierwsze</HT>, Sąd stwierdził, że Komisja była uprawniona do przyjęcia tej decyzji na podstawie art. 108 ust. 2 TFUE<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0041"><P>Zobacz pkt 40 zaskarżonego wyroku.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Zgadzam się z tym ustaleniem. Na mocy art. 108 ust. 2 TFUE Komisja ma prawo nie tylko do <HT TYPE="ITALIC">sprostowania</HT> decyzji przyjętych zgodnie z art. 9 rozporządzenia 2015/1589, z którego to prawa często korzysta, a zasada ta nie jest kwestionowana, ale również do <HT TYPE="ITALIC">cofnięcia</HT> takiej decyzji na podstawie art. 11 tego rozporządzenia. Ma ona także prawo do istotnej <HT TYPE="ITALIC">zmiany</HT> takich decyzji, gdy jest to niezbędne dla osiągnięcia celów określonych w przywołanych powyżej przepisach traktatu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Komisja może mieć uzasadniony powód, aby tak uczynić, w szczególności w celu uwzględnienia zmian w orzecznictwie sądów Unii lub w celu skorygowania swych własnych błędów<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0042"><P>Zobacz podobnie M. Heidenhain, <HT TYPE="ITALIC">European State Aid Law Handbook</HT>, Munich: Beck/Oxford: Hart 2010, rozdz. 31, pkt 58.</P></NOTE>, co zresztą wydaje się mieć miejsce w niniejszej sprawie. Widziany z tej perspektywy art. 11 jest jedynie konkretnym wyrazem uprawnień przyznanych Komisji w traktacie w celu zapewnienia prawidłowego i skutecznego stosowania przepisów dotyczących pomocy państwa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0043"><P>Cel ten jest wyraźnie wymieniony w motywie 21 rozporządzenia 2015/1589.</P></NOTE> i tym samym nie można interpretować go a contrario jako ograniczającego te uprawnienia do jedynego przypadku wyraźnie tam wymienionego (mianowicie cofnięcia decyzji).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Żadne z postanowień traktatu nie sugeruje, że kompetencje Komisji ograniczają się do decyzji korzystnych dla państw członkowskich. W związku z tym bez znaczenia jest kwestia, czy decyzja zmieniająca była korzystna dla Hiszpanii, jak twierdzi Komisja, czy też nałożyła nowe zobowiązania na to państwo członkowskie, jak twierdzi ono samo.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Po drugie</HT>, chociaż Sąd nie dokonał jakichkolwiek ustaleń w tym względzie, zwracam uwagę, że w decyzji zmieniającej nie wskazano żadnych podstaw do jej przyjęcia. W konsekwencji w szczególności charakter decyzji zmieniającej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0044"><P>Zobacz pkt 37 powyżej.</P></NOTE> i jej skutki prawne<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0045"><P>Zobacz pkt 80 poniżej.</P></NOTE> są niemal niemożliwe do zbadania przez Trybunał, podobnie jak kwestia, czy przed przyjęciem decyzji Hiszpania miała możliwość ustosunkowania się do wszystkich istotnych informacji, na których decyzja ta została oparta<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0046"><P>Zobacz pkt 86–89 poniżej.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>W związku z powyższym taki brak uzasadnienia w decyzji zmieniającej utrudnia właściwą kontrolę sądową jej zgodności z prawem i, co za tym idzie, w sposób oczywisty narusza art. 296 TFUE.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Prowadzi to do wniosku, że decyzja zmieniająca jest wadliwa z powodu oczywistego naruszenia przez Komisję ciążącego na niej obowiązku uzasadnienia stanowiącego istotny wymóg proceduralny. Już samo to naruszenie jest tego rodzaju, że pociąga za sobą stwierdzenie nieważności tej decyzji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0047"><P>Zobacz podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19940517">17 maja 1994 r.</DATE>, <NAME.CASE>Francja/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑41/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:196">EU:C:1994:196</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Nie orzekając w ten sposób, Sąd naruszył prawo. W związku z tym jego wyrok powinien zostać uchylony w odniesieniu do decyzji zmieniającej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>Tylko w przypadku, gdyby Trybunał nie przyjął tej propozycji, będzie on musiał zbadać konkretne argumenty, które Hiszpania podnosi w pierwszym zarzucie odwołania. Przejdę teraz do ich analizy.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Artykuł 107 TFUE i zasada pewności prawa</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Jak rozumiem, Hiszpania podnosi, że Sąd naruszył prawo, dokonując wykładni art. 1 decyzji pierwotnej. W konsekwencji zdaniem Hiszpanii nie stwierdził on, że przyjmując decyzję nakładającą dodatkowe zobowiązania na Hiszpanię, Komisja naruszyła samą istotę środka pomocy państwa przyznanego przez to państwo członkowskie, nieprawidłowo zastosowała pojęcie pomocy państwa w rozumieniu art. 107 TFUE i naruszyła zasadę pewności prawa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>Charakter podnoszonej niezgodności z prawem pozostaje dla mnie całkowicie niejasny. Hiszpania nie przedstawia żadnych argumentów na poparcie swojego twierdzenia. Nie wyjaśnia, który element art. 107 TFUE został jej zdaniem naruszony i w jaki sposób. To samo można powiedzieć o argumencie dotyczącym podnoszonego naruszenia zasady pewności prawa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem argumenty takie są niedopuszczalne<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0048"><P>Zobacz pkt 46 powyżej i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>. Wobec tego proponuję, aby Trybunał odrzucił je jako takie.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Czy Hiszpania miała prawo do bycia wysłuchaną przed wydaniem decyzji zmieniającej?</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Jak wynika z akt sprawy przed Trybunałem, niewiele ponad rok po wydaniu decyzji pierwotnej Komisja wydała decyzję zmieniającą. Najwyraźniej decyzja zmieniająca nie została poprzedzona decyzją o wszczęciu czy ponownym wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Z jednej strony jest bezsporne, że Hiszpania miała możliwość przedłożenia uwag dotyczących wszystkich elementów zawartych w aktach administracyjnych Komisji przed przyjęciem decyzji pierwotnej. Z drugiej strony z akt sprawy wynika, że Hiszpania nie miała takiej możliwości po przyjęciu decyzji pierwotnej, lecz przed doręczeniem decyzji zmieniającej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>Hiszpania twierdzi, że wprowadzając pojęcie <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/>dostarczania urządzeń cyfrowych<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> do art. 1 decyzji pierwotnej, decyzja zmieniająca rozszerzyła zakres pomocy podlegającej odzyskaniu, przez co nałożyła nowe obowiązki na Hiszpanię. Ze względu na to, że Komisja nie zapewniła Hiszpanii prawa do zajęcia stanowiska przed przyjęciem tej decyzji, prawo Hiszpanii do obrony zostało naruszone. Zdaniem Komisji Sąd słusznie stwierdził w świetle motywów 118 i 197 decyzji pierwotnej, że pomoc udzielona na dostarczenie urządzeń cyfrowych była już objęta jej zakresem, wobec czego decyzja zmieniająca nie nałożyła żadnych nowych obowiązków. Zważywszy, że art. 41 ust. 2 lit. a) Karty praw podstawowych Unii Europejskiej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0049"><P><REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="083" PAGE.FIRST="389" DATE.PUB="2010">Dz.U. 2010, C 83, s. 389</REF.DOC.OJ> (zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>kartą<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>).</P></NOTE> zapewnia prawo do bycia wysłuchanym jedynie wtedy, gdy podjęcie środka może negatywnie wpłynąć na sytuację jednostki, oraz że decyzja zmieniająca była korzystna dla Hiszpanii, państwo to nie miało takiego prawa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Zbadam teraz kolejno, (i) czy w tych okolicznościach Hiszpania <HT TYPE="ITALIC">miała</HT> prawo do bycia wysłuchaną; a jeśli tak, (II) czy Komisja <HT TYPE="ITALIC">przestrzegała</HT> tego prawa; oraz (iii) jakie są <HT TYPE="ITALIC">konsekwencje ewentualnego naruszenia</HT> tego prawa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>poszanowanie prawa do obrony w każdym postępowaniu wszczętym przeciwko osobie, które może prowadzić do wydania <HT TYPE="ITALIC">niekorzystanego dla niej aktu</HT>, stanowi podstawową zasadę prawa Unii, której przestrzeganie należy zapewnić <HT TYPE="ITALIC">nawet w braku jakichkolwiek uregulowań odnoszących się do danego postępowania</HT><QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0050"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19940629">29 czerwca 1994 r.</DATE>, <NAME.CASE>Fiskano/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑135/92</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:267">EU:C:1994:267</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo (wyróżnienie moje).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>Gdy istnieje jakiekolwiek prawdopodobieństwo, że akt może być niekorzystny dla państwa członkowskiego, którego dotyczy postępowanie w sprawie kontroli pomocy państwa, Komisja powinna zapewnić mu możliwość zajęcia stanowiska, choćby tylko z ostrożności. Postępowanie zmierzające do odzyskania niezgodnej z prawem pomocy państwa oparte jest na zasadzie lojalnej współpracy pomiędzy tym państwem członkowskim a Komisją<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0051"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20071018">18 października 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Francja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑441/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:616">EU:C:2007:616</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Gdy decyzja, którą Komisja zamierza przyjąć, może mieć wpływ na zakres spoczywającego na państwie członkowskim obowiązku odzyskania przedmiotowej pomocy państwa, Komisja powinna tym bardziej zapewnić temu państwu członkowskiemu możliwość zajęcia stanowiska.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0080"><NO.P>80.</NO.P><TXT>Ze względu na brak uzasadnienia w decyzji zmieniającej trudno jest stwierdzić, czy decyzja zmieniająca była dla Hiszpanii korzystna, czy też nałożyła na nią nowe obowiązki. Jeśli, jak twierdzi Komisja, zmiana art. 1 nie miała wpływu na zakres przedmiotowej pomocy, uzasadnione jest pytanie, dlaczego właściwie Komisja postanowiła go zmienić.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0081"><NO.P>81.</NO.P><TXT>W każdym razie stwierdziłam już, że zasadniczo decyzja zmieniająca miała prawdopodobnie wpływ na sytuację prawną Hiszpanii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0052"><P>Zobacz pkt 38 powyżej.</P></NOTE>, a zatem stanowi ona akt zaskarżalny na podstawie art. 263 TFUE. Ze względu na to, że w drodze tej decyzji Komisja utrzymała swoją kwalifikację środków przyznanych przez Hiszpanię jako niezgodnej z prawem pomocy państwa, decyzja ta stanowi akt niekorzystny dla Hiszpanii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0053"><P>Gdyby Komisja <HT TYPE="ITALIC">cofnęła</HT> decyzję pierwotną i <HT TYPE="ITALIC">zastąpiła</HT> ją nową, byłoby to widoczne na pierwszy rzut oka. Fakt, że Komisja wybrała inną technikę i <HT TYPE="ITALIC">zmieniła</HT> decyzję pierwotną, osiągając ten sam skutek, nie może mieć wpływu na uznanie decyzji zmieniającej za akt niekorzystny dla Hiszpanii.</P></NOTE>. Zwróciłam także uwagę na fakt, że <HT TYPE="ITALIC">procedura</HT> wewnętrzna, z której skorzystała Komisja<?PAGE NO="12"?> przy przyjęciu decyzji zmieniającej, była tą samą, w ramach której przyjmuje się merytoryczne decyzje dotyczące pomocy państwa, <HT TYPE="ITALIC">a</HT> <HT TYPE="ITALIC">nie</HT> lżejszą procedurą administracyjną zastrzeżoną przy korygowaniu zwykłych błędów pisarskich<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0054"><P>Zobacz pkt 36 powyżej.</P></NOTE>. Wreszcie, decyzja ta mogła już mieć wpływ na zakres spoczywającego na Hiszpanii obowiązku odzyskania przyznanej pomocy w odniesieniu do Hispasatu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0082"><NO.P>82.</NO.P><TXT>Wynika z tego, że – jak słusznie stwierdził Sąd – Hiszpania miała co do zasady prawo do bycia wysłuchaną przed przyjęciem przez Komisję decyzji zmieniającej.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Czy Komisja przestrzegała prawa Hiszpanii do bycia wysłuchaną?</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0083"><NO.P>83.</NO.P><TXT>Przyjęcia decyzji zmieniającej nie można rozpatrywać w oderwaniu od kontekstu. Stanowi ono ostatni punkt postępowania zainicjowanego pismem Komisji wszczynającym formalne postępowanie wyjaśniające, po którym to dochodzeniu przyjęta została decyzja pierwotna.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0084"><NO.P>84.</NO.P><TXT>Cel procedury zapewniającej pełną ochronę prawa do bycia wysłuchanym jest osiągnięty, jeżeli zainteresowana strona mogła zapoznać się z istotnymi elementami akt administracyjnych <HT TYPE="ITALIC">na każdym etapie</HT> postępowania poprzedzającego wydanie danego aktu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0055"><P>Zobacz podobnie opinia rzecznika generalnego G. Cosmasa w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Niemcy/Komisja</NAME.CASE> <NO.CASE>C‑288/96</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:239">EU:C:1999:239</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Jeżeli taką możliwość zapewniono stronie, można powiedzieć, że prawo do bycia wysłuchanym zostało <HT TYPE="ITALIC">wyczerpane</HT>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0085"><NO.P>85.</NO.P><TXT>W szczególności, w kontekście procedur kontroli pomocy państwa, jeżeli Komisja zapewniła zainteresowanemu państwu członkowskiemu możliwość zajęcia stanowiska w przedmiocie wszystkich <HT TYPE="ITALIC">elementów, na których decyzja jest (ma być) oparta</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0056"><P>Zobacz wyroki: z dnia <DATE ISO="20111115">15 listopada 2011 r.</DATE>, Komisja i Hiszpania/Government of Gibraltar i Zjednoczone Królestwo, C‑106/09 P i C‑107/09 P (zwany dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>wyrokiem Gibraltar<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>), <REF.DOC.ECR><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:732">EU:C:2011:732</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0173">173</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0174">174</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20101216">16 grudnia 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Niderlandy i NOS/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑231/06 i T‑237/06</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2010:525">EU:T:2010:525</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Zobacz także L. Hancher, F.M. Salerno, M. Schütte, The different stages in the State aid procedure, w: <HT TYPE="ITALIC">State aid law of the European Union</HT>, Oxford University Press 2016, s. 372.</P></NOTE>, nie ma ona obowiązku, przed przyjęciem decyzji, informowania tego państwa członkowskiego o ocenie prawnej, jakiej zamierza dokonać<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0057"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20111124">24 listopada 2011 r.</DATE> <NAME.CASE>Włochy/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑458/09 P</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:769">EU:C:2011:769</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0058">58</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; Gibraltar, pkt 177.</P></NOTE>, wysłuchania jego opinii dotyczącej tej oceny<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0058"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19990121">21 stycznia 1999 r.</DATE>, <NAME.CASE>Neue Maxhütte Stahlwerke i Lech-Stahlwerke/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑129/95, T‑2/96 i T‑97/96</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:1999:7">EU:T:1999:7</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0230">230</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0231">231</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> ani informowania go o zbliżającym się terminie wydania decyzji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0059"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040708">8 lipca 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Technische Glaswerke Ilmenau/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑198/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2004:222">EU:T:2004:222</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0156">156</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Podobnie przed przyjęciem decyzji zastępującej lub zmieniającej Komisja nie ma obowiązku powtarzać wszystkich etapów postępowania określonego w rozporządzeniu 2015/1589<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0060"><P>Zobacz analogicznie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19981112">12 listopada 1998 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hiszpania/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑415/96</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1998:533">EU:C:1998:533</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. W zależności od skutków prawnych zmian objętych nową decyzją możliwe jest pominięcie wszczęcia formalnego postępowania wyjaśniającego. Zobacz podobnie M. Heidenhain, <HT TYPE="ITALIC">European State aid law Handbook</HT>, Munich: Beck/Oxford: Hart, 2010, rozdz. 31, pkt 58.</P></NOTE> i w tym kontekście przekazywać akt danemu państwu członkowskiemu celem umożliwienia mu sformułowania uwag<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0061"><P>Obowiązek taki istniałby co do zasady, gdyby decyzja pierwotna była oparta na nieprawidłowych informacjach (w takim przypadku Komisja musiałaby przede wszystkim uzupełnić akta administracyjne, przeprowadzając dodatkowe dochodzenie zgodnie z art. 11 tego rozporządzenia) lub gdyby od czasu przedłożenia tych uwag zmieniły się ramy prawne (zob. wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20080508">8 maja 2008 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ferriere Nord/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑49/05 P</NO.CASE>, niepublikowany, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2008:259">EU:C:2008:259</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0068">68</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0071">71</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0086"><NO.P>86.</NO.P><TXT>Postępowanie w niniejszej sprawie nie pozwoliło na rozwianie wątpliwości co do tego, czy Komisja, przyjmując decyzję zmieniającą, oparła się na nowych lub dodatkowych elementach.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0087"><NO.P>87.</NO.P><TXT>Jeżeli Komisja ma rację, twierdząc, że decyzja zmieniająca była oparta – oprócz elementów zawartych w aktach administracyjnych w chwili przyjęcia decyzji pierwotnej – także na informacjach wynikających ze skargi Hispasatu w sprawie T‑36/15, Hiszpania nie miała możliwości wyrażenia swojego stanowiska w tym względzie. Nie występowała ona w sprawie T‑36/15 w charakterze interwenienta, a zatem nie była informowana o wymianie pism między stronami w tej sprawie.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0088"><NO.P>88.</NO.P><TXT>Jeżeli natomiast rację ma Hiszpania, twierdząc, że decyzja zmieniająca była oparta na informacjach pochodzących z postępowania w sprawie odzyskania, to co do zasady nie można wykluczyć, że Hiszpania była już świadoma istoty tych informacji i że miała możliwość przedstawienia swojego stanowiska w tym postępowaniu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0089"><NO.P>89.</NO.P><TXT>Brak uzasadnienia w decyzji zmieniającej powoduje, że stwierdzenie, która z powyższych wersji jest prawdziwa, staje się niemal niemożliwe.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0090"><NO.P>90.</NO.P><TXT>W tych okolicznościach ciężar dowodu powinien spoczywać na Komisji. Komisja nigdy nie twierdziła, że Hiszpania miała możliwość wypowiedzenia się w przedmiocie informacji stanowiących podstawę decyzji zmieniającej w kontekście postępowania w sprawie odzyskania, nie mówiąc już o przedstawieniu jakichkolwiek dowodów w tym zakresie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0091"><NO.P>91.</NO.P><TXT>Na tej podstawie stwierdzam, że Hiszpanii nie zapewniono możliwości przedstawienia w skuteczny sposób stanowiska w kwestii prawdziwości i znaczenia faktów, zarzutów i okoliczności podnoszonych przez Komisję na poparcie jej wniosku, zawartego w szczególności w art. 1 decyzji zmieniającej, zgodnie z którym stwierdzone w tym artykule naruszenie prawa Unii miało miejsce i określona w nim pomoc państwa powinna zostać odzyskana.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0092"><NO.P>92.</NO.P><TXT>Wynika z tego, że w zakresie, w jakim Komisja oparła decyzję zmieniającą na informacjach, co do których Hiszpania nie miała możliwości wypowiedzenia się, Komisja naruszyła prawo tego państwa członkowskiego do bycia wysłuchanym, a tym samym również zasadę dobrej administracji.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Skutki naruszenia prawa Hiszpanii do bycia wysłuchaną</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0093"><NO.P>93.</NO.P><TXT>W pkt 47 zaskarżonego wyroku Sąd orzekł, że nieprawidłowość proceduralna pociąga za sobą stwierdzenie nieważności aktu, którego nieprawidłowość dotyczy, tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że gdyby nie doszło do tej nieprawidłowości, postępowanie doprowadziłoby do odmiennego rezultatu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0062"><P>Zwracam uwagę, że tylko jeden z wyroków przytoczonych przez ten sąd dotyczył prawa do bycia wysłuchanym; pozostałe dotyczyły innych (mniej istotnych) naruszeń wymogów proceduralnych.</P></NOTE>. Niemniej jednak w kolejnych punktach Sąd zastosował inne kryterium, a mianowicie kryterium, czy decyzja zmieniająca pociąga za sobą nowe obowiązki dla Hiszpanii. Na tej podstawie Sąd stwierdził, że naruszenie prawa Hiszpanii do bycia wysłuchaną nie prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej. Hiszpania zakwestionowała to rozumowanie. Podczas rozprawy jej pełnomocnik wskazał, że naruszenie prawa do bycia wysłuchanym powinno <HT TYPE="ITALIC">zawsze</HT> skutkować stwierdzeniem nieważności aktu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0094"><NO.P>94.</NO.P><TXT>Nie podzielam toku rozumowania Sądu. Swoją własną analizę rozpocznę od przytoczenia właściwego orzecznictwa.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0095"><NO.P>95.</NO.P><TXT>Z jednej strony Trybunał orzekł, że naruszenie <HT TYPE="ITALIC">istotnego</HT> wymogu proceduralnego pociąga za sobą stwierdzenie nieważności aktu dotkniętego tym uchybieniem<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0063"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19871020">20 października 1987 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hiszpania/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>128/86</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1987:447">EU:C:1987:447</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. W tym kontekście zgadzam się z rzecznikiem generalnym N. Fennellym, że jedynie wymogi proceduralne nierozerwalnie związane z powstaniem i wyrażeniem woli przez organ przyjmujący mają istotne znaczenie. Przestrzeganie tych wymogów leży w interesie ogólnym<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0064"><P>Zobacz jego opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Komisja/ICI</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑286/95 P i C‑287/95 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:578">EU:C:1999:578</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0026">26</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Wymogi te są na tyle podstawowe, że <HT TYPE="ITALIC">każde</HT> ich naruszenie implikuje stwierdzenie nieważności późniejszego aktu niezależnie od tego, czy wynik postępowania mógłby być inny, gdyby były one przestrzegane<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0065"><P>Zobacz na przykład wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20000406">6 kwietnia 2000 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/ICI</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑286/95 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2000:188">EU:C:2000:188</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0052">52</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="14"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0096"><NO.P>96.</NO.P><TXT>Z drugiej strony Trybunał orzekł też, że naruszenie jakichkolwiek innych formalnych wymogów proceduralnych (innych niż istotne) uzasadnia stwierdzenie nieważności aktu jedynie wtedy, gdy można wykazać, że w braku takiej nieprawidłowości postępowanie mogło doprowadzić do innego rezultatu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0066"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19801029">29 października 1980 r.</DATE>, <NAME.CASE>van Landewyck i in./Komisja</NAME.CASE>, od <NO.CASE>209/78 do 215/78 i 218/78</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1980:248">EU:C:1980:248</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> (zarzucane bezprawne ujawnienie pewnych dokumentów przez Komisję); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20051025">25 października 2005 r.</DATE>, <NAME.CASE>Niemcy i Dania/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑465/02 i C‑466/02</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2005:636">EU:C:2005:636</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> (zarzucany brak niemieckojęzycznej wersji dokumentu w trakcie postępowania). Na temat różnicy pomiędzy tymi dwoma rodzajami nieprawidłowości proceduralnych zob. opinia rzecznika generalnego N. Fennelly’ego w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Komisja/ICI</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑286/95 P i C‑287/95 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1999:578">EU:C:1999:578</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0097"><NO.P>97.</NO.P><TXT>Nawet jeśli tok rozumowania sądów Unii nie zawsze był jednomyślny w tym względzie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0067"><P>Nie jestem pierwszą osobą, która staje w obliczu tego problemu i formułuje podobne spostrzeżenie. Zobacz opinia rzecznika generalnego P. Mengozziego w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Bensada Benallal</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑161/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:3">EU:C:2016:3</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0072">72</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0100">100</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> (w szczególności pkt 92) i przytoczone tam orzecznictwo. Sądy Unii konsekwentnie uznają prawo do bycia wysłuchanym za istotny wymóg proceduralny (zob. na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20030306">6 marca 2003 r.</DATE>, <NAME.CASE>Westdeutsche Landesbank Girozentrale i Land Nordrhein-Westfalen/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑228/99 i T‑233/99</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2003:57">EU:T:2003:57</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0141">141</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20030709">9 lipca 2003 r.</DATE>, <NAME.CASE>Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie van Personen met een Handicap/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑102/00</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2003:192">EU:T:2003:192</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0084">84</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0086">86</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Przy kilku innych okazjach orzecznictwo wskazywało jednak na potrzebę wykazania, czy wynik postępowania byłby inny, gdyby nie doszło do takiego naruszenia (zob. na przykład wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20040708">8 lipca 2004 r.</DATE>, <NAME.CASE>Technische Glaswerke Ilmenau/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑198/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2004:222">EU:T:2004:222</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0203">203</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>, utrzymany przez Trybunał w postępowaniu odwoławczym wyrokiem z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070111">11 stycznia 2007 r.</DATE>, <NAME.CASE>Technische Glaswerke Ilmenau/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑404/04 P</NO.CASE>, niepublikowanym, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:6">EU:C:2007:6</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0131">131</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, nie mam wątpliwości, że przysługujące państwu członkowskiemu prawo do bycia wysłuchanym w ramach postępowania w sprawie pomocy państwa należy do tej pierwszej kategorii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0098"><NO.P>98.</NO.P><TXT>Podzielam stanowisko rzecznika generalnego P. Mengozziego, który stwierdził, że obowiązek zapoznania się ze stanowiskiem zainteresowanego państwa członkowskiego można nawet postrzegać jako szczególny wyraz podziału kompetencji pomiędzy instytucje i państwa członkowskie czy też jako instytucjonalną (powiedziałabym: <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0024" REF.END="QE0024"/><HT TYPE="ITALIC">konstytucyjną</HT><QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>) równowagę w ramach Unii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0068"><P>Zobacz jego opinia w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Bensada Benallal</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑161/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:3">EU:C:2016:3</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0082">82</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0099"><NO.P>99.</NO.P><TXT>W związku z tym, w kontekście różnych rodzajów postępowania, Trybunał stwierdził, że prawo danego państwa członkowskiego do bycia wysłuchanym stanowi istotny wymóg proceduralny, którego naruszenie pociąga za sobą ipso facto istotne konsekwencje. I tak, możliwe jest stwierdzenie nieważności danej decyzji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0069"><P>Zobacz, w kontekście decyzji o zmniejszeniu pomocy finansowej z Europejskiego Funduszu Socjalnego, wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19910507">7 maja 1991 r.</DATE>, <NAME.CASE>Interhotel/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑291/89</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:189">EU:C:1991:189</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0017">17</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19920604">4 czerwca 1992 r.</DATE>, <NAME.CASE>Infortec/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑157/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1992:243">EU:C:1992:243</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0020">20</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19930525">25 maja 1993 r.</DATE>, <NAME.CASE>IRI/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑334/91</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1993:211">EU:C:1993:211</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Zobacz także, w kontekście kontroli na podstawie art. 106 ust. 3 TFUE specjalnych praw przyznanych przedsiębiorstwom, którym powierzono świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym, wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19920212">12 lutego 1992 r.</DATE>, <NAME.CASE>Niderlandy i in./Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑48/90 i C‑66/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1992:63">EU:C:1992:63</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0046">46</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE> lub stwierdzenie niedopuszczalności skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w następstwie takiego postępowania<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0070"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110414">14 kwietnia 2011 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Rumunia</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑522/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:251">EU:C:2011:251</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0016">16</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0100"><NO.P>100.</NO.P><TXT>Sytuacja państwa członkowskiego, którego dotyczy postępowanie kontrolne w sprawie pomocy państwa, jest porównywalna z sytuacjami opisanymi powyżej<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0071"><P>W szczególności zgodnie z utrwalonym orzecznictwem postępowanie to <HT TYPE="ITALIC">jest jedynie wariantem skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego</HT>, dostosowanym w specyficzny sposób do problemów, jakie pomoc państwa stwarza dla konkurencji na rynku wewnętrznym (zob. na przykład wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20010703">3 lipca 2001 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Belgia</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑378/98</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2001:370">EU:C:2001:370</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo). Podobnie Trybunał wyraźnie potwierdził, że sytuacja prawna państwa członkowskiego, którego dotyczy postępowanie o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom, i sytuacja prawna państwa członkowskiego, którego dotyczy postępowanie w sprawie dostosowania pomocy finansowej, są analogiczne (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100429">29 kwietnia 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Niemcy</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑160/08</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:230">EU:C:2010:230</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Przemawia to za stosowaniem analogicznych reguł proceduralnych w kontekście niniejszej sprawy i za przypisaniem większego znaczenia prawu do bycia wysłuchanym, które jest przecież prawem podstawowym zagwarantowanym przez art. 47 karty.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="15"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0101"><NO.P>101.</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zważywszy na kluczową rolę, jaką dane państwo członkowskie odgrywa w ramach procedury kontroli pomocy państwa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0072"><P>Zobacz na przykład wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100629">29 czerwca 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Technische Glaswerke Ilmenau</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑139/07 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:376">EU:C:2010:376</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Sąd dokładnie wyjaśnił charakter tej (dwustronnej) procedury i sytuację państwa członkowskiego, którego ona dotyczy, w wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20030306">6 marca 2003 r.</DATE>, <NAME.CASE>Westdeutsche Landesbank Girozentrale and Land Nordrhein-Westfalen/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>T‑228/99 i T‑233/99</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:T:2003:57">EU:T:2003:57</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0140">140</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0141">141</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>. Oczywiście sytuacja państwa członkowskiego różni się fundamentalnie od sytuacji którejkolwiek innej strony takiego postępowania.</P></NOTE>, jeżeli temu państwu członkowskiemu nie zapewniono możliwości ustosunkowania się do uwag przedstawionych przez zainteresowane strony trzecie, Komisja <HT TYPE="ITALIC">nie może ich wykorzystać w swojej późniejszej decyzji</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0073"><P>Zobacz wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20020924">24 września 2002 r.</DATE>, <NAME.CASE>Falck i Acciaierie di Bolzano/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑74/00 P i C‑75/00 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2002:524">EU:C:2002:524</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0081">81</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20100629">29 czerwca 2010 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Technische Glaswerke Ilmenau</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑139/07 P</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2010:376">EU:C:2010:376</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0102"><NO.P>102.</NO.P><TXT>Zatem wbrew temu, co Sąd orzekł w pkt 47 zaskarżonego wyroku, za nieistotną należy też uznać kwestię, czy dane państwo członkowskie było w stanie wykazać, że w konkretnym przypadku, w braku naruszenia tego prawa przez Komisję, jej decyzja dotycząca pomocy państwa byłaby inna<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0074"><P>Moim zdaniem nie można a priori wykluczyć, że argumenty, jakie mogłaby wysunąć Hiszpania, gdyby miała taką możliwość, wpłynęłyby na treść decyzji zmieniającej.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0103"><NO.P>103.</NO.P><TXT>Taki test ma bowiem siłą rzeczy charakter spekulatywny i oparty jest na szeregu przypuszczeń. Nie jest jasne, jaki byłby wymagany poziom dowodu i jaki stopień szczegółowości byłby dostateczny, aby wykazać różnicę pomiędzy rzeczywistą a hipotetyczną decyzją. Jestem przekonana, że taki test nie może służyć jako rozsądna miara dla oceny, czy prawo państwa członkowskiego do bycia wysłuchanym w postępowaniu dotyczącym pomocy państwa było przestrzegane.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0104"><NO.P>104.</NO.P><TXT>Wymagałoby to wreszcie od państwa członkowskiego i od Trybunału postawienia się na miejscu Komisji w celu odtworzenia, czy uwagi, które państwo członkowskie przedstawiłoby, gdyby Komisja umożliwiła mu uczynienie tego, wpłynęłyby na zmianę oceny dokonanej przez Komisje w sprawie. Przypuszczam, że jest prawdopodobne, iż w takim przypadku Komisja stwierdziłaby wówczas, że uwagi przedstawione przez państwo członkowskie nie wpłynęłyby w żadnym razie na zmianę przez nią zdania. Tym bardziej stawia to pod znakiem zapytania obiektywność, a zatem i zasadność takiego testu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0075"><P>Przyjęcie takiego argumentu prowadziłoby do dalszego dylematu: czy taka deklaracja jest wiążąca dla Trybunału? Czy też powinien on raczej sam ustalić, czy Komisja <HT TYPE="ITALIC">powinna była zmienić</HT> zdanie w świetle uwag państwa członkowskiego? Jeżeli tak, to na jakich kryteriach powinna opierać się taka ocena?</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0105"><NO.P>105.</NO.P><TXT>Trybunał powinien raczej sprawdzić, jak uczynił to przy wielu okazjach<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0076"><P>W kontekście pomocy państwa Trybunał stosował już skutecznie ten surowszy standard (naruszenie prawa prowadzi do automatycznego stwierdzenia nieważności) przy wielu okazjach (zob. na przykład wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19860710">10 lipca 1986 r.</DATE>, <NAME.CASE>Belgia/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>234/84</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1986:302">EU:C:1986:302</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19880308">8 marca 1988 r.</DATE>, <NAME.CASE>Exécutif régional wallon and Glaverbe/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>62/87 i 72/87</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1988:132">EU:C:1988:132</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20050510">10 maja 2005 r.</DATE>, <NAME.CASE>Włochy/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑400/99</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2005:275">EU:C:2005:275</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; Gibraltar, pkt 179). Przy kilku innych okazjach, pomimo <HT TYPE="ITALIC">odniesienia się</HT> do dodatkowego wymogu wykazania, że decyzja Komisji byłaby inna, gdyby państwo członkowskie miało możliwość przedstawienia swoich uwag, Trybunał mimo wszystko wydaje się <HT TYPE="ITALIC">stosować</HT> ów surowszy standard. W tych sprawach prawo do bycia wysłuchanym nie zostało naruszone <HT TYPE="ITALIC">w</HT> <HT TYPE="ITALIC">praktyce</HT> (albo dlatego, że dokumenty nieprzekazane zainteresowanemu państwu członkowskiemu celem przedstawienia uwag nie zawierały istotnych elementów, albo dlatego, że decyzja Komisji nie była oparta na informacjach zawartych w tych dokumentach). W związku z tym Trybunał mógł bez przeszkód orzec, że podniesione nieprawidłowości proceduralne <HT TYPE="ITALIC">prawdopodobnie nie mogły mieć żadnego wpływu</HT> na wynik postępowania administracyjnego. Według mojego rozumienia stwierdzenie to było jedynie <HT TYPE="ITALIC">konsekwencją</HT> zgodności z obowiązującym standardem, a nie dodatkowym, samodzielnym <HT TYPE="ITALIC">warunkiem</HT> tej zgodności (zob. wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19871111">11 listopada 1987 r.</DATE>, <NAME.CASE>Francja/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>259/85</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1987:478">EU:C:1987:478</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0013">13</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19900214">14 lutego 1990 r.</DATE>, <NAME.CASE>Francja/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑301/87</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1990:67">EU:C:1990:67</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19900321">21 marca 1990 r.</DATE>, <NAME.CASE>Belgia/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑142/87</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1990:125">EU:C:1990:125</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>; z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20001005">5 października 2000 r.</DATE>, <NAME.CASE>Niemcy/Komisja</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑288/96</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2000:537">EU:C:2000:537</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0099">99</REF.NP.ECR>–<REF.NP.ECR REF="NP0106">106</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, czy (obiektywnie) zanim Komisja wydała decyzję, zainteresowanemu państwu członkowskiemu zapewniono rzeczywistą możliwość skutecznego przedstawienia stanowiska <HT TYPE="ITALIC">na temat dokumentów uzyskanych przez Komisję w celu udowodnienia jej twierdzenia</HT>, że doszło do naruszenia prawa Unii, a także <HT TYPE="ITALIC">na temat</HT> <HT TYPE="ITALIC">uwag przedstawionych przez zainteresowane strony trzecie</HT>, które posłużyły jako podstawa tej decyzji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0077"><P>Zobacz wyrok Gibraltar, pkt 165 i przytoczone tam orzecznictwo. Zobacz także M. Dony, <HT TYPE="ITALIC">Contrôle des aides d’État</HT>, Éditions de l’Université de Bruxelles, 2006, s. 357.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0106"><NO.P>106.</NO.P><TXT>Stwierdzam, że niewypełnienie przez Komisję tego obowiązku musi prowadzić do stwierdzenia nieważności jej decyzji nakazującej cofnięcie lub zmianę odnośnej pomocy w zakresie, w jakim decyzja ta była oparta na elementach, które nie zostały przekazane zainteresowanemu państwu członkowskiemu w celu przedstawienia przez nie uwag.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="16"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0107"><NO.P>107.</NO.P><TXT>W świetle powyższego – wbrew temu, co Sąd orzekł w pkt 48 i nast. zaskarżonego wyroku – nie ma znaczenia kwestia, czy decyzja zmieniająca nakłada nowe obowiązki na Hiszpanię. Argument Hiszpanii, że Sąd dokonał nieprawidłowej wykładni art. 1 decyzji pierwotnej w porównaniu z decyzją zmieniającą, jest zatem również bez znaczenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0108"><NO.P>108.</NO.P><TXT>Stwierdziłam już wcześniej, że przyjmując decyzję zmieniającą, Komisja naruszyła prawo Hiszpanii do bycia wysłuchaną<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0078"><P>Zobacz pkt 92 powyżej.</P></NOTE>. W świetle powyższych rozważań i przy założeniu, quod non, że nowy zarzut Hiszpanii jest dopuszczalny, charakter tego naruszenia jest tego rodzaju, że prowadzi do stwierdzenia nieważności tej decyzji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0109"><NO.P>109.</NO.P><TXT>Nie orzekając w ten sposób, Sąd naruszył prawo. W związku z tym przy takim założeniu zaskarżony wyrok powinien zostać uchylony w zakresie, w jakim dotyczy on decyzji zmieniającej.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Konsekwencje uchylenia zaskarżonego wyroku</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0110"><NO.P>110.</NO.P><TXT>Wskazałam już, że Sąd naruszył prawo, nie stwierdzając, iż decyzja zmieniająca jest wadliwa ze względu na dwa uchybienia (naruszenie przez Komisję obowiązku uzasadnienia i naruszenie prawa Hiszpanii do bycia wysłuchaną), oraz że jeżeli nowy zarzut Hiszpanii jest dopuszczalny, wyrok powinien zostać uchylony z tego powodu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0111"><NO.P>111.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 61 statutu Trybunału Sprawiedliwości, jeżeli Trybunał uchyla orzeczenie Sądu, może sam wydać orzeczenie ostateczne w sprawie, jeśli stan postępowania na to pozwala, lub skierować sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0112"><NO.P>112.</NO.P><TXT>Ze względu na to, że wskazane powyżej naruszenia same w sobie skutkują stwierdzeniem nieważności decyzji zmieniającej, Trybunał może zatem wydać orzeczenie ostateczne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0113"><NO.P>113.</NO.P><TXT>Proponuję zatem, aby Trybunał – jeżeli stwierdzi, że pierwszy zarzut odwołania jest dopuszczalny – uwzględnił ten zarzut, uchylił zaskarżony wyrok w zakresie, w jakim dotyczy on decyzji zmieniającej, i stwierdził nieważność tej decyzji.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0114"><NO.P>114.</NO.P><TXT>Ponieważ Trybunał zwrócił się do mnie o rozważenie tylko pierwszego zarzutu odwołania podniesionego przez Hiszpanię i ponieważ ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie odwołania będzie uzależnione nie tylko od stanowiska, jakie Trybunał zajmie w stosunku do tego zarzutu, ale również od jego stanowiska w przedmiocie zarzutów odwołania drugiego i trzeciego, nie przedstawiam żadnego zalecenia co do kosztów w niniejszej sprawie.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0115"><NO.P>115.</NO.P><TXT>W związku z powyższym, nie przesądzając o ocenie Trybunału dotyczącej drugiego i trzeciego z zarzutów odwołania, proponuję, aby Trybunał odrzucił pierwszy zarzut odwołania jako niedopuszczalny.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0116"><NO.P>116.</NO.P><TXT>Ewentualnie, jeżeli Trybunał uzna ten zarzut za dopuszczalny, proponuję, aby uwzględnił go, uchylił zaskarżony wyrok w zakresie, w jakim dotyczy on decyzji zmieniającej, i stwierdził nieważność tej decyzji.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>