<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.15-->
  <head>
    <title>2024-10-202410C104202202370-00-TRA-DOC-EL-CONCL-C-0237-22-202406553-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="0" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ContentBits"/>
    <meta content="Commission Use" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Name"/>
    <meta content="el-GR" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="15/12/2025 16:00:12" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="el" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="lw+EYfYvdKhqo28aqYIZY5LnVpJWMeXgzZnfe7eYSHYXWRgCAWRZEwx4uCYpzX0gLZH04Gz+AHLhyYVeox6T63ER0JV7zJO259l6SeUv9lz8QW/9xy+ImgU/95FmP0TsyyCeOcGWA5O4e1NZpNDoHrKHASfwLtmmRJWSfj70jfU=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="stka" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="true" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Enabled"/>
    <meta content="de582bb8-cd0f-438c-8ecf-91067ce960cc" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ActionId"/>
    <meta content="0237" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2022" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="EL" name="Langue"/>
    <meta content="stka" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="b24c8b06-522c-46fe-9080-70926f8dddb1" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SiteId"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 04-07-24 17:28:17" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="2024-07-15T09:47:56Z" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SetDate"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="4860cc856b084ff5bdcf6392dca48a1d" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0237" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="PV" name="NatureAff"/>
    <meta content="PV" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
    <meta content="Standard" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Method"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId24" style="first"/>
      <div id="rId20" style="even">Προτάσεις Αιμιλίου – Υπόθεση C‑237/22 P</div>
      <div id="rId21" style="default">Mylan IRE Healthcare κατά Επιτροπής</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      ΝΙΚΟΛΑ ΑΙΜΙΛΙΟΥ
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      της 11ης Ιουλίου 2024  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Υπόθεση C‑237/22 P
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      Mylan IRE Healthcare Ltd
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      κατά
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      Ευρωπαϊκής Επιτροπής
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-8" title="page-1">
      «Αίτηση αναιρέσεως – Φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση – Κανονισμός (ΕΚ) 141/2000 – Ορφανά φάρμακα – Σημαντικό όφελος – Εμπορική αποκλειστικότητα του φαρμάκου Tobi Podhaler, το οποίο περιέχει τη δραστική ουσία τοβραμυκίνη – Μεταγενέστερη άδεια κυκλοφορίας για το φάρμακο Tobramycin VVB και τις λοιπές εμπορικές ονομασίες του – Παρέκκλιση από την εμπορική αποκλειστικότητα του πρώτου φαρμάκου – Υπεροχή από κλινική άποψη του δεύτερου φαρμάκου – Κριτήρια»
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-9" title="page-2">
      
        <br/>
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">I.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εισαγωγή</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τα «ορφανά φάρμακα» είναι φάρμακα προοριζόμενα για τη θεραπεία σχετικώς σπάνιων ασθενειών (γνωστών και ως σπανίων παθήσεων), γεγονός το οποίο καθιστά δυσχερή την επικερδή ανάπτυξη και εμπορία τους. Για να ανταποκριθεί στις ανησυχίες που απορρέουν από την περιορισμένη διαθεσιμότητα φαρμάκων σε ασθενείς που πάσχουν από ασθένειες οι οποίες χαρακτηρίζονται ως «σπάνιες», ο νομοθέτης της Ένωσης έχει θεσπίσει νομοθετικό πλαίσιο προκειμένου να ενθαρρύνει την παραγωγή τους. Το εν λόγω πλαίσιο, το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον κανονισμό (ΕΚ) 141/2000  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">2</a>
</span>) και τον κανονισμό (ΕΚ) 847/2000  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">3</a>
</span>), προβλέπει διάφορα κίνητρα προς τη φαρμακευτική βιομηχανία, μεταξύ των οποίων «ανταμοιβή» με τη μορφή πολυετούς εμπορικής αποκλειστικότητας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Για να επιτύχει τον χαρακτηρισμό ενός φαρμάκου ως ορφανού (καλουμένου επίσης «OMP») και να απολαύει της εν λόγω αποκλειστικότητας, το φάρμακο πρέπει, μεταξύ άλλων, να προσφέρει σημαντικό όφελος συγκριτικά με άλλες εγκεκριμένες θεραπείες.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ταυτόχρονα, η εμπορική αποκλειστικότητα δεν είναι απόλυτη. Μπορεί να χορηγηθεί παρέκκλιση όταν, μεταξύ άλλων, παρόμοιο φάρμακο είναι ασφαλέστερο, αποτελεσματικότερο ή υπερέχει καθ’ οιονδήποτε άλλο τρόπο από κλινική άποψη από το χαρακτηρισθέν ως ορφανό φάρμακο.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η υπό κρίση υπόθεση αφορά κυρίως δύο φάρμακα: το «Tobi Podhaler – Tobramycin» (στο εξής: Tobi Podhaler) και το «Tobramycin VVB και τις λοιπές εμπορικές ονομασίες του» (στο εξής: Tobramycin VVB). Αμφότερα τα προϊόντα ενδείκνυνται για τη θεραπεία της πνευμονικής λοιμώξεως που προκαλείται από το βακτήριο Pseudomonas aeruginosa σε ασθενείς ηλικίας έξι ετών και άνω που πάσχουν από κυστική ίνωση.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ειδικότερα, το Tobi Podhaler χαρακτηρίστηκε ως ορφανό φάρμακο και στη συνέχεια έλαβε άδεια κυκλοφορίας στην αγορά (στο εξής: ΑΚΑ) και, κατ’ επέκταση, εμπορική αποκλειστικότητα. Εν συνεχεία, κάτοχος της εν λόγω ΑΚΑ κατέστη η Mylan IRE Healthcare Ltd (στο εξής: Mylan).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ωστόσο, κατά την περίοδο της εν λόγω εμπορικής αποκλειστικότητας, μια άλλη εταιρία, η UAB VVB (στο εξής: VVB), έλαβε ΑΚΑ για το Tobramycin VVB, προϊόν παρόμοιο με το Tobi Podhaler. Για τον σκοπό αυτόν, η VVB αιτήθηκε και έλαβε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέκκλιση από την εμπορική αποκλειστικότητα του Tobi Podhaler.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η εν λόγω απόφαση προσβλήθηκε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, αλλά η προσφυγή απορρίφθηκε. Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, η Mylan βάλλει κατά της εσφαλμένης, κατ’ αυτήν, ερμηνείας των κριτηρίων που επιτρέπουν την παρέκκλιση από την εμπορική αποκλειστικότητα που συνδέεται με τα ορφανά φάρμακα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">II.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το νομικό πλαίσιο</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">Α.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο κανονισμός 141/2000</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 141/2000 ορίζει ότι:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-21" title="page-4">
      «Ένα φάρμακο χαρακτηρίζεται ως ορφανό όταν ο υποστηρικτής του είναι σε θέση να αποδείξει:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-22" title="page-4">
      α) ότι το φάρμακο αυτό προορίζεται για τη διάγνωση, πρόληψη ή θεραπεία πάθησης που συνεπάγεται κίνδυνο για τη ζωή ή χρόνια αναπηρία και που προσβάλλει, στην Κοινότητα, όχι περισσότερα από πέντε άτομα ανά δέκα χιλιάδες κατά τη στιγμή της υποβολής της αίτησης, ή
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-23" title="page-4">
      ότι το φάρμακο αυτό προορίζεται για τη διάγνωση, πρόληψη ή θεραπεία, στην Κοινότητα, πάθησης που συνεπάγεται κίνδυνο για τη ζωή ή σοβαρή αναπηρία ή μιας σοβαρής και χρόνιας πάθησης και ότι η θέση σε κυκλοφορία του φαρμάκου στην Κοινότητα χωρίς την παροχή κινήτρων είναι ελάχιστα πιθανό να αποφέρει επαρκή έσοδα ώστε να δικαιολογείται η απαιτούμενη επένδυση,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-24" title="page-4">
      και
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-25" title="page-4">
      β) ότι δεν υπάρχει ικανοποιητική μέθοδος διάγνωσης, πρόληψης ή θεραπείας της εν λόγω πάθησης που να έχει εγκριθεί στην Κοινότητα ή, εφόσον υπάρχει τέτοια μέθοδος, ότι το συγκεκριμένο φάρμακο θα ωφελήσει σημαντικά τα πρόσωπα που πάσχουν από την πάθηση αυτή.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 8 του κανονισμού 141/2000 ορίζει ότι:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-27" title="page-5">
      «1. Επί δέκα έτη από τη χορήγηση αδείας κυκλοφορίας ορφανού φαρμάκου σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2309/93 ή από τότε που όλα τα κράτη μέλη χορήγησαν άδεια κυκλοφορίας του φαρμάκου αυτού σύμφωνα με τις διαδικασίες αμοιβαίας αναγνώρισης που προβλέπονται στο άρθρο 7 και 7α της οδηγίας 65/65/ΕΟΚ ή στο άρθρο 9 παράγραφος 4 της οδηγίας 75/319/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 1975, περί προσεγγίσεως των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν τα φάρμακα και υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας ή άλλων διατάξεων του κοινοτικού δικαίου, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη δεν δέχονται άλλη αίτηση αδείας κυκλοφορίας ούτε χορηγούν άδεια κυκλοφορίας ούτε αποδέχονται συμπληρωματική αίτηση για χορηγηθείσα άδεια κυκλοφορίας για παρόμοιο φάρμακο, όσον αφορά την ίδια θεραπευτική ένδειξη.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-28" title="page-5">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-29" title="page-5">
      3. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1 και με την επιφύλαξη της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας ή άλλων διατάξεων του κοινοτικού δικαίου, μπορεί να χορηγείται άδεια κυκλοφορίας παρόμοιου φαρμάκου για την ίδια θεραπευτική ένδειξη εάν:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-30" title="page-5">
      α) ο κάτοχος της αδείας κυκλοφορίας του αρχικού ορφανού φαρμάκου έχει δώσει τη συγκατάθεσή του στον δεύτερο αιτούντα, ή
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-31" title="page-5">
      β) ο κάτοχος της αδείας κυκλοφορίας του αρχικού ορφανού φαρμάκου δεν έχει τη δυνατότητα να προμηθεύσει επαρκείς ποσότητες φαρμάκου, ή
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-32" title="page-5">
      γ) ο δεύτερος αιτών μπορεί να αποδείξει, στην αίτησή του, ότι το δεύτερο φάρμακο, αν και παρόμοιο προς το ορφανό φάρμακο που κυκλοφορεί ήδη, είναι ασφαλέστερο, αποτελεσματικότερο ή υπερέχει καθ’ οιονδήποτε άλλο τρόπο από κλινική άποψη.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">Β.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο κανονισμός 847/2000</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά το άρθρο 3, παράγραφος 2, του κανονισμού 847/2000:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C10Marge1" id="para-35" title="page-5">
      «Για την εφαρμογή του άρθρου 3 του [κανονισμού 141/2000], ισχύουν οι κάτωθι ορισμοί:
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-36" title="page-5">
      – ως “σημαντικό όφελος” νοείται το από κλινική άποψη σχετικό πλεονέκτημα ή η μείζων συνεισφορά στην φροντίδα ασθενών».
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το άρθρο 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 847/2000 ορίζει ότι:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C10Marge1" id="para-38" title="page-5">
      «“υπεροχή από κλινική άποψη” σημαίνει ότι το φάρμακο έχει αποδειχθεί ότι προσφέρει σημαντικό θεραπευτικό ή διαγνωστικό πλεονέκτημα πέραν και άνω του πλεονεκτήματος που παρέχει το ορφανό φάρμακο το οποίο έχει εγκριθεί με βάση ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα κριτήρια:
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-39" title="page-6">
      1. παρέχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα από αυτή εγκεκριμένου ορφανού φαρμάκου (όπως εκτιμάται με βάση το αποτέλεσμα επί κλινικώς σημαντικής έκβασης σε κατάλληλες και καλώς ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές). Γενικώς, πρόκειται για το ίδιο είδος αποδείξεων που απαιτούνται για να στοιχειοθετηθεί η συγκριτική αποτελεσματικότητα δύο διαφορετικών φαρμάκων. Απευθείας συγκριτικές κλινικές δοκιμές είναι γενικώς απαραίτητες, εντούτοις συγκρίσεις βασιζόμενες σε άλλες εκβάσεις, συμπεριλαμβανομένων υποκαταστάτων εκβάσεων, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν. Οι άμεσες συγκριτικές κλινικές δοκιμές είναι γενικά αναγκαίες, αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν συγκρίσεις με βάση άλλες παραμέτρους, συμπεριλαμβανομένων των εναλλακτικών παραμέτρων. Σε κάθε περίπτωση η μεθοδολογική προσέγγιση θα πρέπει να αιτιολογείται
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-40" title="page-6">
      ή
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-41" title="page-6">
      2. παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια για σημαντική μερίδα πληθυσμού(-ών) αποδεκτών […]. Σε ορισμένες περιπτώσεις, καθίσταται αναγκαία η διεξαγωγή άμεσων συγκριτικών κλινικών δοκιμών
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-42" title="page-6">
      ή
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-43" title="page-6">
      3. σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπου δεν έχει καταδειχθεί ούτε η μεγαλύτερη ασφάλεια ούτε η μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, έχει διενεργηθεί επίδειξη για να καταδειχθεί ότι το φάρμακο συνεισφέρει άλλως πως τα μέγιστα στη διάγνωση ή στην φροντίδα ασθενών.»
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">III.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τα πραγματικά περιστατικά και η απόφαση της Επιτροπής</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τα πραγματικά περιστατικά εκτίθενται στις σκέψεις 1 έως 38 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">4</a>
</span>). Για τους σκοπούς των παρουσών προτάσεων, επισημαίνω τα ακόλουθα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το 1999 η Novartis Pharmaceuticals UK έλαβε ΑΚΑ για το TOBI, φάρμακο που ενδείκνυται για τη θεραπεία της πνευμονικής λοιμώξεως που προκαλείται από το βακτήριο Pseudomonas aeruginosa σε ασθενείς ηλικίας έξι ετών και άνω που πάσχουν από κυστική ίνωση  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">5</a>
</span>). Όταν το TOBI έλαβε την ΑΚΑ, ο κανονισμός 141/2000 δεν είχε ακόμη τεθεί σε ισχύ.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το 2003, ήτοι σε χρόνο κατά τον οποίο ο εν λόγω κανονισμός βρισκόταν σε ισχύ, χαρακτηρίστηκε ως ορφανό φάρμακο το φάρμακο «Tobramycin (σκόνη για εισπνοή)», (το οποίο αντιστοιχεί στο φάρμακο Tobi Podhaler)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">6</a>
</span>), που προοριζόταν επίσης για τη θεραπεία της πνευμονικής λοιμώξεως σε ασθενείς ηλικίας έξι ετών και άνω που πάσχουν από κυστική ίνωση. Δεδομένου ότι το εν λόγω φάρμακο είναι παρόμοιο με το TOBI, ο υποστηρικτής του Tobi Podhaler όφειλε να αποδείξει, προκειμένου να επιτύχει τον χαρακτηρισμό του ως ορφανού φαρμάκου, ότι το Tobi Podhaler προσέφερε σημαντικό όφελος σε σύγκριση με το TOBI. Η εν λόγω προϋπόθεση πληρούνταν διότι το Tobi Podhaler ήταν πολύ ευκολότερο στη χορήγηση.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο εν λόγω χαρακτηρισμός ως ορφανού φαρμάκου μεταβιβάστηκε στη συνέχεια στη Novartis Europharm Ltd.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όταν η Επιτροπή χορήγησε ΑΚΑ στο Tobi Podhaler, το 2011  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">7</a>
</span>), η οικεία απόφαση ενεργοποίησε δεκαετή περίοδο εμπορικής αποκλειστικότητας (η οποία στη συνέχεια παρατάθηκε κατά δύο έτη)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">8</a>
</span>). Η εν λόγω περίοδος εμπορικής αποκλειστικότητας, κατ’ αρχήν, εμποδίζει την είσοδο στην αγορά, κατά τη διάρκειά της, παρόμοιων φαρμάκων, με την επιφύλαξη ορισμένων παρεκκλίσεων, μεταξύ των οποίων και όταν ένα παρόμοιο φάρμακο υπερέχει από κλινική άποψη.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το 2016, η Επιτροπή, στηριζόμενη σε αυτόν τον λόγο παρεκκλίσεως, χορήγησε ΑΚΑ στη VVB για το φάρμακο Tobramycin VVB. Για την έκδοση της εν λόγω αποφάσεως (στο εξής: επίδικη απόφαση)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">9</a>
</span>), η Επιτροπή στηρίχθηκε, κατ’ εφαρμογήν των αντίστοιχων κανόνων, στην επιστημονική γνώμη της Επιτροπής Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση, η οποία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το Tobramycin VVB υπερείχε από κλινική άποψη του Tobi Podhaler, διότι ήταν ασφαλέστερο για σημαντικό τμήμα του πληθυσμού, δεδομένου ότι επιτύγχανε, με απλά λόγια, χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης βήχα και ανάγκης διακοπής της θεραπείας  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">10</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">IV.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το 2016, η Novartis Europharm άσκησε προσφυγή με την οποία ζητούσε, μεταξύ άλλων, την ακύρωση της επίδικης αποφάσεως, λόγω, μεταξύ άλλων, της προβαλλόμενης προσβολής των δικαιωμάτων της εμπορικής αποκλειστικότητας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Επιτροπή, υποστηριζόμενη από τη VVB, ζήτησε από το Γενικό Δικαστήριο να απορρίψει την εν λόγω προσφυγή.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατόπιν της μεταβιβάσεως της ΑΚΑ σχετικά με το φάρμακο Tobi Podhaler στη Mylan, επετράπη στην εταιρία αυτή να υποκαταστήσει τη Novartis Europharm στη διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">11</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με την αίτηση αναιρέσεως που άσκησε στις 4 Απριλίου 2022, η Mylan (στο εξής: αναιρεσείουσα) ζητεί από το Δικαστήριο, πρώτον, να κρίνει την αίτηση αναιρέσεως παραδεκτή και βάσιμη. Δεύτερον, ζητεί από το Δικαστήριο να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση. Τρίτον, ζητεί από το Δικαστήριο να ακυρώσει την επίδικη απόφαση, εάν η διαφορά είναι ώριμη προς εκδίκαση, ή, επικουρικώς, να αναπέμψει την υπόθεση στο Γενικό Δικαστήριο. Τέταρτον, η Mylan ζητεί από το Δικαστήριο να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η ίδια τόσο στο πλαίσιο της διαδικασίας ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου όσο και ενώπιον του Δικαστηρίου. Τέλος, ζητεί από το Δικαστήριο να καταδικάσει την VVB στα δικαστικά έξοδα στα οποία αυτή υποβλήθηκε στο πλαίσιο αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Επιτροπή και η VVB κατέθεσαν στις 15 Ιουνίου 2022 υπομνήματα επί της αιτήσεως αναιρέσεως, με τα οποία ζητούν από το Δικαστήριο να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και να καταδικάσει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στις 22 Αυγούστου 2022 η Mylan, αφού έλαβε σχετική άδεια από το Γενικό Δικαστήριο, κατέθεσε υπόμνημα απαντήσεως. Στις 3 Οκτωβρίου 2022 η Επιτροπή και η VVB κατέθεσαν τα υπομνήματά τους ανταπαντήσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εντωμεταξύ, το Γενικό Δικαστήριο έκανε δεκτή την αίτηση παρεμβάσεως υπέρ της Επιτροπής που υπέβαλε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">12</a>
</span>). Στο πλαίσιο της παρεμβάσεώς του, ο ΕΜΑ ζητεί από το Δικαστήριο να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και να καταδικάσει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδά της. Η Mylan και η Επιτροπή υπέβαλαν παρατηρήσεις επί του εν λόγω υπομνήματος, αντιστοίχως, στις 14 και στις 6 Δεκεμβρίου 2022, αντίστοιχα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η Mylan, η VVB, η Επιτροπή και ο EMA ανέπτυξαν προφορικές παρατηρήσεις κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, που διεξήχθη στις 20 Σεπτεμβρίου 2023.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">V.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εκτίμηση</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως προβάλλονται δύο λόγοι. Πρώτον, η Mylan (μνημονευόμενη και ως η αναιρεσείουσα) προβάλλει ότι το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε εσφαλμένως την έννοια της υπεροχής από κλινική άποψη κατά την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 141/2000. Δεύτερον, η Mylan προβάλλει πλάνη περί το δίκαιο λόγω ανεπαρκούς αιτιολογίας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατόπιν αιτήματος του Δικαστηρίου, οι παρούσες προτάσεις θα εξετάσουν μόνον τον πρώτο λόγο αναιρέσεως. Για τον λόγο αυτόν, και λαμβανομένου υπόψη του τεχνικού χαρακτήρα της υπό κρίση υποθέσεως, θα ξεκινήσω την ανάλυσή μου εξηγώντας τα κρίσιμα στοιχεία του εφαρμοστέου κανονιστικού πλαισίου και συνδέοντάς τα με τα κύρια πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως (Α). Επ’ αυτής της βάσεως, θα εκθέσω εν συνεχεία τους λόγους για τους οποίους προτείνω την απόρριψη του πρώτου λόγου αναιρέσεως (Β).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">Α.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τα κρίσιμα κανονιστικά στοιχεία και τα κύρια πραγματικά περιστατικά</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Από το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 141/2000 προκύπτει ότι, για να θεωρηθεί ένα φάρμακο ως «ορφανό», πρέπει είτε να προορίζεται, εν ολίγοις, για πάθηση που συνεπάγεται κίνδυνο για τη ζωή ή χρόνια αναπηρία η οποία προσβάλλει στην Ένωση όχι περισσότερα από πέντε άτομα ανά δέκα χιλιάδες (κριτήριο επιπολασμού), είτε όταν (ανεξαρτήτως επιπολασμού) είναι απίθανο, χωρίς την παροχή κινήτρων, να αποφέρει επαρκή έσοδα ώστε να δικαιολογείται η απαιτούμενη επένδυση (κριτήριο απόδοσης της επένδυσης).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όπως προβλέπεται στην ίδια διάταξη, υπάρχουν δύο περιπτώσεις που μπορούν να οδηγήσουν στον χαρακτηρισμό ενός φαρμάκου ως ορφανού.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η πρώτη συμβαλινει όταν ο υποστηρικτής του φαρμάκου αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει ικανοποιητική μέθοδος διάγνωσης, πρόληψης ή θεραπείας της συγκεκριμένης πάθησης. Πάντως, εφόσον υπάρχει τέτοια μέθοδος, ο χαρακτηρισμός φαρμάκου ως ορφανού μπορεί ακόμη να χορηγηθεί όταν ο υποστηρικτής αποδεικνύει ότι το εν λόγω φάρμακο θα ωφελήσει σημαντικά τα πρόσωπα που πάσχουν από την πάθηση αυτή. (δεύτερη περίπτωση).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κρίσιμη εν προκειμένω είναι η τελευταία αυτή περίπτωση.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το Tobi Podhaler είναι φάρμακο παρόμοιο με το TOBI. Προκειμένου να χαρακτηριστεί ως ορφανό, ο υποστηρικτής του έπρεπε, επομένως, να αποδείξει την ύπαρξη σημαντικού οφέλους σε σχέση με τις ήδη εγκεκριμένες θεραπείες, όπως το TOBI.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η έννοια του σημαντικού οφέλους ορίζεται στο άρθρο 3, παράγραφος 2, του κανονισμού 847/2000 ως «το από κλινική άποψη σχετικό πλεονέκτημα ή η μείζων συνεισφορά στη φροντίδα ασθενών».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εν προκειμένω, το σημαντικό όφελος που προσέφερε το Tobi Podhaler συνίστατο στο γεγονός ότι αποτελούσε «μείζονα συνεισφορά στη φροντίδα ασθενών», κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 2, του κανονισμού 847/2000, διότι «μείωνε αισθητά τον χρόνο χορήγησης του φαρμάκου σε σχέση με το TOBI και μπορούσε να χρησιμοποιηθεί με κινητό σύστημα χορήγησης, όπερ συνεπαγόταν μεγαλύτερη ευκολία για τους ασθενείς και ενδεχομένως βελτίωση της συμμόρφωσης με τη θεραπεία»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">13</a>
</span>). Πράγματι, όπως προκύπτει από τη δικογραφία, και όπως ειδικότερα διευκρίνισε η Mylan στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, το TOBI είναι υγρό φάρμακο προς χρήση για θεραπεία με εισπνοές με εκνεφωτή, συσκευή που ζυγίζει 1,5 με 2 κιλά, ενώ το Tobi Podhaler αποτελείται από ξηρή σκόνη για να χορηγηθεί με φορητή συσκευή εισπνοής βάρους 20 γραμμαρίων. Επιπλέον, ο χρόνος που χρειάζεται για τη χορήγηση του TOBI είναι μεγαλύτερος σε σχέση με του Tobi Podhaler.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επιπλέον, από τα στοιχεία που συνελέγησαν για να αποδειχθεί το σημαντικό όφελος του Tobi Podhaler (για να λάβει τον χαρακτηρισμό του ορφανού φαρμάκου και, εν συνεχεία, την ΑΚΑ ως ορφανό φάρμακο)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">14</a>
</span>) προκύπτει επίσης ότι το Tobi Podhaler ενείχε υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης βήχα απ’ ό,τι το TOBI και οδηγούσε σε υψηλότερο ποσοστό διακοπής της θεραπείας σε όλες τις σχετικές ηλικιακές ομάδες (παιδιά, έφηβοι, ενήλικες). Η εν λόγω ανεπιθύμητη ενέργεια ήταν γνωστή στο στάδιο αυτό και περιλαμβανόταν στην σύνοψη των χαρακτηριστικών του Tobi Podhaler, η οποία περιελάμβανε ειδική προειδοποίηση και συνιστούσε τη χρήση του TOBI σε περίπτωση εμφάνισης ανεπιθύμητης ενέργειας  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">15</a>
</span>). Ταυτόχρονα, οι εν λόγω ανεπιθύμητες ενέργειες δεν αναιρούσαν τη διαπίστωση ότι «το Tobi Podhaler προσέφερε αποτελεσματικότητα και ασφάλεια παρόμοια με το TOBI»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">16</a>
</span>), και ότι, όπως, κατ’ ουσίαν, επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο, «[ως εκ τούτου] τα εν λόγω χαρακτηριστικά κρίθηκαν συγκρίσιμα ή παρόμοια για το σύνολο του πληθυσμού»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">17</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όσον αφορά τώρα το ζήτημα της εμπορικής αποκλειστικότητας, όπως αυτή που χορηγήθηκε λόγω του χαρακτηρισμού (και της άδειας κυκλοφορίας) του Tobi Podhaler ως ορφανού φαρμάκου, η εν λόγω αποκλειστικότητα δεν είναι απόλυτη, όπως ήδη παρατηρήθηκε. Τούτο προκύπτει από το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 141/2000, το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα χορηγήσεως ΑΚΑ για παρόμοιο φάρμακο για την ίδια θεραπευτική ένδειξη όταν, μεταξύ άλλων, «ο δεύτερος αιτών [(όπως η VVB)] μπορεί να αποδείξει ότι [το δικό του] φάρμακο [(όπως το Tobramycin VVB)], αν και παρόμοιο προς το ορφανό φάρμακο που κυκλοφορεί ήδη [(όπως το Tobi Podhaler)], είναι ασφαλέστερο, αποτελεσματικότερο ή υπερέχει καθ’ οιονδήποτε άλλο τρόπο από κλινική άποψη»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">18</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Βάσει του ως άνω λόγου υπεροχής από κλινική άποψη αναγνωρίστηκε στην VVB παρέκκλιση από την εμπορική αποκλειστικότητα που είχε χορηγηθεί στο Tobi Podhaler και της χορηγήθηκε ΑΚΑ για το Tobramycin VVB. Συναφώς, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Tobramycin VVB υπερείχε από κλινική άποψη του Tobi Podhaler, κατά το ότι προσέφερε «μεγαλύτερη ασφάλεια σε σημαντική μερίδα πληθυσμού(-ών) αποδεκτών». Το τελευταίο αποτελεί ειδικό κριτήριο της υπεροχής από κλινική άποψη το οποίο προβλέπεται ρητά στο άρθρο 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, σημείο 2, του κανονισμού 847/2000 (το οποίο εξειδικεύει, από κοινού με το άρθρο 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, σημεία 1 και 3, τις διατάξεις του άρθρου 8, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 141/2000 και το οποίο θα σχολιάσω εκτενέστερα στη συνέχεια των παρουσών προτάσεων).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατόπιν των ανωτέρω, η υπό κρίση υπόθεση μπορεί να φαίνεται κάπως περίπλοκη, διότι το Tobramycin VVB αποτελεί, στην πραγματικότητα, γενόσημο του TOBI, όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">19</a>
</span>) και υπομνήσθηκε επανειλημμένως στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας. Το γεγονός αυτό παρείχε τη δυνατότητα στη VVB να στηριχθεί στα δεδομένα που είχαν προηγουμένως συλλεγεί για το TOBI, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που χρησιμοποιήθηκαν προηγουμένως στο πλαίσιο της σύγκρισης μεταξύ του TOBI και του Tobi Podhaler  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">20</a>
</span>). Τα εν λόγω δεδομένα οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι, όπως το ΤΟΒΙ, το Tobramycin VVB είναι ασφαλέστερο από το Tobi Podhaler για μερίδα πληθυσμού αποδεκτών και ως εκ τούτου υπερέχει από κλινική άποψη αυτού, διότι δεν προκαλεί ανεπιθύμητες ενέργειες υπό μορφή βήχα και διακοπής της θεραπείας (όπως συμβαίνει με το TOBI).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπό το πρίσμα των παραπάνω, προκαλεί ενδεχομένως έκπληξη το γεγονός ότι το συμπέρασμα σχετικά με την υπεροχή από κλινική άποψη του Tobramycin VVB έναντι του Tobi Podhaler, λόγω της μεγαλύτερης ασφάλειας που προσφέρει για σημαντική μερίδα πληθυσμού αποδεκτών, διατυπώθηκε αφού είχε συναχθεί το συμπέρασμα ότι το προφίλ ασφάλειας (και αποτελεσματικότητας) του Tobi Podhaler είναι ισοδύναμο με το προφίλ ασφάλειας του TOBI, ενώ το ίδιο πρέπει να ισχύσει και για το Tobramycin VVB, διότι πρόκειται για γενόσημο του TOBI.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το Γενικό Δικαστήριο ασχολήθηκε με την εν λόγω πτυχή της υποθέσεως και έκρινε ότι «το γεγονός ότι το Tobi Podhaler παρέχει, για το σύνολο του πληθυσμού, σημαντικό όφελος που δικαιολογείται από μείζονα συνεισφορά στη φροντίδα των ασθενών […] δεδομένου ότι τα εν λόγω οφέλη υπερτερούν των κινδύνων ανεπιθύμητων ενεργειών[,] δεν αντιφάσκει με το γεγονός ότι, ταυτόχρονα και βάσει των ίδιων δεδομένων, το Tobramycin VVB προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια για τους ασθενείς με πιθανή δυσανεξία στο Tobi Podhaler, οι οποίοι αποτελούν σημαντική μερίδα του πληθυσμού αποδεκτών»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">21</a>
</span>). Στη βάση αυτή, απέρριψε το επιχείρημα της Mylan περί ασυνέπειας του συμπεράσματος της Επιτροπής όσον αφορά την υπεροχή από κλινική άποψη του Tobramycin VVB έναντι του Tobi Podhaler.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, η Mylan υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι ένα φάρμακο προσφέρει «σημαντικό όφελος» έναντι άλλου ενώ ταυτόχρονα είναι υποδεέστερο από κλινική άποψη. Η ουσία του πρώτου λόγου της αναιρέσεώς της συνίσταται στο να επικρίνει την ερμηνεία που έδωσε το Γενικό Δικαστήριο στην προϋπόθεση της υπεροχής από κλινική άποψη, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 141/2000, διότι το εν λόγω δικαστήριο δεν υιοθέτησε αυτό που η αναιρεσείουσα θεωρεί ως «σφαιρική» προσέγγιση όσον αφορά τα τρία (διαζευκτικά) κριτήρια που διέπουν την εν λόγω έννοια (τα οποία είναι, εν συντομία, η μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, η μεγαλύτερη ασφάλεια σε σημαντική μερίδα πληθυσμού αποδεκτών ή η μείζων συνεισφορά στη φροντίδα των ασθενών)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">22</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στη συνέχεια, θα εκθέσω τους λόγους για τους οποίους ο εν λόγω ισχυρισμός και, ως εκ τούτου, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">Β.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οι λόγοι για τους οποίους ο πρώτος λόγος αναιρέσεως θα πρέπει να απορριφθεί</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η αναιρεσείουσα αμφισβητεί, κατ’ ουσίαν, την κρίση του Γενικού Δικαστηρίου στη σκέψη 132 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στην εν λόγω σκέψη, το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε επί της έννοιας της υπεροχής από κλινική άποψη και, ειδικότερα, επικεντρώθηκε στο κριτήριο της «μεγαλύτερης ασφάλειας για σημαντική μερίδα πληθυσμού(-ών) αποδεκτών». Υπενθυμίζω ότι τούτο αποτελεί ειδικό κριτήριο της υπεροχής από κλινική άποψη, το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, σημείο 2, του κανονισμού 847/2000 (που εξειδικεύει τον κανόνα που προβλέπεται στο άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 141/2000)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">23</a>
</span>), στο οποίο η Επιτροπή στηρίχθηκε εν προκειμένω για να χορηγήσει στη VVB την ΑΚΑ για το Tobramycin VVB, κατά παρέκκλιση από την εμπορική αποκλειστικότητα που διέθετε το Tobi Podhaler.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στο πλαίσιο αυτό και στην εν λόγω σκέψη, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι το άρθρο 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, σημείο 2, του κανονισμού 847/2000 «ορίζει ρητώς το κριτήριο της μεγαλύτερης ασφάλειας “σε σημαντική μερίδα πληθυσμού(-ών) αποδεκτών”» και κατέληξε στο συμπέρασμα «ότι το εν λόγω κριτήριο υπεροχής από κλινική άποψη πρέπει να αξιολογείται μεμονωμένα, χωρίς να διαπιστώνεται συνολική σχέση οφέλους/κινδύνου για τον πληθυσμό συνολικά, όπως συμβαίνει με το σημαντικό όφελος».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η αναιρεσείουσα θεωρεί ότι η ως άνω διαπίστωση δεν συνάδει με τη διαπίστωση της σκέψης 124 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στη εν λόγω σκέψη, το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε (κατά κύριο λόγο) επί της έννοιας του σημαντικού οφέλους και επισήμανε, μεταξύ άλλων, ότι τα κριτήρια στα οποία στηρίζεται η εκτίμηση του σημαντικού οφέλους «πρέπει να εκτιμώνται στο σύνολό τους επί τη βάσει σταθμίσεως και συνολικής αξιολογήσεως της σχέσεως οφέλους/κινδύνου».</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ο λόγος για τον οποίο η αναιρεσείουσα θεωρεί ότι η διαπίστωση που περιέχεται στη σκέψη 132 (με την οποία δεν συμφωνεί) είναι ανακόλουθη με αυτή της σκέψης 124 (με την οποία, όπως αντιλαμβάνομαι, συμφωνεί η αναιρεσείουσα) είναι ότι, κατ’ αυτήν, αμφότερες οι έννοιες (το σημαντικό όφελος και η υπεροχή από κλινική άποψη) στηρίζονται στα ίδια κριτήρια (αποτελεσματικότητα, ασφάλεια και μείζων συνεισφορά στη φροντίδα ασθενών) και ως εκ τούτου είναι εναλλάξιμες και πρέπει, κατά συνέπεια, να εκτιμώνται με τον ίδιο τρόπο.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Αντιθέτως, κατά την αναιρεσείουσα, το Γενικό Δικαστήριο υιοθέτησε, αφενός, εσφαλμένα μια «εξατομικευμένη» προσέγγιση όσον αφορά την έννοια της υπεροχής από κλινική άποψη και, ως εκ τούτου, έκρινε ότι η πλήρωση ενός μόνον εκ των τριών κριτηρίων (εν προκειμένω, της μεγαλύτερης ασφάλειας για σημαντική μερίδα πληθυσμού αποδεκτών) αρκούσε για την πλήρωση της προϋπόθεσης της υπεροχής από κλινική άποψη (χωρίς να εκτιμήσει τη συνολική ισορροπία όλων των κριτηρίων). Αφετέρου, το Γενικό Δικαστήριο απαίτησε (ορθώς κατά την αναιρεσείουσα) την πραγματοποίηση «σφαιρικής» εκτιμήσεως των ίδιων κριτηρίων σε συνάρτηση με την έννοια του σημαντικού οφέλους, όπερ σημαίνει ότι για να πληρούται η προϋπόθεση του σημαντικού οφέλους η συνολική ισορροπία των τριών κριτηρίων πρέπει να είναι θετική.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η ως άνω διαφοροποιημένη προσέγγιση σημαίνει, κατά την αναιρεσείουσα, ότι η προϋπόθεση της υπεροχής από κλινική άποψη υπόκειται σε λιγότερο αυστηρά κριτήρια από την προϋπόθεση του σημαντικού οφέλους, πράγμα το οποίο, ωστόσο, δεν δικαιολογείται και καταλήγει σε μια κατάσταση η οποία δεν συνάδει με την τελολογική ερμηνεία του καθεστώτος παρεκκλίσεων που προβλέπεται στο άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 141/2000 και με το συμφέρον των ασθενών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Θα ξεκινήσω εξετάζοντας τα ως άνω επιχειρήματα σχολιάζοντας εν συντομία την θέση της αναιρεσείουσας σχετικά με τον εναλλάξιμο χαρακτήρα των δύο επίμαχων εννοιών και τη φύση των κρίσιμων κριτηρίων (1). Στη συνέχεια θα εξηγήσω ότι η θέση της αναιρεσείουσας στηρίζεται σε εσφαλμένη ερμηνεία των προαναφερθεισών σκέψεων της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως (2). Θα καταλήξω διευκρινίζοντας ότι, σε αντίθεση με όσα υποστηρίζει η αναιρεσείουσα, το αποτέλεσμα στο οποίο κατέληξε το Γενικό Δικαστήριο με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση συνάδει με τον επιδιωκόμενο με τον κανονισμό 141/2000 σκοπό (3).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί των επίμαχων εννοιών και επί της φύσεως των κρίσιμων κριτηρίων</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρώτον, η συζήτηση στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας επικεντρώθηκε ως επί το πλείστον στο ζήτημα αν οι έννοιες του σημαντικού οφέλους και της υπεροχής από κλινική άποψη είναι εναλλάξιμες (όπως υποστηρίζει η Mylan) ή αν είναι διαφορετικές (όπως υποστηρίζει η VVB, η Επιτροπή και ο EMA).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Φρονώ ότι, για τους σκοπούς της υπό κρίση υποθέσεως, το εν λόγω ζήτημα μπορεί να εξεταστεί συνοπτικά. Μολονότι τα ίδια τρία κριτήρια (ήτοι, μεγαλύτερη ασφάλεια, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, μείζων συνεισφορά στη φροντίδα ασθενών) είναι κρίσιμα για αμφότερες τις εν λόγω έννοιες, όπως επισήμανε κατ’ ουσίαν το Γενικό Δικαστήριο χωρίς να αμφισβητηθεί εν προκειμένω, τούτο δεν σημαίνει ότι οι έννοιες αυτές είναι εναλλάξιμες, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Mylan.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Συναφώς, παρατηρώ ότι υπάρχουν διαφορές στη διατύπωση όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο εξετάζονται τα τρία αυτά κριτήρια. Ειδικότερα, ο ορισμός του σημαντικού οφέλους στο άρθρο 3, παράγραφος 2, του κανονισμού 847/2000 είναι πιο ευρύς, δεδομένου ότι δεν αναφέρεται στα ειδικά κριτήρια της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας, αλλά σε έναν γενικότερο όρο, το «από κλινική άποψη σχετικό πλεονέκτημα»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">24</a>
</span>). Επιπλέον, από την εξήγηση που παρατίθεται στην προηγούμενη ενότητα προκύπτει σαφώς ότι οι δύο έννοιες εμφανίζονται σε διαφορετικά πλαίσια και, ως εκ τούτου, έχουν διαφορετικό σκοπό  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">25</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Είναι αλήθεια ότι, όλως περιέργως, η αιτιολογική σκέψη 8 του κανονισμού 141/2000, μνημονεύει το σημαντικό όφελος, μολονότι η παρέκκλιση από την εμπορική αποκλειστικότητα (την οποία αφορά η εν λόγω αιτιολογική σκέψη) στηρίζεται στην έννοια της υπεροχής από κλινική άποψη  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">26</a>
</span>). Δεν γνωρίζω πώς μπορεί να εξηγηθεί η εν λόγω ανακολουθία, ούτε και προκύπτει κάποια απάντηση από τις προπαρασκευαστικές εργασίες επί του εν λόγω ζητήματος  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">27</a>
</span>). Ως εκ τούτου, διαφωνώ με την αναιρεσείουσα ότι συνηγορεί υπέρ του εναλλάξιμου χαρακτήρα των επίμαχων εννοιών. Το ζήτημα αν οι εν λόγω έννοιες έχουν εναλλάξιμο χαρακτήρα πρέπει να εκτιμηθεί υπό το πρίσμα του κρίσιμου γράμματος, σκοπού και πλαισίου. Μολονότι οι αιτιολογικές σκέψεις αποτελούν χρήσιμο ερμηνευτικό εργαλείο για τον σκοπό αυτόν, εντούτοις δεν μπορούν να υποκαταστήσουν το κύριο κανονιστικό κείμενο. Συναφώς, έχω ήδη διευκρινίσει εν συντομία τον τρόπο με τον οποίο το εν λόγω κανονιστικό κείμενο πραγματοποιεί διάκριση των δύο εννοιών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Δεύτερον, σημαντικό μέρος της αναλύσεως στο πλαίσιο της υπό κρίση υποθέσεως κινήθηκε επίσης γύρω από το ζήτημα αν τα τρία κρίσιμα κριτήρια (μεγαλύτερη ασφάλεια, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και μείζων συνεισφορά στη φροντίδα ασθενών) πρέπει, στα αντίστοιχα πλαίσια των επίμαχων εννοιών, να συντρέχουν διαζευκτικά ή σωρευτικά.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όσον αφορά την έννοια του σημαντικού οφέλους, από κανένα στοιχείο της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως δεν προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο απαίτησε τη σωρευτική συνδρομή των αν λόγω κριτηρίων. Το Γενικό Δικαστήριο ήταν σαφές όταν έκρινε ότι τα κριτήρια αυτά δεν πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">28</a>
</span>). Ωστόσο, στο πλαίσιο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως δεν τίθεται καθαυτό ζήτημα ερμηνείας της εν λόγω έννοιας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Το σημαντικό είναι ότι το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα όσον αφορά τα κριτήρια στο πλαίσιο της έννοιας της υπεροχής από κλινική άποψη (της οποίας η ερμηνεία ερείδεται στην υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-29" href="#t-29">29</a>
</span>). Κατά τη γνώμη μου, το ως άνω συμπέρασμα συνάδει πλήρως με τη σαφή διατύπωση του άρθρου 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 847/2000 (που μνημονεύεται στο σημείο 11 των παρουσών προτάσεων), και ιδίως με τη χρήση του συνδέσμου «ή» στον ορισμό που δίδεται εκεί  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-30" href="#t-30">30</a>
</span>). Επομένως, το γεγονός ότι πληρούται ένα από τα τρία κριτήρια της υπεροχής από κλινική άποψη που προβλέπονται στην εν λόγω διάταξη (η μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή η μεγαλύτερη ασφάλεια για σημαντική μερίδα πληθυσμού αποδεκτών ή η μείζων συνεισφορά στη φροντίδα ασθενών) αρκεί για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ένα φάρμακο υπερέχει από κλινική άποψη από συγκεκριμένο ορφανό φάρμακο.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τούτων δοθέντων, η αναιρεσείουσα διευκρινίζει ότι δεν υποστηρίζει ότι τα τρία κριτήρια της υπεροχής από κλινική άποψη πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά, αλλά είναι της γνώμης ότι πρέπει να πραγματοποιείται εκτίμηση της συνολικής τους ισορροπίας η οποία πρέπει να είναι θετική για να χορηγηθεί παρέκκλιση από την εμπορική αποκλειστικότητα φαρμάκου που έχει χαρακτηριστεί ως ορφανό. Από την επιχειρηματολογία της, όπως την αντιλαμβάνομαι, προκύπτει ότι η «σφαιρική εκτίμηση» θα απαιτούσε εν προκειμένω να αποδειχθεί αυξημένη αποτελεσματικότητα του Tobramycin VVB (πέραν της αυξημένης ασφάλειας για σημαντική μερίδα πληθυσμού).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ωστόσο, το εν λόγω επιχείρημα σημαίνει ότι τα δύο σχετικά κριτήρια της υπεροχής από κλινική άποψη –η μεγαλύτερη ασφάλεια και η μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα– πρέπει, στην πραγματικότητα, να συντρέχουν σωρευτικώς (παρά τους ισχυρισμούς της αναιρεσείουσας περί του αντιθέτου). Όπως έχω ήδη διευκρινίσει, η θέση αυτή αντικρούεται από το γράμμα του άρθρου 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 847/2000.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τέλος, σε αντίθεση με όσα προβάλλει η αναιρεσείουσα, δεν αντιλαμβάνομαι πώς η χρήση της φράσης «πλεονέκτημα πέραν και άνω» στον ορισμό της έννοιας της υπεροχής από κλινική άποψη στο άρθρο 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 847/2000 μπορεί να επηρεάσει το ως άνω συμπέρασμά μου. Συμφωνώ με τη VVB ότι το επιχείρημα αυτό δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένο. Εν πάση περιπτώσει, από την προμνημονευθείσα διάταξη προκύπτει ότι το «πλεονέκτημα πέραν και άνω» πρέπει να αποδεικνύεται με βάση ένα ή περισσότερα από τα κριτήρια που παρατίθενται στη συνέχεια, συγκεκριμένα τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, τη μεγαλύτερη ασφάλεια για σημαντική μερίδα πληθυσμού αποδεκτών ή τη μείζονα συνεισφορά στη φροντίδα ασθενών. Κατά συνέπεια, η φράση «πλεονέκτημα πέραν και άνω» δεν επηρεάζει τον διαζευκτικό χαρακτήρα των κριτηρίων αυτών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατόπιν των ανωτέρω, φρονώ ότι η διάκριση που πραγματοποιεί η αναιρεσείουσα μεταξύ της προσέγγισης που χαρακτηρίζει ως «σφαιρική» και εκείνης που χαρακτηρίζει ως «εξατομικευμένη», την οποία υποτίθεται ότι υιοθέτησε το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 124 και 132 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, προκύπτει από εσφαλμένη ερμηνεία των αναφορών που έκανε το Γενικό Δικαστήριο στη «συνολική αξιολόγηση της σχέσεως οφέλους/κινδύνου» (σκέψη 124, αναφορικά με το σημαντικό όφελος), αφενός, και από την έλλειψη ανάγκης να αποδειχθεί «συνολική σχέση οφέλους/κινδύνου για τον πληθυσμό στο σύνολό του» (σκέψη 132, αναφορικά με την υπεροχή από κλινική άποψη), αφετέρου.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">64.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Στη συνέχεια θα εξετάσω το ζήτημα αυτό.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επί της εσφαλμένης ερμηνείας των οικείων σκέψεων της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">65.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Οφείλω να ομολογήσω ότι οι συνέπειες που προκύπτουν από τη διάκριση που εκτέθηκε στο σημείο 63 των παρουσών προτάσεων ενδέχεται να μην είναι εκ των προτέρων σαφείς. Εντούτοις, καθίστανται σαφέστερες αφ’ ης στιγμής τα χωρία αυτά ενταχθούν στα αντίστοιχα πλαίσιά τους.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">66.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Όπως υποστήριξαν η VVB, η Επιτροπή και ο EMA, ιδίως κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η αναφορά στη «συνολική αξιολόγηση της σχέσεως οφέλους/κινδύνου» υπό το πρίσμα της προϋπόθεσης του σημαντικού οφέλους (σκέψη 124 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως) προκύπτει από την εξήγηση που διαλαμβάνεται στις σκέψεις 122 και 123 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">67.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Από τις σκέψεις αυτές προκύπτει ότι, επειδή εν προκειμένω προβλήθηκε το σημαντικό όφελος λόγω της μείζονος συνεισφοράς στη φροντίδα ασθενών για το σύνολο του πληθυσμού αποδεκτών, ο EMA και η Επιτροπή για τα Ορφανά Φάρμακα απαίτησαν, στο πλαίσιο της διαδικασίας που οδήγησε στον χαρακτηρισμό του Tobi Podhaler ως ορφανού φαρμάκου, η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα του τελευταίου αυτού φαρμάκου να είναι τουλάχιστον ισοδύναμες (σε σχέση με το TOBI)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-31" href="#t-31">31</a>
</span>). Υπό το πρίσμα της εν λόγω απαιτήσεως (η οποία δεν είναι αυτή καθεαυτήν επίμαχη εν προκειμένω) και δεδομένου ότι το σημαντικό όφελος διεκδικήθηκε για το σύνολο του πληθυσμού αποδεκτών, όπως ήδη επισήμανα, τούτο καθιστούσε αναγκαία, όπως αντιλαμβάνομαι, την πραγματοποίηση «συνολικής αξιολόγησης της σχέσεως οφέλους/κινδύνου» (για το σύνολο του πληθυσμού αποδεκτών).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">68.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Αντιθέτως, ο προβαλλόμενος λόγος υπεροχής από κλινική άποψη του Tobramycin VVB που εξετάζεται στην υπό κρίση υπόθεση συνίσταται στη μεγαλύτερη ασφάλεια για σημαντική μερίδα του πληθυσμού αποδεκτών. Τούτο αποτελεί σαφή λόγο για τη διαπίστωση της κλινικής ανωτερότητας που προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, σημείο 2, του κανονισμού 847/2000, όπως έχω ήδη εξηγήσει και όπως τονίζει η VVB.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">69.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπενθυμίζω ότι ο πληθυσμός αποδεκτών και των τριών επίμαχων φαρμάκων είναι ασθενείς ηλικίας έξι ετών και άνω που πάσχουν από κυστική ίνωση που προκαλείται από το βακτήριο Pseudomonas aeruginosa. Εντούτοις, κατά την αξιολόγηση του Tobi Podhaler σε σύγκριση με το TOBI, οι ανεπιθύμητες ενέργειες του βήχα καταγράφηκαν σε όλες τις σχετικές ομάδες, ήτοι στα παιδιά, τους εφήβους και τους ενήλικες. Αυτό το υποσύνολο του πληθυσμού αποδεκτών, κατά την έννοια της ως άνω διατάξεως (ασθενείς οποιασδήποτε σχετικής ηλικιακής ομάδας που πάσχουν από τις επίμαχες ανεπιθύμητες ενέργειες) χαρακτηρίστηκε, επομένως, ως το υποσύνολο όσον αφορά το οποίο θεωρήθηκε ότι το Tobramycin υπερείχε από κλινική άποψη του Tobi Podhaler.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">70.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατά τη γνώμη μου, αυτή ακριβώς η συγκεκριμένη πτυχή της υποθέσεως εξηγεί τον λόγο για τον οποίο, στη σκέψη 132 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το επίμαχο κριτήριο της υπεροχής από κλινική άποψη («μεγαλύτερη ασφάλεια για σημαντική μερίδα του πληθυσμού αποδεκτών»)  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-32" href="#t-32">32</a>
</span>) «πρέπει να αξιολογείται χωριστά, χωρίς την απόδειξη συνολικής ισορροπίας οφέλους/κινδύνου όσον αφορά τον πληθυσμό συνολικά, όπως συμβαίνει με το σημαντικό όφελος»  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-33" href="#t-33">33</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">71.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πράγματι, η υπεροχή από κλινική άποψη του Tobramycin VVB έναντι του Tobi Podhaler έπρεπε να τεκμηριωθεί μόνο βάσει της μεγαλύτερης ασφάλειας για το συγκεκριμένο υποσύνολο του πληθυσμού αποδεκτών (όπως προβλεπόταν από τους εφαρμοστέους κανόνες, ήτοι το άρθρο 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, σημείο 2, του κανονισμού 847/2000), ενώ, το σημαντικό όφελος όσον αφορά την ευκολία στη χορήγηση του Tobi Podhaler έναντι του TOBI (και κατ’ επέκταση έναντι του Tobramycin VVB), καθώς και η ισοδυναμία από απόψεως ασφάλειας και αποτελεσματικότητας, έπρεπε να τεκμηριωθεί όσον αφορά το σύνολο του πληθυσμού αποδεκτών.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">72.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Κατόπιν των ανωτέρω, φρονώ ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο ερμηνεύοντας την προϋπόθεση της υπεροχής από κλινική άποψη που προβλέπεται στο άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 141/2000 και αναλύεται πιο διεξοδικά στο άρθρο 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 847/2000. Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι μπορεί πράγματι να συναχθεί το συμπέρασμα ότι, για ένα συγκεκριμένο υποσύνολο του πληθυσμού αποδεκτών, όπως περιγράφεται ανωτέρω, το Tobramycin VVB είναι ασφαλέστερο από το Tobi Podhaler, διότι δεν προκαλεί τις επίμαχες ανεπιθύμητες ενέργειες, χωρίς να αντικρούεται το συμπέρασμα ότι η εικόνα ασφάλειας του Tobi Podhaler είναι ισοδύναμη με την εικόνα ασφάλειας του TOBI/Tobramycin VVB για το σύνολο του πληθυσμού αποδεκτών. Όπως έκρινε το Γενικό Δικαστήριο και όπως υπενθυμίζει η VVB, το γεγονός ότι οι εικόνες ασφαλείας αμφοτέρων των φαρμάκων είναι συγκρίσιμες για τον πληθυσμό συνολικά δεν σημαίνει ότι είναι ισοδύναμες για όλα τα υποσύνολα του εν λόγω πληθυσμού  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-34" href="#t-34">34</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">73.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Περαιτέρω, το εν λόγω συμπέρασμα συνάδει πλήρως, κατά τη γνώμη μου, με τον σκοπό που επιδιώκει ο κανονισμός 141/2000, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Mylan. Στη συνέχεια θα εξετάσω την τελευταία αυτή πτυχή της υπό κρίση υποθέσεως.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Εκτιμήσεις σχετικά με τον επιδιωκόμενο από τον κανονισμό 141/2000 σκοπό</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">74.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Η αναιρεσείουσα προβάλλει επιχειρήματα, ισχυριζόμενη ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση θίγει την επιδίωξη του σκοπού που επιδιώκει ο κανονισμός 141/2000, ο οποίος συνίσταται στη διασφάλιση της προσβάσεως σε κατάλληλη θεραπεία των ασθενών που πάσχουν από σπάνιες ασθένειες και των οποίων οι ιατρικές ανάγκες δεν καλύπτονται  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-35" href="#t-35">35</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">75.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρώτον, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι η μη πραγματοποίηση «σφαιρικής προσέγγισης» εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου όσον αφορά την έννοια της υπεροχής από κλινική άποψη είναι αντίθετη προς τα συμφέροντα των ασθενών, διότι μπορεί να καταλήξει στη διάθεση στην αγορά φαρμάκων που παρουσιάζουν συνολική αρνητική ισορροπία. Τούτο θα συνέβαινε αν ένα φάρμακο Α (το οποίο αμφισβητεί την εμπορική αποκλειστικότητα ενός ορφανού φαρμάκου B) αποδειχθεί ασφαλέστερο για το 10 % του πληθυσμού αποδεκτών, αλλά λιγότερο ασφαλές για το υπόλοιπο 90 % από το προϊόν Β.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">76.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Επισημαίνω ότι η εξέταση του εν λόγω επιχειρήματος θα απαιτούσε κατ’ αρχήν να διευκρινιστεί αν, ανεξαρτήτως του κριτηρίου της υπεροχής από κλινική άποψη, τα υπόλοιπα (δύο) κριτήρια πρέπει να εκτιμηθούν ως τουλάχιστον ισοδύναμα. Ο EMA εξήγησε λεπτομερώς κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ότι από την εκτίμηση που διενεργήθηκε στο πλαίσιο αυτό λογικά προκύπτει καταφατική απάντηση όσον αφορά τα κριτήρια της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">77.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τούτου λεχθέντος, φρονώ ότι τα πραγματικά περιστατικά της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως δεν καθιστούν αναγκαία την εις βάθος εξέταση του εν λόγω ζητήματος. Βεβαίως, όταν διαπιστώνεται η μεγαλύτερη ασφάλεια για σημαντική μερίδα πληθυσμού αποδεκτών ενός φαρμάκου, τούτο δεν απαντά κατ’ ανάγκην στο ερώτημα αν το προϊόν αυτό παρουσιάζει ισοδύναμη εικόνα ασφάλειας για τον υπόλοιπο πληθυσμό. Εντούτοις, αντιλαμβάνομαι ότι η εν λόγω ισοδυναμία έχει εν προκειμένω διαπιστωθεί. Καθώς από την ανωτέρω εξήγηση προκύπτει ότι το Tobramycin VVB αποτελεί γενόσημο αντίγραφο του TOBI και είχε αποδειχθεί ότι οι εικόνες αποτελεσματικότητας και ασφάλειας του TOBI και του Tobi Podhaler είναι συγκρίσιμες, δεν αντιλαμβάνομαι πώς η επίδικη απόφαση θα μπορούσε να καταλήξει στην έγκριση ενός φαρμάκου (του Tobramycin VVB), το οποίο, από τις απόψεις αυτές, θα ήταν χειρότερο από το Tobi Podhaler.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">78.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Δεύτερον, η αναιρεσείουσα υποστηρίζει ότι το συμπέρασμα ότι ένα γενόσημο φάρμακο (όπως το Tobramycin VVB) υπερέχει από κλινική άποψη από ένα ορφανό φάρμακο (όπως το Tobi Podhaler) σημαίνει ότι μπορούν να χορηγηθούν παρεκκλίσεις από την εμπορική αποκλειστικότητα ελλείψει επενδύσεων στην έρευνα. Αντιλαμβάνομαι ότι το ως άνω επιχείρημα αντικατοπτρίζει τη θέση της αναιρεσείουσας ότι, επειδή η ανάπτυξη ενός γενόσημου δεν απαιτεί την πραγματοποίηση επενδύσεων στην έρευνα, αυτό αποκλείει τη δυνατότητα εισαγωγής στην αγορά ενός γενόσημου κατά παρέκκλιση της εμπορικής αποκλειστικότητας που χορηγείται σε ορφανό φάρμακο. Επιπλέον, αντιλαμβάνομαι το ως άνω επιχείρημα υπό την έννοια ότι, επειδή ο σκοπός που επιδιώκεται από τον κανονισμό 141/2000 είναι επίσης η ανταμοιβή των φαρμακευτικών εταιριών για τις επενδύσεις τους στην έρευνα για την ανάπτυξη ορφανών φαρμάκων, οι προβλεπόμενες από τον εν λόγω κανονισμό ανταμοιβές δεν μπορούν να χορηγηθούν σε επιχειρήσεις που δεν πραγματοποιούν επενδύσεις τέτοιου είδους.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">79.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Συναφώς, υπενθυμίζω ότι η δυνατότητα λήψεως άδειας κυκλοφορίας φαρμάκου που έχει χαρακτηρισθεί ως ορφανό, και κατ’ επέκταση εμπορικής αποκλειστικότητας, προβλέφθηκε από τον νομοθέτη της Ένωσης ως οικονομική ανταμοιβή προς τη φαρμακευτική βιομηχανία για την απόφαση να αναλάβει μια θεωρούμενη, εκ πρώτης όψεως, μη κερδοφόρα δραστηριότητα.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">80.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Αντίθετα, η λογική αυτή δεν διέπει το άρθρο 8, παράγραφος 3, του κανονισμού 141/2000, το οποίο εισάγει τη δυνατότητα παρέκκλισης από την εμπορική αποκλειστικότητα ενός ορφανού φαρμάκου. Πράγματι, η εν λόγω δυνατότητα δεν είχε προβλεφθεί από τον νομοθέτη της Ένωσης ως ανταμοιβή για την πραγματοποίηση επενδύσεων στην έρευνα, αλλά ως όριο στην εν λόγω ανταμοιβή προς το ρητό συμφέρον των ασθενών, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 8 του κανονισμού 141/2000  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-36" href="#t-36">36</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">81.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Σημειώνω ότι η θετική έκβαση μιας αιτήσεως χαρακτηρισμού ως ορφανού φαρμάκου ενδέχεται να οδηγήσει στη δημιουργία μονοπωλίου (το οποίο δημιουργήθηκε τεχνητά και σκοπίμως) στην αγορά φαρμάκων ικανού να εμποδίσει προσωρινά την πρόσβαση των ασθενών σε παρόμοια φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων των γενόσημων εκδοχών προϋπαρχόντων φαρμάκων έναντι των οποίων το δεδομένο χαρακτηρισθέν ως ορφανό φάρμακο έχει αποδείξει ότι παρουσιάζει σημαντικό όφελος  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-37" href="#t-37">37</a>
</span>). Υπό το πρίσμα αυτό, ο νομοθέτης της Ένωσης αποφάσισε να περιορίσει το εν λόγω μονοπώλιο διατηρώντας τη δυνατότητα κυκλοφορίας στην αγορά φαρμάκων που υπερέχουν από κλινική άποψη, όταν, μεταξύ άλλων, όπως εν προκειμένω, η εν λόγω υπεροχή από κλινική άποψη είναι κρίσιμη για σημαντική μερίδα πληθυσμού αποδεκτών. Το ζήτημα αν, στο πλαίσιο αυτό, η σημαντικά καλύτερη θεραπεία προσφέρεται από φάρμακο του οποίου η ανάπτυξη δεν απαιτούσε την πραγματοποίηση επενδύσεων στην έρευνα δεν ασκεί, κατά τη γνώμη μου, επιρροή. Εκείνο που έχει σημασία είναι αν η κυκλοφορία στην αγορά του εν λόγω φαρμάκου πληροί τις ισχύουσες προϋποθέσεις και, ως εκ τούτου, συνάδει με τον προαναφερθέντα σκοπό της δημόσιας υγείας, ο οποίος συνίσταται στη διασφάλιση της προσβάσεως των ασθενών που πάσχουν από τη συγκεκριμένη σπάνια ασθένεια σε σημαντικά καλύτερη θεραπεία. Στο πλαίσιο αυτό, δεν πρέπει να λησμονείται ότι ο γενικός σκοπός του κανονιστικού πλαισίου για τα ορφανά φάρμακα είναι η κάλυψη των αναγκών που δεν καλύπτονται από τους εν λόγω ασθενείς.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">82.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Τέλος, οι ίδιοι λόγοι με αναγκάζουν να απορρίψω το επιχείρημα της αναιρεσείουσας ότι η Επιτροπή, υιοθετώντας τον ορισμό της υπεροχής από κλινική άποψη του άρθρου 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, σημείο 2, του κανονισμού 847/2000, μετέβαλε το περιεχόμενο του άρθρου 8, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 141/2000. Ανεξαρτήτως του παραδεκτού του επιχειρήματος αυτού, το οποίο άλλωστε προβλήθηκε στο υπόμνημα απαντήσεως χωρίς να προβάλλεται ρητώς με αυτό ένσταση ελλείψεως νομιμότητας, φρονώ ότι από την επιχειρηματολογία που εκτέθηκε ανωτέρω προκύπτει σαφώς ότι ο ορισμός της εν λόγω έννοιας που παρέχεται στο άρθρο 3, παράγραφος 3, στοιχείο δʹ, σημείο 2, του κανονισμού 847/2000, όχι μόνον δεν μεταβάλλει το περιεχόμενο της έννοιας που ορίζεται στο άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 141/2000, αλλά, αντιθέτως, συνάδει πλήρως με τον προμνημονευθέντα σκοπό που επιδιώκει ο νομοθέτης της Ένωσης.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">83.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Υπό τις συνθήκες αυτές, φρονώ ότι οι εκτιμήσεις σχετικά με τον σκοπό που επιδιώκει ο κανονισμός 141/2000 δεν επηρεάζουν το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξα στο σημείο 72 των παρουσών προτάσεων.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">VI.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Πρόταση</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">84.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Για τους λόγους αυτούς, και με την επιφύλαξη της εξέτασης του δεύτερου λόγου αναιρέσεως, προτείνω στο Δικαστήριο να αποφανθεί ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν έσφαλε κατά την ερμηνεία της έννοιας της υπεροχής από κλινική άποψη κατά το άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, του κανονισμού (ΕΚ) 141/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1999, για τα ορφανά φάρμακα, και ότι, ως εκ τούτου, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Γλώσσα του πρωτοτύπου: η αγγλική.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">2</a>
</span>) Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 1999, για τα ορφανά φάρμακα (ΕΕ 2000, L 18, σ. 1).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">3</a>
</span>) Κανονισμός της Επιτροπής, της 27ης Απριλίου 2000, για τη θέσπιση διατάξεων σχετικά με την εφαρμογή των κριτηρίων για το χαρακτηρισμό ενός φαρμάκου ως ορφανού φαρμάκου και τους ορισμούς των εννοιών «παρόμοιο φάρμακο» και «υπεροχή από κλινική άποψη» (ΕΕ 2000, L 103, σ. 5).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">4</a>
</span>) Απόφαση της 26ης Ιανουαρίου 2022, Mylan IRE Healthcare κατά Επιτροπής (T‑303/16, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2022:25).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">5</a>
</span>) Η κυστική ίνωση είναι μια γενετική ασθένεια που οδηγεί σε χρόνια λοίμωξη των πνευμόνων, με χαρακτηριστικό της γνώρισμα τη χρόνια λοίμωξη από Pseudomonas aeruginosa. «Μπορεί να προκαλέσει βλάβη στον πνευμονικό ιστό και αναπνευστική ανεπάρκεια, η οποία συνεπάγεται κίνδυνο για τη ζωή.» Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων, «Public summary of opinion on orphan designation Tobramycin (inhalation powder) for the treatment of Pseudomonas aeruginosa lung infection in cystic fibrosis», 6 Φεβρουαρίου 2015, EMA/COMP/4684/2003 Rev.3.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">6</a>
</span>) Σκέψεις 3 έως 6 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">7</a>
</span>) Εκτελεστική απόφαση C(2011) 5394 τελικό, για τη χορήγηση άδειας κυκλοφορίας δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) 726/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στο «Tobi Podhaler – Tobramycin», ένα ορφανό φάρμακο για ανθρώπινη χρήση.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">8</a>
</span>) Προς επιβράβευση της συμμορφώσεως με εγκεκριμένο πρόγραμμα παιδιατρικής έρευνας. Βλ. άρθρο 37 του κανονισμού 1901/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, για τα παιδιατρικά φάρμακα και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1768/92, της οδηγίας 2001/20/ΕΚ, της οδηγίας 2001/83/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 726/2004 (ΕΕ 2006, L 378, σ. 1). Ως εκ τούτου, η ισχύς της επίμαχης εμπορικής αποκλειστικότητας έληξε τον Ιούλιο του 2023, όπως επισήμανε και η Mylan κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση. Ωστόσο, η παρούσα ένδικη διαδικασία αφορά πραγματικά περιστατικά προγενέστερα της ημερομηνίας αυτής.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">9</a>
</span>) Εκτελεστική απόφαση C(2016) 2083 τελικό, της 4ης Απριλίου 2016, σχετικά με τη χορήγηση, στο πλαίσιο του άρθρου 29 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, αδειών κυκλοφορίας για τα φάρμακα «Tobramycin VVB και με άλλες συγγενείς ονομασίες», τα οποία προορίζονται για ανθρώπινη χρήση και περιέχουν τη δραστική ουσία «τοβραμυκίνη».</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">10</a>
</span>) Βλ. ιδίως σκέψεις 18 και 137 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">11</a>
</span>) Μνημονεύεται στην υποσημείωση 4 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">12</a>
</span>) Διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 22ας Σεπτεμβρίου 2022, Mylan IRE Healthcare κατά Επιτροπής (C‑237/22 P, EU:C:2022:726).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">13</a>
</span>) Σκέψη 4 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">14</a>
</span>) Πρέπει να προστεθεί ότι το γεγονός ότι ένα φάρμακο χαρακτηρίζεται ως ορφανό δεν επιτρέπει αυτομάτως τη διάθεσή του στην αγορά. Για να επιτύχει το εν λόγω αποτέλεσμα, ο υποστηρικτής του πρέπει να αιτηθεί και να λάβει ΑΚΑ. Βλ. άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού 141/2000. Πρόκειται για δύο διαφορετικά στάδια, όπως εξηγείται στις σκέψεις 92 επ. της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">15</a>
</span>) Σκέψεις 137 και 138 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">16</a>
</span>) Σκέψεις 122 in fine και 135 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">17</a>
</span>) Σκέψη 136 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">18</a>
</span>) Άρθρο 8, παράγραφος 3, στοιχείο γʹ, του κανονισμού 141/2000. Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">19</a>
</span>) Βλ. σκέψεις 58 και 59 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">20</a>
</span>) Η εν λόγω πτυχή αμφισβητήθηκε από τη Mylan στο πλαίσιο της διαδικασίας ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, αλλά ο εν λόγω ισχυρισμός απορρίφθηκε και δεν αποτελεί αντικείμενο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">21</a>
</span>) Σκέψη 141 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">22</a>
</span>) Επισημαίνω ότι, χωρίς να προβάλει τυπικώς ένσταση απαραδέκτου, η Επιτροπή παρατηρεί ότι υφίσταται αλληλεπικάλυψη μεταξύ των επιχειρημάτων που προέβαλε η αναιρεσείουσα ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και εκείνων που προβάλλονται στην παρούσα διαδικασία. Μολονότι συμφωνώ ως προς την εν λόγω αλληλεπικάλυψη, φρονώ ότι δεν καθιστά τον πρώτο λόγο αναιρέσεως απαράδεκτο. Πράγματι, η αναιρεσείουσα εξηγεί τους λόγους για τους οποίους το συμπέρασμα του Γενικού Δικαστηρίου στηρίζεται, κατά την άποψή της, σε εσφαλμένη ερμηνεία της επίμαχης νομικής έννοιας. Πρβλ. απόφαση της 10ης Απριλίου 2014, Acino κατά Επιτροπής (C‑269/13 P, EU:C:2014:255, σκέψη 37 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">23</a>
</span>) Βλ. σημείο 11 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">24</a>
</span>) Σημειώνω ότι στη σκέψη 120 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι: «οι διαπιστώσεις του σημαντικού οφέλους και της υπεροχής από κλινική άποψη βασίζονται στα ίδια κριτήρια, ήτοι στην απόδειξη μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας, μεγαλύτερης ασφάλειας ή μείζονος συμβολής στη φροντίδα των ασθενών». Όπως επισημάνθηκε ανωτέρω, συμφωνώ ότι τα ως άνω κριτήρια είναι, γενικώς, κρίσιμα για αμφότερες τις επίμαχες έννοιες, αλλά δεν είμαι βέβαιος αν ο ευρύς ορισμός της έννοιας του σημαντικού οφέλους οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η εν λόγω έννοια περιορίζεται κατ’ ανάγκην σε αυτά. Βλ. επίσης ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των άρθρων 3, 5 και 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 141/2000 για τα ορφανά φάρμακα (ΕΕ 2016, C 424, σ. 3), σ. 5.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">25</a>
</span>) Η VVB, η Επιτροπή και ο EMA σχολίασαν εκτενώς τις διαφορές μεταξύ των δύο εννοιών, μεταξύ άλλων όσον αφορά το εύρος αξιολόγησης εκάστης εξ αυτών, ή τις συνέπειες που προκύπτουν όταν δεν πληρούνται οι αντίστοιχες προϋποθέσεις του σημαντικού οφέλους ή της υπεροχής από κλινική άποψη. Όσο χρήσιμη κι αν είναι γενικώς η εν λόγω εξήγηση, φρονώ ότι δεν είναι αναγκαίο να εξετάσω εξαντλητικά τις εν λόγω διαφορές για τους σκοπούς της υπό κρίση υποθέσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">26</a>
</span>) Στο τελευταίο εδάφιο της εν λόγω αιτιολογικής σκέψεως επισημαίνεται ότι «προς το συμφέρον των ασθενών, η χορηγούμενη για ένα ορφανό φάρμακο εμπορική αποκλειστικότητα δεν θα πρέπει να παρεμποδίζει την θέση σε κυκλοφορία παρόμοιου φαρμάκου το οποίο θα μπορούσε να ωφελήσει σημαντικά όσους πάσχουν από την πάθηση». Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">27</a>
</span>) Βλ., για το ιστορικό πλαίσιο, σκέψεις 116 και 117 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και της τροποποιημένης προτάσεως κανονισμού (ΕΚ) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα ορφανά φάρμακα (COM/99/0298 τελικό).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">28</a>
</span>) Σκέψη 121 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-29" href="#c-29">29</a>
</span>) Σκέψη 131 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-30" href="#c-30">30</a>
</span>) Καθώς και με τη διατύπωση με την οποία διευκρινίζεται ότι πρέπει να αποδεικνύεται «σημαντικό θεραπευτικό ή διαγνωστικό πλεονέκτημα πέραν και άνω του πλεονεκτήματος που παρέχει το ορφανό φάρμακο» «με βάση ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα κριτήρια». Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-31" href="#c-31">31</a>
</span>) Σημειώνω ότι στην ανακοίνωση της Επιτροπής που μνημονεύεται στην υποσημείωση 24 των παρουσών προτάσεων επισημαίνεται (στη σ. 6), στο πλαίσιο του σημαντικού οφέλους, ότι, «[γ]ια να θεωρηθεί ότι το φάρμακο πραγματοποιεί μείζονα συνεισφορά στη φροντίδα ασθενών, θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ισοδύναμο σε σύγκριση με τα εγκεκριμένα φάρμακα όσον αφορά την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και την ισορροπία οφέλους/κινδύνου».</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-32" href="#c-32">32</a>
</span>) Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-33" href="#c-33">33</a>
</span>) Η υπογράμμιση δική μου.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-34" href="#c-34">34</a>
</span>) Σκέψη 136 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-35" href="#c-35">35</a>
</span>) Βλ. αιτιολογική σκέψη 2 του κανονισμού 141/2000, στην οποία επισημαίνεται ότι «τα άτομα που πάσχουν από σπάνιες παθήσεις θα πρέπει να δικαιούνται την ίδια ποιότητα θεραπείας όπως και οι υπόλοιποι ασθενείς· είναι συνεπώς απαραίτητο να δοθούν κίνητρα στη φαρμακοβιομηχανία για την έρευνα, ανάπτυξη και κυκλοφορία στην αγορά κατάλληλων φαρμάκων·[…]».</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-36" href="#c-36">36</a>
</span>) Βλ. υποσημείωση 26 των παρουσών προτάσεων.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-37" href="#c-37">37</a>
</span>) Πρβλ. μνημονευόμενη στην υποσημείωση 24 των παρουσών προτάσεων ανακοίνωση της Επιτροπής, σ. 6, τμήμα 6, προτελευταία παράγραφος. Για τον ίδιο λόγο, κατά πάσα πιθανότητα, το Γενικό Δικαστήριο έχει κρίνει επανειλημμένα ότι τα κριτήρια του χαρακτηρισμού φαρμάκου ως ορφανού είναι αυστηρά. Βλ. αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, σκέψη 95 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και απόφαση της 9ης Σεπτεμβρίου 2010, CSL Behring κατά Επιτροπής και EMA (T‑264/07, EU:T:2010:371, σκέψη 94). Βλ. Επίσης μνημονευόμενη στην υποσημείωση 24 των παρουσών προτάσεων, σ. 5, Τμήμα 5.</p>
</body>
</html>
