<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-277/20</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62020CJ0277</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2021:708">EU:C:2021:708</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>9</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>9</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">wyrok z dnia <DATE ISO="20210909">9.9.2021 r.</DATE> – sprawa C‑277/20</HT></P><P><HT TYPE="SC">UM (umowa przeniesienia własności mortis causa)</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Wyrok Trybunału</HT> (pierwsza izba)</P><P>z dnia <DATE ISO="20210909">9 września 2021 r.</DATE><NOTE NUMBERING="STAR" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0001"><P>Język postępowania: niemiecki.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Współpraca sądowa w sprawach cywilnych</KEYWORD><KEYWORD>Dziedziczenie</KEYWORD><KEYWORD>Rozporządzenie (UE) nr 650/2012</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 3 ust. 1 lit. b)</KEYWORD><KEYWORD>Pojęcie <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>umowy dotyczącej spadku<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/></KEYWORD><KEYWORD>Zakres stosowania</KEYWORD><KEYWORD>Umowa przeniesienia własności na wypadek śmierci</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 83 ust. 2</KEYWORD><KEYWORD>Wybór prawa właściwego</KEYWORD><KEYWORD>Przepisy przejściowe</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>W sprawie C‑277/20</P><P>mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy, Austria) postanowieniem z dnia <DATE ISO="20200527">27 maja 2020 r.</DATE>, które wpłynęło do Trybunału w dniu <DATE ISO="20200624">24 czerwca 2020 r.</DATE>, w postępowaniu wszczętym przez:</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><P><HT TYPE="BOLD">UM,</HT></P><P>przy udziale:</P><P><HT TYPE="BOLD">HW jako zarządcy spadku po ZL,</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Marktgemeinde Kötschach-Mauthen,</HT></P><P><HT TYPE="BOLD">Finanzamt Spittal Villach,</HT></P></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>TRYBUNAŁ (pierwsza izba),</P><P>w składzie: J.-C. Bonichot, prezes izby, L. Bay Larsen, C. Toader (sprawozdawczyni), M. Safjan i N. Jääskinen, sędziowie,</P><P>rzecznik generalny: J. Richard de la Tour,</P><P>sekretarz: A. Calot Escobar,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>uwzględniając pisemny etap postępowania,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>rozważywszy uwagi, które przedstawili:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>w imieniu UM – A. Wittwer, Rechtsanwalt,</P></ITEM><?PAGE NO="2"?><ITEM><P>w imieniu rządu niemieckiego – J. Möller, M. Hellmann i U. Bartl w charakterze pełnomocników,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu rządu hiszpańskiego – J. Rodríguez de la Rúa Puig, w charakterze pełnomocnika,</P></ITEM><ITEM><P>w imieniu Komisji Europejskiej – M. Heller oraz M. Wilderspin, w charakterze pełnomocników,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu <DATE ISO="20210701">1 lipca 2021 r.</DATE>,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>wydaje następujący</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Wyrok</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 3 ust. 1 lit. b) oraz art. 83 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia <DATE ISO="20120704">4 lipca 2012 r.</DATE> w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="201" PAGE.FIRST="107" DATE.PUB="2012">Dz.U. 2012, L 201, s. 107</REF.DOC.OJ>; sprostowania: <REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="344" PAGE.FIRST="3" DATE.PUB="2012">Dz.U. 2012, L 344, s. 3</REF.DOC.OJ>; <REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="060" PAGE.FIRST="140" DATE.PUB="2013">Dz.U. 2013, L 60, s. 140</REF.DOC.OJ>; <REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="243" PAGE.FIRST="9" DATE.PUB="2019">Dz.U. 2019, L 243, s. 9</REF.DOC.OJ>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Wniosek ten został złożony w ramach postępowania wszczętego przez UM, obywatela niemieckiego, w przedmiocie wniosku o wpis do księgi wieczystej prawa własności nieruchomości położonej w Austrii.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo Unii</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Motywy 9, 11, 14 i 49 rozporządzenia nr 650/2012 stanowią:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>(9)</NO.P><TXT>Zakres stosowania niniejszego rozporządzenia powinien obejmować wszystkie cywilnoprawne aspekty dziedziczenia majątku po osobie zmarłej, a mianowicie wszystkie formy przejścia składników majątku, praw i obowiązków na skutek śmierci, czy to na podstawie dobrowolnego rozrządzenia na wypadek śmierci, czy to w drodze dziedziczenia ustawowego.</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(11)</NO.P><TXT>Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do dziedzin prawa cywilnego innych niż dziedziczenie. Dla pełnej jasności liczne kwestie, które mogłyby być postrzegane jako powiązane z kwestiami dziedziczenia, powinny zostać wyraźnie wyłączone z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia.</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><?PAGE NO="3"?><CONSID><NP><NO.P>(14)</NO.P><TXT>Prawa i dobra powstające lub przenoszone inaczej niż w drodze dziedziczenia, na przykład w drodze darowizn, powinny również zostać wyłączone z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia.</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(49)</NO.P><TXT>Umowa dotycząca spadku to rodzaj rozrządzenia na wypadek śmierci, którego dopuszczalność i akceptacja różnią się w zależności od państwa członkowskiego. Aby ułatwić akceptację w państwach członkowskich praw do spadku nabytych w drodze umowy dotyczącej spadku, w niniejszym rozporządzeniu należy określić, któremu prawu ma podlegać dopuszczalność takich umów, ich ważność materialna i ich skutki pomiędzy stronami, w tym warunki rozwiązania takich umów<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>.</TXT></NP></CONSID></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Artykuł 1 tego rozporządzenia, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>Zakres stosowania<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>, stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="001.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Niniejsze rozporządzenie stosuje się do dziedziczenia majątku po osobach zmarłych. […]</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="001.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA><P>Z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia wyłączone są:</P><P>[…]</P><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>g)</NO.P><TXT>prawa i dobra powstające lub przenoszone inaczej niż w drodze dziedziczenia, na przykład w drodze darowizn, współwłasności z zastrzeżeniem przejścia prawa na pozostającego przy życiu współwłaściciela, funduszy emerytalnych, umów ubezpieczenia oraz umów o podobnym charakterze, z zastrzeżeniem art. 23 ust. 2 lit. i);</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>l)</NO.P><TXT>wszelkie wpisy do rejestru praw do nieruchomości lub rzeczy ruchomych, łącznie z wymogami prawnymi dotyczącymi takich wpisów, oraz skutki wpisu lub braku wpisu takich praw do rejestru<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>Artykuł 3 owego rozporządzenia, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>Definicje<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>, stanowi w ust. 1:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>dziedziczenie<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="00AB" ID="QE0007"/> oznacza dziedziczenie majątku po osobie zmarłej i obejmuje wszystkie formy przejścia składników majątku, praw i obowiązków na skutek śmierci, czy to na podstawie dobrowolnego rozrządzenia na wypadek śmierci, czy to w drodze dziedziczenia ustawowego;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>umowa dotycząca spadku<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="00AB" ID="QE0008"/> oznacza umowę, w tym umowę wynikającą z testamentów wzajemnych, która odpłatnie lub nieodpłatnie tworzy, zmienia lub pozbawia praw do przyszłego spadku lub przyszłych spadków po co najmniej jednej osobie będącej stroną umowy;</TXT><P>[…]</P></NP></ITEM></LIST><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="00BB" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>rozrządzenie na wypadek śmierci<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="00AB" ID="QE0009"/> oznacza testament, testament wspólny lub umowę dotyczącą spadku;</TXT></NP></ITEM></LIST><?PAGE NO="4"?><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Rozdział III rozporządzenia nr 650/2012, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>Prawo właściwe<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>, obejmuje art. 20–38 tego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 21 tego rozporządzenia, zatytułowanym <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>Zasada ogólna<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="021.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Jeżeli przepisy niniejszego rozporządzenia nie stanowią inaczej, prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="021.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>W przypadku gdy wyjątkowo, ze wszystkich okoliczności sprawy jasno wynika, że w chwili śmierci zmarły był w sposób oczywisty bliżej związany z państwem innym niż państwo, którego prawo byłoby właściwe na mocy ust. 1, prawem właściwym dla dziedziczenia jest prawo tego innego państwa<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>Artykuł 22 tego rozporządzenia, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>Wybór prawa<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/>, stanowi w ust. 1 i 2:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="022.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Każdy może dokonać wyboru prawa państwa, którego obywatelstwo posiada w chwili dokonywania wyboru lub w chwili śmierci, jako prawa, któremu podlega ogół spraw dotyczących jego spadku.</ALINEA><ALINEA>[…]</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="022.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>Wybór prawa musi być dokonany w sposób wyraźny w oświadczeniu w formie rozrządzenia na wypadek śmierci lub musi wynikać z postanowień takiego rozrządzenia<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>Artykuł 83 tego samego rozporządzenia, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>Przepisy przejściowe<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>, stanowi w ust. 2:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>W sytuacji, w której zmarły przed dniem <DATE ISO="20150817">17 sierpnia 2015 r.</DATE> dokonał wyboru prawa właściwego dla dziedziczenia, wybór ten jest ważny, o ile spełnia warunki określone w rozdziale III lub o ile jest on ważny na podstawie przepisów prawa prywatnego międzynarodowego, które obowiązywały w chwili dokonania wyboru w państwie, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu lub w którymkolwiek z państw, którego obywatelstwo posiadał<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Prawo austriackie</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>Paragraf 956 Allgemeines Bürgerliches Gesetzbuch (kodeksu cywilnego) w brzmieniu mającym zastosowanie w postępowaniu głównym miał następujące brzmienie:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>Darowizna, której wykonanie ma nastąpić dopiero po śmierci darczyńcy, jest ważna jako zapis, jeżeli są spełnione wymagane formalności. Jest ona uważana za umowę tylko wtedy, gdy obdarowany ją przyjął, darczyńca wyraźnie zrezygnował z prawa do jej odwołania, a poświadczający powyższe pisemny dokument został wręczony obdarowanemu<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>Paragraf 1 ust. 1 lit. d) Notariatsaktsgesetz (ustawy o aktach notarialnych, NotAktG) uzależnia ważność umowy darowizny, której nie towarzyszy faktyczne przekazanie jej przedmiotu, od sporządzenia jej w formie aktu notarialnego.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>Paragraf 26 Grundbuchsgesetz (ustawy o księgach wieczystych) stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="026.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Wpisy i wzmianki mogą być dokonywane tylko na podstawie dokumentów sporządzonych w formie przewidzianej dla ich ważności.</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="026.002"><NO.PARAG>2.</NO.PARAG><ALINEA>W przypadku nabycia lub zmiany prawa rzeczowego dokumenty te muszą opierać się na ważnej podstawie prawnej<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/>.</ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Zgodnie z § 2 Rechtspflegergesetz (austriackiej ustawy o referendarzach sądowych, zwanej dalej <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>RpflG<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>):</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>Urzędnik sądowy może być mianowany na stanowisko referendarza do celów rozstrzygania spraw z jednej lub kilku z następujących dziedzin: […]</P><P>3) sprawy wieczystoksięgowe i dotyczące rejestru statków;</P><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>Paragraf 16 ust. 2 tej ustawy przewiduje:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>W zakresie wyłącznej właściwości sędziego pozostają:</P><P>[…]</P><P>6) rozstrzygnięcia, przy których podejmowaniu stosuje się prawo obce<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>.</P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Postępowanie główne i pytania prejudycjalne</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>Jak wynika z akt sprawy przedłożonych Trybunałowi, w dniu <DATE ISO="19750722">22 lipca 1975 r.</DATE> ojciec UM przewidział w drodze umowy przeniesienie, pod pewnymi warunkami, z chwilą jego śmierci, na rzecz swojego syna i ówczesnej synowej, po połowie, własności nieruchomości położonej w Austrii, łącznie ze wszystkim położonymi na niej zabudowaniami istniejącymi w chwili jego śmierci. Przy zawieraniu tej umowy, w odniesieniu do której prawo austriackie zostało wskazane jako prawo właściwe, wszystkie strony miały miejsce zwykłego pobytu w Niemczech.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>Wśród warunków przewidzianych w tej umowie znajdował się między innymi obowiązek wybudowania przez ojca UM, w ciągu dziesięciu lat następujących po zawarciu umowy, domu rodzinnego, a także wymóg by UM i jego żona nadal pozostawali w związku małżeńskim, a synowa nadal pozostawała przy życiu. W przeciwnym razie umowa przewidywała, że UM będzie jej jedynym beneficjentem. Ojciec UM wyraził również zgodę na wpisanie przeniesienia własności do austriackiej księgi wieczystej na podstawie urzędowego aktu zgonu oraz dowodu, że warunki dokonania przeniesienia zostały spełnione. Przed śmiercią ojca UM, która miała miejsce w dniu <DATE ISO="20180513">13 maja 2018 r.</DATE> w Kolonii (Niemcy), UM i jego żona rozwiedli się, a następnie była żona UM zmarła.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>Postępowanie spadkowe zostało wszczęte przed Amtsgericht Köln (sądem rejonowym w Kolonii, Niemcy), ostatnim miejscem zamieszkania ojca UM.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>UM wystąpił do Bezirksgericht Hermagor (sądu rejonowego w Hermagor, Austria) o wpisanie do księgi wieczystej swojego prawa własności nieruchomości, której dotyczy postępowanie główne, podnosząc, że w chwili śmierci ojca był jedynym beneficjentem umowy. Rechtspfleger (referendarz sądowy, Austria) rzeczonego sądu pierwszej instancji, któremu powierzono rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku UM, uznał, że prawem właściwym jest prawo austriackie i oddalił ów wniosek wobec braku dowodów wykazujących spełnienie warunków ustalonych w umowie, na którą w postępowaniu głównym powołuje się UM.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>Landesgericht Klagenfurt (sąd okręgowy w Klagenfurcie, Austria) utrzymał to orzeczenie w mocy, uzasadniając po pierwsze, że rozporządzenie nr 650/2012 nie miało zastosowania ze względu na wybór prawa austriackiego dokonany w przedmiotowej umowie, a po drugie, że przekazanie nieruchomości na podstawie darowizny na wypadek śmierci nie mogło nastąpić, jeśli nie został przedstawiony dowód wybudowania domu, o którym mowa we wspomnianej umowie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>UM wniósł do sądu odsyłającego, Oberster Gerichtshof (sądu najwyższego, Austria), skargę rewizyjną.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>Sąd ten podnosi, że kwestia ważności wyboru prawa austriackiego dokonanego w umowie przeniesienia własności na wypadek śmierci oraz zastosowania rozporządzenia nr 650/2012 do tego rodzaju umowy stanowią dla sądu krajowego kwestie wstępne, które musi on uwzględnić z urzędu dla celów rozstrzygnięcia, czy referendarz jest funkcjonalnie właściwy w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania głównego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>Zdaniem sądu odsyłającego dokumenty przedłożone sądowi właściwemu dla ksiąg wieczystych pozwalają stwierdzić, iż zgodnie z kryteriami prawa austriackiego umowę przeniesienia własności na wypadek śmierci zawarto na rzecz UM. Sąd ów zastanawia się natomiast, czy czynność ta jest objęta zakresem stosowania rozporządzenia nr 650/2012 i czy można zakwalifikować ją jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>umowę dotyczącą spadku<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/> w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) i d) tego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>W przypadku odpowiedzi twierdzącej, w odniesieniu do stosowania prawa austriackiego wybranego przez strony umowy, której dotyczy postępowanie główne, sąd odsyłający uważa, że przepisy przejściowe rozporządzenia nr 650/2012 mają zastosowanie, lecz ma wątpliwości co do wykładni art. 83 ust. 2 tego rozporządzenia, w szczególności w odniesieniu do wyboru prawa właściwego przez strony umowy.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>W tych okolicznościach Oberster Gerichtshof (sąd najwyższy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><LIST TYPE="OTHER"><ITEM><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>1)</NO.P><TXT>Czy art. 3 ust. 1 lit. b) [rozporządzenia nr 650/2012] należy interpretować w ten sposób, że dotycząca nieruchomości położonej w Austrii i zawarta między dwoma obywatelami niemieckimi mającymi miejsce zwykłego pobytu w Niemczech umowa darowizny na wypadek śmierci, na podstawie której obdarowanemu przysługuje po śmierci darczyńcy roszczenie wobec masy spadkowej o wpisanie jego prawa własności do księgi wieczystej na podstawie tej umowy i aktu zgonu darczyńcy, a zatem bez konieczności zaangażowania sądu spadku, stanowi umowę dotyczącą spadku w rozumieniu tego przepisu?</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>W przypadku udzielenia na powyższe pytanie odpowiedzi twierdzącej:</TXT><?PAGE NO="7"?><P>Czy art. 83 ust. 2 [rozporządzenia nr 650/2012] należy interpretować w ten sposób, że reguluje on również skuteczność wyboru prawa dokonanego przed dniem <DATE ISO="20150817">17 sierpnia 2015 r.</DATE> w odniesieniu do umowy darowizny na wypadek śmierci, którą należy zakwalifikować jako umowę dotyczącą spadku w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) [rozporządzenia nr 650/2012]?<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>.</P></NP></ITEM></LIST></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>Postanowiwszy, że wyrok zostanie wydany bez przeprowadzenia rozprawy, Trybunał skierował na podstawie art. 61 § 1 regulaminu postępowania do stron i do zainteresowanych, o których mowa w art. 23 statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, kilka pytań wymagających udzielenia odpowiedzi na piśmie, na które odpowiedzieli: UM, rządy niemiecki i hiszpański oraz Komisja Europejska.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie pytań prejudycjalnych</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania pierwszego</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że umowa, na podstawie której osoba przewiduje przyszłe, mające nastąpić w chwili jej śmierci, przeniesienie własności należącej do niej nieruchomości, na rzecz innych umawiających się stron, stanowi <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>umowę dotyczącą spadku<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/> w rozumieniu tego przepisu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>Tytułem wstępu należy zauważyć, że art. 1 ust. 2 lit. g) rozporządzenia nr 650/2012 wyłącza z zakresu jego stosowania <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>prawa i dobra powstające lub przenoszone inaczej niż w drodze dziedziczenia, na przykład w drodze darowizn […]<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>. Natomiast umowy dotyczące spadku, zdefiniowane w art. 3 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia, stanowią <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>rozrządzenie na wypadek śmierci<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. d) tego rozporządzenia, podobnie jak testamenty i testamenty wspólne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>Artykuł 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 650/2012 definiuje <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>umowę dotyczącą spadku<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/> jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>umowę, w tym umowę wynikającą z testamentów wzajemnych, która odpłatnie lub nieodpłatnie tworzy, zmienia lub pozbawia praw do przyszłego spadku lub przyszłych spadków po co najmniej jednej osobie będącej stroną umowy<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału względy zarówno jednolitego stosowania prawa Unii, jak i zasady równości wskazują na to, że treści przepisu prawa Unii, który nie zawiera wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich dla określenia swego znaczenia i zakresu, należy zwykle nadać w całej Unii autonomiczną i jednolitą wykładnię, którą należy ustalić, uwzględniając nie tylko brzmienie, ale również kontekst przepisu i cel danego uregulowania (wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180301">1 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Mahnkopf</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑558/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:138">EU:C:2018:138</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>Co się tyczy brzmienia art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 650/2012, należy zauważyć, że przepis ten dotyczy w sposób ogólny umowy, która w szczególności przyznaje prawa do przyszłego <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>spadku<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>W tym celu zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a) rzeczonego rozporządzenia <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>dziedziczenie<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> należy rozumieć jako <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>dziedziczenie majątku po osobie zmarłej<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>, obejmujące <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>wszystkie formy przejścia składników majątku […], czy to na podstawie dobrowolnego rozrządzenia na wypadek śmierci, czy to w drodze dziedziczenia ustawowego<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>Wynika z tego, że umowa, na podstawie której osoba przewiduje przyszłe, mające nastąpić w chwili jej śmierci, przeniesienie własności należącej do niej nieruchomości na rzecz innych stron owej umowy, stanowi <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>umowę dotyczącą spadku<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 650/2012.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>Taką wykładnię potwierdza cel realizowany przez to rozporządzenie, polegający na unikaniu fragmentaryzacji dziedziczenia, zgodnie z zasadą jednolitości spadku, oraz na ustanowieniu jednolitego reżimu prawnego mającego zastosowanie do wszystkich cywilnoprawnych aspektów mającego skutki transgraniczne dziedziczenia majątku po osobie zmarłej, a w szczególności do <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>wszystkich form przejścia składników majątku, praw i obowiązków na skutek śmierci<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>, jak wynika z motywu 9 wspomnianego rozporządzenia (zob. podobnie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180621">21 czerwca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Oberle</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑20/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:485">EU:C:2018:485</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0055">55</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0056">56</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>W tym względzie należy przypomnieć, że o ile na mocy art. 1 ust. 2 lit. g) rozporządzenia nr 650/2012 z jego zakresu stosowania są wyłączone w szczególności prawa i dobra przenoszone inaczej niż w drodze dziedziczenia, na przykład w drodze <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>darowizn<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/>, to wyłączenie to należy interpretować w sposób ścisły.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>Wynika z tego, że jeżeli postanowienie zawarte w umowie dotyczącej spadku sprowadza się, podobnie jak w przypadku <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>darowizny<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> w rozumieniu wspomnianego art. 1 ust. 2 lit. g), do dokonania darowizny, co ma jednak wywrzeć skutek dopiero z chwilą śmierci spadkodawcy, jest ono objęte zakresem stosowania tego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>W świetle całości powyższych rozważań na pytanie pierwsze trzeba odpowiedzieć, iż art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że umowa, na podstawie której osoba przewiduje przyszłe, mające nastąpić w chwili jej śmierci, przeniesienie własności należącej do niej nieruchomości, na rzecz innych umawiających się stron, stanowi <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>umowę dotyczącą spadku<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/> w rozumieniu tego przepisu.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania drugiego</HT></HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>Poprzez pytanie drugie sąd odsyłający pragnie w istocie ustalić, czy art. 83 ust. 2 rozporządzenia nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że znajduje on zastosowanie do badania ważności wyboru prawa właściwego, dokonanego przed dniem <DATE ISO="20150817">17 sierpnia 2015 r.</DATE> w odniesieniu do umowy dotyczącej spadku w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>Należy przypomnieć, że art. 83 owego rozporządzenia, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>Przepisy przejściowe<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/>, przewiduje w ust. 2, że <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>w sytuacji, w której zmarły przed dniem <DATE ISO="20150817">17 sierpnia 2015 r.</DATE> dokonał wyboru prawa właściwego dla dziedziczenia, wybór ten jest ważny, o ile spełnia warunki określone w rozdziale III lub o ile jest on ważny na podstawie przepisów prawa prywatnego międzynarodowego, które obowiązywały w chwili dokonania wyboru w państwie, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu lub w którymkolwiek z państw, którego obywatelstwo posiadał<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>W tym względzie należy stwierdzić, że jak wynika z samego brzmienia tego przepisu w związku z art. 21 i 22 rozporządzenia nr 650/2012, reguluje on ważność wyboru prawa właściwego dla ogółu spraw dotyczących spadku. Tymczasem w niniejszej sprawie z akt sprawy przedłożonych Trybunałowi wynika, z zastrzeżeniem weryfikacji przez sąd odsyłający, że wybór prawa austriackiego dotyczył jedynie umowy dotyczącej spadku zawartej przez spadkodawcę w postępowaniu głównym w odniesieniu do jednego z jego składników majątkowych a nie miał<?PAGE NO="9"?> na celu wskazania prawa właściwego dla ogółu spraw dotyczących spadku, w związku z czym przesłanka stosowania art. 83 ust. 2 tego rozporządzenia nie może zostać uznana za spełnioną w takich okolicznościach.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>W świetle całości powyższych rozważań na pytanie drugie trzeba odpowiedzieć w ten sposób, że art. 83 ust. 2 rozporządzenia nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że nie znajduje on zastosowania do badania ważności wyboru prawa właściwego dokonanego przed dniem <DATE ISO="20150817">17 sierpnia 2015 r.</DATE> wyłącznie w celu uregulowania <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>umowy dotyczącej spadku<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/> w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia, dotyczącej jednego ze składników majątku spadkodawcy, a nie ogółu spraw dotyczących spadku po nim.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">W przedmiocie kosztów</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:</INTRO><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">1)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Artykuł 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia <DATE ISO="20120704">4 lipca 2012 r.</DATE> w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego należy interpretować w ten sposób, że umowa, na podstawie której osoba przewiduje przyszłe, mające nastąpić w chwili jej śmierci, przeniesienie własności należącej do niej nieruchomości, na rzecz innych umawiających się stron, stanowi <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>umowę dotyczącą spadku<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/> w rozumieniu tego przepisu.</HT></TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">2)</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Artykuł 83 ust. 2 rozporządzenia nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że nie znajduje on zastosowania do badania ważności wyboru prawa właściwego dokonanego przed dniem <DATE ISO="20150817">17 sierpnia 2015 r.</DATE> wyłącznie w celu uregulowania <QUOT.START CODE="201E" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>umowy dotyczącej spadku<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/> w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) tego rozporządzenia, dotyczącej jednego ze składników majątku spadkodawcy, a nie ogółu spraw dotyczących spadku po nim.</HT></TXT></NP></ITEM></LIST></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Podpisy</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>