Eagrán sealadach
BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Séú Dlísheomra)
2 Iúil 2026(*)
(Tarchur chun réamhrialú – Comhshaol – Dramhaíl – Rialachán (CE) Uimh. 1013/2006 – Airteagal 12(1)(a) – Treoir 2008/98/CE – Loingsithe – Agóidí maidir le loingsithe dramhaíola atá beartaithe lena haisghabháil – Cumhacht údarás inniúil an Bhallstáit cinn scríbe agóidí a dhéanamh i gcoinne an loingsithe – Forais – Neamh-chomhlíonadh phleananna náisiúnta bainistithe dramhaíola)
I gCás C‑447/25,
IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ón Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist, an Ungáir), trí bhreith an 24 Meitheamh 2025, a fuarthas ag an gCúirt an 8 Iúil 2025, sna himeachtaí
Surovina RECE d.o.o.
v
Pest Vármegyei Kormányhivatal,
tugann AN CHÚIRT (an Séú Dlísheomra),
agus í comhdhéanta mar seo a leanas: I. Ziemele, Uachtarán Dlísheomra, S. Gervasoni (Rapóirtéir) agus M. Bošnjak, Breithiúna,
Abhcóide Ginearálta: T. Ćapeta,
Cláraitheoir: A. Calot Escobar,
ag féachaint don nós imeachta i scríbhinn,
tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:
– Surovina RECE d.o.o., ag Z. Faludi, ügyvéd,
– Pest Vármegyei Kormányhivatal, ag A. Bartus, Z. Szurovecz agus R. Tarnai, i gcáil Gníomhairí,
– Rialtas na hUngáire, ag Zs. Biró-Tóth agus M. Z. Fehér, i gcáil Gníomhairí,
– Rialtas na hOstaire, ag J. Schmoll agus P. Thalmann, i gcáil Gníomhairí,
– an Coimisiún Eorpach, ag I. Melo Sampaio, D. Milanowska agus Zs. Teleki, i gcáil Gníomhairí,
tar éis cinneadh a dhéanamh, i ndiaidh an tAbhcóide Ginearálta a éisteacht, breith a thabhairt ar an gcás gan Tuairim,
an Breithiúnas seo a leanas:
Breithiúnas
1 Baineann an iarraidh ar réamhrialú le léiriú ar Airteagal 12(1)(a) de Rialachán (CE) Uimh. 1013/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meitheamh 2006 maidir le loingsiú dramhaíola (IO 2006 L 190, lch. 1), arna léamh i gcomhar le haithris 39 agus Airteagal 16(1) de Threoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 maidir le dramhaíl agus lena n‑aisghairtear Treoracha áirithe (IO 2008 L 312, lch. 3).
2 Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Surovina RECE d.o.o., cuideachta Shlóivéanach, agus Pest Vármegyei Kormányhivatal (Oifigí Rialtais Chontae Pest, an Ungáir) (‘an t‑údarás Ungárach’) maidir le cinneadh lena ndearna an t‑údarás Ungárach agóid i gcoinne loingsithe dramhaíola ón tSlóivéin chuig an Ungáir a raibh sé beartaithe ag Surovina RECE iad a dhéanamh.
An dlí lena mbaineann
Dlí an Aontais Eorpaigh
Rialachán Uimh. 1013/2006
3 Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 12 de Rialachán Uimh. 1013/2006, dar teideal ‘Agóidí maidir le loingsithe dramhaíola atá beartaithe lena haisghabháil’, i mír 1 de:
‘I gcás ina gcuirtear isteach fógra maidir le loingsiú dramhaíola atá beartaithe lena haisghabháil, féadfaidh na húdaráis inniúla cinn scríbe agus na húdaráis inniúla seolta, laistigh de 30 lá ón dáta a tharchuirfidh an t‑údarás inniúil cinn scríbe an admháil i gcomhréir le hAirteagal 8, agóidí réasúnaithe a dhéanamh bunaithe ar cheann amháin nó níos mó de na forais seo a leanas, i gcomhréir leis an gConradh:
(a) ní bheadh an loingsiú ná an aisghabháil atá beartaithe i gcomhréir le Treoir 2006/12/CE, go háirithe le hAirteagail 3,4,7 agus 10 de; nó;
(b) ní bheadh an loingsiú ná an aisghabháil atá beartaithe i gcomhréir leis na dlíthe agus rialacháin a bhaineann le cosaint an chomhshaoil, ord poiblí, sábháilteacht phoiblí nó cosaint na sláinte poiblí maidir le gníomhartha arna ndéanamh sa tír ina dtionscnaítear an agóid;
[...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
Treoracha 2006/12/CE agus 2008/98
4 Rinneadh Treoir 2006/12/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Aibreán 2006 maidir le dramhaíl (IO 2006 L 114, lch. 9), a aisghairm, le héifeacht ón 12 Nollaig 2010, le Treoir 2008/98, lena bhforáiltear go léifear na tagairtí do Threoir 2006/12 mar thagairtí do Threoir 2008/98.
5 Foráladh mar a leanas le hAirteagal 7(4) de Threoir 2006/12:
‘Féadfaidh na Ballstáit na bearta is gá a ghlacadh chun gluaiseachtaí dramhaíola nach bhfuil ag teacht lena bpleananna bainistithe a chosc. Cuirfidh siad na bearta sin in iúl don Choimisiún [Eorpach] agus do na Ballstáit.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
6 Leagtar amach an méid seo a leanas le haithris 39 de Threoir 2008/98:
‘I gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1013/2006, féadfaidh na Ballstáit na bearta is gá a ghlacadh chun loingsithe dramhaíola nach bhfuil ag teacht lena bpleananna bainistithe dramhaíola a chosc. De mhaolú ar an Rialachán sin, ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit teorainn a chur le hallmhairí dramhaíola atá ceaptha do loisceoirí a aicmítear mar loingsithe aisghabhála, i gcás ina bhfuil sé suite gur cheart dramhaíl náisiúnta a dhiúscairt nó a chóireáil ar bhealach atá ar neamhréir lena bplean bainistithe dramhaíola. Aithnítear nach mbeidh Ballstáít áirithe in ann líonra a thairiscint ina mbeadh sraith chuimsitheach suiteálacha le haghaidh aisghabhála deiridh ar a gcríoch.’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
7 Foráiltear mar a leanas sa dara fomhír d’Airteagal 16 den Treoir sin, dar teideal ‘Prionsabail an neamhspleáchais agus na gaireachta’:
‘De mhaolú ar Rialachán (CE) Uimh. 1013/2006, féadfaidh na Ballstáit, d’fhonn a gcuid líonraí a chosaint, teorainn a chur le loingsithe dramhaíola atá ceaptha do loisceoirí agus an dramhaíl aicmithe mar aisghabháil, i gcás ina bhfuil sé bunaithe gur thoradh ar loingsithe den sórt sin nár mhór diúscairt a dhéanamh ar dhramhaíl náisiúnta nó nár mhór an dramhaíl sin a chóireáil ar bhealach nach mbeadh ag teacht lena bpleananna bainistithe dramhaíola náisiúnta. Tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún faoi aon chinneadh den sórt sin. [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
8 De réir Airteagal 28 de Threoir 2008/98, dar teideal ‘Pleananna bainistithe dramhaíola’:
‘1. Áiritheoidh na Ballstáit go mbunóidh na húdaráis inniúla plean bainistithe dramhaíola amháin nó níos mó, i gcomhréir le hAirteagail 1, 4, 13 agus 16.
Leis na pleananna sin, cumhdófar, ina n‑aonar nó i dteannta a chéile, críoch gheografach iomlán an Bhallstáit lena mbaineann.
2. Leagfar amach sna pleananna bainistithe dramhaíola anailís ar an staid reatha maidir le bainistiú dramhaíola sa limistéar geografach lena mbaineann, chomh maith leis na bearta a bheidh le glacadh chun feabhas a chur ar ullmhú d’athúsáid, athchúrsáil, aisghabháil agus diúscairt dramhaíola a bheidh fónta ó thaobh an chomhshaoil de, agus meastóireacht a dhéanamh ar an gcaoi a thacóidh an plean le cur chun feidhme chuspóirí agus fhorálacha na Treorach seo.
3. Beidh an méid seo a leanas sna pleananna bainistithe dramhaíola [...]
4. Féadfaidh an méid seo a leanas a bheith sna pleananna bainistithe dramhaíola [...]
5. Comhlíonfar na ceanglais seo a leanas leis na pleananna bainistithe dramhaíola [...]’
[Aistriúchán neamhoifigiúil]
9 I gcomhréir leis an tábla comhghaoil idir forálacha Threoir 2006/112 agus forálacha Threoir 2008/98, a leagtar amach in Iarscríbhinn V de Threoir 2008/98, comhfhreagraíonn Airteagal 28 le hAirteagal 7 de Threoir 2006/12.
Dlí na hUngáire
10 Ghlac reachtóir na hUngáire an A hulladékról szóló 2012. évi CLXXXV. törvény ( Dlí Uimh. CLXXXV 2012, maidir le dramhaíl) (Magyar Közlöny 2012/160), d’fhonn Treoir 2008/98 a thrasuí sa dlíchóras inmhéanach.
11 De réir Airteagal 20(1) den Dlí sin, sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí:
‘Déanfaidh an t‑údarás bainistithe dramhaíola agóid i gcoinne allmhairiú, onnmhairiú nó idirthuras dramhaíola atá beartaithe lena haisghabháil nó lena diúscairt faoi na coinníollacha a leagtar síos i Rialachán (AE) Uimh. 1013/2006.’
12 Foráiltear mar a leanas le hAirteagal 21(1) den Dlí sin, sa leagan céanna de:
‘Sa bhreis ar na cásanna dá dtagraítear le hAirteagal 20 den Dlí seo, déanfaidh an t‑údarás bainistithe dramhaíola agóidí maidir le hallmhairiúcháin, onnmhairiúcháin agus idirthuras dramhaíola san Ungáir chomh maith, sna cásanna seo a leanas:
[...]
(b) mar gheall ar dhramhaíl atá le hallmhairiú san Ungáir, déantar an dramhaíl a tháirgtear san Ungáir a chóireáil ar bhealach atá ar neamhréir leis na pleananna bainistithe dramhaíola.’
13 Le 1704/2021. (X. 6.) Korm. határozat a 2021–2027 közötti időszakra szóló Országos Hulladékgazdálkodási Tervről (Cinneadh Rialtais Uimh. 1704 maidir le plean bainistithe dramhaíola náisiúnta don tréimhse 2021-2027), an 6 Deireadh Fómhair 2021 (Magyar Közlöny 2021/184), rinneadh foráil maidir le plean náisiúnta bainistithe dramhaíola. De réir an phlean sin, ní cheart go gcuirfí isteach ar aisghabháil breoslaí a dhíorthaítear ó dhramhaíl de thionscnamh náisiúnta le hallmhairiú na dramhaíola de thionscnamh eachtrach.
An díospóid sna príomhimeachtaí agus an cheist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
14 Chuir Surovina RECE iarraidh ar réamhúdarú faoi bhráid údarás inniúil na Slóivéine le haghaidh 1 100 loingsiú dramhaíola ón tSlóivéin, ón mBallstát seolta, chuig an Ungáir, chuig an mBallstát cinn scríbe, ar dramhaíl í a aicmítear mar ‘breoslaí a dhíorthaítear ó dhramhaíl’ (‘Refuse Derived Fuel’), arb ionann iad agus 25 000 tona dramhaíola san iomlán. Chuir sé in iúl go raibh an dramhaíl sin beartaithe le haghaidh táirgeadh ‘breosla athshlánaithe soladach’ (‘Solid Recovered Fuel’) Rinneadh an iarraidh sin a chur ar aghaidh chuig údarás na hUngáire, agus é ina cháil mar údarás inniúil an Bhallstáit cinn scríbe.
15 Le cinneadh an 15 Iúil 2024, rinne údarás na hUngáire agóidí i gcoinne loingsithe na dramhaíola sin. Dá réir sin, bhraith sé ar Airteagal 12(1)(a) agus (b) de Rialachán Uimh. 1013/2006 agus ar Threoracha 2006/12 agus 2008/98. De réir údarás na hUngáire, ní raibh na loingsithe ag teacht leis an bplean bainistithe dramhaíola náisiúnta le haghaidh na tréimhse 2021-2027, ar ionstraim pleanála é a rinneadh éigeantach le Treoir 2008/98, faoina raibh sé i gceist le hallmhairiú breoslaí a dhíorthaítear ó dhramhaíl cur isteach ar aisghabháil bresolaí de thionscnamh na hUngáire. De réir na faisnéise a bhí ar fáil dó, tháinig méadú ar mhéid na mbreoslaí dramhaíola a allmhairíodh isteach san Ungáir le blianta beaga anuas sa chaoi gur chuir sé aisghabháil na dramhaíola arna nginiúint san Ungáir i mbaol.
16 Rinne Surovina RECE caingean a thionscnamh os comhair an Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist, an Ungáir), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, ag iarraidh go gcuirfí an cinneadh sin ar neamhní. D’áitigh sé nárbh fhéidir le húdarás na hUngáire agóidí a dhéanamh i gcoinne na loingsithe lena mbaineann bunaithe ar Rialachán Uimh. 1013/2006 agus ar Threoracha 2006/12 agus 2008/98, os rud é nach n‑údaraítear leis an Treoir sin, a cuireadh in ionad Treoir 2006/12, agóidí den sórt sin ach amháin le haghaidh loingsithe dramhaíola a bhí ceaptha do loisceoirí, rud nach amhlaidh i gcás na dramhaíola atá i gceist sna príomhimeachtaí.
17 D’áitigh údarás na hUngáire gur cheart an chaingean sin a dhíbhe, ar an bhforas nach ndearna sé aon agóid ar bhonn Threoir 2008/98 agus go raibh sé ag brath go hiomlán ar Rialachán Uimh. 1013/2006 agus ar reachtaíocht na hUngáire lena gcuirtear chun feidhme é.
18 Iarrann an chúirt a rinne an tarchur faoin léiriú ar Airteagal 12(1)(a) de Rialachán Uimh. 1013/2006, ós rud é go dtagraíonn an fhoráil sin fós do Threoir 2006/12 agus go háirithe d’Airteagail 3, 4, 7 agus 10 di. Le hAirteagal 7(4) den Treoir sin, ceadaíodh cosc a chur ar loingsithe dramhaíola nach raibh ag teacht leis na pleananna náisiúnta bainistithe dramhaíola, sa chaoi go bhféadfadh údaráis an Bhallstáit cinn scríbe agóidí a dhéanamh i gcoinne loingsiú dramhaíola ar bhonn pleananna den sórt sin , trí Airteagal 12(1) (a) den Rialachán sin a chur i bhfeidhm i gcomhar le hAirteagal 7(4) den Treoir sin. Tugann an chúirt sin dá haire nach n‑áirítear le Treoir 2008/98, a cuireadh in ionad Threoir 2006/12, foráil atá coibhéiseach le hAirteagal 7(4), áfach. Mar sin, iarrann sé an bhféadfaidh údarás ón mBallstát cinn scríbe agóidí a dhéanamh i gcoinne loingsiú dramhaíola atá beartaithe lena haisghabháil nach bhfuil ag teacht lena phlean bainistithe dramhaíola trí chur i bhfeidhm comhpháirteach Airteagal 12(1)(a) agus Threoir 2008/98. Tugann sé le fios, i ndáil leis sin, go gcumhdaítear le hAirteagal 16(1) de Threoir 2008/98, lena gceadaítear d’údaráis den sórt sin, chun a líonra a chosaint, allmhairí dramhaíola atá ceaptha do loisceoirí agus a thagann faoi raon feidhme na haisghabhála, cás atá éagsúil leis an gcás atá i gceist sna príomhimeachtaí, nach bhfuil sé beartaithe an dramhaíl lena mbaineann a loscadh ann. Iarrann sé, ar deireadh, an leanann an ceart chun agóidí a dhéanamh i gcoinne loingsiú dramhaíola nach bhfuil ag teacht le plean náisiúnta bainistithe dramhaíola ó aithris 39 den Treoir sin, ina leagtar amach, i dtéarmaí ginearálta, an fhéidearthacht do na Ballstáit ‘na bearta is gá a ghlacadh’ chun aon loingsiú den sórt sin a chosc. Tugann an chúirt a rinne an tarchur dá haire, cé nach bhfuil aon fheidhm reachtach ag an aithris sa bhrollach a ghabhann le gníomh, go bhféadfaí an gníomh sin a léiriú ina fhianaise. Sonraíonn sí, freisin, nach mbaineann a ceisteanna le léiriú Airteagal 12(1)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006.
19 Sna himthosca sin, chinn an Fővárosi Törvényszék (Ard-Chúirt Bhúdaipeist) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt le haghaidh réamhrialú:
‘An bhfuil Airteagal 12(1)(a) de Rialachán (CE) Uimh. 1013/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, arna léamh i gcomhar le haithris 39 agus Airteagal 16(1) de Threoir 2008/98/CE, le léiriú sa chaoi go bhféadfaidh Ballstát cinn scríbe agóidí a dhéanamh i gcoinne loingsiú dramhaíola de thionscnamh Ballstáit seolta eile nach bhfuil ceaptha do loisceoirí ach d’aisghabháil, ar an bhforas nach mbeadh an loingsiú beartaithe ag teacht le plean bainistithe dramhaíola an Bhallstáit cinn scríbe?’
Breithniú ar an gceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú
20 Mar réamhphointe, ní mór a thabhairt chun cuimhne, sa nós imeachta um chomhar idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais a bhunaítear le hAirteagal 267 CFAE, gur faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé freagra a thabhairt don chúirt náisiúnta a bheidh úsáideach di agus lena gcuirfear ar a cumas breith a thabhairt sa díospóid atá os a comhair. Chuige sin, is faoin gCúirt Bhreithiúnais atá sé, i gcás inarb iomchuí, na ceisteanna a chuirtear faoina bráid a chur i bhfocail eile (féach, chuige sin, breithiúnas an 30 Aibreán 2026, Lidl Italia (Cleachtais trádála éagóracha a bhaineann le hearraí bia), C‑301/25, EU:C:2026:357, mír 25).
21 Ina theannta sin, i gcomhthéacs an nós imeachta sin, atá bunaithe ar dheighilt shoiléir feidhmeanna idir na cúirteanna náisiúnta agus an Chúirt Bhreithiúnais, gur faoin gcúirt náisiúnta atá aon mheasúnú ar fhíorais an cháis, nach mór di a chinneadh, i bhfianaise imthosca sonracha an cháis, an gá atá le réamhrialú chun go mbeidh sí in ann breithiúnas a thabhairt agus ábharthacht na gceisteanna a chuireann sí faoi bhráid na Cúirte araon, cé nach bhfuil sé de chumhacht ag an gCúirt rialú a thabhairt ach amháin ar léiriú nó ar bhailíocht reachtaíocht an Aontais ar bhonn na bhfíoras a chuireann an chúirt náisiúnta faoina bráid. Dá bhrí sin, is faoin gcúirt náisiúnta a bheidh sé, i gcás inarb infheidhme, cruinneas na bhfíoras is ábhartha chun an díospóid atá os a comhair a réiteach a fhíorú (breithiúnas an 30 Bealtaine 2018, Dell’Acqua, C‑370/16, EU:C:2018:344, míreanna 31 agus 32).
22 Sa chás seo, ní mór a thabhairt faoi deara, cé go gceadaítear do na Ballstáit le hAirteagal 16(1) de Threoir 2008/98, dá dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur ina ceist, teorainn a chur, ar bhonn a bpleananna náisiúnta bainistithe dramhaíola, le hallmhairiú dramhaíola chun a líonra cóireála dramhaíola a chosaint, ní chumhdaítear leis ach ‘loingsithe dramhaíola atá ceaptha do loisceoirí agus an dramhaíl aicmithe mar [oibríocht aisghabhála]’.
23 Ina bharúlacha, maíonn an Coimisiún go bhfuil an dramhaíl atá i gceist sna príomhimeachtaí, eadhon ‘breoslaí a dhíorthaítear ó dhramhaíl’ beartaithe le tiontú ina ‘[m]breosla athshlánaithe soladach’ trí loscadh, arb ionann an loscadh sin agus oibriúchán aisghabhála. Mar sin féin, tagann an measúnú ar na fíorais, is é sin, ceann scríbe na dramhaíola sa chás seo, faoi dhlínse eisiach na cúirte náisiúnta, mar is léir ó mhír 21 den bhreithiúnas seo. Tagraíonn an chúirt a rinne an tarchur ina ceist do dhramhaíl atá beartaithe lena haisghabháil gan é a loscadh. Chomh maith leis sin, cuireann údarás na hUngáire i gcoinne loingsiú na dramhaíola atá i gceist gan brath ar Airteagal 16(1) de Threoir 2008/98. Dá bhrí sin, is cosúil nach bhfuil léiriú na forála sin ábhartha chun an díospóid sna príomhimeachtaí a réiteach.
24 Dá bhrí sin, ní mór a mheas, go n‑iarrann an chúirt a rinne an tarchur, lena ceist, an bhfuil Airteagal 12(1)(a) de Rialachán Uimh. 1013/2006, arna léamh i gcomhar le haithris 39 de Threoir 2008/98, le léiriú sa chaoi go bhféadfaidh Ballstát cinn scríbe agóidí a dhéanamh i gcoinne loingsiú dramhaíola de thionscnamh Ballstáit eile, atá beartaithe lena haisghabháil gan iad a loscadh, ar an bhforas nach mbeadh an loingsiú sin ag teacht le plean bainistithe dramhaíola an Bhallstáit cinn scríbe.
25 De réir chásdlí socair na Cúirte Breithiúnais, ar mhaithe le léiriú a dhéanamh ar fhorálacha dhlí an Aontais, ní mór ní hamháin a dtéarmaí a chur san áireamh, ach a gcomhthéacs agus na cuspóirí arna saothrú leis an reachtaíocht a bhfuil siad ina gcuid di chomh maith (breithiúnais an 17 Samhain 1983, Merck, 292/82, EU:C:1983:335, mír 12, agus an 29 Iúil 2024, Belgian Association of Tax Lawyers agus páirtithe eile, C‑623/22, EU:C:2024:639, mír 94). D’fhéadfadh stair reachtach forála de dhlí an Aontais tosca a bhaineann lena léiriú a nochtadh freisin (breithiúnas an 8 Bealtaine 2025, Provincie Oost‑Vlaanderen agus Sogent, C‑236/24, EU:C:2025:321, mír 21 agus an cásdlí dá dtagraítear).
26 Ar an gcéad dul síos, is léir ó fhoclaíocht Airteagal 12(1)(a) de Rialachán Uimh. 1013/2006 go bhfeadfaidh na Ballstáit agóidí réasúnaithe a dhéanamh i gcoinne loingsiú beartaithe dramhaíola atá beartaithe lena haisghabháil nuair nach bhfuil an loingsiú nó an aisghabháil i gcomhréir le Treoir 2006/12. Luaitear Airteagail áirithe den Treoir sin san fhoráil sin, ar bhonn neamh-uileghabhálach, mar a léirítear le húsáid an fhocail ‘go háirithe’. Os rud é gur cuireadh Treoir 2008/98 in ionad Threoir 2006/12 le héifeacht ón 12 Nollaig 2010, léifear na tagairtí do Threoir 2006/12 mar thagairtí do Threoir 2008/28 agus léifear iad i gcomhréir leis an tábla comhghaoil a leagtar amach in Iarscríbhinn V de Threoir 2008/98. I gcomhréir leis an tábla comhghaoil, ní mór an tagairt in Airteagal 12(1)(a) de Rialachán Uimh. 1013/2006 d’Airteagal 7 de Threoir 2006/12 a thuiscint anois mar thagairt d’Airteagal 28 de Threoir 2008/98, ar foráil í lena rialaítear tarraingt suas pleananna bainistithe dramhaíola ag na Ballstáit.
27 Dá bhrí sin, leanann sé ó fhoclaíocht Airteagal 12(1)(a) de Rialachán Uimh. 1013/2006 go bhféadfaidh na húdaráis inniúla cinn scríbe agus seolta agóid a dhéanamh i gcoinne loingsiú dramhaíola nach gcomhlíonann Treoir 2008/98 agus, go háirithe, Airteagal 28 de. Is amhlaidh atá i gcás nach gcomhlíonann an loingsiú lena mbaineann plean bainistithe dramhaíola amháin nó níos mó arna ghlacadh i gcomhréir leis an bhforáil dheireanach sin.
28 Ar an dara dul síos, tacaítear leis an léiriú sin le comhthéacs Airteagal 12(1)(a) de Rialachán Uimh. 1013/2006. Is amhlaidh atá, go háirithe, in aithris 39 de Threoir 2008/98, a luaigh an chúirt a rinne an tarchur ina ceist freisin, ar dá réir, ‘i gcomhréir le [Rialachán Uimh. 1013/2006], féadfaidh na Ballstáit na bearta is gá a ghlacadh chun loingsithe dramhaíola nach bhfuil ag teacht lena bpleananna bainistithe dramhaíola a chosc’. Cé gur fíor nach bhfuil feidhm dhlíthiúil cheangailteach ag an aithris sin, tá sí in ann, mar sin féin, treoir a thabhairt maidir le heilimintí léirithe lena bhféadfaí léargas a thabhairt ar rún údair na Treorach sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 11 Samhain 2021, Regione Veneto (Dramhaíl chathrach measctha a loingsiú), C‑315/20, EU:C:2021:912, mír 28 agus an cásdlí dá dtagraítear).
29 Is féidir a thabhairt faoi deara freisin, roimh Threoir 2008/98, go bhforáiltear le hAirteagal 7(4) de Threoir 2006/12, ach freisin le hAirteagal 7(3) de Threoir 75/442/CEE ón gComhairle an 15 Iúil 1975 maidir le dramhaíl (IO 1975 L 194, lch. 39), arna leasú le Treoir 91/156/CEE ón gComhairle an 18 Márta 1991 (IO 1991 L 78, lch. 32), i dtéarmaí comhchosúla, go ‘[bh]féadfaidh na Ballstáit na bearta is gá a ghlacadh chun gluaiseachtaí dramhaíola nach bhfuil ag teacht lena bpleananna bainistithe a chosc’.
30 I ndáil leis sin, níl aon léiriú san anailís ar stair reachtach Threoir 2008/98 lena dtugtar le fios go raibh sé ar intinn ag reachtóir an Aontais an foras agóide maidir le loingsiú dramhaíola a bhí bunaithe ar easpa comhlíontachta leis na pleananna bainistithe dramhaíola náisiúnta a bhaint den Treoir sin.
31 Thairis sin, foráiltear go sainráite le hAirteagal 12(1)(b) de Rialachán (AE) 2024/1157 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Aibreán 2024 maidir le loingsithe dramhaíola, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1257/2013 agus (AE) 2020/1056 agus lena n‑aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1013/2006 (IO L, 2024/1157), is infheidhme ón 21 Bealtaine 2026, go bhféadfaidh údaráis inniúla na mBallstát agóidí a dhéanamh i gcoinne loingsithe dramhaíola lena haisghabháil i gcás ‘nach ndéanfar an dramhaíl lena mbaineann a chóireáil i gcomhréir leis na pleananna bainistithe dramhaíola ná leis na cláir coiscthe dramhaíola arna mbunú, faoi seach, ag na tíortha seolta nó cinn scríbe, i gcomhréir le hAirteagail 28 agus 29 de Threoir 2008/98/CE’.
32 Leanann sé ón méid sin nach féidir Airteagal 12(1)(a) de Rialachán Uimh. 1013/2006, arna léamh i gcomhar le hAirteagal 28 de Threoir 2008/98, a léiriú sa chaoi go gceadaítear leis do na Ballstáit na bearta is gá a ghlacadh chun gluaiseachtaí dramhaíola nach bhfuil ag teacht lena bpleananna bainistithe a chosc.
33 Ar an tríú dul síos, tacaítear leis an léiriú a leagtar amach i mír 27 den bhreithiúnas seo leis na cuspóirí a shaothraítear le hAirteagal 12(1)(a) de Rialachán Uimh. 1013/2006 agus na rialacha maidir le dramhaíl ar cuid di an fhoráil sin.
34 Ba cheart a mheabhrú go bhféachtar leis an Rialachán sin le córas comhchuibhithe nósanna imeachta a bhunú lena bhféadfar cúrsaíocht dramhaíola a theorannú chun cosaint an chomhshaoil a áirithiú (breithiúnais an 16 Nollaig 2004, EU-Wood-Trading, C‑277/02, EU:C:2004:810, mír 34, agus an 12 Nollaig 2013, Ragn‑Sells, C‑292/12, EU:C:2013:820, mír 49).
35 Go deimhin, ní mór a mheabhrú freisin go n‑áirítear leis na pleananna náisiúnta bainistithe dramhaíola dá bhforáiltear le hAirteagal 28 de Threoir 2008/98 anailís ar staid reatha an bhainistithe dramhaíola sa limistéar geografach lena mbaineann, lena n‑áirítear sruthanna táirgthe agus dramhaíola agus suiteálacha diúscartha agus aisghabhála atá ann cheana. Ní mór a shainaithint sna pleananna sin freisin na bearta is gá chun a áirithiú, ar bhealach atá neamhdhíobhálach don chomhshaol, go n‑ullmhófar dramhaíl lena hathúsáid, lena hathchúrsáil, lena haisghabháil nó lena diúscairt agus measúnú a dhéanamh ar a rannchuidiú le cur chun feidhme fhorálacha na Treorach sin agus lena cuspóirí a bhaint amach. De bhun Airteagal 28(1) den Treoir sin, ní mór do na pleananna sin ord na réiteach dramhaíola, a bhunaítear in Airteagal 4 di, faoina bhfuil tosaíocht ag aisghabháil ar dhiúscairt, a chomhlíonadh freisin agus cosaint an chomhshaoil a áirithiú, mar a luaitear in Airteagal 13 den Treoir sin.
36 Sa chás seo, i bplean bainistithe dramhaíola na hUngáire don tréimhse 2021-2027, cuirtear na hacmhainneachtaí cóireála dramhaíola atá ar fáil san Ungáir in iúl, go háirithe na hacmhainneachtaí tánaisteacha aisghabhála breosla atá i gceist sna príomhimeachtaí. I bhfianaise na n‑acmhainneachtaí sin agus an mhéadaithe ar allmhairí na mbreoslaí tánaisteacha sin, a bhféadfadh líonadh talún le dramhaíl náisiúnta den chineál céanna a bheith mar thoradh air, foráiltear leis an bplean sin nár cheart aisghabháil dramhaíola náisiúnta a chur i mbaol leis na hallmhairí sin. De réir údarás na hUngáire a rinne agóid i gcoinne loingsiú na dramhaíola atá i gceist, cuireadh an plean sin in iúl don Choimisiún.
37 Tá mainneachtain na mbeart dá bhforáiltear i bplean na hUngáire a chur chun feidhme de chineál a bhainfeadh an bonn den chuspóir tosaíocht a thabhairt d’aisghabháil dramhaíola tí thar a diúscairt, i gcomhréir le hord na réiteach dramhaíola a leagtar síos in Airteagal 4 de Threoir 2008/98. Bhainfeadh sé a n‑éifeachtacht de phleananna náisiúnta bainistithe dramhaíola freisin, cé gurb iad an phríomhionstraim iad chun rialacha dramhaíola an Aontais a chur chun feidhme sna Ballstáit.
38 Thairis sin, ós rud é go gceanglaítear ar na Ballstáit, de bhun Airteagal 33(1) de Threoir 2008/98, fógra a thabhairt don Choimisiún faoina bplean náisiúnta bainistithe dramhaíola, tá an Coimisiún in ann faireachán a dhéanamh ar a mhéid a chomhlíonann siad cuspóirí agus forálacha reachtaíocht an Aontais maidir le dramhaíl (féach, chuige sin, breithiúnas an 23 Bealtaine 2000, Sydhavnens Sten & Grus, C‑209/98, EU:C:2000:279, mír 99), oibleagáid chomhlíontachta a leagtar síos, thairis sin, in Airteagal 28 den Treoir sin. In aon chás, is faoi na cúirteanna náisiúnta atá sé athbhreithniú a dhéanamh ar chomhoiriúnacht na bpleananna sin le dlí an Aontais, más gá tar éis tarchur chun réamhrialú a dhéanamh. Ba cheart a thabhairt faoi deara freisin, chun freagra úsáideach a thabhairt ar an gceist arna tarchur ag an gcúirt a rinne an tarchur, gur faoin gcúirt a rinne an tarchur atá sé a fhíorú go mbeidh na hagóidí atá bunaithe ar phlean náisiúnta bainistithe dramhaíola ag brath ar fhorais shonracha a bhaineann go sonrach le gach loingsiú atá beartaithe nó le gach sraith loingsithe a bhfuil na saintréithe céanna acu.
39 I bhfianaise na mbreithnithe uile roimhe seo, is é an freagra ar an gceist a tharchuirtear le haghaidh réamhrialú go bhfuil Airteagal 12(1)(a) de Rialachán Uimh. 1013/2006, arna léamh i gcomhar le haithris 39 de Threoir 2008/98 le léiriú sa chaoi go bhféadfaidh Ballstát cinn scríbe agóidí a dhéanamh i gcoinne loingsiú dramhaíola de thionscnamh Ballstáit eile, atá beartaithe lena haisghabháil gan iad a loscadh, ar an bhforas nach mbeadh an loingsiú sin ag teacht le plean bainistithe dramhaíola an Bhallstáit cinn scríbe, nuair a bunaíodh an plean sin i gcomhréir le hAirteagal 28 den Treoir sin.
Costais
40 Os rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.
Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Séú Dlísheomra) mar seo a leanas:
Maidir le hAirteagal 12(1)(a) de Rialachán (CE) Uimh. 1013/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meitheamh 2006 maidir le loingsiú dramhaíola, arna léamh i bhfianaise aithris 39 de Threoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 maidir le dramhaíl agus lena n‑aisghairtear Treoracha áirithe,
ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:
féadfaidh Ballstát cinn scríbe agóidí a dhéanamh i gcoinne loingsiú dramhaíola de thionscnamh Ballstáit eile, atá beartaithe lena haisghabháil gan iad a loscadh, ar an bhforas nach mbeadh an loingsiú sin ag teacht le plean bainistithe dramhaíola an Bhallstáit cinn scríbe, nuair a bunaíodh an plean sin i gcomhréir le hAirteagal 28 den Treoir sin..
Sínithe
* Teanga an cháis: an Ungáiris.