<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.00-20081231.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="ECRCJ2005PLA.0500376101.case.xml"><NO.CASE>C-287/03</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62003C0287</NO.CELEX><NO.SEQ>0005.0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>3763</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>3773</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>11</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><LEFT>OPINIA P. LÉGERA — SPRAWA C-287/03</LEFT><RIGHT>KOMISJA PRZECIWKO BELGII</RIGHT></CURR.TITLE><CONTENTS.CONCLUSION><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznika generalnego</HT></P><P><HT TYPE="UC">Philippe'a Légera</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20050310">10 marca 2005 r.</DATE><NOTE NOTE.ID="E0001" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Język oryginału: francuski.</P></NOTE></P></TI></TITLE><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>W prawie belgijskim wiązane oferty dotyczące produktów lub usług są w zasadzie zakazane. Wyjątek od tego zakazu stanowią przypadki, gdy łącznie z zakupem podstawowego produktu lub usługi podstawowej oferowane są nieodpłatnie tytuły uprawniające, przy dokonaniu większej liczby zakupów, do nieodpłatnej oferty lub obniżki ceny, pod warunkiem że korzyść taka dotyczy <HT TYPE="ITALIC">podobnego</HT> produktu lub <HT TYPE="ITALIC">podobnej</HT> usługi i że zostanie przyznana przez <HT TYPE="ITALIC">tego samego sprzedawcę.</HT></TXT></NP><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>W ramach niniejszej skargi Komisja Wspólnot Europejskich wnosi o stwierdzenie przez Trybunał, iż Królestwo Belgii uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy art. 49 WE, stosując w sposób dyskryminujący i nieproporcjonalny warunki <QUOT.START ID="QS0001" REF.END="QE0001" CODE="201E"/>podobieństwa<QUOT.END ID="QE0001" REF.START="QS0001" CODE="201D"/> i <QUOT.START ID="QS0002" REF.END="QE0002" CODE="201E"/>jednego sprzedawcy<QUOT.END ID="QE0002" REF.START="QS0002" CODE="201D"/>, jako przesłanki wstępne dla prowadzenia w tym państwie członkowskim programu lojalnościowego dla konsumentów.</TXT></NP><NP><NO.P>3.</NO.P><TXT>Sprawa ta dotyczy dziedziny promocji sprzedaży, która była już przedmiotem prac na poziomie wspólnotowym, jakkolwiek do chwili obecnej prawodawca wspólnotowy nie przyjął jeszcze żadnych uregulowań<NOTE NOTE.ID="E0002" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zobacz komunikat Komisji z dnia <DATE ISO="20011002">2 października 2001 r.</DATE> w sprawie promocji sprzedaży na rynku wewnętrznym [COM (2001) 546 wersja ostateczna], jak również zmieniony projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia <DATE ISO="20021025">25 października 2002 r.</DATE> w sprawie promocji sprzedaży na rynku wewnętrznym [COM(2002) 585 wersja ostateczna]. Motyw siódmy tego projektu stanowi, iż rozporzgdzenic to <QUOT.START ID="QS0003" REF.END="QE0003" CODE="201E"/>stosuje się do kart loialnościowych oraz do programów Iojalnościowych wprowadzanych przez linie lotnicze<QUOT.END ID="QE0003" REF.START="QS0003" CODE="201D"/>.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>4.</NO.P><TXT>Niniejsza skarga pozwoli mi w szczególności określić, jakie wymogi nakłada moim zdaniem zasada, zgodnie z którą w ramach postępowania wszczętego na podstawie art. 226 WE na Komisji spoczywa ciężar dostarczenia dowodu uchybienia przez państwo członkowskie jego zobowiązaniom wspólnotowym.</TXT></NP><?PAGE NO="I-3764"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>I —</NO.P><TXT>Ramy prawne</TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>A —</NO.P><TXT>Prawo wspólnotowe</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>5.</NO.P><TXT>Zgodnie z art. 49 akapit pierwszy WE:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START ID="QS0004" REF.END="QE0004" CODE="201E"/>W ramach poniższych postanowień ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Wspólnoty są zakazane w odniesieniu do obywateli państw członkowskich mających swe przedsiębiorstwo w państwie Wspólnoty innym niż państwo odbiorcy świadczenia<QUOT.END ID="QE0004" REF.START="QS0004" CODE="201D"/>.</P></QUOT.S></P></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>B —</NO.P><TXT>Prawo krajowe</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>6.</NO.P><TXT>Artykuł 54 belgijskiej ustawy z dnia <DATE ISO="19910714">14 lipca 1991 r.</DATE> o praktykach handlowych oraz informowaniu i ochronie konsumenta<NOTE NOTE.ID="E0003" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Moniteur belge z dnia <DATE ISO="19910829">29 sierpnia 1991 r.</DATE></P></NOTE> (zwanej dalej <QUOT.START ID="QS0005" REF.END="QE0005" CODE="201E"/>ustawą belgijską<QUOT.END ID="QE0005" REF.START="QS0005" CODE="201D"/>) zakazuje <QUOT.START ID="QS0006" REF.END="QE0006" CODE="201E"/>wszelkich ofert wiązanych składanych konsumentowi przez sprzedawcę<QUOT.END ID="QE0006" REF.START="QS0006" CODE="201D"/>. Za ofertę wiązaną uznaje się <QUOT.START ID="QS0007" REF.END="QE0007" CODE="201E"/>odpłatne lub nieodpłatne nabywanie produktów, usług, wszelkich innych korzyści lub tytułów uprawniających do ich nabycia, [...] związane z nabyciem innych produktów lub usług, nawet takich samych<QUOT.END ID="QE0007" REF.START="QS0007" CODE="201D"/>. Oferta wiązana skierowana do konsumenta jest zakazana również wtedy, gdy pochodzi od <QUOT.START ID="QS0008" REF.END="QE0008" CODE="201E"/>większej liczby sprzedawców działających we wspólnym zamiarze<QUOT.END ID="QE0008" REF.START="QS0008" CODE="201D"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>7.</NO.P><TXT>Istnieją jednak wyjątki od tego zakazu ofert wiązanych. I tak art. 57 ustawy belgijskiej zezwala na nieodpłatne oferowanie, łącznie z produktem podstawowym lub usługą podstawową, tytułów przyznających konsumentowi pewne korzyści.</TXT></NP><NP><NO.P>8.</NO.P><TXT>Tytuły wymienione w ustępach 1-3 tego artykułu mogą być wystawiane wyłącznie przez podmioty gospodarcze, które są zarejestrowane we właściwym ministerstwie, zgodnie z art. 59 akapit pierwszy ustawy belgijskiej.</TXT></NP><NP><NO.P>9.</NO.P><TXT>Natomiast art. 57 ust. 4 tej ustawy przewiduje wyjątek od zakazu ofert wiązanych, z którego skorzystać może również podmiot gospodarczy, który nie jest uprawnionym z tytułu takiej rejestracji.</TXT></NP><NP><NO.P>10.</NO.P><TXT>Dokładniej, art. 57 ust. 4 akapit pierwszy ustawy belgijskiej zezwala podmiotom gospodarczym na oferowanie, łącznie z produktem podstawowym lub usługą podstawową, <QUOT.START ID="QS0009" REF.END="QE0009" CODE="201E"/>tytułów w postaci dokumentów uprawniających<?PAGE NO="I-3765"?> po nabyciu określonej ilości produktów lub usług do oferty nieodpłatnej lub obniżki ceny przy nabyciu podobnego produktu lub usługi, o ile korzyść taka zostanie przyznana przez tego samego sprzedawcę i nie przekracza ona jednej trzeciej ceny uprzednio nabytych produktów lub usług<QUOT.END ID="QE0009" REF.START="QS0009" CODE="201D"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>11.</NO.P><TXT>Ponadto powołany artykuł stanowi, że <QUOT.START ID="QS0010" REF.END="QE0010" CODE="201E"/>[t]ytuły powinny określać ewentualny termin ich ważności, jak również warunki oferty<QUOT.END ID="QE0010" REF.START="QS0010" CODE="201D"/> oraz, że <QUOT.START ID="QS0011" REF.END="QE0011" CODE="201E"/>jeżeli sprzedawca wycofuje ofertę, konsument ma prawo do oferowanych korzyści proporcjonalnie do dokonanych uprzednio zakupów<QUOT.END ID="QE0011" REF.START="QS0011" CODE="201D"/>.</TXT></NP><NP><NO.P>12.</NO.P><TXT>Nieodpłatna oferta w zakresie tytułów niezgodna z powyższymi przepisami może, na wniosek ministerstwa spraw gospodarczych, zainteresowanego podmiotu gospodarczego lub prywatnych organizacji ochrony praw konsumenckich, stanowić przedmiot nakazu zaniechania wydanego przez sąd gospodarczy.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>II —</NO.P><TXT>Postępowanie poprzedzające wniesienie skargi</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>13.</NO.P><TXT>Pismem z dnia <DATE ISO="19990331">31 marca 1999 r.</DATE> Komisja zwróciła uwagę Królestwa Belgii na kwestię zgodności art. 54 i 57 ustawy belgijskiej z art. 49 WE. Komisja wskazywała w nim, że powodem jej zaniepokojenia było zawiadomienie złożone przez przedsiębiorstwo z siedzibą w Niderlandach, mające za przedmiot działalność polegającą na organizowaniu na rzecz innych przedsiębiorstw konsumenckiego programu lojalnościowego o nazwie <QUOT.START ID="QS0012" REF.END="QE0012" CODE="201E"/>Air Miles<QUOT.END ID="QE0012" REF.START="QS0012" CODE="201D"/>, który chciało ono rozciągnąć na Belgię<NOTE NOTE.ID="E0004" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Przedsiębiorstwo to zwróciło się do belgijskiego ministerstwa spraw gospodarczycli z pytaniem o zgodność tego programu lojalnościowego z prawem belgijskim. Pismem z dnia <DATE ISO="19980407">7 kwietnia 1998 r.</DATE> ministerstwo odpowiedziało, że bonifikata przyznawana w ramach tego programu nie może być uznana za <QUOT.START ID="QS0013" REF.END="QE0013" CODE="201E"/>produkt podobny do produktów sprzedawanych przez sponsorów, w których imieniu działa ta spółka<QUOT.END ID="QE0013" REF.START="QS0013" CODE="201D"/>.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>14.</NO.P><TXT>Ten rodzaj działalności prowadzony jest w następujący sposób: spółka organizująca program zawiera umowę z przedsiębiorstwami zwanymi <QUOT.START ID="QS0014" REF.END="QE0014" CODE="201E"/>sponsorami<QUOT.END ID="QE0014" REF.START="QS0014" CODE="201D"/> w przedmiocie stworzenia i zarządzania programem mającym na celu podwyższenie poziomu lojalności ich klientów. Klienci otrzymują karty wyposażone w elektroniczną pamięć umożliwiającą im rejestrowanie punktów <QUOT.START ID="QS0015" REF.END="QE0015" CODE="201E"/>Air Miles<QUOT.END ID="QE0015" REF.START="QS0015" CODE="201D"/> zbieranych przy okazji zakupu produktów lub usług od przedsiębiorstw <QUOT.START ID="QS0016" REF.END="QE0016" CODE="201E"/>sponsorów<QUOT.END ID="QE0016" REF.START="QS0016" CODE="201D"/>. Po osiągnięciu określonego progu punkty te uprawniają na przykład do nieodpłatnych podróży.</TXT></NP><NP><NO.P>15.</NO.P><TXT>Królestwo Belgii odpowiedziało na to wezwanie do usunięcia uchybienia pismem z dnia <DATE ISO="19990602">2 czerwca 1999 r.</DATE> Wskazało ono w nim w szczególności, iż krajowe orzecznictwo i doktryna interpretują pojęcie <QUOT.START ID="QS0017" REF.END="QE0017" CODE="201E"/>podobieństwa<QUOT.END ID="QE0017" REF.START="QS0017" CODE="201D"/> jako zakładające, że produkty lub usługi podstawowe i produkty lub usługi oferowane nieodpłatnie lub po cenie obniżonej,<?PAGE NO="I-3766"?> są zwykle wprowadzane do sprzedaży przez ten sam kanał dystrybucji lub należą do tej samej branży działalności przemysłowej lub handlowej.</TXT></NP><NP><NO.P>16.</NO.P><TXT>Nieusatysfakcjonowana wyjaśnieniami zawartymi w tej odpowiedzi Komisja w dniu <DATE ISO="20000801">1 sierpnia 2000 r.</DATE> skierowała do Królestwa Belgii uzasadnioną opinię, w której przede wszystkim zarzuciła mu, iż stosuje w sposób dyskryminujący i nieproporcjonalny warunki <QUOT.START ID="QS0018" REF.END="QE0018" CODE="201E"/>podobieństwa<QUOT.END ID="QE0018" REF.START="QS0018" CODE="201D"/> i <QUOT.START ID="QS0019" REF.END="QE0019" CODE="201E"/>jednego sprzedawcy<QUOT.END ID="QE0019" REF.START="QS0019" CODE="201D"/> przewidziane w ustawie belgijskiej. Królestwo Belgii zostało wezwane do zastosowania się do tej opinii w terminie dwóch miesięcy.</TXT></NP><NP><NO.P>17.</NO.P><TXT>Władze belgijskie odpowiedziały na uzasadnioną opinię pismem z dnia <DATE ISO="20001016">16 października 2000 r.</DATE> W piśmie tym wskazały one przede wszystkim, iż ich zdaniem korzystniej będzie poczekać na stanowisko Komisji dotyczące projektu uregulowań wspólnotowych w dziedzinie promocji sprzedaży, aby przeprowadzić całościową reformę krajowych przepisów w dziedzinie ofert wiązanych, zamiast dokonywać pojedynczej zmiany samego tylko art. 57 ust. 4 ustawy belgijskiej.</TXT></NP><NP><NO.P>18.</NO.P><TXT>Również ta odpowiedź nie przekonała Komisji, która na podstawie art. 226 WE pismem złożonym w sekretariacie Trybunału w dniu <DATE ISO="20030703">3 lipca 2003 r.</DATE> wniosła niniejszą skargę.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>III —</NO.P><TXT>Skarga</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>19.</NO.P><TXT>Niniejszą skargą Komisja wnosi do Trybunału o <QUOT.START ID="QS0020" REF.END="QE0020" CODE="201E"/>stwierdzenie, iż Królestwo Belgii, stosując w sposób dyskryminujący i nieproporcjonalny warunki <QUOT.START ID="QS0021" REF.END="QE0021" CODE="00BB"/>podobieństwa<QUOT.END ID="QE0021" REF.START="QS0021" CODE="00AB"/> i <QUOT.START ID="QS0022" REF.END="QE0022" CODE="00BB"/>jednego sprzedawcy<QUOT.END ID="QE0022" REF.START="QS0022" CODE="00AB"/> w odniesieniu do produktów i usług nabywanych przez konsumenta, z jednej strony, i produktów lub usług udostępnianych nieodpłatnie lub po cenach obniżonych w ramach programu lojalnościowego, z drugiej strony, jako przesłankę wstępną dla prowadzenia takiego programu jako transgranicznego świadczenia usług pomiędzy przedsiębiorstwami, uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy art. 49 WE<QUOT.END ID="QE0020" REF.START="QS0020" CODE="201D"/>. Komisja wnosi również do Trybunału o zasądzenie od Królestwa Belgii kosztów postępowania.</TXT></NP><NP><NO.P>20.</NO.P><TXT>Królestwo Belgii żąda stwierdzenia niedopuszczalności skargi, jej bezzasadności oraz obciążenia Komisji kosztami postępowania.</TXT></NP><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>A —</NO.P><TXT>W przedmiocie dopuszczalności</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>21.</NO.P><TXT>Rząd belgijski podnosi, że skarga jest niedopuszczalna z uwagi na zbyt długi,<?PAGE NO="I-3767"?> prawie trzyletni, odstęp czasu dzielący odpowiedź Królestwa Belgii na uzasadnioną opinię od wniesienia skargi do Trybunału.</TXT></NP><NP><NO.P>22.</NO.P><TXT>Taka zwłoką jest niezgodna z zasadami pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań. Rząd belgijski uważa w szczególności, iż miał prawo uznać, że udzielona przezeń odpowiedź na uzasadnioną opinię była satysfakcjonująca, ze względu na brak jej zakwestionowania przez Komisję w tym okresie. Wniesienie niniejszej skargi do Trybunału nastąpiło zatem <QUOT.START ID="QS0023" REF.END="QE0023" CODE="201E"/>wbrew uzasadnionym oczekiwaniom<QUOT.END ID="QE0023" REF.START="QS0023" CODE="201D"/> Królestwa Belgii<NOTE NOTE.ID="E0005" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zobacz odpowiedź na skargę, str. 11.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>23.</NO.P><TXT>Moim zdaniem argumenty te nie mają znaczenia w świetle orzecznictwa Trybunału dotyczącego związku pomiędzy uprawnieniami dyskrecjonalnymi Komisji w zakresie przebiegu i wyniku postępowania poprzedzającego wniesienie skargi, z jednej strony, a niezbędną ochroną prawa do obrony przysługującego państwu członkowskiemu, w odniesieniu do którego wszczęte zostało postępowanie na podstawie art. 226 WE, z drugiej.</TXT></NP><NP><NO.P>24.</NO.P><TXT>Wiadomo bowiem, że od swobodnego uznania Komisji zależy nie tylko skorzystanie przez nią z uprawnienia do wniesienia skargi do Trybunału, ale także moment, który uzna ona za korzystny, by to uczynić. Zasada ta została przez Trybunał sformułowana w następujący sposób: <QUOT.START ID="QS0024" REF.END="QE0024" CODE="201E"/>wykonywanie prawa do wniesienia skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa [...] nie jest ograniczone żadnym określonym wcześniej terminem, ponieważ natura i cel tego postępowania zakładają przyznanie Komisji swobody uznania co do tego, jakie środki i terminy będą najstosowniejsze w celu usunięcia ewentualnych uchybień<QUOT.END ID="QE0024" REF.START="QS0024" CODE="201D"/><NOTE NOTE.ID="E0006" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="19711214">14 grudnia 1971 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="7/71" YEAR="1971" PAGE.ECR="1003">7/71 Komisja przeciwko Francji, Rec. str. 1003, pkt 5</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>25.</NO.P><TXT>Ta zasada jest jednak złagodzona w sytuacjach, gdy <QUOT.START ID="QS0025" REF.END="QE0025" CODE="201E"/>nadmiernie przedłużające się postępowanie poprzedzające wniesienie skargi [...] mogłoby utrudnić zainteresowanemu państwu odpieranie argumentów Komisji, a przez to naruszyć jego prawo do obrony<QUOT.END ID="QE0025" REF.START="QS0025" CODE="201D"/><NOTE NOTE.ID="E0007" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="19910516">16 maja 1991 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-96/89" YEAR="1991" PAGE.ECR="I-2461">C-96/89 Komisja przeciwko Niderlandom, Rec. str. I-2461, pkt 16</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>. Ciężar udowodnienia negatywnego wpływu przedłużania się postępowania poprzedzającego wniesienie skargi na prowadzenie obrony spoczywa na państwie członkowskim, przeciwko któremu kierowana jest skarga o stwierdzenie uchybienia.</TXT></NP><NP><NO.P>26.</NO.P><TXT>W tym względzie, bez potrzeby wypowiadania się przez Trybunał co do tego, czy w niniejszej sprawie okres pomiędzy odpowiedzią państwa członkowskiego na uzasadnioną opinię a wniesieniem skargi był zbyt długi, wystarczy moim zdaniem podnieść, iż Królestwo Belgii nie przedstawiło żadnego konkretnego argumentu na poparcie tezy, że okres ten miał wpływ na sposób prowadzenia jego obrony<NOTE NOTE.ID="E0008" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zobacz podobnie wyrok z dnia <DATE ISO="20000912">12 września 2000 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-359/97" YEAR="2000" PAGE.ECR="I-6355">C-359/97 Komisja przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, Rec. str. I-6355</REF.DOC.ECR>. W tej sprawie od odpowiedzi Zjednoczonego Królestwa na uzasadnioną opinię do wniesienia skargi upłynęło prawie osiem lat.</P></NOTE>.</TXT></NP><?PAGE NO="I-3768"?><NP><NO.P>27.</NO.P><TXT>Wszystkie argumenty przedstawione przez Królestwo Belgii zmierzają w rzeczywistości jedynie do krytyki skorzystania przez Komisję ze swobody uznania co do przebiegu postępowania wszczętego na podstawie art. 226 WE z jednej strony, a z drugiej sposobu, w jaki przeprowadzenie tego postępowania zostało skoordynowane z rozpoczętą na poziomie wspólnotowym debatą nad projektem uregulowań dotyczących promocji sprzedaży.</TXT></NP><NP><NO.P>28.</NO.P><TXT>Tak więc wydaje się, iż sformułowane przez Królestwo Belgii zastrzeżenie co do dopuszczalności skargi opiera się w zasadzie na argumencie, że Komisja powinna była inaczej niż przez wniesienie skargi do Trybunału odpowiedzieć na skierowane do niej przez to państwo członkowskie w dniu <DATE ISO="20001016">16 października 2000 r.</DATE> pismo stanowiące odpowiedź na uzasadnioną opinię.</TXT></NP><NP><NO.P>29.</NO.P><TXT>Otóż Trybunał orzekał już, że <QUOT.START ID="QS0026" REF.END="QE0026" CODE="201E"/>nawet przy założeniu, że postępowanie sporne zostało wszczęte w drodze skargi Komisji bez uwzględnienia ewentualnych nowych okoliczności faktycznych lub prawnych przytoczonych przez zainteresowane państwo członkowskie w odpowiedzi na uzasadnioną opinię, prawo tego państwa do obrony nie zostaje z tego powodu naruszone. Państwo to może bowiem podnosić powyższe okoliczności w ramach postępowania spornego, począwszy od pierwszej czynności procesowej podjętej w celu obrony. Zadaniem Trybunału będzie ocenić ich znaczenie dla rozstrzygnięcia skargi o stwierdzenie uchybienia<QUOT.END ID="QE0026" REF.START="QS0026" CODE="201D"/><NOTE NOTE.ID="E0009" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="19980519">19 maja 1998 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-3/96" YEAR="1998" PAGE.ECR="I-3031">C-3/96 Komisja przeciwko Niderlandom, Rec. str. I-3031, pkt 20</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>30.</NO.P><TXT>Dlatego też nie można czynić Komisji zarzutu z tego, że nie zajęła stanowiska co do argumentacji przedstawionej przez Królestwo Belgii w odpowiedzi na uzasadnioną opinię.</TXT></NP><NP><NO.P>31.</NO.P><TXT>Mając na uwadze powyższe, uważam, iż zastrzeżenie rządu belgijskiego co do dopuszczalności skargi nie zasługuje na uwzględnienie.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P>B —</NO.P><TXT>Co do istoty sprawy</TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT>Przedmiot skargi</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>32.</NO.P><TXT>Dla dokonania oceny zarzutów przedstawionych przez Komisję na poparcie niniejszej skargi należy przede wszystkim dokładnie określić jej przedmiot.</TXT></NP><NP><NO.P>33.</NO.P><TXT>Jak wcześniej wskazałem, Komisja zarzuca Królestwu Belgii, iż uchybiło ono zobowiązaniom, jakie na nim ciążą na mocy art. 49 WE, <HT TYPE="ITALIC">poprzez stosowanie w sposób dyskryminujący i nieproporcjonalny</HT> warunków <QUOT.START ID="QS0027" REF.END="QE0027" CODE="201E"/>podobieństwa<QUOT.END ID="QE0027" REF.START="QS0027" CODE="201D"/> i <QUOT.START ID="QS0028" REF.END="QE0028" CODE="201E"/>jednego sprzedawcy<QUOT.END ID="QE0028" REF.START="QS0028" CODE="201D"/>, figurujących w art. 57 ust. 4 akapit pierwszy ustawy belgijskiej, jako przesłanek wstępnych dla prowadzenia w tym państwie członkowskim<?PAGE NO="I-3769"?> programu Iojalnościowego dla konsumentów jako transgranicznego świadczenia usług pomiędzy przedsiębiorstwami.</TXT></NP><NP><NO.P>34.</NO.P><TXT>Z przedstawionych w skardze żądań wynika jasno, iż skarga ta wcale nie dotyczy <HT TYPE="ITALIC">literalnego brzmienia</HT> art. 57 ust. 4 akapit pierwszy ustawy belgijskiej, lecz wyłącznie zarzutów dotyczących dyskryminującego i nieproporcjonalnego <HT TYPE="ITALIC">stosowania</HT> warunków zawartych w tym przepisie.</TXT></NP><NP><NO.P>35.</NO.P><TXT>Komisja potwierdziła zresztą tę okoliczność wyraźnie w trakcie rozprawy, odpowiadając na pytanie Trybunału.</TXT></NP><NP><NO.P>36.</NO.P><TXT>Z uwagi na przedmiot niniejszej skargi, taki jak go sprecyzowała Komisja, wyłączone jest więc badanie przez Trybunał in abstracto zgodności ww. przepisu z art. 49 WE.</TXT></NP><NP><NO.P>37.</NO.P><TXT>Celem skargi jest zatem wyłącznie orzeczenie przez Trybunał, czy stosowanie art. 57 ust. 4 akapit pierwszy ustawy belgijskiej przez władze krajowe, to jest przez administrację krajową i przez sądy krajowe, jest sprzeczne z art. 49 WE.</TXT></NP></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P>2.</NO.P><TXT>Dowód na istnienie uchybienia</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>38.</NO.P><TXT>Ponieważ Komisja wyraźnie ograniczyła zakres skargi do kwestii dyskryminującego i nieproporcjonalnego stosowania w Belgii warunków <QUOT.START ID="QS0029" REF.END="QE0029" CODE="201E"/>podobieństwa<QUOT.END ID="QE0029" REF.START="QS0029" CODE="201D"/> i <QUOT.START ID="QS0030" REF.END="QE0030" CODE="201E"/>jednego sprzedawcy<QUOT.END ID="QE0030" REF.START="QS0030" CODE="201D"/> figurujących w ustawie belgijskiej, to do niej należy dostarczenie Trybunałowi materiału dowodowego wystarczającego, aby wykazać, w tak zakreślonych ramach, uchybienie przez to państwo członkowskie zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy art. 49 WE.</TXT></NP><NP><NO.P>39.</NO.P><TXT>Przypominam w tym względzie, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, to Komisja zobowiązana jest do wykazania istnienia zarzucanego uchybienia i dostarczenia Trybunałowi dowodów potrzebnych do sprawdzenia przezeń istnienia tego uchybienia, przy czym Komisja nie może opierać się na jakimkolwiek domniemaniu<NOTE NOTE.ID="E0010" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zobacz w szczególności wyroki: z dnia <DATE ISO="19820525">25 maja 1982 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="96/81" YEAR="1982" PAGE.ECR="1791">96/81 Komisja przeciwko Niderlandom, Rec. str. 1791, pkt 6</REF.DOC.ECR>, z dnia <DATE ISO="19900320">20 marca 1990 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-62/89" YEAR="1990" PAGE.ECR="I-925">C-62/89 Komisja przeciwko Francji, Iíec. str. I-925, pkt 37</REF.DOC.ECR>, z dnia <DATE ISO="19970529">29 maja 1997 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-300/95" YEAR="1997" PAGE.ECR="I-2649">C-300/95 Komisia przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, Rec. sir. I-2649, pkt 31</REF.DOC.ECR>, z dnia <DATE ISO="19990909">9 września 1999 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-217/97" YEAR="1999" PAGE.ECR="I-5087">C-217/97 Komisja przeciwko Niemcom, Rec. str. I-5087, pkt 22</REF.DOC.ECR>, z dnia <DATE ISO="20040429">29 kwietnia 2004 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-194/01" YEAR="2004" PAGE.ECR="I-4579">C-194/01 Komisja przeciwko Austrii, Ree. str. I-4579, pkt 34</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>40.</NO.P><TXT>Uważam, iż w niniejszej sprawie Komisja nie dostarcza Trybunałowi wystarczających dowodów dla wykazania, że Królestwo Belgii uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy art. 49 WE.</TXT></NP><?PAGE NO="I-3770"?><NP><NO.P>41.</NO.P><TXT>Bowiem gdy skarga, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, dotyczy rzeczywistego wykonywania przepisu krajowego, dla wykazania uchybienia państwa członkowskiego należy przedstawić dowody mające charakter szczególny w porównaniu do dowodów przedstawianych zwykle, gdy skarga o stwierdzenie uchybienia dotyczy jedynie treści przepisu krajowego.</TXT></NP><NP><NO.P>42.</NO.P><TXT>W tej ostatniej sytuacji, występującej w przeważającej większości przypadków, porównanie brzmienia zaskarżonych przepisów krajowych z właściwą normą wspólnotową może wystarczyć, aby stwierdzić istnienie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.</TXT></NP><NP><NO.P>43.</NO.P><TXT>Natomiast gdy przedmiotem skargi jest stosowanie przepisu krajowego, uchybienie może zostać stwierdzone wyłącznie poprzez wystarczająco udokumentowany i szczegółowy dowód praktyki zarzucanej krajowej administracji lub sądom krajowym, którą można przypisać państwu członkowskiemu, w odniesieniu do którego wszczęte zostało postępowanie.</TXT></NP><NP><NO.P>44.</NO.P><TXT>Otóż stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie Komisja nie przedstawiła takiego dowodu.</TXT></NP><NP><NO.P>45.</NO.P><TXT>Po pierwsze, jeśli chodzi o krajową praktykę administracyjną, co do której czyniony jest Królestwu Belgii zarzut, podzielam opinię rządu belgijskiego, zgodnie z którą okoliczność, iż niektóre przedsiębiorstwa z siedzibą w Belgii wdrażają programy lojalnościowe wątpliwe z punktu widzenia art. 57 ust. 4 akapit pierwszy ustawy belgijskiej, a mimo to właściwe organy administracji nie kierują do sądów krajowych powództw o nakazanie zaniechania, nie wystarcza, aby wykazać, iż artykuł ten jest stosowany w sposób dyskryminujący.</TXT></NP><NP><NO.P>46.</NO.P><TXT>Uważam bowiem, iż przykłady przytoczone przez Komisję nie dowodzą, że administracja belgijska stosuje warunki wymienione w tym artykule w różny sposób, w zależności od tego, czy zainteresowane przedsiębiorstwo znajduje się na terytorium belgijskim, czy poza nim.</TXT></NP><NP><NO.P>47.</NO.P><TXT>Ponadto inne przykłady przywołane przez Królestwo Belgii w odpowiedzi na skargę dowodzą, iż, przeciwnie, przed sądy belgijskie są wytaczane powództwa przeciwko akcjom promocyjnym sprzecznym z ustawą belgijską<NOTE NOTE.ID="E0011" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zobacz odpowiedź na skargę, str. 21 i 22.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>48.</NO.P><TXT>Po drugie, należy uściślić, iż pomimo że postępowanie państwa polegające na określonej praktyce administracyjnej sprzecznej<?PAGE NO="I-3771"?> z wymogami prawa wspólnotowego może stanowić uchybienie w rozumieniu art. 226 WE<NOTE NOTE.ID="E0012" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zobacz w szczególności wyroki: z dnia <DATE ISO="19880714">14 lipca 1988 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="298/86" YEAR="1988" PAGE.ECR="4343">298/86 Komisja przeciwko Belgii, Rec. str. 4343</REF.DOC.ECR>, i z dnia <DATE ISO="20041202">2 grudnia 2004 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-41/02" YEAR="2004" PAGE.ECR="I-11375">C-41/02 Komisja przeciwko Niderlandom, Ree. str. I-11375</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>, dodatkowo taka praktyka administracyjna powinna zdaniem Trybunału <QUOT.START ID="QS0031" REF.END="QE0031" CODE="201E"/>wykazywać w pewnym stopniu charakter trwały i powszechny<QUOT.END ID="QE0031" REF.START="QS0031" CODE="201D"/><NOTE NOTE.ID="E0013" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20040429">29 kwietnia 2004 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-387/99" YEAR="2004" PAGE.ECR="I-3751">C-387/99 Komisja przeciwko Niemcom, Rec. str. I-3751, pkt 42</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>49.</NO.P><TXT>Otóż Komisja w ramach niniejszej skargi nie wykazuje istnienia praktyki administracyjnej charakteryzującej się wymaganymi przez Trybunał trwałością i powszechnością.</TXT></NP><NP><NO.P>50.</NO.P><TXT>Zatem uwzględnienie faktów, które leżą u podstaw zawiadomienia złożonego przez przedsiębiorstwo organizujące program lojal-nościowy <QUOT.START ID="QS0032" REF.END="QE0032" CODE="201E"/>Air Miles<QUOT.END ID="QE0032" REF.START="QS0032" CODE="201D"/> nie wystarczy, aby wykazać istnienie po stronie państwa uchybienia polegającego na ustalonej praktyce dyskryminującego i nieproporcjonalnego stosowania warunków <QUOT.START ID="QS0033" REF.END="QE0033" CODE="201E"/>podobieństwa<QUOT.END ID="QE0033" REF.START="QS0033" CODE="201D"/> i <QUOT.START ID="QS0034" REF.END="QE0034" CODE="201E"/>jednego sprzedawcy<QUOT.END ID="QE0034" REF.START="QS0034" CODE="201D"/><NOTE NOTE.ID="E0014" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Owszem, Trybunał mógł orzec, iż w szczególnym kontekście rynku charakteryzującego się obecnością zaledwie kilku przedsiębiorstw, jak to jest w przypadku rynku urzqdz http://urzqdz.cneń do pieczętowania przesyłek pocztowych, stosunek administracji krajowej wobec jedynego przedsiębiorstwa mógł stanowić podstawę stwierdzenia uchybienia po stronic państwa (wyrok z dnia <DATE ISO="19850509">9 maja 1985 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="21/84" YEAR="1985" PAGE.ECR="1355">21/84 Komisja przeciwko Francji, Rec. str. 1355, pkt 13</REF.DOC.ECR>). Jednakże niniejsza sprawa, przeciwnie, dotyczy rynku promocji sprzedaży, na który składa się duża liczba podmiotów gospodarczych.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>51.</NO.P><TXT>Co więcej, zwracam uwagę, iż odpowiedź belgijskiego ministerstwa spraw gospodarczych, choć negatywna, udzielona przedsiębiorstwu organizującemu program lojalnoś-ciowy <QUOT.START ID="QS0035" REF.END="QE0035" CODE="201E"/>Air Miles<QUOT.END ID="QE0035" REF.START="QS0035" CODE="201D"/>, co do zgodności tego programu z prawem belgijskim, miała jedynie charakter opinii, a nie decyzji odmawiającej rozszerzenia programu <QUOT.START ID="QS0036" REF.END="QE0036" CODE="201E"/>Air Miles<QUOT.END ID="QE0036" REF.START="QS0036" CODE="201D"/> na Belgię.</TXT></NP><NP><NO.P>52.</NO.P><TXT>Po trzecie i ostatnie, jeśli chodzi o wykładnię prawa stosowaną przez belgijskie sądy, przypomnieć należy, iż Trybunał w sposób bardzo jasny określił warunki, w których krajowa praktyka sądowa może stanowić uchybienie przez państwo członkowskie zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy art. 226 WE<NOTE NOTE.ID="E0015" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Wyrok z dnia <DATE ISO="20031209">9 grudnia 2003 r.</DATE> w sprawie <REF.DOC.ECR EDITION="GEN" NO.CASE="C-129/00" YEAR="2003" PAGE.ECR="I-14637">C-129/00 Komisja przeciwko Włochom, Rec str. I-14637</REF.DOC.ECR>.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>53.</NO.P><TXT>Tak więc Trybunał orzekł, iż <QUOT.START ID="QS0037" REF.END="QE0037" CODE="201E"/>nie mogą być brane pod uwagę odosobnione lub wyraźnie mniejszościowe decyzje sądów w kontekście orzeczniczym zdominowanym przez odmienny kierunek, ani też wykładnia sprzeczna z wykładnią dokonaną przez krajowy sąd najwyższy. Co innego, gdy rozpowszechniona wykładnia orzecznicza nie jest korygowana przez sąd najwyższy, a nawet jest przezeń potwierdzona<QUOT.END ID="QE0037" REF.START="QS0037" CODE="201D"/><NOTE NOTE.ID="E0016" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Ibidem, pkt 32.</P></NOTE>.</TXT></NP><?PAGE NO="I-3772"?><NP><NO.P>54.</NO.P><TXT>Orzecznictwo krajowe może więc stanowić uchybienie przez państwo członkowskie zobowiązaniom, które na nim ciążą wyłącznie wtedy, gdy ma ono <QUOT.START ID="QS0038" REF.END="QE0038" CODE="201E"/>charakter strukturalny<QUOT.END ID="QE0038" REF.START="QS0038" CODE="201D"/><NOTE NOTE.ID="E0017" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zobacz opinia rzecznika generalnego Geelhoeda w ww. sprawie Komisja przeciwko Włochom, pkt 114.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>55.</NO.P><TXT>W ramach skargi o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wniesionej na podstawie art. 226.WE, do Komisji należy wykazanie, że zachodzi taki przypadek.</TXT></NP><NP><NO.P>56.</NO.P><TXT>Zauważyć należy, iż Komisja opiera swoją analizę głównie na tym, że jej zdaniem w prawie belgijskim przeważa wykładnia, zgodnie z którą oferta wiązana spełnia warunek <QUOT.START ID="QS0039" REF.END="QE0039" CODE="201E"/>podobieństwa<QUOT.END ID="QE0039" REF.START="QS0039" CODE="201D"/>, o ile produkty lub usługi podstawowe i produkty lub usługi oferowane nieodpłatnie albo po obniżonej cenie są zwykle wprowadzane do sprzedaży przez tę samą branżę działalności przemysłowej lub handlowej.</TXT></NP><NP><NO.P>57.</NO.P><TXT>Według Komisji zasada zakazująca ofert wiązanych dotyczących produktów, które nie są podobne, jest w praktyce obchodzona z korzyścią dla mających siedzibę w Belgii przedsiębiorstw dysponujących własną siecią dystrybucji. Komisja wskazuje, iż <QUOT.START ID="QS0040" REF.END="QE0040" CODE="201E"/>[p]owyż-sze obejście ogólnej zasady zostało ułatwione poprzez dokonaną przez sądy wykładnię pojęcia podobieństwa<QUOT.END ID="QE0040" REF.START="QS0040" CODE="201D"/><NOTE NOTE.ID="E0018" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zobacz pkt 21 skargi.</P></NOTE>.</TXT></NP><NP><NO.P>58.</NO.P><TXT>Jednakże w niniejszej sprawie Komisja nie przytacza żadnego orzeczenia sądów belgijskich w celu zaprezentowania nurtu orzeczniczego, na którym opiera ona swoją analizę.</TXT></NP><NP><NO.P>59.</NO.P><TXT>Co prawda Królestwo Belgii w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia uchybienia samo stwierdziło, iż krajowe orzecznictwo i doktryna interpretują pojęcie <QUOT.START ID="QS0041" REF.END="QE0041" CODE="201E"/>podobieństwa<QUOT.END ID="QE0041" REF.START="QS0041" CODE="201D"/> jako zakładające, że produkty lub usługi podstawowe i produkty lub usługi oferowane nieodpłatnie lub po obniżonej cenie są zwykle wprowadzane do sprzedaży przez ten sam kanał dystrybucji lub należą do tej samej branży działalności przemysłowej lub handlowej. Na poparcie tej wykładni Królestwo Belgii przytacza również orzeczenie tribunal de commerce de Bruxelles (sądu gospodarczego w Brukseli) z dnia <DATE ISO="19780626">26 czerwca 1978 r.</DATE><NOTE NOTE.ID="E0019" NUMBERING.CONTINUED="YES"><P>Zobacz odpowiedź na skargę, str. 23.</P></NOTE></TXT></NP><NP><NO.P>60.</NO.P><TXT>Uważam jednak, że okoliczność powyższa nie zwalnia Komisji z obowiązku dostarczenia Trybunałowi szczegółowych dowodów w celu wykazania istnienia i objaśnienia<?PAGE NO="I-3773"?> krajowego nurtu orzeczniczego, na który się powołuje.</TXT></NP><NP><NO.P>61.</NO.P><TXT>Dostarczenie tych danych byłoby w niniejszej sprawie tym bardziej pożądane, że wszystkie wywody Królestwa Belgii poświęcone pojęciu <QUOT.START ID="QS0042" REF.END="QE0042" CODE="201E"/>podobieństwa<QUOT.END ID="QE0042" REF.START="QS0042" CODE="201D"/> zawarte w odpowiedzi na skargę, jak również twierdzenia jego pełnomocnika na rozprawie, ostatecznie potwierdzają tezę, iż wykładnia tego pojęcia przyjęta przez belgijskie orzecznictwo i doktrynę, nie jest jednolita.</TXT></NP><NP><NO.P>62.</NO.P><TXT>Biorąc pod uwagę całość powyższych rozważań, sądzę, iż Komisja nie dostarczyła dowodu na to, że Królestwo Belgii uchybiło zobowiązaniom, które na nim ciążą na mocy art. 49 WE, stosując w sposób dyskryminujący i nieproporcjonalny warunki <QUOT.START ID="QS0043" REF.END="QE0043" CODE="201E"/>podobieństwa<QUOT.END ID="QE0043" REF.START="QS0043" CODE="201D"/> i <QUOT.START ID="QS0044" REF.END="QE0044" CODE="201E"/>jednego sprzedawcy<QUOT.END ID="QE0044" REF.START="QS0044" CODE="201D"/> w odniesieniu do produktów i usług nabywanych przez konsumenta, z jednej strony, i produktów lub usług udostępnianych nieodpłatnie lub po cenach obniżonych w ramach programu lojalnościowego, z drugiej strony, jako przesłanki wstępnej dla prowadzenia takiego programu jako transgranicznego świadczenia usług pomiędzy przedsiębiorstwami.</TXT></NP></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P>IV —</NO.P><TXT>Wnioski</TXT></NP></TI></TITLE><NP><NO.P>63.</NO.P><TXT>W związku z powyższym proponuję, aby Trybunał oddalił, z uwagi na brak dowodów, skargę wniesioną przez Komisję Wspólnot Europejskich i zgodnie z art. 69 § 2 akapit pierwszy regulaminu obciążył ją kosztami postępowania.</TXT></NP></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>