76/915/EEG: Beschikking van de Commissie van 1 december 1976 inzake een procedure op grond van artikel 85 van het E.E.G.-Verdrag (IV/29.018 - Miller International Schallplatten GmbH) (Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek)
Publicatieblad Nr. L 357 van 29/12/1976 blz. 0040 - 0043
++++ BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 1 december 1976 inzake een procedure op grond van artikel 85 van het E.E.G.-Verdrag ( IV/29.018 - Miller International Schallplatten GmbH ) ( Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek ) ( 76/915/EEG ) DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN , Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap , en met name op artikel 85 , Gelet op Verordening nr . 17 van de Raad van 6 februari 1962 ( 1 ) , en met name op de artikelen 3 en 15 , Gezien het besluit van de Commissie van 23 februari 1976 om tegen de onderneming Miller International Schallplatten GmbH , Quickborn bij Hamburg , een procedure in te leiden , Gehoord deze onderneming conform artikel 19 , lid 1 , van Verordening nr . 17 juncto Verordening nr . 99/63/EEG ( 2 ) , Gezien het door het Adviescomité voor Mededingingsregelingen en economische machtsposities op 6 juli 1976 conform artikel 10 van Verordening nr . 17 uitgebrachte advies , I . De feiten 1 . Overwegende dat de onderneming Miller International Schallplatten GmbH , Quickborn , hierna " onderneming " te noemen , geluidsdragers ( grammofoonplaten , geluidsbanden en muziekcassetten ) vervaardigt , die zij onder de merken " Europa " en " Sonic " in de handel brengt ; dat een derde merk dat door deze onderneming tot dusver werd gevoerd , t.w . het merk " Somerset " , niet meer op de markt is . 2 . Overwegende dat het bij de door de onderneming gefabriceerde geluidsdragers uitsluitend gaat om zg . laaggeprijsde waar , die de consument momenteel voor een prijs van ten hoogste 12,80 DM wordt geleverd ; dat deze lage prijsstelling mogelijk wordt , omdat de versies van de door de onderneming gefabriceerde geluidsdragers meestal door onbekende vertolkers worden gemaakt ; dat de onderneming bij haar opnamen geen gebruik maakt van internationale sterren of befaamde kunstenaars ; dat deze integendeel in zg . " cover-versies " door anonieme vertolkers tegen betaling van een honorarium ineens , geluids - en woordgetrouw worden gecopieerd . 3 . Overwegende dat het repertoire van de onderneming voornamelijk bestaat uit amusementsmuziek en wel uit een kinderprogramma in het Duits , dat ongeveer de helft van het aangeboden platenprogramma omvat , uit Duitse hitparades en volksmuziek en in geringere omvang in het Engels gezongen programma's en instrumentale muziek . 4 . Overwegende dat de onderneming haar aandeel stuks in de totale geluidsdragermarkt in de Bondsrepubliek Duitsland over 1975 heeft becijferd op ... % en haar aandeel stuks in de Duitse export over hetzelfde jaar op ... % . Overwegende dat de onderneming zich geheel bevindt in het bezit van de Amerikaanse grammofoonplatenmaatschappij MCA Records Inc . , waarvan de MCA Inc . in Universal City de overkoepelende maatschappij is . 5 . Overwegende dat de onderneming voor het in de handel brengen van haar produkten in Elzas-Lotharingen en in Nederland alleenverkoopovereenkomsten heeft gesloten ; dat de overeenkomst met de Franse alleenverkoper van 11 juni 1971 onder nr . 5 de volgende bepaling inhoudt : " Voor alle Miller-produkten bestaat een principieel exportverbod uit Elzas-Lotharingen naar andere landen " . Overwegende dat de overeenkomst met de Nederlandse alleenverkoper van 15 november 1973 onder nr . 9 het volgende bepaalt - dat echter op grond van een addendum bij de overeenkomst niet van kracht is geworden - : " In overeenstemming met de E.E.G.-voorschriften inzake rechten en uitvoerrechten op goederen gaan Delta ( de alleenverkoper ) en Miller de volgende overeenkomst aan : Gezien het feit dat Miller Delta voor haar contractsgebied een exclusief recht verleent , zal Delta er in overeenstemming met de geest van de overeenkomst van afzien de contractsprodukten zonder uitdrukkelijke toestemming van Miller uit Nederland te exporteren , zodat importeurs of licentiehouders van Miller buiten Nederland niet worden benadeeld . " . Overwegende dat er binnen de gemeenschappelijke markt - afgezien van de beide bovengenoemde alleenverkopers - zonder formele contractuele basis exclusieve importeurs voor de onderneming in België , Luxemburg en Denemarken optreden ; dat de onderneming voor Italië tot en met 31 december 1975 een exclusieve licentie voor fabricage en verkoop van haar " Europa " - en " Somerset " -programma's had verleend . 6 . Overwegende dat de onderneming in haar verkoop - en leveringsvoorwaarden ( binnenland ) onder nr . 9 ( verkoop naar het buitenland ) sinds ongeveer 1970 de volgende bepaling toepaste : " Alle grammofoonplaten van de door ons geleverde merken mogen niet worden geëxporteerd . Bij inbreuk op dit voorschrift behouden wij ons het recht voor , niet meer aan de koper te leveren en hem aansprakelijk te houden bij schadevergoedingsacties uit het buitenland , die in verband met een dergelijke export tegen ons worden ingesteld . " Overwegende dat deze bepaling in de sinds 1 augustus 1974 voor alle binnenlandse en buitenlandse afnemers geldende verkoop - , leverings - en betalingsvoorwaarden onder nr . IX ( verkoop naar het buitenland ) de volgende redactie kreeg : " De doorverkoop van de door ons geleverde waren naar het buitenland is de koper principieel verboden . Bij inbreuken behouden wij ons uitdrukkelijk het recht voor , de betrokken koper niet langer te leveren , en voorts jegens hem regres te nemen voor vorderingen tot schadevergoeding die tegen ons door buitenlandse rechthebbenden worden ingesteld . " . 7 . Overwegende dat de onderneming na interventie van de Commissie op grond van een klacht tegen het in de verkoop - en leveringsvoorwaarden ( binnenland ) vervatte exportverbod bij brief van 7 mei 1975 heeft medegedeeld dat zij in de toekomst dergelijke exportverboden niet meer zou overeenkomen en haar klanten , voor zover er in oude contracten nog exportverboden aanwezig zouden zijn , aan deze verboden niet meer zou binden . Overwegende dat de onderneming de Commissie bij brief van 3 november 1975 een nieuwe versie van haar verkoop - , leverings - en betalingsvoorwaarden heeft voorgelegd , waarin deze verboden niet meer voorkwamen . 8 . Overwegende dat de onderneming Miller International Schallplatten GmbH met de betrokken verboden beoogde de export van geluidsdragers naar andere landen , met name naar andere landen van de E.E.G . , te verhinderen om haar daar gevestigde exclusieve importeurs of licentiehouders tegen concurrentienadelen te beschermen . II . Toepasselijkheid van artikel 85 , lid 1 , van het E.E.G.-Verdrag 9 . Overwegende dat volgens artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag met de gemeenschappelijke markt onverenigbaar en verboden zijn alle overeenkomsten tussen ondernemingen welke de handel tussen Lid-Staten ongunstig kunnen beïnvloeden en ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd , beperkt of vervalst . 10 . Overwegende dat de door de onderneming met de Franse alleenverkoper gesloten alleenverkoopovereenkomst een overeenkomst tussen ondernemingen is ; dat hetzelfde geldt voor de door de onderneming toegepaste commerciële voorwaarden , aangezien deze noodzakelijkerwijze het onderwerp van de overeenkomsten tussen de onderneming en haar afnemers uitmaken . 11 . Overwegende dat deze overeenkomsten ertoe strekten en ten gevolge hadden dat de export van de contractsprodukten naar de andere E.E.G.-landen werd verhinderd ; dat zij derhalve ten doel en ten gevolge hadden dat de mededinging werd beperkt , die de afnemers van de onderneming door middel van export van de contractsprodukten naar de andere gemeenschapslanden zouden hebben kunnen doen ontstaan . 12 . Overwegende dat bij de beoordeling van onderhavige concurrentiebeperking niet kan worden uitgegaan van het aandeel dat de onderneming op de markt voor geluidsdragers in totaal bezat , omdat zij voornamelijk geluidsdragers met amusementsmuziek fabriceert . Dat amusementsmuziek en ernstige muziek gezien hun bijzondere eigenschappen slechts in geringe mate onderling verwisselbaar zijn ; dat geluidsdragers op het gebied van de amusementsmuziek derhalve een afzonderlijke markt vormen ; dat , aangezien in de Duitse Bondsrepubliek van de totale verkoop van geluidsdragers ongeveer 90 % betrekking heeft op amusementsmuziek , derhalve het aandeel in stuks van de onderneming , dat op de markt voor geluidsdragers in totaal ... % bedraagt in verhouding tot den markt voor geluidsdragers met amusementsmuziek in de Duitse Bondsrepubliek ongeveer ... % betekent . 13 . Overwegende dat bovendien in aanmerking dient te worden genomen dat de produktie van de onderneming ongeveer voor de helft uit een kinderprogramma bestaat ; dat de onderneming op deze markt in de Duitse Bondsrepubliek een leidende positie inneemt . 14 . Onderwegende dat alhoewel het programma van de onderneming ongeveer voor de helft bestaat uit kindergrammofoonplaten in de Duitse taal en voor het overige grotendeels uit Duitse hitparades en volksmuziek , de afnemers van de onderneming in staat waren door export van contractsprodukten naar de andere landen van de gemeenschappelijke markt mededinging te doen ontstaan , omdat de afzet van dit programma niet , b.v . om taalkundige redenen , tot het gebied van de Bondsrepubliek Duitsland beperkt blijft , zoals uit het aandeel in stuks van de onderneming in de Duitse export van grammofoonplaten in 1975 van ... % blijkt ; dat veeleer andere gemeenschapslanden als importland in aanmerking komen , omdat de bevolking van deze landen , zij het slechts in de aan de Bondsrepubliek Duitsland grenzende gebieden , de Duitse taal over het algemeen voldoende verstaat . Overwegende dat het begrip van de Duitse taal in de andere landen van de Gemeenschap voor de afzet van geluidsdragers met Duitse hitparades en volksmuziek ( b.v . liedjes in streektaal en carnavalschlagers ) vermoedelijk zonder meer van ondergeschikte betekenis is ; dat het overigens in het belang van afnemers uit andere E.E.G.-landen kan zijn , de produkten van de onderneming in de Duitse Bondsrepubliek weder in te voeren . 15 . Overwegende dat de beperking van de mededinging derhalve merkbaar was . 16 . Overwegende dat de exportverboden om bovengenoemde redenen tevens de handel tussen de Lid-Staten ongunstig konden beïnvloeden ; dat zij tussen de E.E.G.-landen kunstmatige barrières in het leven riepen voor de handel in de contractsprodukten ; dat zij daarmee rechtstreeks de vrije handel tussen Lid-Staten in gevaar konden brengen op een wijze die nadelig kon zijn voor de verwerkelijking van de doelstellingen van één enkele markt tussen de staten . 17 . Overwegende dat de betrokken alleenverkoopovereenkomsten en commerciële voorwaarden derhalve onder artikel 85 , lid 1 , vielen . III . Niet-toepasselijkheid van artikel 85 , lid 3 , van het E.E.G.-Verdrag 18 . Overwegende dat artikel 85 , lid 1 , conform artikel 85 , lid 3 , buiten toepassing kan worden verklaard voor overeenkomsten die bijdragen tot verbetering van de produktie of van de verdeling van de produkten of tot verbetering van de technische of economische vooruitgang , mits een billijk aandeel in de daaruit voortvloeiende voordelen de gebruikers ten goede komt , en zonder nochtans aan de betrokken ondernemingen a ) beperkingen op te leggen welke voor het bereiken van deze doelstellingen niet onmisbaar zijn , b ) de mogelijkheid te geven , voor een wezenlijk deel van de betrokken produkten de mededinging uit te schakelen . 19 . Overwegende dat een verklaring op grond van artikel 85 , lid 3 , reeds niet kan worden afgegeven omdat de exportverboden niet conform artikel 4 , lid 1 , van Verordening nr . 17 bij de Commissie zijn aangemeld . Overwegende dat de exportverboden ook niet onder artikel 4 , lid 2 , sub 1 , van Verordening nr . 17 vallen , aangezien zij de export tussen Lid-Staten betreffen . Overwegende dat artikel 85 , lid 3 , derhalve in het onderhavige geval niet van toepassing is . IV . Toepasselijkheid van artikel 15 , lid 2 , sub a ) , van Verordening nr . 17 20 . Overwegende dat de Commissie volgens artikel 15 , lid 2 , sub a ) , van Verordening nr . 17 bij beschikking aan ondernemingen die opzettelijk of uit onachtzaamheid inbreuk maken op artikel 85 , lid 1 , van het E.E.G.-Verdrag geldboeten kan opleggen van ten minste 1 000 en ten hoogste een miljoen rekeneenheden , of tot een bedrag van ten hoogste 10 % van de omzet van elk der betrokken ondernemingen in het voorafgaande boekjaar , indien bedoeld bedrag hoger is dan een miljoen rekeneenheden ; dat bij de vaststelling van het bedrag niet alleen rekening wordt gehouden met de zwaarte , maar ook met de duur van de inbreuk . 21 . Overwegende dat de onderneming opzettelijk inbreuk heeft gemaakt op artikel 85 , lid 1 ; dat zij heeft geweten en gewild dat haar afnemers door het exportverbod zouden worden verhinderd met de contractsprodukten in de andere gemeenschapslanden concurrentie te voeren ; dat zij tevens wist dat het exportverbod op het gemeenschapsrecht inbreuk maakt , of zich tenminste bewust over twijfel betreffende deze inbreuk heeft heengezet ; dat dit voortvloeit uit de verwijzing naar de E.E.G.-bepalingen bij de redactie van het in de overeenkomst met de Nederlandse alleenverkoper vervatte - echter niet van kracht geworden - exportverbod en uit de verklaring betreffende het exportverbod , die door de directeur van de onderneming tijdens de hoorzitting werd afgelegd , met name dat hij wist dat een verbod niet zo maar kon worden opgelegd ; dat het overigens sinds de beschikking van de Commissie van 23 september 1964 in de zaak Grundig/Consten ( 3 ) en sinds het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen van 13 juli 1966 in de verbonden zaken 56 en 58/64 - Grundig/Consten - ( 4 ) bekend is , dat exportverboden een ernstige inbreuk op artikel 85 van het E.E.G.-Verdrag vormen ; dat de Commissie tevens in haar beschikking van 22 december 1972 in de zaak WEA-Filipacchi Music S.A . ( 5 ) vastgesteld heeft dat de exportverboden voor grammofoonplaten van deze onderneming inbreuken vormen op artikel 85 , lid 1 , van het E.E.G.-Verdrag en dat zij wegens het overeenkomen van deze exportverboden aan de genoemde onderneming een geldboete opgelegd heeft . 22 . Overwegende dat bij de vaststelling van het bedrag van de geldboete rekening moet worden gehouden met de zwaarte en de duur van de inbreuk , alsmede met de positie van de onderneming ; a ) Exportverboden vormen een ernstige inbreuk op artikel 85 van het E.E.G.-Verdrag aangezien zij het ontstaan van een eenheidsmarkt verhinderen . Door de exportverboden van de Miller International Schallplatten GmbH werden talrijke wederverkopers binnen de Gemeenschap getroffen . Er moet echter rekening mee worden gehouden dat de onderneming enkele gevallen van export naar andere E.E.G.-landen kende , zonder dat zij daarom sancties heeft toegepast . b ) De onderneming heeft de exportverboden in haar verkoop - en leveringsvoorwaarden sinds ongeveer 1970 en in haar alleenverkoopovereenkomst met de Franse alleenverkoper op 11 juni 1971 opgenomen . Zij heeft de exportverboden tot mei 1975 gehandhaafd . De inbreuken hebben zich derhalve over een lange periode uitgestrekt . c ) De Miller International Schallplatten GmbH is een middelgrote onderneming , die weliswaar deel uitmaakt van het Amerikaanse MCA-concern , maar individueel gezien geen omzetten van betekenis vertoont . 23 . Overwegende dat het de Commissie om die redenen gepast lijkt om in het onderhavige geval aan de onderneming een geldboete op te leggen ten bedrage van 70 000 rekeneenheden , HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN : Artikel 1 De Commissie stelt vast dat de exportverboden voor geluidsdragers van de onderneming Miller International Schallplatten GmbH die in de alleenverkoopovereenkomst van deze onderneming van 11 juni 1971 , alsmede in haar tot 31 juli 1974 geldende verkoops - en leveringsvoorwaarden ( binnenland ) en in haar sinds 1 augustus 1974 geldende verkoops - , leverings - en betalingsvoorwaarden die tot 7 mei 1975 werden toegepast , inbreuken vormden op artikel 85 , lid 1 , van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap . Artikel 2 Aan de onderneming Miller International Schallplatten GmbH wordt wegens de in artikel 1 vastgestelde inbreuken een geldboete opgelegd ten bedrage van 70 000 ( zeventigduizend ) rekeneenheden . Dat is een bedrag van 256 000 ( tweehonderd zes en vijftigduizend twee honderd ) Duitse marken . De geldboete dient binnen drie maanden na de ontvangst van deze beschikking te worden betaald . Artikel 3 Deze beschikking vormt overeenkomstig artikel 192 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap executoriale titel . Artikel 4 Deze beschikking is gericht tot de Miller International Schallplatten GmbH , Quickborn , Justus von Liebig-Ring 2-4 . Gedaan te Brussel , 1 december 1976 . Voor de Commissie R . VOUEL Lid van de Commissie ( 1 ) PB nr . 13 van 21 . 2 . 1962 , blz . 204/62 . ( 2 ) PB nr . 127 van 20 . 8 . 1963 , blz . 2268/63 . ( 3 ) PB nr . 161 van 20 . 10 . 1964 , blz . 2545/64 . ( 4 ) Jur . H.V.J.E.G . XII 322 . ( 5 ) PB nr . L 303 van 31 . 12 . 1972 , blz . 52 .