(1)

Poprzednie kryzysy, szczególnie początki pandemii COVID-19, pokazały, że rynek wewnętrzny (określany również jako jednolity rynek) i jego łańcuchy dostaw mogą poważnie ucierpieć w wyniku takich kryzysów , a odpowiednich narzędzi zarządzania kryzysowego i mechanizmów koordynacji albo brakuje, albo ich zakres nie obejmuje wszystkich aspektów jednolitego rynku, albo nie pozwalają one na szybkie reagowanie na skutki kryzysu .

(1)

Poprzednie kryzysy, szczególnie początki pandemii COVID-19, pokazały, że rynek wewnętrzny i jego łańcuchy dostaw mogą poważnie ucierpieć, a odpowiednich narzędzi zarządzania kryzysowego i mechanizmów koordynacji albo brakuje, albo ich zakres nie obejmuje wszystkich aspektów rynku wewnętrznego , albo nie pozwalają one na szybkie i skuteczne reagowanie na takie kryzysy .

(2)

Unia nie była w wystarczającym stopniu przygotowana do zapewnienia skutecznej produkcji i dystrybucji towarów niemedycznych istotnych w kontekście kryzysu, takich jak środki ochrony indywidualnej, ani udzielania na nie zamówień publicznych, szczególnie na wczesnym etapie pandemii COVID-19, a doraźne środki wprowadzone przez Komisję w celu przywrócenia funkcjonowania jednolitego rynku i zapewnienia dostępności towarów niemedycznych istotnych w kontekście kryzysu podczas pandemii COVID-19 miały z konieczności charakter reaktywny. Pandemia ujawniła również niedostateczny przegląd zdolności produkcyjnych w całej Unii , a  także podatności na zagrożenia związane z  globalnymi łańcuchami dostaw.

(2)

Unia nie była w wystarczającym stopniu przygotowana do zapewnienia skutecznej produkcji i dystrybucji towarów niemedycznych istotnych w kontekście kryzysu, takich jak środki ochrony indywidualnej, ani udzielania na nie zamówień publicznych, szczególnie na wczesnym etapie pandemii COVID-19, a doraźne środki wprowadzone przez Komisję w celu przywrócenia funkcjonowania rynku wewnętrznego i zapewnienia dostępności towarów niemedycznych istotnych w kontekście kryzysu podczas pandemii COVID-19 miały z konieczności charakter reaktywny. Pandemia ujawniła również niedostateczny ogląd mocy produkcyjnych , a  także słabości związane z  globalnymi łańcuchami dostaw.

(2a)

Podczas pandemii COVID-19 nieskoordynowane środki ograniczające swobodny przepływ osób miały szczególny wpływ na sektory krytyczne, zwłaszcza te, które polegają na pracownikach mobilnych, w tym przygranicznych i transgranicznych, którzy odegrali zasadniczą rolę w podtrzymaniu funkcjonowania gospodarki Unii w tym okresie.

(3)

Działania prowadzone przez Komisję opóźniły się o kilka tygodni ze względu na brak jakichkolwiek ogólnounijnych środków w zakresie planowania awaryjnego oraz jasności co do tego, z  którą częścią krajowej administracji należy się skontaktować, aby znaleźć szybkie rozwiązania problemu wpływu kryzysu na jednolity rynek . Ponadto stało się jasne, że nieskoordynowane działania ograniczające podejmowane przez państwa członkowskie jeszcze bardziej pogłębią wpływ kryzysu na jednolity rynek. Okazało się, że istnieje potrzeba dokonania ustaleń między państwami członkowskimi a organami Unii w zakresie planowania awaryjnego, koordynacji i współpracy na poziomie technicznym oraz wymiany informacji.

(3)

Działania prowadzone przez Komisję opóźniły się o kilka tygodni ze względu na brak jakichkolwiek ogólnounijnych środków w zakresie planowania awaryjnego oraz jasności co do tego, z  którym organem krajowym należy się skontaktować, aby znaleźć szybkie rozwiązania problemu wpływu kryzysu na rynek wewnętrzny . Ponadto stało się jasne, że nieskoordynowane działania ograniczające podejmowane przez państwa członkowskie jeszcze bardziej pogłębią wpływ kryzysu na rynek wewnętrzny . Okazało się, że istnieje potrzeba dokonania ustaleń między państwami członkowskimi a organami Unii w zakresie planowania awaryjnego, koordynacji i współpracy na poziomie technicznym oraz wymiany informacji. Oczywiste stało się też, że brak skutecznej koordynacji między państwami członkowskimi pogłębił niedobory towarów i spiętrzył przeszkody w swobodnym przepływie usług i osób.

(4)

Organizacje reprezentujące podmioty gospodarcze wskazały, że podmioty gospodarcze nie dysponowały wystarczającymi informacjami na temat środków reagowania w  sytuacjach kryzysowych stosowanych przez państwa członkowskie podczas pandemii, częściowo z powodu braku wiedzy na temat tego, gdzie można uzyskać takie informacje, częściowo z powodu ograniczeń językowych i obciążenia administracyjnego związanego z wielokrotnymi zapytaniami we wszystkich państwach członkowskich , szczególnie w stale zmieniającym się otoczeniu regulacyjnym. Uniemożliwiło im to podejmowanie świadomych decyzji biznesowych co do zakresu, w jakim mogą korzystać z praw swobodnego przepływu lub dalej prowadzić transgraniczną działalność gospodarczą w czasie kryzysu. Konieczne jest zwiększenie dostępności informacji na temat krajowych i unijnych środków reagowania w sytuacjach kryzysowych.

(4)

Mimo początkowego braku koordynacji przepisy dotyczące rynku wewnętrznego odegrały jednak kluczową rolę w  złagodzeniu negatywnych skutków kryzysu i w zapewnieniu szybkiej odbudowy gospodarki Unii dzięki wykluczeniu nieuzasadnionych i nieproporcjonalnych ograniczeń krajowych w ramach jednostronnych reakcji państw członkowskich oraz dzięki zdecydowanej zachęcie do wypracowania wspólnych rozwiązań , a tym samym dzięki promowaniu solidarności .

(5)

Wspomniane niedawne wydarzenia świadczą o potrzebie lepszego przygotowania Unii na ewentualne przyszłe kryzysy, zwłaszcza biorąc pod uwagę ciągłe skutki zmiany klimatu i wynikające z niej klęski żywiołowe, a także globalną niestabilność gospodarczą i geopolityczną. Biorąc pod uwagę, że nie wiadomo, jakie kryzysy mogą wystąpić w przyszłości i wywołać poważne skutki dla jednolitego rynku i jego łańcuchów dostaw, konieczne jest zapewnienie instrumentu, który miałby zastosowanie w  odniesieniu do skutków wielu rozmaitych kryzysów dla jednolitego rynku .

(5)

Wspomniane niedawne wydarzenia świadczą o potrzebie lepszego przygotowania Unii na ewentualne przyszłe kryzysy, zwłaszcza biorąc pod uwagę ciągłe skutki zmiany klimatu i wynikające z niej klęski żywiołowe, a także globalną niestabilność gospodarczą i geopolityczną. Biorąc pod uwagę, że nie wiadomo, jakie kryzysy mogą wystąpić w przyszłości i wywołać poważne skutki dla rynku wewnętrznego i jego łańcuchów dostaw, konieczne jest zapewnienie instrumentu, który miałby zastosowanie w  razie wystąpienia wielu rozmaitych kryzysów , które mają wpływ na rynek wewnętrzny i powodują skutki transgraniczne .

(6)

Skutki kryzysu dla jednolitego rynku mogą być dwojakie. Z jednej strony może doprowadzić on do wystąpienia przeszkód w swobodnym przepływie na jednolitym rynku, które zaburzają jego normalne funkcjonowanie. Z drugiej strony kryzys może spowodować zwiększenie niedoborów towarów i usług istotnych w kontekście kryzysu na jednolitym rynku. W rozporządzeniu należy uwzględnić oba rodzaje skutków dla jednolitego rynku.

(6)

Skutki kryzysu dla rynku wewnętrznego mogą doprowadzić do wystąpienia przeszkód w swobodnym przepływie na rynku wewnętrznym , które zaburzają jego normalne funkcjonowanie. Kryzys może pogłębić niedobory towarów i usług istotnych w kontekście kryzysu na rynku wewnętrznym . W  niniejszym rozporządzeniu należy zatem uwzględnić szkodliwy wpływ na swobodny przepływ towarów, usług lub osób na rynku wewnętrznym .

(7)

Ponieważ trudno jest przewidzieć wszystkie konkretne aspekty przyszłych kryzysów, które miałyby wpływ na jednolity rynek i jego łańcuchy dostaw, w niniejszym rozporządzeniu należy określić ogólne ramy dotyczące przewidywania, łagodzenia i minimalizowania negatywnych skutków, jakie może powodować kryzys w odniesieniu do jednolitego rynku i jego łańcuchów dostaw, oraz przygotowania się na nie. .

(7)

Ponieważ trudno jest przewidzieć wszystkie konkretne aspekty przyszłych kryzysów, które miałyby wpływ na rynek wewnętrzny i jego łańcuchy dostaw, w niniejszym rozporządzeniu należy określić ogólne ramy przewidywania, łagodzenia i minimalizowania negatywnych skutków, jakie może powodować kryzys w odniesieniu do rynku wewnętrznego i jego łańcuchów dostaw, oraz przygotowania się na nie , a także wzmocnienia odporności rynku i łańcuchów dostaw .

(8)

Ramy środków określonych w niniejszym rozporządzeniu należy stosować w spójny, przejrzysty, skuteczny, proporcjonalny i terminowy sposób, z należytym uwzględnieniem potrzeby utrzymania niezbędnych funkcji społecznych, takich jak bezpieczeństwo publiczne, ogólne bezpieczeństwo, porządek publiczny lub zdrowie publiczne, z poszanowaniem obowiązków państw członkowskich w zakresie ochrony bezpieczeństwa narodowego oraz ich uprawnień do ochrony innych podstawowych funkcji państwa, w tym zapewnienia integralności terytorialnej państwa oraz utrzymania porządku publicznego.

(8)

Środki określone w niniejszym rozporządzeniu należy stosować w spójny, przejrzysty, skuteczny, proporcjonalny i terminowy sposób, z należytym uwzględnieniem potrzeby utrzymania niezbędnych funkcji społecznych, takich jak bezpieczeństwo publiczne, ogólne bezpieczeństwo, porządek publiczny lub zdrowie publiczne, z poszanowaniem obowiązków państw członkowskich w zakresie ochrony bezpieczeństwa narodowego oraz ich uprawnień do ochrony innych podstawowych funkcji państwa, w tym zapewnienia integralności terytorialnej państwa oraz utrzymania porządku publicznego. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem pozostawać bez uszczerbku dla kwestii związanych z bezpieczeństwem narodowym i obroną narodową.

(9)

W tym celu w niniejszym rozporządzeniu przewidziano:

(9)

W tym celu w niniejszym rozporządzeniu przewidziano środki niezbędne do zapewnienia ciągłości funkcjonowania rynku wewnętrznego, swobodnego obrotu towarami i usługami i swobodnego przepływu osób, w tym pracowników, oraz dostępności w czasie kryzysu towarów i usług istotnych w kontekście kryzysu dla obywateli, przedsiębiorstw i organów publicznych.

(10)

W miarę możliwości niniejsze rozporządzenie powinno umożliwiać przewidywanie wydarzeń i kryzysów w oparciu o bieżącą analizę dotyczącą obszarów gospodarki jednolitego rynku o znaczeniu strategicznym oraz ciągłe prace Unii w zakresie prognozowania.

(11)

W niniejszym rozporządzeniu nie należy powielać istniejących ram dotyczących produktów leczniczych, wyrobów medycznych lub innych medycznych środków przeciwdziałania określonych w unijnych ramach bezpieczeństwa zdrowotnego, w tym w rozporządzeniu (UE) …/… w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia („rozporządzenie w sprawie PTZZ” (COM(2020) 727)), rozporządzeniu Rady (UE) … / … w sprawie ram środków służących zapewnieniu zaopatrzenia w medyczne środki przeciwdziałania mające znaczenie w sytuacjach kryzysowych („rozporządzenie w sprawie ram na wypadek stanów zagrożenia” (COM(2021) 577)), rozporządzeniu (UE) …/… w sprawie rozszerzonego zakresu mandatu ECDC („rozporządzenie w sprawie ECDC” (COM(2020) 726)) oraz w  rozporządzeniu (UE) 2022/ 123 w sprawie rozszerzonego zakresu mandatu EMA („rozporządzenie w sprawie EMA”) . W związku z tym produkty lecznicze, wyroby medyczne lub inne medyczne środki przeciwdziałania , jeżeli zostały umieszczone w wykazie, o którym mowa w  art. 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ram na wypadek stanów zagrożenia, należy wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem przepisów dotyczących swobodnego przepływu w sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku , a w szczególności przepisów ukierunkowanych na przywrócenie i ułatwienie swobodnego przepływu, jak również mechanizmu zgłaszania.

(11)

W niniejszym rozporządzeniu nie należy powielać istniejących ram dotyczących produktów leczniczych, wyrobów medycznych lub innych medycznych środków przeciwdziałania określonych w unijnych ramach bezpieczeństwa zdrowotnego, w tym w rozporządzeniu (UE) 2022 / 123 i rozporządzeniu (UE) 2022/ 2371 . W związku z tym produkty lecznicze, wyroby medyczne lub inne medyczne środki przeciwdziałania wchodzące w  ich zakres należy wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem przepisów dotyczących swobodnego przepływu w sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym , a w szczególności przepisów ukierunkowanych na przywrócenie i ułatwienie swobodnego przepływu, jak również mechanizmu zgłaszania.

(12)

Niniejsze rozporządzenie powinno mieć charakter uzupełniający w stosunku do zintegrowanych uzgodnień UE dotyczących reagowania na szczeblu politycznym w sytuacjach kryzysowych stosowanych przez Radę na podstawie decyzji wykonawczej Rady (UE) 2018/1993 w odniesieniu do prac dotyczących skutków kryzysów międzysektorowych dla jednolitego rynku, które wymagają decyzji politycznych.

(12)

Niniejsze rozporządzenie powinno mieć charakter uzupełniający w stosunku do zintegrowanych uzgodnień UE dotyczących reagowania na szczeblu politycznym w sytuacjach kryzysowych stosowanych przez Radę na podstawie decyzji wykonawczej Rady (UE) 2018/1993 w odniesieniu do prac dotyczących skutków kryzysów międzysektorowych dla rynku wewnętrznego , które wymagają decyzji politycznych.

(16)

Aby uwzględnić wyjątkowy charakter sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku oraz jej potencjalne dalekosiężne konsekwencje dla podstawowej działalności jednolitego rynku, należy wyjątkowo nadać Radzie uprawnienia wykonawcze na potrzeby uruchamiania trybu sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku na podstawie art. 281 akapit drugi Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej .

(16)

Niniejsze rozporządzenie powinno pozostawać bez uszczerbku dla prawa pracy i warunków pracy, w tym bezpieczeństwa i higieny pracy, oraz praw do rokowań zbiorowych i autonomii partnerów społecznych .

(17)

Art. 21 TFUE ustanawia prawo obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w Traktatach i w środkach przyjętych w celu ich wykonania. Szczegółowe warunki i ograniczenia w tym względzie określono w dyrektywie 2004/38/WE. Dyrektywa ta wprowadza zasady ogólne stosowane do tych ograniczeń oraz względy, którymi można uzasadnić takie środki. Są to względy porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego. W tym kontekście ograniczenia swobody przepływu mogą być uzasadnione, jeśli mają one charakter proporcjonalny oraz niedyskryminacyjny. Celem niniejszego rozporządzenia nie jest wprowadzenie dodatkowych względów uzasadniających ograniczenie prawa do swobodnego przepływu osób ponad względy przewidziane w rozdziale VI dyrektywy 2004 / 38/WE .

(17)

Jeżeli działania, które należy podjąć na podstawie niniejszego rozporządzenia , obejmują przetwarzanie danych osobowych , takie przetwarzanie powinno się odbywać zgodnie z właściwymi przepisami Unii dotyczącymi ochrony danych osobowych , mianowicie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679  (1a) oraz z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018 / 1725  (1b) .

(18)

Jeżeli chodzi o środki służące przywracaniu i  ułatwianiu swobodnego przepływu osób oraz wszelkie inne środki wpływające na swobodny przepływ osób wprowadzone na podstawie niniejszego rozporządzenia, podstawę dla nich stanowi art .  21 TFUE, a  w  stosunku do dyrektywy 2004/38/WE mają one charakter uzupełniający i nie wpływają na jej stosowanie w momencie wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych na jednolitym rynku. Takie środki nie powinny pociągać za sobą zatwierdzenia ani uzasadnienia ograniczeń w  swobodnym przepływie sprzecznych z Traktatami lub innymi przepisami prawa Unii .

(18)

Niniejsze rozporządzenie ustanawia prawa i  obowiązki podmiotów gospodarczych, w szczególności osób fizycznych lub prawnych, w tym wszelkich tymczasowych stowarzyszeń przedsiębiorstw, które oferują produkty lub usługi o krytycznym znaczeniu na rynku . Ponadto określono w  nim obszary o krytycznym znaczeniu, które mają znaczenie systemowe i kluczowe dla funkcjonowania rynku wewnętrznego, w szczególności obszary związane ze swobodnym przepływem towarów, usług lub osób, na przykład w  dziedzinie dostaw żywności, transportu, utrzymania, zdrowia lub technologii informacyjnych .

(19)

Art. 45 TFUE ustanawia prawo do swobodnego przemieszczania się pracowników, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w Traktatach i w środkach przyjętych w celu ich wykonania. Niniejsze rozporządzenie zawiera przepisy, które uzupełniają istniejące środki w celu wzmocnienia swobodnego przepływu osób, zwiększenia przejrzystości oraz zapewnienia wsparcia administracyjnego w sytuacjach nadzwyczajnych na jednolitym rynku. Takie środki obejmują utworzenie i udostępnienie pojedynczych punktów kontaktowych dla pracowników oraz ich przedstawicieli w państwach członkowskich oraz na szczeblu unijnym w trybie podwyższonej czujności dotyczącej jednolitego rynku oraz w trybie sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku w rozumieniu niniejszego rozporządzenia.

(19)

Aby zapewnić sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego, niniejszym rozporządzeniem należy powołać komitet ds. sytuacji nadzwyczajnych na rynku wewnętrznym i odporności rynku wewnętrznego (komitet), który doradzałby Komisji w sprawie odpowiednich środków służących antycypowaniu skutków kryzysu, zapobieganiu im lub reagowaniu na nie. Parlament Europejski powinien mieć możliwość wyznaczenia eksperta na członka komitetu. Komisja powinna zapraszać na odpowiednie posiedzenia komitetu – w charakterze obserwatorów – przedstawicieli innych organów na szczeblu Unii istotnych w kontekście kryzysu, w tym, w stosownych przypadkach, przedstawicieli Komitetu Regionów i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego. Komisja powinna przekazywać Parlamentowi Europejskiemu wszystkie dokumenty w tym samym czasie co przedstawicielom państw członkowskich. Parlament Europejski powinien także móc systematycznie uczestniczyć w posiedzeniach komitetu, na które zapraszani są eksperci z państw członkowskich. Zgodnie z Porozumieniem o Europejskim Obszarze Gospodarczym, a także zgodnie z umowami dwustronnymi między Unią a Konfederacją Szwajcarską należy zapewnić udział przedstawicieli państw EFTA w charakterze obserwatorów. Komitet powinien w szczególności pomagać i doradzać Komisji w sprawie środków, które mają wpływ na swobodny przepływ towarów, usług i osób, w tym pracowników, ze szczególnym uwzględnieniem pracowników mobilnych, w tym przygranicznych i transgranicznych.

(20)

Jeżeli w trakcie przygotowań do sytuacji nadzwyczajnych na jednolitym rynku lub podczas takich sytuacji państwa członkowskie przyjmą środki wpływające na swobodny przepływ towarów lub osób lub na swobodę świadczenia usług, powinny ograniczyć takie środki do tego, co jest konieczne, oraz usunąć je, gdy tylko sytuacja na to pozwoli. Takie środki powinny być opracowane z poszanowaniem zasady proporcjonalności i  niedyskryminacji oraz uwzględniać szczególną sytuację regionów przygranicznych .

(20)

Zasadnicze znaczenie ma zagwarantowanie większej przejrzystości i rozliczalności, zwłaszcza w czasie kryzysu, zgodnie z wartościami, na których opiera się Unia. Parlament Europejski odgrywa kluczową rolę w zagwarantowaniu demokratycznej rozliczalności. W niniejszym rozporządzeniu należy zatem ustanowić przepisy mające wzmocnić dialog między Komisją , Parlamentem Europejskim i Radą w sprawie sytuacji nadzwyczajnych i  zwiększania odporności .

(21)

Uruchomienie trybu sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku powinno pociągać za sobą nałożenie na państwa członkowskie obowiązku zgłoszenia istotnych w kontekście kryzysu ograniczeń swobodnego przepływu .

(21)

Aby zapewnić skuteczną koordynację i wymianę informacji w sytuacjach nadzwyczajnych, niniejsze rozporządzenie nakłada na państwa członkowskie obowiązek wyznaczenia centralnych biur łącznikowych odpowiedzialnych za kontakty z centralnym biurem łącznikowym na szczeblu Unii wyznaczonym przez Komisję oraz z centralnymi biurami łącznikowymi innych państw członkowskich .

(22)

Dokonując oceny zgodności wszelkich zgłoszonych środków – proponowanych lub przyjętych – z zasadą proporcjonalności, Komisja powinna należycie uwzględnić zmieniającą się sytuację kryzysową oraz często ograniczone informacje, którymi dysponują państwa członkowskie, gdy dążą do zmniejszenia nowych zagrożeń pojawiających się w kontekście kryzysu. Jeżeli w danych okolicznościach jest to uzasadnione i konieczne, Komisja może rozważyć, na podstawie wszelkich dostępnych informacji, w tym informacji specjalistycznych lub naukowych, wartość merytoryczną argumentów państw członkowskich, podających jako powód przyjęcia ograniczeń swobodnego przepływu osób zasadę ostrożności. Zadaniem Komisji jest zapewnienie , aby takie środki były zgodne z prawem Unii oraz aby nie stwarzały nieuzasadnionych przeszkód w funkcjonowaniu jednolitego rynku. Komisja powinna reagować na zgłoszenia państw członkowskich możliwie jak najszybciej, uwzględniając okoliczności danego kryzysu, a najpóźniej w terminach określonych w niniejszym rozporządzeniu .

(22)

Odporność jest niezwykle istotna w zadbaniu o to, aby rynek wewnętrzny realizował jeden ze swoich ostatecznych celów , jakim jest wspieranie gospodarki Unii. Niniejsze rozporządzenie powinno umożliwić przewidywanie zdarzeń i kryzysów w oparciu o bieżącą analizę obszarów gospodarki rynku wewnętrznego o krytycznym znaczeniu oraz o ciągłe wysiłki Unii w  zakresie prognozowania . Aby zagwarantować gotowość wszystkich podmiotów na wypadek sytuacji kryzysowej, konieczne jest stworzenie przepisów dotyczących testów warunków skrajnych, które mają się odbywać co najmniej co dwa lata, oraz szkoleń i protokołów kryzysowych z udziałem nie tylko właściwych organów krajowych, lecz także zainteresowanych stron, takich jak przedsiębiorstwa, partnerzy społeczni i eksperci. Konieczne jest również ustanowienie przepisów dotyczących strategicznych rezerw towarów o krytycznym znaczeniu, aby zadbać o właściwą wymianę informacji i zapewnić państwom członkowskim wsparcie w koordynowaniu i usprawnianiu ich wysiłków.

(23)

Aby zagwarantować, że konkretne środki mające zastosowanie w  sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku przewidziane w niniejszym rozporządzeniu będą wykorzystywane wyłącznie wówczas , gdy jest to niezbędne do zareagowania na daną sytuację nadzwyczajną na jednolitym rynku , należy uruchamiać takie środki indywidualnie w drodze aktów wykonawczych Komisji, w których należy wskazać przyczyny takiego uruchomienia oraz towary lub usługi istotne w kontekście kryzysu, do których stosuje się takie środki .

(23)

W  celu zidentyfikowania sektorów krytycznych należy ustanowić metodykę uwzględniającą konkretne kryteria , a mianowicie przepływy handlowe, popyt i podaż, koncentrację podaży , unijną i globalną produkcję i moce produkcyjne na różnych etapach łańcucha wartości oraz współzależności między podmiotami gospodarczymi .

(24)

Co więcej, aby zagwarantować proporcjonalność aktów wykonawczych oraz należyte poszanowanie roli podmiotów gospodarczych w zarządzaniu kryzysowym , Komisja powinna uciekać się do uruchomienia trybu sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku wyłącznie wówczas , gdy podmioty gospodarcze nie są w stanie zapewnić rozwiązania na zasadzie dobrowolności w rozsądnym terminie . W każdym takim akcie należy wskazać, dlaczego – w odniesieniu do wszystkich określonych aspektów kryzysu – podmioty gospodarcze nie są w stanie zapewnić rozwiązania.

(24)

Ważne jest zidentyfikowanie i monitorowanie łańcuchów dostaw towarów, usług o krytycznym znaczeniu w trybie podwyższonej czujności , a także swobodnego przepływu kategorii pracowników o krytycznym znaczeniu przed wystąpieniem sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym. Aby uwzględnić uruchomienie trybu podwyższonej czujności i potencjalne konsekwencje dla właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego, jakie powoduje ten tryb , należy nadać Komisji uprawnienia wykonawcze na potrzeby uruchamiania tego trybu na podstawie art. 291 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Tryb podwyższonej czujności powinien być uruchamiany maksymalnie na okres sześciu miesięcy z możliwością przedłużenia na ten sam okres, z należytym uwzględnieniem opinii wydanej przez komitet. Komisja powinna przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze swoich ustaleń dotyczących prowadzonego w  trybie podwyższonej czujności monitorowania łańcuchów dostaw towarów , usług o krytycznym znaczeniu, swobodnego przepływu kategorii pracowników o krytycznym znaczeniu oraz wykazu najistotniejszych podmiotów gospodarczych .

(25)

Wnioski o udzielenie informacji przez podmioty gospodarcze powinny być stosowane przez Komisję wyłącznie wówczas, gdy z publicznie dostępnych źródeł lub w  ramach informacji udzielonych dobrowolnie nie można uzyskać informacji, które są niezbędne do właściwego zareagowania na sytuację nadzwyczajną na jednolitym rynku, takich jak informacje niezbędne do udzielania zamówień publicznych przez Komisję w imieniu państw członkowskich lub do oszacowania zdolności produkcyjnych producentów towarów istotnych w  kontekście kryzysu, których łańcuchy dostaw zostały zakłócone.

(25)

Komisja powinna dokładnie ocenić dotkliwość zakłóceń w  funkcjonowaniu rynku wewnętrznego i skutki kryzysu na podstawie konkretnych i wiarygodnych dowodów oraz z należytym uwzględnieniem kryteriów określonych w  niniejszym rozporządzeniu.

(26)

Uruchomienie – w stosownych przypadkach – trybu sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku powinno także prowadzić do zastosowania określonych procedur reagowania kryzysowego , w ramach których dostosowuje się przepisy regulujące projektowanie , produkcję, ocenę zgodności oraz wprowadzanie do obrotu towarów objętych unijnymi przepisami harmonizacyjnymi. Procedury reagowania kryzysowego powinny umożliwiać w kontekście sytuacji nadzwyczajnej płynne wprowadzenie do obrotu produktów zaprojektowanych jako towary istotne w kontekście kryzysu. Jednostki oceniające zgodność powinny traktować oceny zgodności towarów istotnych w kontekście kryzysu jako priorytetowe w stosunku do wszelkich innych rozpatrywanych wniosków dotyczących innych produktów. Z drugiej strony w przypadkach nieuzasadnionej zwłoki w procedurach oceny zgodności właściwe organy krajowe powinny mieć możliwość wydawania zezwoleń na wprowadzenie do obrotu na danym rynku produktów, których nie poddano obowiązującej procedurze oceny zgodności, pod warunkiem że są one zgodne z obowiązującymi wymogami w zakresie bezpieczeństwa. Takie zezwolenia powinny być ważne tylko na terytorium państwa członkowskiego wydającego zezwolenie oraz ograniczone do czasu trwania sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku. Co więcej, aby ułatwić zwiększenie dostaw produktów istotnych w kontekście kryzysu, należy wprowadzić określone środki elastyczności z poszanowaniem mechanizmu domniemania zgodności. W kontekście sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku producenci towarów istotnych w kontekście kryzysu powinni mieć możliwość opierania się także na normach krajowych i międzynarodowych , które zapewniają równoważny poziom ochrony w porównaniu ze zharmonizowanymi normami europejskimi. Jeżeli te ostatnie normy nie istnieją lub osiągnięcie zgodności z nimi jest nadmiernie utrudnione z powodu zakłóceń na jednolitym rynku, Komisja powinna mieć możliwość wydawania wspólnych specyfikacji technicznych stosowanych dobrowolnie lub obowiązkowo w celu zapewnienia producentom rozwiązań technicznych gotowych do użycia.

(26)

Aby uwzględnić wyjątkowy charakter i potencjalne dalekosiężne konsekwencje uruchomienia trybu sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym, które mogłyby negatywnie wpłynąć na swobodny przepływ towarów , usług i osób , oraz aby zapewnić odpowiednią kontrolę publiczną, tryb sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym powinien być uruchamiany wyłącznie w  drodze aktu ustawodawczego w  formie decyzji na wniosek Komisji niezwłocznie przyjmowany wspólnie przez Parlament Europejski i Radę. Aby odpowiedzieć na potrzebę szybkiego podjęcia decyzji w  czasie kryzysu, decyzje o uruchomieniu trybu sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym mogłyby być podejmowane w trybie pilnym , ponieważ tryb ten z  powodzeniem już stosowano w przeszłości .

(27)

Wprowadzenie tych istotnych w kontekście kryzysu dostosowań we właściwych zharmonizowanych sektorowych przepisach Unii wymaga ukierunkowanych dostosowań w następujących 19 ramach sektorowych: dyrektywie 2000/14/WE, dyrektywie 2006/42/WE, dyrektywie 2010/35/UE, dyrektywie 2013/29/UE, dyrektywie 2014/28/UE, dyrektywie 2014/29/UE, dyrektywie 2014/30/UE, dyrektywie 2014/31/UE, dyrektywie 2014/32/UE, dyrektywie 2014/33/UE, dyrektywie 2014/34/UE, dyrektywie 2014/35/UE, dyrektywie 2014/53/UE, dyrektywie 2014/68/UE, rozporządzeniu (UE) 2016/424, rozporządzeniu (UE) 2016/425, rozporządzeniu (UE) 2016/426, rozporządzeniu (UE) 2019/1009 i rozporządzeniu (UE) nr 305/2011. Uruchomienie procedur nadzwyczajnych powinno być uwarunkowane uruchomieniem sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku i powinno być ograniczone do produktów wyznaczonych jako towary istotne w kontekście kryzysu.

(27)

Uruchomienie procedur nadzwyczajnych powinno być uwarunkowane uruchomieniem trybu sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym i powinno być ograniczone do produktów wyznaczonych jako towary istotne w kontekście kryzysu . W związku z tym uruchomienie w razie potrzeby trybu sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym powinno również uruchomić niektóre procedury reagowania kryzysowego regulujące projektowanie, wytwarzanie, ocenę zgodności i wprowadzanie do obrotu towarów podlegających zharmonizowanym przepisom Unii lub objętych ogólnymi ramami bezpieczeństwa, ograniczone do produktów wskazanych jako towary istotne w kontekście kryzysu.

(28)

W  przypadku znacznego ryzyka dla funkcjonowania jednolitego rynku lub w  przypadku poważnych niedoborów towarów o znaczeniu strategicznym lub wyjątkowo dużego popytu na te towary do przywrócenia normalnego funkcjonowania jednolitego rynku niezbędne mogą okazać się środki na szczeblu unijnym mające na celu zapewnienie dostępności produktów istotnych w kontekście kryzysu takie jak zamówienia priorytetowe .

(28)

Należy zakazać nakładania przez państwa członkowskie ograniczeń w swobodnym przepływie towarów, usług i osób, chyba że będą niedyskryminacyjne, uzasadnione i proporcjonalne. Zawieszanie podstawowych wolności określonych w Traktacie w czasie kryzysu nie powinno być możliwe, a państwa członkowskie nie powinny wykorzystywać sytuacji nadzwyczajnej jako pretekstu do przyjmowania ograniczeń wykraczających poza postanowienia Traktatu. Każda reakcja na sytuację nadzwyczajną na rynku wewnętrznym powinna być ściśle zgodna z takimi przepisami, a także z przepisami określonymi niniejszym rozporządzeniem. Jeżeli w  trakcie przygotowań do sytuacji nadzwyczajnych na rynku wewnętrznym lub podczas takich sytuacji państwa członkowskie będą przyjmować środki wpływające na swobodny przepływ towarów lub osób lub na swobodę świadczenia usług, powinny ograniczyć takie środki do tego, co jest konieczne, oraz znieść je, gdy tylko tryb sytuacji nadzwyczajnej zostanie odwołany lub gdy przestaną być potrzebne. Takie środki powinny być opracowane z poszanowaniem zasady proporcjonalności i niedyskryminacji oraz uwzględniać szczególną sytuację regionów przygranicznych.

(29)

Aby wykorzystać siłę nabywczą oraz pozycję negocjacyjną Komisji w  trybie podwyższonej czujności dotyczącej jednolitego rynku oraz trybie sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku , państwa członkowskie powinny mieć możliwość zwracania się do Komisji o udzielanie zamówień publicznych w  ich imieniu .

(29)

Organizacje reprezentujące podmioty gospodarcze wskazały, że podmioty gospodarcze nie dysponowały wystarczającymi informacjami na temat środków reagowania w  sytuacjach kryzysowych zastosowanych przez państwa członkowskie podczas pandemii, częściowo z powodu braku wiedzy na temat tego , gdzie można uzyskać takie informacje, a częściowo z powodu ograniczeń językowych i obciążenia administracyjnego związanego z wielokrotnymi zapytaniami we wszystkich państwach członkowskich, szczególnie w stale zmieniającym się otoczeniu regulacyjnym. Uniemożliwiło im to podejmowanie świadomych decyzji biznesowych co do zakresu, w jakim mogą korzystać z praw swobodnego przepływu lub dalej prowadzić transgraniczną działalność gospodarczą w czasie kryzysu. Konieczne jest zwiększenie dostępności informacji na temat krajowych i unijnych środków reagowania w sytuacjach kryzysowych.

(30)

Jeżeli na jednolitym rynku w trakcie sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku ma miejsce poważny niedobór produktów lub usług istotnych w kontekście kryzysu oraz jest oczywiste , że podmioty gospodarcze działające na jednolitym rynku nie produkują żadnych takich towarów, ale zasadniczo byłyby w  stanie zmienić przeznaczenie swoich linii produkcyjnych lub miałyby niewystarczającą zdolność do dostarczania potrzebnych towarów lub usług , Komisja powinna mieć możliwość zalecenia państwom członkowskim, jako ostateczność , wprowadzenia środków w celu ułatwienia zwiększenia lub zmiany przeznaczenia zdolności produkcyjnej producentów lub zdolności dostawców usług do świadczenia usług istotnych w kontekście kryzysu lub w celu zwrócenia się o zwiększenie lub zmianę przeznaczenia tych zdolności. W takim przypadku Komisja poinformuje państwa członkowskie o rozmiarze niedoboru oraz o rodzaju potrzebnych towarów lub usług istotnych w kontekście kryzysu, jak również zapewni wsparcie i porady dotyczące elastyczności w  dorobku prawnym UE na potrzeby realizacji tych celów .

(30)

Art. 21 TFUE ustanawia prawo obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich , z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w Traktatach i w środkach przyjętych w celu ich wykonania. Szczegółowe warunki i ograniczenia w tym względzie określono w dyrektywie 2004/38/WE. Dyrektywa ta wprowadza zasady ogólne stosowane do tych ograniczeń oraz względy, którymi można uzasadnić takie środki. Są to względy polityki publicznej, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego. W tym kontekście ograniczenia swobody przepływu mogą być uzasadnione, jeśli mają charakter proporcjonalny i niedyskryminacyjny. Celem niniejszego rozporządzenia nie jest wprowadzenie dodatkowych względów uzasadniających ograniczenie prawa do swobodnego przepływu osób ponad względy przewidziane w  rozdziale VI dyrektywy 2004/38/WE .

(31)

Środki zapewniające elastyczność regulacyjną umożliwią Komisji zalecenie państwom członkowskim przyspieszenia procedur udzielania pozwoleń niezbędnych do zwiększenia zdolności do produkowania towarów istotnych w  kontekście kryzysu lub świadczenia usług istotnych w  kontekście kryzysu .

(31)

Środki służące ułatwianiu swobodnego przepływu osób oraz wszelkie inne środki wpływające na swobodny przepływ osób wprowadzone na mocy niniejszego rozporządzenia opierają się na art. 21 TFUE, a w stosunku do dyrektywy 2004/38/WE mają one charakter uzupełniający i nie wpływają na jej stosowanie w  razie wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych na rynku wewnętrznym. Takie środki nie powinny pociągać za sobą zatwierdzenia ani uzasadnienia ograniczeń w  swobodnym przepływie sprzecznych z Traktatami lub innymi przepisami prawa Unii .

(32)

Co więcej, aby zapewnić dostępność towarów istotnych w kontekście kryzysu w sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku , Komisja może wezwać podmioty gospodarcze, które działają w  łańcuchach dostaw istotnych w  kontekście kryzysu, do priorytetowego traktowania zamówień materiałów niezbędnych do produkcji towarów końcowych , które są istotne w  kontekście kryzysu, lub zamówień samych takich towarów końcowych. Jeżeli podmiot gospodarczy odmówi przyjęcia i priorytetowego potraktowania takich zamówień, wówczas Komisja, po uzyskaniu obiektywnych dowodów na to, że dostępność towarów istotnych w kontekście kryzysu jest niezbędna, może podjąć decyzję o wezwaniu zainteresowanych podmiotów gospodarczych do przyjęcia i priorytetowego potraktowania określonych zamówień, których realizacja będzie miała pierwszeństwo przed wszelkimi innymi zobowiązaniami prywatnymi lub publicznoprawnymi.  W  przypadku nieprzyjęcia zamówienia dany podmiot powinien przedstawić uzasadnione powody odmowy realizacji żądania. Komisja może publicznie udostępnić takie uzasadnione wyjaśnienie lub jego część z należytym uwzględnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa .

(32)

Art. 45 TFUE ustanawia prawo do swobodnego przemieszczania się pracowników, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w Traktatach i w środkach przyjętych w celu ich wykonania. Niniejsze rozporządzenie zawiera przepisy , które uzupełniają istniejące środki w  celu ułatwienia swobodnego przepływu osób, zwiększenia przejrzystości oraz zapewnienia wsparcia administracyjnego w sytuacjach nadzwyczajnych na rynku wewnętrznym. Takie środki obejmują utworzenie pojedynczych punktów kontaktowych i udostępnienie ich pracownikom oraz ich przedstawicielom w państwach członkowskich oraz na szczeblu unijnym w trybie podwyższonej czujności dotyczącej rynku wewnętrznego oraz w  trybie sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym w rozumieniu niniejszego rozporządzenia. Zachęca się państwa członkowskie i Komisję do wykorzystania istniejących instrumentów w celu ustanowienia i prowadzenia tych punktów kontaktowych . Takie punkty kontaktowe powinny działać poza trybem sytuacji nadzwyczajnej i powinny służyć pomocą w komunikacji między państwami członkowskimi oraz z komitetem.

(33)

Co więcej, aby zapewnić dostępność towarów istotnych w kontekście kryzysu w  sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku, Komisja może zalecić, aby państwa członkowskie rozdystrybuowały rezerwy strategiczne z  należytym uwzględnieniem zasad solidarności, konieczności i proporcjonalności .

(33)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w  odniesieniu do możliwości przyjmowania środków wspierających swobodny przepływ osób. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z  rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 .

(34)

Jeżeli działania, które należy podjąć na podstawie niniejszego rozporządzenia, obejmują przetwarzanie danych osobowych, takie przetwarzanie powinno odbywać się zgodnie z właściwymi przepisami Unii dotyczącymi ochrony danych osobowych , mianowicie z  rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725  (41) oraz rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2016/679  (42) .

(34)

Uruchomienie trybu podwyższonej czujności na rynku wewnętrznym lub trybu sytuacji nadzwyczajnej powinno skutkować nałożeniem na państwa członkowskie obowiązku powiadamiania Komisji o przyjęciu środków dotyczących istotnych w kontekście kryzysu ograniczeń swobodnego przepływu towarów, swobody świadczenia usług i swobodnego przepływu osób, w tym pracowników , wraz z  oświadczeniem uzasadniającym wprowadzenie takich środków. W oświadczeniu dotyczącym proporcjonalności takich środków należy uwzględnić ich wpływ, zakres i  przewidywany czas trwania .

(35)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do możliwości przyjmowania środków wspierających swobodny przepływ osób , z myślą o ustanowieniu wykazu celów indywidualnych (obejmującego cele ilościowe oraz terminy) dotyczących tych rezerw strategicznych, które państwa członkowskie powinny utrzymywać , aby zrealizować założenia inicjatywy. Ponadto należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w  zakresie uruchamiania trybu podwyższonej czujności oraz środków podwyższonej czujności , aby zapewnić uważne monitorowanie strategicznych łańcuchów dostaw oraz koordynację tworzenia rezerw strategicznych w  odniesieniu do towarów i usług o znaczeniu strategicznym. Co więcej , należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w zakresie uruchamiania określonych środków reagowania w sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku, aby umożliwić szybką i skoordynowaną reakcję. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 .

(35)

Oceniając zgodność wszelkich zgłoszonych środków – proponowanych lub przyjętych – z zasadą proporcjonalności , Komisja powinna należycie uwzględnić zmieniającą się sytuację kryzysową oraz często ograniczone informacje, którymi dysponują państwa członkowskie, gdy dążą do zmniejszenia zagrożeń pojawiających się w  kontekście kryzysu. Jeżeli w danych okolicznościach jest to uzasadnione i konieczne , Komisja może rozważyć, na podstawie wszelkich dostępnych informacji, w  tym informacji specjalistycznych lub naukowych , merytoryczną wartość argumentów państw członkowskich. Zadaniem Komisji jest zapewnienie, aby takie środki były zgodne z prawem Unii oraz aby nie stwarzały nieuzasadnionych przeszkód w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego . Komisja powinna reagować na zgłoszenia państw członkowskich jak najszybciej, uwzględniając okoliczności danego kryzysu, a najpóźniej w terminach określonych w niniejszym rozporządzeniu .

(36)

Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”). W szczególności nie narusza ono prawa podmiotów gospodarczych do prywatności zapisanego w art. 7 Karty, prawa do ochrony danych określonego w art. 8 Karty, wolności prowadzenia działalności gospodarczej i swobody umów chronionych na mocy art. 16 Karty, prawa własności chronionego na mocy art. 17 Karty, prawa do rokowań i działań zbiorowych chronionego na mocy art. 26 Karty ani prawa do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu przewidzianego w art. 47 Karty. Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie , natomiast ze względu na rozmiary i skutki działań możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w  art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w  tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu . Rozporządzenie nie powinno wpływać na autonomię partnerów społecznych uznaną przez TFUE.

(36)

Jeżeli Komisja stwierdzi, że zgłoszone środki nie są zgodne z  prawem Unii , może wydać decyzję zobowiązującą to państwo członkowskie do zmiany zgłoszonego projektu środka lub do powstrzymania się od jego przyjęcia. Przyjęcie decyzji pozostaje bez uszczerbku dla prerogatyw Komisji jako strażniczki Traktatów , odpowiedzialnej za zapewnienie poszanowania swobodnego przepływu towarów , usług i  osób . Aby zagwarantować skuteczne wdrożenie niniejszego rozporządzenia, Komisja powinna skutecznie reagować na naruszenia prawa Unii w  drodze postępowań w  sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego .

(37)

Unia pozostaje w pełni oddana idei solidarności międzynarodowej i  zdecydowanie popiera zasadę , zgodnie z którą wszelkie środki uznane za niezbędne wprowadzane na podstawie niniejszego rozporządzenia, w tym niezbędne do zapobiegania krytycznym niedoborom lub łagodzenia ich skutków, są wdrażane w sposób ukierunkowany , przejrzysty , proporcjonalny, na czas ograniczony oraz zgodnie ze zobowiązaniami wynikającymi z  WTO .

(37)

Aby zapewnić obywatelom, konsumentom, podmiotom gospodarczym i  pracownikom oraz ich przedstawicielom pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych , ważne jest ustanowienie krajowych pojedynczych punktów kontaktowych i pojedynczego punktu kontaktowego na szczeblu Unii. Państwa członkowskie powinny umożliwić każdej osobie dotkniętej krajowymi środkami reagowania kryzysowego otrzymanie od właściwych organów odpowiednich informacji , przekazywanych jasnym , zrozumiałym i przystępnym językiem oraz w sposób łatwo dostępny dla osób z  niepełnosprawnościami .

(38)

Ramy unijne obejmują elementy międzyregionalne w  celu ustanowienia spójnych, wielosektorowych, transgranicznych środków reagowania w  przypadku podwyższonej czujności dotyczącej jednolitego rynku oraz w przypadku sytuacji nadzwyczajnych na jednolitym rynku, ze szczególnym uwzględnieniem zasobów , zdolności oraz podatności na zagrożenia na obszarach sąsiedzkich , w  szczególności w  regionach przygranicznych .

(38)

Aby zagwarantować, że konkretne środki mające zastosowanie w  sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym przewidziane w  niniejszym rozporządzeniu będą wykorzystywane wyłącznie wówczas, gdy jest to niezbędne do zareagowania na daną sytuację nadzwyczajną na rynku wewnętrznym , należy uruchamiać takie środki pojedynczo w drodze aktów wykonawczych Komisji , w  których należy wskazać przyczyny takiego uruchomienia oraz towary lub usługi istotne w  kontekście kryzysu, do których stosuje się takie środki .

(39)

Ponadto w stosownych przypadkach Komisja podejmuje także konsultacje lub współpracę w imieniu Unii z właściwymi państwami trzecimi, ze szczególnym uwzględnieniem krajów rozwijających się , w celu znalezienia wspólnych rozwiązań w zakresie przeciwdziałania zakłóceniom łańcucha dostaw , zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami. W stosownych przypadkach obejmuje to koordynację działań w ramach odpowiednich forów międzynarodowych.

(39)

Co więcej, aby zagwarantować proporcjonalność aktów wykonawczych oraz należyte poszanowanie roli podmiotów gospodarczych w zarządzaniu kryzysowym, Komisja powinna uciekać się do uruchomienia trybu sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym wyłącznie wówczas , gdy podmioty gospodarcze nie są w  stanie zaoferować dobrowolnego rozwiązania w  rozsądnym terminie. W każdym akcie należy wskazać przyczyny tego uruchomienia oraz uwzględnić wszystkie szczegółowe aspekty kryzysu.

(40)

Aby umożliwić wprowadzanie ram protokołów kryzysowych, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów na podstawie art. 290 TFUE w celu uzupełniania ram regulacyjnych określonych w  niniejszym rozporządzeniu przez doprecyzowanie form współpracy państw członkowskich i organów Unii w trybie podwyższonej czujności dotyczącej jednolitego rynku oraz w  trybie sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku, zabezpieczenia wymiany informacji oraz komunikacji dotyczącej ryzyka i komunikacji kryzysowej. Szczególnie ważne jest , aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów , oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w  sprawie lepszego stanowienia prawa. W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w  przygotowaniu aktów delegowanych , instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich , a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych .

(40)

Komisja powinna występować z wnioskami o udzielenie informacji do podmiotów gospodarczych w  ostateczności, we współpracy z komitetem i państwami członkowskim, wyłącznie wówczas, gdy z publicznie dostępnych źródeł lub w  ramach informacji udzielonych dobrowolnie nie można uzyskać informacji niezbędnych do właściwego zareagowania na sytuację nadzwyczajną na rynku wewnętrznym , takich jak informacje niezbędne do udzielenia zamówień publicznych przez Komisję w  imieniu państw członkowskich lub do oszacowania mocy produkcyjnych producentów towarów istotnych w  kontekście kryzysu , których łańcuchy dostaw zostały zakłócone .

(41)

Rozporządzenie Rady (WE) 2679/98, które przewiduje mechanizm dwustronnych dyskusji na temat przeszkód w  funkcjonowaniu jednolitego rynku, było stosowane rzadko i jest przestarzałe. W ocenie tego rozporządzenia wykazano, że przewidziane w nim rozwiązania nie są w stanie sprostać realiom złożonych kryzysów wykraczających poza incydenty zdarzające się na granicach dwóch sąsiadujących państw członkowskich. Z tego względu należy je uchylić,

(41)

W razie znacznego ryzyka dla funkcjonowania rynku wewnętrznego lub w  przypadku poważnych niedoborów towarów o krytycznym znaczeniu lub wyjątkowo dużego popytu na te towary do przywrócenia normalnego funkcjonowania rynku wewnętrznego niezbędne mogą się okazać środki na szczeblu unijnym mające zapewnić dostępność towarów istotnych w kontekście kryzysu, takie jak zamówienia priorytetowe.

(41a)

Jeżeli na rynku wewnętrznym w trakcie sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym ma miejsce poważny niedobór produktów lub usług istotnych w kontekście kryzysu oraz jest oczywiste, że podmioty gospodarcze działające na rynku wewnętrznym nie produkują żadnych takich towarów, ale zasadniczo byłyby w stanie zmienić przeznaczenie swoich linii produkcyjnych lub miałyby wystarczającą zdolność do dostarczania niezbędnych towarów lub usług, Komisja powinna mieć możliwość zalecenia państwom członkowskim, jako ostateczność, wprowadzenia środków w celu ułatwienia zwiększenia lub zmiany przeznaczenia zdolności produkcyjnej producentów lub zdolności dostawców usług do świadczenia usług istotnych w kontekście kryzysu lub w celu zwrócenia się o zwiększenie lub zmianę przeznaczenia tych zdolności. W takim przypadku Komisja powinna poinformować państwa członkowskie o skali niedoboru oraz o rodzaju niezbędnych towarów i usług istotnych w kontekście kryzysu, jak również zapewnić wsparcie i doradztwo dotyczące elastyczności unijnego dorobku prawnego na potrzeby realizacji tych celów.

(41b)

Środki zapewniające elastyczność regulacyjną umożliwiłyby Komisji zalecenie państwom członkowskim, by przyspieszyły procedury udzielania pozwoleń niezbędne do zwiększenia zdolności do produkowania towarów istotnych w kontekście kryzysu lub świadczenia usług istotnych w kontekście kryzysu.

(41c)

Co więcej, aby zapewnić dostępność towarów istotnych w kontekście kryzysu w sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym, Komisja może wezwać podmioty gospodarcze, które działają w łańcuchach dostaw istotnych w kontekście kryzysu, do priorytetowego traktowania zamówień na towary istotne w kontekście kryzysu lub na czynniki produkcji niezbędne do produkcji towarów istotnych w kontekście kryzysu. Jeżeli podmiot gospodarczy odmówi priorytetowego potraktowania takich zamówień, wówczas Komisja, wobec obiektywnych dowodów na to, że dostępność towarów istotnych w kontekście kryzysu jest niezbędna, może wezwać zainteresowane podmioty gospodarcze do przyjęcia i priorytetowego potraktowania określonych zamówień, których realizacja będzie miała pierwszeństwo przed wszelkimi innymi zobowiązaniami prywatnymi lub publicznoprawnymi. W przypadku nieprzyjęcia zamówienia dany podmiot powinien podać uzasadnione powody odmowy realizacji takiego żądania.

(41d)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w zakresie uruchamiania określonych środków reagowania w sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym, aby umożliwić szybką i skoordynowaną reakcję. Zamówienie priorytetowe powinno być składane po uczciwej i rozsądnej cenie oraz obejmować, w stosownych przypadkach, odpowiednią rekompensatę za wszystkie dodatkowe koszty poniesione przez podmiot gospodarczy, w tym koszty wynikające na przykład z umów zawieranych poza Unią lub zmian linii produkcyjnych. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011.

(41e)

Ponadto w przypadku gdy państwo członkowskie dotykają poważne niedobory towarów i usług istotnych w kontekście kryzysu, państwo to może poinformować o tym Komisję i wskazać potrzebne ilości. Komisja powinna przekazać te informacje wszystkim właściwym organom i usprawnić koordynację reakcji państw członkowskich. Aby zapewnić dostępność towarów istotnych w kontekście kryzysu w sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym, Komisja może również zalecić, aby państwa członkowskie rozdystrybuowały rezerwy strategiczne z należytym uwzględnieniem zasad solidarności, konieczności i proporcjonalności.

(41f)

Aby wykorzystać siłę nabywczą oraz pozycję negocjacyjną Komisji w trybie podwyższonej czujności i w trybie sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym, państwa członkowskie powinny mieć możliwość zwracania się do Komisji o udzielanie zamówień publicznych w ich imieniu. Istotne jest również zapewnienie, aby państwa członkowskie koordynowały działania przy wsparciu Komisji i Rady przed wszczęciem postępowań o udzielenie zamówień na towary i usługi istotne w kontekście kryzysu. Podstawową zasadą skutecznego udzielania zamówień publicznych jest przejrzystość, która zwiększa konkurencję, zwiększa efektywność i zapewnia równe warunki działania. Parlament Europejski powinien być informowany o postępowaniach dotyczących wspólnych zamówień na mocy niniejszego rozporządzenia oraz – na wniosek – otrzymywać dostęp do umów zawartych w wyniku tych postępowań, z zastrzeżeniem odpowiedniej ochrony szczególnie chronionych informacji handlowych, w tym tajemnic handlowych.

(41g)

Konieczne jest ustanowienie przepisów dotyczących narzędzi cyfrowych, aby zapewnić gotowość do szybkiego i skutecznego reagowania na ewentualne przyszłe sytuacje nadzwyczajne, a także zagwarantować dalsze funkcjonowanie rynku wewnętrznego, swobodny przepływ towarów, usług i osób w czasach kryzysu oraz dostępność towarów i usług istotnych w kontekście kryzysu dla obywateli, przedsiębiorstw i organów publicznych. Ustanawiając takie narzędzia, Komisja powinna dążyć do zapewnienia interoperacyjności z istniejącymi narzędziami cyfrowymi, takimi jak system wymiany informacji na rynku wewnętrznym (IMI), aby uniknąć powielania wymogów i wszelkich dodatkowych obciążeń administracyjnych. W niniejszym rozporządzeniu należy również określić przepisy dotyczące odpowiedniej koordynacji, współpracy i wymiany informacji oraz ustanowić narzędzia cyfrowe gwarantujące funkcjonowanie szybkich ścieżek dla towarów i usług o znaczeniu krytycznym, aby przyspieszyć procedury wydawania pozwoleń, rejestracji lub zgłaszania. Ponadto, aby umożliwić udział wszystkich podmiotów gospodarczych, w szczególności przedsiębiorstw i społeczeństwa obywatelskiego, Komisja powinna stworzyć platformę dla zainteresowanych stron, która ma ułatwiać i wspierać dobrowolne reagowanie na sytuacje nadzwyczajne na rynku wewnętrznym.

(41h)

Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”). W szczególności nie narusza prawa podmiotów gospodarczych do prywatności zapisanego w art. 7 Karty, prawa do ochrony danych określonego w art. 8 Karty, wolności prowadzenia działalności gospodarczej i swobody umów chronionych na mocy art. 16 Karty, prawa własności chronionego na mocy art. 17 Karty, prawa do rokowań i działań zbiorowych chronionego na mocy art. 28 Karty ani prawa do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu przewidzianego w art. 47 Karty.

(41i)

Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, a względu na rozmiary i skutki działań możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(41j)

Komisja powinna przeprowadzić ocenę skuteczności niniejszego rozporządzenia i przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie, w tym ocenę prac komitetu, testów warunków skrajnych, szkoleń i protokołów kryzysowych, kryteriów uruchomienia trybu sytuacji nadzwyczajnej, a także wykorzystania narzędzi cyfrowych. Ponadto sprawozdania należy składać po odwołaniu trybów sytuacji nadzwyczajnej. Sprawozdania te powinny obejmować ocenę funkcjonowania systemu reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych oraz wpływu środków nadzwyczajnych na prawa podstawowe, takie jak wolność prowadzenia działalności gospodarczej, wolność poszukiwania zatrudnienia i pracy oraz prawo do rokowań i działań zbiorowych, w tym prawo do strajku. Niniejszego rozporządzenia nie należy interpretować jako mającego wpływ na prawo do rokowań zbiorowych i działań zbiorowych zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”), w tym prawo pracowników do podejmowania działań zbiorowych w celu obrony swoich interesów, w tym strajku. Ponadto niniejsze rozporządzenie nie powinno wpływać na autonomię partnerów społecznych uznaną przez TFUE.

(41k)

Wszelkie działania na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny być zgodne z zobowiązaniami Unii wynikającymi z odpowiedniego prawa międzynarodowego. Unia pozostaje w pełni oddana idei solidarności międzynarodowej i zdecydowanie popiera zasadę, zgodnie z którą wszelkie środki uznane za niezbędne wprowadzane na podstawie niniejszego rozporządzenia, w tym niezbędne do zapobiegania krytycznym niedoborom lub łagodzenia ich skutków, są wdrażane w sposób ukierunkowany, przejrzysty, proporcjonalny, na ograniczony czas oraz zgodnie ze zobowiązaniami wynikającymi z WTO.

(41l)

Ramy unijne powinny obejmować elementy międzyregionalne w celu ustanowienia spójnych, wielosektorowych, transgranicznych środków reagowania w przypadku podwyższonej czujności dotyczącej rynku wewnętrznego oraz w przypadku sytuacji nadzwyczajnych na rynku wewnętrznym, ze szczególnym uwzględnieniem zasobów, zdolności oraz podatności na zagrożenia na obszarach sąsiedzkich, w szczególności w regionach przygranicznych.

(41m)

Aby umożliwić wprowadzanie ram protokołów kryzysowych, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów na podstawie art. 290 TFUE w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia przez doprecyzowanie form współpracy państw członkowskich i organów Unii w trybie podwyższonej czujności dotyczącej rynku wewnętrznego oraz w trybie sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym, a także warunków zabezpieczenia wymiany informacji oraz komunikacji dotyczącej ryzyka i komunikacji kryzysowej. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te odbywały się zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa. W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie równy udział w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

(41n)

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2679/98 przewiduje mechanizm dwustronnych dyskusji na temat przeszkód w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego i ich zgłaszania. Aby uniknąć powielania wymogów dotyczących powiadamiania w sytuacjach kryzysowych, należy zatem odpowiednio zmienić to rozporządzenie. Rozporządzenie (WE) nr 2679/98 w żaden sposób nie wpływa na korzystanie z praw podstawowych uznanych na szczeblu Unii, w tym z prawa do lub swobody podejmowania strajku lub innych działań objętych szczególnymi systemami stosunków pracy w państwach członkowskich, zgodnie z prawem krajowym. Nie powinno ono również naruszać prawa do negocjowania, zawierania i egzekwowania umów zbiorowych i podejmowania działań zbiorowych zgodnie z prawem krajowym.

a)

grupę doradczą, której celem jest doradzanie Komisji w sprawie odpowiednich środków służących przewidywaniu skutków kryzysu na jednolitym rynku, zapobieganiu tym skutkom lub reagowaniu na nie;

b)

środki służące pozyskiwaniu, przekazywaniu i wymianie odpowiednich informacji;

c)

środki awaryjne mające na celu przewidywanie i planowanie;

d)

środki służące łagodzeniu skutków znaczących incydentów dla jednolitego rynku, które jeszcze nie spowodowały sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku (podwyższonej czujności dotyczącej jednolitego rynku), w tym szereg środków podwyższonej czujności oraz

e)

środki służące zaradzeniu sytuacjom nadzwyczajnym na jednolitym rynku, w tym szereg środków reagowania na sytuacje nadzwyczajne.

a)

produktów leczniczych zgodnie z definicją zawartą w art.  2 ust.  2 dyrektywy 2001/83/WE;

a)

produktów leczniczych zgodnie z definicją zawartą w art.  1 pkt 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/83/WE;

c)

innych medycznych środków przeciwdziałania zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt  8 rozporządzenia (UE) …/… w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia [rozporządzenia w sprawie PTZZ]  (44) oraz zawartych w wykazie ustanowionym zgodnie z art. 6 ust. 1 [wniosku dotyczącego] rozporządzenia Rady (UE) …/ … w sprawie ram środków służących zapewnieniu zaopatrzenia w medyczne środki przeciwdziałania mające znaczenie w sytuacjach kryzysowych  (45) ;

c)

innych medycznych środków przeciwdziałania zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt  10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i  Rady (UE) 2022 / 2371  (45) ;

f)

usług finansowych, takich jak usługi w zakresie bankowości, działalności kredytowej, ubezpieczeń i reasekuracji, usług w zakresie emerytur pracowniczych lub indywidualnych, papierów wartościowych, funduszy inwestycyjnych, płatności oraz doradztwa inwestycyjnego – w tym usług wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2013/36/UE, jak również działalności w zakresie rozrachunków i rozliczeń oraz usług doradczych, usług pośrednictwa i innych pomocniczych usług finansowych.

a)

podejmowania konsultacji lub współpracy w imieniu Unii z właściwymi państwami trzecimi, ze szczególnym uwzględnieniem krajów rozwijających się, w celu znalezienia wspólnych rozwiązań w zakresie zapobiegania zakłóceniom łańcucha dostaw, zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami. W stosownych przypadkach może to obejmować koordynację działań w ramach odpowiednich forów międzynarodowych lub

b)

dokonywania oceny, czy należy nałożyć ograniczenia na wywóz towarów zgodnie z międzynarodowymi prawami i obowiązkami Unii na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/479  (48) .

1)

„kryzys” oznacza zdarzenie wyjątkowe, niespodziewane i nagłe, naturalne lub spowodowane przez człowieka, o nadzwyczajnym charakterze i skali, które ma miejsce w Unii lub poza nią;

1)

„kryzys” oznacza zdarzenie wyjątkowe, naturalne lub spowodowane przez człowieka, o nadzwyczajnym charakterze i skali, które ma miejsce w Unii lub poza nią i które ma szkodliwy wpływ na swobodny przepływ towarów, usług lub osób na rynku wewnętrznym ;

2)

„tryb podwyższonej czujności dotyczącej jednolitego rynku” oznacza ramy przeciwdziałania zagrożeniu znaczącymi zakłóceniami w dostawach towarów i usług o  znaczeniu strategicznym , które w ciągu następnych sześciu miesięcy mogą przerodzić się w sytuację nadzwyczajną na jednolitym rynku;

2)

„tryb podwyższonej czujności dotyczącej rynku wewnętrznego” oznacza ramy przeciwdziałania zagrożeniu kryzysem prowadzącym do znaczących zakłóceń w dostawach towarów i usług o  krytycznym znaczeniu , które w ciągu następnych sześciu miesięcy mogą przerodzić się w sytuację nadzwyczajną na rynku wewnętrznym ;

3)

„sytuacja nadzwyczajna na jednolitym rynku” oznacza szerokie skutki kryzysu dla jednolitego rynku , które poważnie zakłócają swobodny przepływ na jednolitym rynku lub funkcjonowanie łańcuchów dostaw koniecznych do utrzymania niezbędnej działalności społecznej lub gospodarczej na jednolitym rynku;

3)

„tryb sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym” oznacza ramy służące zaradzeniu istotnym rozległym skutkom kryzysu dla rynku wewnętrznego , które poważnie zakłócają swobodny przepływ towarów, usług i osób lub funkcjonowanie łańcuchów dostaw koniecznych do utrzymania niezbędnej działalności społecznej lub gospodarczej na rynku wewnętrznym ;

4)

„obszary o  znaczeniu strategicznym” oznaczają obszary o krytycznym znaczeniu dla Unii i jej państw członkowskich w tym sensie , że mają znaczenie systemowe i kluczowe dla bezpieczeństwa publicznego, porządku publicznego lub zdrowia publicznego, a zakłócenie, niewydolne funkcjonowanie, utrata lub zniszczenie tych obszarów miałoby znaczące skutki dla funkcjonowania jednolitego rynku ;

4)

„obszary o  krytycznym znaczeniu” oznaczają obszary , które mają krytyczne znaczenie dla Unii i jej państw członkowskich w tym sensie i które mają znaczenie systemowe i kluczowe dla bezpieczeństwa publicznego, porządku publicznego, zdrowia publicznego lub środowiska , a zakłócenie, niewydolne funkcjonowanie, utrata lub zniszczenie tych obszarów miałoby znaczące skutki dla funkcjonowania rynku wewnętrznego, w szczególności dla swobodnego przepływu towarów, usług lub osób ;

5)

„towary i  usługi o  znaczeniu strategicznym” oznaczają towary i  usługi, które są niezbędne do zapewnienia funkcjonowania jednolitego rynku w obszarach o znaczeniu strategicznym oraz których nie da się zastąpić ani zdywersyfikować;

5)

„towary , usługi i  pracownicy o  krytycznym znaczeniu” oznaczają towary, usługi i kategorie pracowników , które są niezbędne do zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego w obszarach o  krytycznym znaczeniu oraz których nie da się zastąpić ani – w stosownych przypadkach – zdywersyfikować;

6)

„towary i usługi istotne w kontekście kryzysu” oznaczają towary i usługi, które są niezbędne do reagowania na kryzys lub przeciwdziałania skutkom kryzysu na jednolitym rynku w sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku;

6)

„towary i usługi istotne w kontekście kryzysu” oznaczają towary i usługi, które są niezbędne do reagowania na kryzys lub przeciwdziałania skutkom kryzysu na rynku wewnętrznym w sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym ;

7)

„rezerwy strategiczne” oznaczają będący pod kontrolą państwa członkowskiego zapas towarów o  znaczeniu strategicznym , w przypadku których utworzenie rezerwy może być konieczne w celu przygotowania się do sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku.

7)

„rezerwy strategiczne” oznaczają będący pod kontrolą państwa członkowskiego zapas towarów o  krytycznym znaczeniu , w przypadku których utworzenie rezerwy może być konieczne w celu przygotowania się do sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym .

a)

proponowanie ustaleń dotyczących współpracy administracyjnej między Komisją a państwami członkowskimi w trybie podwyższonej czujności dotyczącej jednolitego rynku oraz w trybie sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku , które to ustalenia zostaną zawarte w protokołach kryzysowych;

a)

proponowanie ustaleń dotyczących współpracy administracyjnej między Komisją a państwami członkowskimi w trybie podwyższonej czujności dotyczącej rynku wewnętrznego oraz w trybie sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym , które to ustalenia zostaną zawarte w protokołach kryzysowych , o których mowa w art. 6 ;

b)

dokonywanie oceny znaczących incydentów, o których państwa członkowskie ostrzegły Komisję.

b)

dokonywanie oceny incydentów, o których państwa członkowskie lub inne odnośne zainteresowane strony ostrzegły Komisję , zgodnie z art. 8, oraz ich wpływu na swobodny przepływ towarów, usług i osób, w tym pracowników .

ba)

zalecanie państwom członkowskim, aby tworzyły rezerwy dóbr krytycznych w celu przygotowania się na sytuację nadzwyczajną na rynku wewnętrznym, z uwzględnieniem prawdopodobieństwa wystąpienia niedoborów i ich skutków;

bb)

gromadzenie prognoz dotyczących możliwości wystąpienia kryzysu, analizowanie danych i dostarczanie informacji na temat rynku;

bc)

prowadzenie konsultacji z przedstawicielami podmiotów gospodarczych, w tym MŚP, oraz reprezentatywnych organizacji, a także – w stosownych przypadkach – partnerami społecznymi w celu gromadzenia informacji na temat rynku;

bd)

analiza danych zagregowanych otrzymanych przez inne organy na szczeblu unijnym i międzynarodowym istotne w kontekście kryzysu;

be)

prowadzenie repozytorium krajowych i unijnych środków kryzysowych, które wykorzystywano w poprzednich kryzysach i które wpłynęły na rynek wewnętrzny oraz jego łańcuchy dostaw;

bf)

wprowadzanie środków mających wzmocnić odporność rynku wewnętrznego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, takich jak organizowanie szkoleń i symulacji oraz wskazanie odpowiednich podmiotów gospodarczych i łańcuchów dostaw w ramach testów warunków skrajnych.

a)

ustalanie, czy występuje zagrożenie, o którym mowa w art. 3 pkt 2, oraz jaki jest zakres takiego zagrożenia;

b)

gromadzenie prognoz, analiz danych oraz badań rynkowych;

c)

prowadzenie konsultacji z przedstawicielami podmiotów gospodarczych, w tym MŚP, oraz przemysłu w celu gromadzenia badań rynkowych;

d)

analiza danych zagregowanych otrzymanych przez inne organy na szczeblu unijnym i międzynarodowym istotne w kontekście kryzysu;

e)

ułatwianie wymiany informacji, w tym z innymi właściwymi organami oraz innymi organami na szczeblu unijnym istotnymi w kontekście kryzysu, a w stosownych przypadkach również z państwami trzecimi, ze szczególnym uwzględnieniem krajów rozwijających się i organizacji międzynarodowych;

f)

prowadzenie repozytorium krajowych i unijnych środków kryzysowych wykorzystywanych w poprzednich kryzysach, które wpłynęły na jednolity rynek oraz jego łańcuchy dostaw.

b)

ustalanie, czy spełnione zostały kryteria uruchomienia lub odwołania trybu sytuacji nadzwyczajnej;

b)

ustalanie, czy spełnione zostały kryteria uruchomienia lub odwołania trybu sytuacji nadzwyczajnej , na podstawie wystarczających i wiarygodnych dowodów ;

c)

doradzanie w kwestii wdrożenia środków wybranych w celu zareagowania na sytuację nadzwyczajną na jednolitym rynku na szczeblu unijnym;

c)

doradzanie w kwestii wdrożenia środków wybranych w celu zareagowania na sytuację nadzwyczajną na rynku wewnętrznym na szczeblu unijnym;

e)

ułatwianie wymiany informacji, w tym z innymi organami na szczeblu unijnym istotnymi w kontekście kryzysu, a w stosownych przypadkach również z państwami trzecimi, ze szczególnym uwzględnieniem krajów rozwijających się i organizacji międzynarodowych.

e)

ułatwianie wymiany informacji, w tym z innymi organami na szczeblu unijnym istotnymi w kontekście kryzysu, a w stosownych przypadkach również z państwami trzecimi, ze szczególnym uwzględnieniem członków EFTA, krajów kandydujących, krajów rozwijających się i organizacji międzynarodowych.

a)

opinie, zalecenia i sprawozdania przyjęte przez komitet;

b)

wyniki testów warunków skrajnych;

c)

uruchomienie trybu podwyższonej czujności, jego przedłużenie i odwołanie oraz wszelkie środki przyjęte na podstawie części III;

d)

uruchomienie trybu sytuacji nadzwyczajnej, jego przedłużenie i odwołanie oraz wszelkie środki przyjęte na podstawie części IV;

e)

wszelkie środki ograniczające swobodny przepływ towarów, usług i pracowników;

a)

współpracy między właściwymi organami krajowymi i unijnymi w zakresie zarządzania trybem podwyższonej czujności dotyczącej jednolitego rynku oraz trybem sytuacji nadzwyczajnej na jednolitym rynku w przypadku uruchomienia tych trybów we wszystkich sektorach jednolitego rynku ;

a)

współpracy między właściwymi organami krajowymi , w tym na szczeblu lokalnym i regionalnym i  organami unijnymi w zakresie zarządzania trybem podwyższonej czujności dotyczącej rynku wewnętrznego oraz trybem sytuacji nadzwyczajnej na rynku wewnętrznym w przypadku uruchomienia tych trybów;

c)

skoordynowanego podejścia do komunikacji dotyczącej ryzyka i komunikacji kryzysowej także wobec ogółu społeczeństwa, przy koordynacyjnej roli Komisji;

c)

skoordynowanego podejścia do komunikacji kryzysowej także wobec ogółu społeczeństwa i zainteresowanych stron, w tym podmiotów gospodarczych , przy koordynacyjnej roli Komisji;

d)

zarządzania ramami.

a)

wykazu właściwych organów krajowych, centralnych biur łącznikowych wyznaczonych zgodnie z art. 5 oraz pojedynczych punktów kontaktowych, o których mowa w art. 21, ich danych kontaktowych, ról i obowiązków wyznaczonych w prawie krajowym na okres obowiązywania trybu podwyższonej czujności oraz trybu sytuacji nadzwyczajnej określonych w niniejszym rozporządzeniu ;

a)

wykazu organów krajowych, centralnych biur łącznikowych wyznaczonych zgodnie z art. 5 oraz pojedynczych punktów kontaktowych, o których mowa w art. 21, ich danych kontaktowych, ról i obowiązków wyznaczonych na okres obowiązywania trybu podwyższonej czujności oraz trybu sytuacji nadzwyczajnej w rozumieniu niniejszego rozporządzenia, zgodnie z prawem krajowym ;

b)

konsultacji z przedstawicielami podmiotów gospodarczych i partnerów społecznych , w tym MŚP, dotyczących ich inicjatyw i działań w zakresie łagodzenia potencjalnych zakłóceń łańcucha dostaw i reakcji na te zakłócenia, jak również przezwyciężania potencjalnych niedoborów towarów i usług na jednolitym rynku ;

b)

konsultacji z przedstawicielami podmiotów gospodarczych, w tym MŚP, dotyczących ich inicjatyw i działań w zakresie łagodzenia potencjalnych sytuacji nadzwyczajnych na rynku wewnętrznym ;

ba)

konsultacji z partnerami społecznymi w sprawie oddziaływania na swobodny przepływ pracowników w obszarach o krytycznym znaczeniu;

c)

współpracy na poziomie technicznym w trybie podwyższonej czujności oraz w trybie sytuacji nadzwyczajnej we wszystkich sektorach jednolitego rynku;

c)

współpracy na poziomie technicznym w trybie podwyższonej czujności oraz w trybie sytuacji nadzwyczajnej we wszystkich sektorach rynku wewnętrznego ;

d)

komunikacji dotyczącej ryzyka oraz sytuacji nadzwyczajnej, przy koordynacyjnej roli Komisji, z  należytym uwzględnieniem już istniejących struktur.

d)

komunikacji dotyczącej ryzyka oraz sytuacji nadzwyczajnej, przy koordynacyjnej roli Komisji, z uwzględnieniem już istniejących struktur.

a)

szczegółowe parametry zakłócenia, któremu dobrowolny protokół kryzysowy ma zaradzić, oraz cele, do których dąży;

b)

rolę każdego z uczestników i środki przygotowawcze, które mają zostać przez nich wprowadzone oraz ich rolę po uruchomieniu protokołu kryzysowego;

c)

procedurę określania, kiedy i jak będzie działał protokół kryzysowy;

d)

działania służące łagodzeniu potencjalnych sytuacji nadzwyczajnych na rynku wewnętrznym i reagowaniu na nie, ściśle ograniczone do tego, co jest konieczne do zaradzenia tym sytuacjom;

e)

zabezpieczenia w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom dla swobodnego przepływu towarów, usług i pracowników.

1.

Komisja opracowuje i regularnie organizuje szkolenia w dziedzinie przygotowania się do kryzysu, koordynacji , współpracy i  komunikacji kryzysowej oraz wymiany informacji związanej z kryzysem, o których mowa w art. 6, dla personelu wyznaczonych centralnych biur łącznikowych oraz podmiotów gospodarczych . Organizuje symulacje dla personelu centralnych biur łącznikowych , a także dla innych odnośnych podmiotów, w tym podmiotów gospodarczych, lub organów zaangażowanych w zapobieganie sytuacjom nadzwyczajnym na rynku wewnętrznym, gotowość na nie i reagowanie na nie .

1a.

a)

monitorowanie, analizowanie i ocenianie wszystkich odpowiednich działań mających ułatwiać swobodny przepływ towarów, usług i osób;

b)

propagowanie wdrażania najlepszych praktyk na szczeblu krajowym i unijnym oraz, w stosownych przypadkach, najlepszych praktyk opracowanych przez państwa trzecie i organizacje międzynarodowe;

c)

opracowywanie wytycznych dotyczących rozpowszechniania wiedzy i realizacji różnych zadań na szczeblu krajowym oraz, w stosownych przypadkach, regionalnym i lokalnym;

d)

zachęcanie do wprowadzania i stosowania właściwych nowych technologii i narzędzi cyfrowych w celu reagowania na sytuacje nadzwyczajne na rynku wewnętrznym.

1b.

a)

opracowuje scenariusze i parametry uwzględniające szczególne zagrożenia związane z sytuacjami nadzwyczajnymi na rynku wewnętrznym, mające na celu identyfikację podatności na zagrożenia w obszarach o krytycznym znaczeniu, a także ocenę potencjalnego wpływu na swobodny przepływ towarów, usług i osób;

b)

wskazuje odpowiednie podmioty gospodarcze i organizacje przedstawicielskie, a także inne właściwe podmioty lub organy zaangażowane w zapobieganie sytuacjom kryzysowym, gotowość i reagowanie na nie oraz zaprasza je do udziału na zasadzie dobrowolności;

c)

ułatwia wzajemne oceny i zachęca do opracowywania strategii gotowości na sytuację nadzwyczajną;

d)

we współpracy ze wszystkimi zaangażowanymi podmiotami określa środki zmniejszające ryzyko po zakończeniu testów warunków skrajnych.

a)

przepływy handlowe;

b)

popyt i podaż;

c)

koncentrację podaży;

d)

produkcję unijną i globalną oraz zdolności produkcyjne na różnych etapach łańcucha wartości;

e)

współzależności między podmiotami gospodarczymi, zarówno z podmiotami działającymi na rynku wewnętrznym, jak i poza nim.

a)

liczbę podmiotów gospodarczych , których dotyczy zakłócenie lub potencjalne zakłócenie ;

a)

liczbę dotkniętych podmiotów gospodarczych w całej Unii ;

b)

czas trwania lub przewidywany czas trwania zakłócenia lub potencjalnego zakłócenia ;

b)

czas trwania lub przewidywany czas trwania incydentów ;

c)

obszar geograficzny; część jednolitego rynku , którego dotyczy zakłócenie lub potencjalne zakłócenie ; wpływ na konkretne obszary geograficzne szczególnie podatne lub narażone na zakłócenia łańcucha dostaw , w tym unijne regiony najbardziej oddalone;

c)

obszar geograficzny; dotkniętą część rynku wewnętrznego i skutki transgraniczne ; wpływ na konkretne obszary geograficzne szczególnie podatne lub narażone, takie jak regiony najbardziej oddalone;

d)

skutki zakłócenia lub potencjalnego zakłócenia dla niedających się zdywersyfikować ani zastąpić materiałów do produkcji.

d)

skutki tych incydentów dla niedających się zdywersyfikować ani zastąpić materiałów do produkcji.

a)

prawdopodobieństwo wystąpienia i ewentualne skutki niedoborów, o których mowa w ust. 1;

b)

poziom istniejących zapasów utrzymywanych przez podmioty gospodarcze oraz rezerw strategicznych w całej Unii, jak również wszelkie informacje dotyczące bieżącej działalności podmiotów gospodarczych podejmowanej w celu zwiększenia zapasów;

c)

koszty tworzenia i utrzymywania takich rezerw strategicznych;

d)

możliwości i potencjał alternatywnych dostaw;

e)

dalsze informacje, które mogą zapewnić dostępność takich towarów i usług.

a)

ocenę potencjalnych skutków kryzysu;

a)

ocenę potencjalnych skutków spodziewanego kryzysu , włącznie ze szczególną sytuacją regionów przygranicznych i najbardziej oddalonych ;

b)

wykaz właściwych towarów i  usług o  znaczeniu strategicznym oraz

b)

wykaz odnośnych towarów , usług i  kategorii pracowników o  krytycznym znaczeniu oraz

c)

środki podwyższonej czujności, które należy zastosować.

c)

środki podwyższonej czujności, które należy zastosować , wraz z uzasadnieniem konieczności zastosowania takich środków i ich proporcjonalności .

a)

poziomy rezerw strategicznych na ich terytorium;

b)

wszelkie perspektywy dalszych zakupów.

a)

wykazuje, że nie ma innego dostępu do takich informacji, i uzasadnia potrzebę przyjęcia takiego aktu; oraz

b)

zwraca się do komitetu o opinię.

a)

wskazanie, czy kryzys spowodował uruchomienie któregokolwiek z właściwych mechanizmów reagowania kryzysowego Rady, Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności lub mechanizmów utworzonych w  unijnych ramach bezpieczeństwa zdrowotnego, w tym we wniosku dotyczącym rozporządzenia (UE) …/… w  sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia oraz wniosku dotyczącym rozporządzenia Rady (UE) …/ … w sprawie ram środków służących zapewnieniu zaopatrzenia w medyczne środki przeciwdziałania mające znaczenie w sytuacjach kryzysowych ;

a)

wskazanie, czy kryzys poskutkował uruchomieniem jednego z właściwych mechanizmów reagowania kryzysowego Rady, w tym zintegrowanego reagowania na szczeblu politycznym w  sytuacjach kryzysowych, Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności lub dowolnego mechanizmu utworzonego w unijnych ramach na wypadek stanów zagrożenia na podstawie rozporządzenia (UE) 2022 / 2372 ;

b)

oszacowanie liczby podmiotów gospodarczych lub użytkowników, którzy na potrzeby dostarczania danych towarów lub świadczenia danych usług opierają się na zakłóconym sektorze lub zakłóconych sektorach jednolitego rynku;

b)

oszacowanie liczby lub udziału w rynku podmiotów gospodarczych bądź popytu na rynku lub liczby użytkowników, którzy na potrzeby dostarczania danych towarów lub świadczenia danych usług opierają się na zakłóconym sektorze lub zakłóconych sektorach rynku wewnętrznego ;

c)

znaczenie danych dóbr lub usług dla innych sektorów;

c)

krytyczne znaczenie danych towarów, usług lub kategorii pracowników dla innych sektorów;

ca)

szacowany niedobór towarów i usług na rynku wewnętrznym;

d)

skutki pod względem stopnia i czasu trwania dla działalności gospodarczej i  społecznej, środowiska i bezpieczeństwa publicznego;

d)

rzeczywiste lub potencjalne skutki pod względem stopnia i czasu trwania dla działalności gospodarczej , podstawowej aktywności społecznej, środowiska i bezpieczeństwa publicznego;

e)

potwierdzenie , że dotknięte zakłóceniami podmioty gospodarcze nie były w stanie w rozsądnym terminie zapewnić rozwiązania określonych aspektów kryzysu na zasadzie dobrowolności;