In zaak 238/83,
betreffende een verzoek aan het Hof krachtens artikel 1 77 EEG-Verdrag van de Commission de première instance du contentieux de la sécurité sociale et de la mutualité sociale agricole de Paris, in het aldaar aanhangig geding tussen
Caisse d'allocations familiales de la région parisienne
echtelieden Richard Meade,
om een prejudiciële beslissing over de uitlegging van artikel 48 EEG-Verdrag en de gemeenschapsbepalingen betreffende de toekenning van kinderbijslag,
wijst
HET HOF VAN JUSTITIE (Derde kamer),
samengesteld als volgt: Y. Galmot, kamerpresident, U. Everling en C. Kakouris, rechters,
advocaat-generaal : G. F.
Mancini griffier: P. Heim
De feiten, het procesverloop en de krachtens artikel 20 van's Hofs Sta-tuut-EEG ingediende opmerkingen kunnen worden samengevat als volgt:
Volgens de uitvoeringsbepalingen van dit artikel worden kinderen die in het buitenland studeren, onder bepaalde voorwaarden geacht in Frankrijk te wonen, zodat het recht op kinderbijslag blijft bestaan.
In 1977 ging één kind studeren aan een college in het Verenigd Koninkrijk. Toen de Caisse dit in januari 1980 vernam, beëindigde zij de uitkering van de kinderbijslag en vorderde zij van de echtelieden Meade terugbetaling van een bedrag van FF
De echtelieden Meade verweerden zich met het betoog, dat de weigering van kinderbijslag op grond dat één kind in het Verenigd Koninkrijk studeerde, strijdig was met het vrije verkeer van personen en met artikel 48 EEG-Verdrag, omdat dit het kind zou beletten voor studie of beroepsopleiding naar een andere Lid-Staat te gaan.
Van oordeel dat de oplossing van het geschil afhangt van de uitlegging van gemeenschapsrecht, heeft de Commission de première instance du contentieux de la sécurité sociale de Paris bij beschikking van
Krachtens artikel 20 van's Hofs Sta-tuut-EEG zijn schriftelijke opmerkingen ingediend door de Caisse d'allocations familiales de la région parisienne, vertegenwoordigd door haar directeur-generaal Y. Lavallée, en door de Commissie van de Europese Gemeenschappen, vertegenwoordigd door haar juridisch adviseur J. Griesmar, bijgestaan door F. Herbert, advocaat te Brussel.
Het Hof heeft, op rapport van de rechterrapporteur en gehoord de advocaat-generaal, besloten zonder instructie tot de mondelinge behandeling over te gaan.
Bij beschikking van
De Caisse verklaart dat zij in haar besluit in de eerste plaats duidelijk heeft gemaakt, dat het niet ging om toepassing van verordening nr. 1408/71 van de Raad van
De Caisse heeft dan ook de Franse regeling moeten toepassen, zowel wat de algemene uitkeringsvoorwaarden als wat de bepalingen betreffende verblijf in het buitenland voor talenstudie betreft. Op grond van de bepalingen van de Franse regeling, met name de artikelen L 511 en L 524 van de Code de la sécurité sociale, de artikelen 2 en 6 van decreet nr. 46-2880 van
De Commissie stelt voor, eerst de vraag te herformuleren: deze strekt ertoe, de personele en materiële werkingssfeer van artikel 48 EEG-Verdrag voor een zaak als de onderhavige te bepalen.
De personele werkingssfeer van de gemeenschapsbepalingen hangt af van factoren betreffende de werkzaamheid en de nationaliteit van de betrokkenen. De regel van het vrije personenverkeer geldt niet enkel voor de in artikel 48 EEG-Verdrag bedoelde loontrekkenden. De vrijheid van vestiging (artikelen 52 e.v.) en het vrij verrichten van diensten (artikelen 59 e.v.) zijn complementen van het vrije verkeer van werknemers. Het vrije personenverkeer betreft dus alle activiteiten die direct of indirect verband houden met het economisch leven. Evenwel moeten de betrokkenen, tenzij uitdrukkelijk anders is bepaald, gemeenschapsonderdanen zijn.
Ook al oefent in casu de heer Meade een economische activiteit uit die als zelfstandige beroepswerkzaamheid past in het kader van de vrijheid van vestiging van de artikelen 52 e.V., toch kan hij zich als Amerikaans onderdaan niet beroepen op het beginsel van het vrije verkeer. De zoon, wiens verblijf in het Verenigd Koninkrijk het beschil heeft doen ontstaan, voldoet aan het nationaliteitsvereiste, maar verricht geen economische acitviteit op grond waarvan hij een beroep zou kunnen doen op het vrije personenverkeer; een student is immers niet te beschouwen als een werknemer in de zin van het Verdrag. Enkel in het geval waarin mevrouw Meade als Brits onderdaan de uitkeringsgerechtigde voor de kinderbijslag zou zijn, zou de zaak vallen binnen de personele werkingssfeer van de gemeenschapsregeling.
Wat de materiële werkingssfeer van de gemeenschapsregeling betreft, moet men zich niet beperken tot artikel 48 EEG-Verdrag, maar dient men ook de bepalingen van verordening nr. 1408/71 in de beschouwing te betrekken. Bij deze verordening heeft de Raad krachtens artikel 51 EEG-Verdrag de maatregelen genomen die moeten voorkomen dat werknemers die van het recht van vrij verkeer gebruik maken, in hun rechten op het vlak van de sociale zekerheid worden bekort.
Uit artikel 73, lid 2, van verordening nr. 1408/71 blijkt duidelijk, dat de echtelieden Meade — zo deze bepaling krachtens artikel 2 van de verordening al op hen van toepassing zou zijn — in elk geval slechts recht zouden hebben op Britse kinderbijslag voor hun kind dat in het Verenigd Koninkrijk studeert. Deze bepaling bevestigt trouwens dat het recht op kinderbijslag — in het verband van de sociale zekerheid het corollair van het vrije verkeer — aan de werknemer toekomt en niet aan het kind. De toepassingsmodaliteiten van artikel 73, lid 2, van verordening nr. 1408/71, betreffende met name de inschrijving van gezinsleden die in een andere Lid-Staat dan Frankrijk wonen, bij het bevoegde orgaan van hun woonplaats, zijn neergelegd in artikel 87 van verordening nr. 574/72 (
De Commissie geeft derhalve in overweging, de voorgelegde vraag te beantwoorden als volgt:
Ter terechtzitting van
R. Meade heeft er in het bijzonder op gewezen, dat zijn echtgenote uitkeringsgerechtigde voor de kinderbijslag is. Zij is werknemer en valt als zondanig onder het toepassingsgebied van het gemeenschapsrecht; in de eerste plaats heeft zij als secretaresse op zijn kabinet gewerkt en verscheidene vennootschappen beheerd, en in de tweede plaats heeft zij in elk geval als huisvrouw haar bijdrage aan de economie van een land geleverd. Zijn zoon valt als student ook onder het toepassingsgebied van artikel 48, wegens zijn bijdrage aan de economie van een land. De Caisse d'allocations familiales heeft ten onrechte geoordeeld dat zijn zoon niet meer bij zijn ouders woont, om de enkele reden dat hij in Engeland studeert. De Franse voorschriften zijn voorts discriminerend, daar zij een obstakel vormen voor jonge vreemdelingen die in Frankrijk wonen en die hun studie in hun eigen taal willen voortzetten.
Concluderend heeft Meade in overweging gegeven, de gestelde vraag ontkennend te beantwoorden.
De advocaat-generaal heeft ter terechtzitting van
HET HOF VAN JUSTITIE (Derde kamer),
uitspraak doende op de door de Commission de première instance du contentieux de la sécurité sociale et de la mutualité sociale agricole de Paris bij beschikking van
Verordening nr. 1408/71 noch artikel 48 EEG-Verdrag verzet zich ertegen, dat overeenkomstig de nationale wettelijke regeling de toekenning van kinderbijslag wordt gestaakt op grond dat een kind onderwijs volgt in een andere Lid-Staat, wanneer de ouders van het kind onderdanen zijn van een derde land of geen arbeid in loondienst verrichten.
Galmot
Everling
Kakouris
Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op
Voor de griffier
J. A. Pompe
adjunct-griffier
De president van de Derde kamer
Y. Galmot