—

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności jego art. 14,

—

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z dnia 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny Wymiar Europy, zmieniające i uchylające decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 466/2014/UE oraz uchylające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1601 i rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 (1) (rozporządzenie ustanawiające ISWMR – „Globalny wymiar Europy”),

—

uwzględniając porozumienie Parlamentu Europejskiego i Komisji z dnia 3 czerwca 2008 r. w sprawie procedur wprowadzania w życie decyzji Rady 1999/468/WE ustanawiającej warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji, zmienionej decyzją 2006/512/WE (2),

—

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (3) (rozporządzenie finansowe),

—

uwzględniając Układ Eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Republiką Tunezyjską z drugiej strony (4),

—

uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Tunezji, w szczególności rezolucję z dnia 16 marca 2023 r. w sprawie niedawnych ataków na wolność wypowiedzi i zrzeszania się oraz na związki zawodowe w Tunezji, a w szczególności przypadku dziennikarza Noureddine’a Boutara (5),

—

uwzględniając oświadczenie prasowe przewodniczącej Komisji Ursuli. von der Leyen, premier Włoch Giorgii Meloni, premiera Holandii Marka Ruttego i prezydenta Tunezji Kaisa Saieda z 11 czerwca 2023 r.,

—

uwzględniając protokół ustaleń z 16 lipca 2023 r. w sprawie strategicznego i globalnego partnerstwa między UE a Tunezją,

—

uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji z dnia 20 grudnia 2023 r. w sprawie finansowania szczególnego środka na rzecz Tunezji w 2023 r. (C(2023)9184) oraz towarzyszący jej dokument roboczy dotyczący programu wsparcia reform makroekonomicznych w Tunezji,

—

uwzględniając art. 136 ust. 5 i art. 132 ust. 2 Regulaminu,

—

uwzględniając projekt rezolucji Komisji Spraw Zagranicznych oraz Komisji Rozwoju,

A.

mając na uwadze, że art. 21 ust. 1 TUE stanowi, iż „działania Unii na arenie międzynarodowej oparte są na zasadach, które leżą u podstaw jej utworzenia, rozwoju i rozszerzenia oraz które zamierza wspierać na świecie: demokracji, państwa prawnego, powszechności i niepodzielności praw człowieka i podstawowych wolności, poszanowania godności ludzkiej, zasad równości i solidarności oraz poszanowania zasad Karty Narodów Zjednoczonych oraz prawa międzynarodowego”;

B.

mając na uwadze, że art. 2 układu eurośródziemnomorskiego między UE a Tunezją stanowi, iż „stosunki między Stronami, jak również wszystkie postanowienia samego Układu opierają się na poszanowaniu praw człowieka i na zasadach demokracji, którymi Strony kierują się w swojej polityce wewnętrznej i zagranicznej i które stanowią istotny element niniejszego Układu”;

C.

mając na uwadze, że art. 29 rozporządzenia ustanawiającego ISWMR – „Globalny wymiar Europy” wyklucza działania, które mogą prowadzić do łamania praw człowieka w krajach partnerskich; mając na uwadze, że zgodnie z art. 25 ust. 5 rozporządzenia Komisja ma przeprowadzać oceny ex ante wpływu na prawa człowieka proporcjonalne do celów i zakresu planowanych działań i środków; mając na uwadze, że art. 3 ust. 4 rozporządzenia stanowi, iż „co najmniej 93 % wydatków w ramach Instrumentu spełnia kryteria ODA [oficjalnej pomocy rozwojowej], [...] a tym samym stanowi część łącznego zobowiązania w ramach ODA”;

D.

mając na uwadze, że motyw 40 rozporządzenia ustanawiającego ISWMR – „Globalny wymiar Europy” stanowi, że „z uwagi na to, że poszanowanie demokracji, praw człowieka i praworządności ma zasadnicze znaczenie dla należytego zarządzania finansami i skutecznego unijnego finansowania, zgodnie z rozporządzeniem finansowym, pomoc mogłaby zostać zawieszona w razie pogorszenia się sytuacji w zakresie demokracji, praw człowieka lub praworządności w państwach trzecich”;

E.

mając na uwadze, że pod rządami prezydenta Kaisa Saieda w Tunezji nastąpił autorytarny zwrot i alarmujący regres w dziedzinie demokracji, praw człowieka i praworządności; mając na uwadze, że w ciągu ostatniego roku prezydent Kais Saied doprowadził do arbitralnego aresztowania i zatrzymania polityków opozycji, sędziów, pracowników mediów i działaczy społeczeństwa obywatelskiego;

F.

mając na uwadze, że Komisja przyjęła szczególny środek w pilnej procedurze pisemnej;

G.

mając na uwadze, że sześć miesięcy wcześniej, w oświadczeniu prasowym Komisji z 11 czerwca 2023 r., zapowiedziano wsparcie budżetowe dla Tunezji w wysokości 150 mln EUR; mając na uwadze, że to wsparcie budżetowe ogłoszono przed podpisaniem protokołu ustaleń między UE a Tunezją;

H.

mając na uwadze, że Komisja i Parlament nie kontaktowały się ze sobą w sposób nieformalny przed przyjęciem szczególnego środka w ramach pilnej procedury pisemnej, jak przewidziano w ust. 12 porozumienia między Parlamentem a Komisją z dnia 3 czerwca 2008 roku;

I.

mając na uwadze, że art. 27 ust. 4 rozporządzenia ustanawiającego ISWMR – „Globalny wymiar Europy” stanowi, że „udzielając wsparcia budżetowego zgodnie z art. 236 rozporządzenia finansowego, Komisja jasno określa i monitoruje kryteria warunkowości w zakresie wsparcia budżetowego, w tym postępy w reformach i przejrzystość, a także wspiera rozwój parlamentarnej zdolności w dziedzinie kontroli i audytu krajowego oraz zwiększoną przejrzystość i publiczny dostęp do informacji”;

J.

mając na uwadze, że art. 218 TFUE ustanawia procedurę negocjowania i zawierania umów między UE a państwami trzecimi; mając na uwadze, że procedura ta umożliwia odpowiednie gwarancje proceduralne, a także kontrolę parlamentarną i sądową, zwiększając tym samym rozliczalność i legitymację demokratyczną;

K.

mając na uwadze, że 13 września 2023 r. delegacji Komisji Spraw Zagranicznych odmówiono wjazdu do Tunezji, co ograniczyło możliwość wykonywania przez Parlament uprawnień kontrolnych;

L.

mając na uwadze, że 26 września 2023 r., na kilka dni przed jej planowanym terminem, władze tunezyjskie jednostronnie odroczyły wizytę Komisji;

M.

mając na uwadze, że w październiku 2023 r. prezydent Tunezji odrzucił i zwrócił 60 mln EUR wsparcia budżetowego z UE;

N.

mając na uwadze, że w żywotnym interesie UE leży dalsza współpraca z Tunezją w celu zapewnienia stabilności makroekonomicznej, praworządności i praw człowieka w tym kraju;