|
Iris Oifigiúil |
GA Sraith C |
|
C/2025/4418 |
29.8.2025 |
Tuairim ó Choiste Eorpach na Réigiún
Rialacha margaidh agus bearta tacaíochta in earnáil an fhíona
(C/2025/4418)
|
I. MOLTAÍ LE hAGHAIDH LEASUITHE
Leasú 1
Togra le haghaidh Rialacháin
Aithris 15a (nua)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú CnaR |
||
|
|
|
Leasú 2
Togra le haghaidh Rialacháin
Aithris 15 b (nua)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú |
|
|
Bíonn earnáil an fhíona ag brath go mór ar oibrithe a bhíonn fostaithe ar feadh tréimhsí gearra. I gcomhréir leis na forálacha maidir le coinníollacht shóisialta a tugadh isteach sa Chomhbheartas Talmhaíochta 2023-2027, ba cheart na Ballstáit a spreagadh chun faireachán a dhéanamh le féachaint an bhfuil na caighdeáin sábháilteachta á gcomhlíonadh agus go bhfuil dálaí oibre cuimsitheacha iomchuí ann, lena n-áirítear i dtéarmaí airgeadais, a fhad a bhaineann sé leis an bhfíonsaothrú agus le gníomhaíochtaí próiseála. |
Leasú 3
Togra le haghaidh Rialacháin
Aithris 22
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú CnaR |
|
Chun dul in oiriúint do threochtaí sa mhargadh agus chun leas a bhaint as deiseanna éifeachtúla sa mhargadh, ba cheart an uastréimhse tacaíochta le haghaidh oibríochtaí cur chun cinn agus cumarsáide a dhéantar i dtríú tíortha i ndáil le comhdhlúthú asraonta margaidh a shíneadh ó 3 bliana go 5 bliana. |
Chun dul in oiriúint do threochtaí sa mhargadh agus chun leas a bhaint as deiseanna éifeachtúla sa mhargadh, ba cheart an uastréimhse tacaíochta le haghaidh oibríochtaí cur chun cinn agus cumarsáide a dhéantar i dtríú tíortha i ndáil le comhdhlúthú asraonta margaidh a shíneadh ó 3 bliana go 5 bliana agus an deis a thabhairt freisin síneadh 5 bliana breise a chur leis na hoibríochtaí sin chun go bhféadfar na hasraonta margaidh a chomhdhlúthú . Agus machnamh á dhéanamh faoi oibríochtaí cur chun cinn agus cumarsáide atá dírithe ar thríú tíortha, is ábhartha dealú a dhéanamh idir na margaí éagsúla atá sa tír chéanna. |
Leasú 4
Togra le haghaidh Rialacháin
Aithris 24
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú CnaR |
|
Chun tuilleadh tacaíochta a thabhairt do tháirgeoirí maidir le maolú ar an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin, is iomchuí foráil a dhéanamh maidir leis an bhféidearthacht a bheith ag na Ballstáit an cúnamh airgeadais uasta ón Aontas le haghaidh infheistíochtaí lena saothraítear an cuspóir sin a mhéadú go dtí suas le 80 % de na costais infheistíochta incháilithe. |
Chun tuilleadh tacaíochta a thabhairt do tháirgeoirí maidir le maolú ar an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin, is iomchuí foráil a dhéanamh maidir leis an bhféidearthacht a bheith ag na Ballstáit an cúnamh airgeadais uasta ón Aontas le haghaidh infheistíochtaí , agus le haghaidh athstruchtúrú agus athchóiriú fíonghort, lena saothraítear an cuspóir sin a mhéadú go dtí suas le 80 % de na costais infheistíochta incháilithe. Agus an tacaíocht sin á tabhairt, ba cheart tús áite a thabhairt freisin do chleachtais agrai-éiceolaíocha agus straitéisí um éagsúlú lena gcothaítear athléimneacht fhadtéarmach, ar nós, mar shampla, ceapadh carbóin san ithir, na hilchuraíochta, athúsáid uisce, agus cineálacha atá frithsheasmhach in aghaidh triomaigh, go háirithe i réigiún na Meánmhara agus sna réigiúin is forimeallaí. |
Leasú -5
Togra le haghaidh Rialacháin
Airteagal 1(1)
Airteagal 62, mír 3, fomhír 2a (nua)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú CnaR |
|
|
I gcásanna force majeure agus in imthosca eisceachtúla arna leagan síos in Airteagal 3(1) de Rialachán (AE) 2021/2116, d’fhéadfaí i gcás na n-údaruithe dá dtagraítear i mír 1, arna ndeonú i gcomhréir le hAirteagal 64, síneadh suas le 12 mhí tar éis dháta éaga tosaigh na n-údaruithe a chur lena mbailíocht. |
Leasú 6
Togra le haghaidh Rialacháin
Airteagal 1(2)
Airteagal 63 — mír 2 — fomhír 3 (nua)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú CnaR |
|
|
Féadfaidh na Ballstáit critéir a leagan síos maidir le húdaruithe i gcomhair planduithe a dháileadh agus a bhainistiú, sa chaoi is nach méadófar na limistéir fíonghort i réigiúin agus i ndeighleoga margaidh ina mbíonn rósholáthar, agus chun tosaíocht a thabhairt d’fhíonta a d’fhéadfaí a chur ar an margadh, i gcomhréir lena straitéisí earnála náisiúnta agus leis na bearta géarchéime arna n-údarú do na limistéir sin. |
Leasú 7
Togra le haghaidh Rialacháin
Airteagal 1(2)
Airteagal 63, mír 2, fomhír c
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú CnaR |
||||
|
|
||||
|
Chun críocha phointe (c), ciallaíonn ‘glasbhuaint’ na triopaill fíonchaor a scriosadh nó a bhaint ina n-iomláine agus iad fós neamhaibí, rud a fhágann go laghdófar táirgeacht an limistéir lena mbaineann go táirgeacht nialasach, agus nach n-áireofar neamhbhuaint, is é sin nuair a fhágtar fíonchaora tráchtála ar na plandaí ag deireadh an ghnáth-thimthrialla táirgthe. Na Ballstáit a chuireann teorainn le heisiúint údaruithe i gcomhair planduithe nua ar an leibhéal réigiúnach i gcomhréir leis an gcéad fhomhír, pointí (b) nó (c), féadfaidh siad a cheangal go n-úsáidfear na húdaruithe sin sna réigiúin sin.; |
Chun críocha phointe (c), ciallaíonn ‘glasbhuaint’ na triopaill fíonchaor a scriosadh nó a bhaint ina n-iomláine agus iad fós neamhaibí, rud a fhágann go laghdófar táirgeacht an limistéir lena mbaineann go táirgeacht nialasach, agus nach n-áireofar neamhbhuaint, is é sin nuair a fhágtar fíonchaora tráchtála ar na plandaí ag deireadh an ghnáth-thimthrialla táirgthe. Na Ballstáit a chuireann teorainn le heisiúint údaruithe i gcomhair planduithe nua ar an leibhéal réigiúnach i gcomhréir leis an gcéad fhomhír, pointí (b) nó (c), féadfaidh siad a cheangal go n-úsáidfear na húdaruithe sin sna réigiúin sin.; |
Leasú 8
Togra le haghaidh Rialacháin
Airteagal 1(3), Airteagal 66, mír 3, an dara fomhír
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú |
||||
|
‘Féadfaidh Ballstát deonú na n-údaruithe athphlanduithe dá dtagraítear i mír 1 a chur faoi réir ceann amháin nó níos mó de na coinníollacha seo a leanas: |
“Féadfaidh Ballstát deonú na n-údaruithe athphlanduithe dá dtagraítear i mír 1 a chur faoi réir ceann amháin nó níos mó de na coinníollacha seo a leanas: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Cúis
Nílimid i bhfách leis an gcoinníoll a mholtar thuas go bhféadfadh na Ballstáit údaruithe a theorannú do chineálacha sonracha nuair a bhíonn údaruithe um athphlandú á n-eisiúint acu; dar linn gur céim thar fóir atá ann.
Leasú 9
Togra le haghaidh Rialacháin
Airteagal 1(5)
Airteagal 119, mír 1
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú CnaR |
||||
|
1. Beidh na sonraí éigeantacha seo a leanas ar áireamh i lipéadú agus i gcur i láthair na dtáirgí dá dtagraítear i bpointí 1 go 11, 13, 15 agus 16 de Chuid II d’Iarscríbhinn VII agus a mhargaítear san Aontas nó atá le honnmhairiú: |
1. Beidh na sonraí éigeantacha seo a leanas ar áireamh i lipéadú agus i gcur i láthair na dtáirgí dá dtagraítear i bpointí 1 go 11, 13, 15 agus 16 de Chuid II d’Iarscríbhinn VII agus a mhargaítear san Aontas nó atá le honnmhairiú: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Cúis
Is téarma neamhbheacht é ‘alcól éadrom’, mura bhfuil ‘páirt-dhí-alcólaithe’ in úsáid leis freisin. Tá gá leis an tagairt do ‘30 % ar a laghad faoi bhun’ mar chreat tagartha dlí toisc, murach sin, go measfaí laghdú íosta leathchéime a bheith dí-alcólaithe.
Leasú 10
Togra le haghaidh Rialacháin
Airteagal 1(7)
Airteagal 167(1), mír 1, an chéad fhomhír
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú |
|
‘1. Chun feidhmiú an chómhargaidh i bhfíonta, lena n-áirítear fíonchaora, úrfhíonta agus na fíonta óna ndéantar iad, a fheabhsú agus a chobhsú, féadfaidh Ballstáit ar táirgeoirí iad rialacha margaíochta a leagan síos chun an soláthar a rialú, lena n-áirítear uastáirgeacht a leagan síos agus rialacha a leagan síos maidir le stoic a bhainistiú. Cuirfidh na Ballstáit san áireamh tograí arna nglacadh ag eagraíochtaí táirgeoirí a aithnítear faoi Airteagail 152 agus 154 nó ag eagraíochtaí idirchraoibhe a aithnítear faoi Airteagail 157 agus 158 i gcás ina meastar go bhfuil na heagraíochtaí sin ionadaíoch d’earnáil an fhíona, i gcomhréir le hAirteagal 164(3), sa limistéar eacnamaíoch nó sna limistéir eacnamaíocha ina bhfuil sé beartaithe na rialacha a chur i bhfeidhm.’. |
‘1. Chun feidhmiú an chómhargaidh i bhfíonta, lena n-áirítear fíonchaora, úrfhíonta agus na fíonta óna ndéantar iad, a fheabhsú agus a chobhsú, féadfaidh Ballstáit ar táirgeoirí iad rialacha margaíochta a leagan síos chun an soláthar a rialú, lena n-áirítear uastáirgeacht a leagan síos agus rialacha a leagan síos maidir le stoic a bhainistiú. Cuirfidh na Ballstáit san áireamh tograí arna nglacadh ag grúpaí táirgeoirí a aithnítear faoi Airteagail 33 de Rialachán (AE) 2024/1143 nó ag eagraíochtaí idirchraoibhe a aithnítear faoi Airteagail 157 agus 158 i gcás ina meastar go bhfuil na heagraíochtaí sin ionadaíoch d’earnáil an fhíona, i gcomhréir le hAirteagal 164(3), sa limistéar eacnamaíoch nó sna limistéir eacnamaíocha ina bhfuil sé beartaithe na rialacha a chur i bhfeidhm.’. |
Leasú 11
Togra le haghaidh Rialacháin
Airteagal 1(8)
Airteagal 216, mír 1, fomhír 3
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú CnaR |
|
Na híocaíochtaí dá dtagraítear sa chéad fhomhír, ní rachaidh siad thar chostais an táirge, i gcás inarb ábhartha, agus na hoibríochta lena mbaineann, móide dreasacht chun dul i mbun oibríochta den sórt sin, chun go bhféadfar aghaidh a thabhairt ar an ngéarchéim. |
Na híocaíochtaí dá dtagraítear sa chéad fhomhír, ní rachaidh siad thar chostais an táirge, i gcás inarb ábhartha, agus na hoibríochta lena mbaineann, móide dreasacht chun dul i mbun oibríochta den sórt sin, chun go bhféadfar aghaidh a thabhairt ar an ngéarchéim. Tairbhithe na gcistí a leithdháiltear ar na bearta géarchéime dá dtagraítear sa mhír seo, ní bheidh siad i dteideal tacaíocht a fháil maidir le bearta glasbhuainte, driogtha nó stoite ó fhréamh de bhun Airteagal 58(1)(c) de Rialachán (AE) 2021/2115 má cuireadh na bearta sin chun feidhme cheana sna heicteáir chéanna. |
Leasú 12
Togra le haghaidh Rialacháin
Airteagal 1(9)
Iarscríbhinn VII, Cuid II, Fomhír 2 (nua)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú CnaR |
||
|
Féadfar táirgí fíniúna de na catagóirí a leagtar amach i bpointí (4) agus (7) a fháil freisin, faoi seach, tríd an dara coipeadh ar fhíonta dí-alcólaithe nó páirt-dhí-alcólaithe dá dtagraítear i bpointe (1) nó trí dhé-ocsaíd charbóin a chur isteach. |
Maidir leis na táirgí fíniúna de na catagóirí a leagtar amach i:
|
||
|
|
|
||
|
|
|
||
|
|
|
Leasú 13
Togra le haghaidh Rialacháin
Airteagal 3(1)
Iarscríbhinn VII, Cuid II, Fomhír 2 (nua)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú |
||||
|
Leasaítear Airteagal 58(1) mar a leanas: |
Leasaítear Airteagal 58(1) mar a leanas: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
|
Leasú 14
Togra le haghaidh Rialacháin
Airteagal 3(2)
Iarscríbhinn VII, Cuid II, Fomhír 2 (nua)
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
mhír 2. Maidir leis an gcúnamh airgeadais ón Aontas le haghaidh na n-infheistíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 58(1), an chéad fhomhír, pointe (b), ní sháróidh sé na huasteorainneacha seo a leanas: |
mhír 2. Maidir leis an gcúnamh airgeadais ón Aontas le haghaidh na n-infheistíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 58(1), an chéad fhomhír, pointe (b), ní sháróidh sé na huasteorainneacha seo a leanas: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
“Mar sin féin, féadfar an cúnamh airgeadais ón Aontas le haghaidh infheistíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 58(1), an chéad fhomhír, pointe (m), a mhéadú go dtí suas le 80 % de chostais infheistíochtaí incháilithe le haghaidh infheistíochtaí atá nasctha leis an gcuspóir chun cur leis an maolú ar an athrú aeráide agus leis an oiriúnú don athrú aeráide a leagtar amach in Airteagal 57, pointe (b).”; |
“Mar sin féin, féadfar an cúnamh airgeadais ón Aontas le haghaidh infheistíochtaí dá dtagraítear in Airteagal 58(1), an chéad fhomhír, pointe (m), a mhéadú go dtí suas le 80 % de chostais infheistíochtaí incháilithe le haghaidh infheistíochtaí atá nasctha leis an gcuspóir chun cur leis an maolú ar an athrú aeráide agus leis an oiriúnú don athrú aeráide a leagtar amach in Airteagal 57, pointe (b).”; |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Cúis
Ba cheart caitheamh go cothrom ní hamháin le heagraíochtaí táirgeoirí aitheanta ach le gach eagraíocht táirgeoirí, i.e. gach cineál comhlachais táirgeoirí, lena n-áirítear comharchumainn, cuideachtaí próiseála talmhaíochta agus aon chomhlachtaí comhchosúla eile, chun táirgeoirí a spreagadh chun páirt a ghlacadh sa slabhra luacha.
Leasú 15
Togra le haghaidh Rialacháin
Airteagal 4
|
An téacs a mhol an Coimisiún Eorpach |
Leasú CnaR |
|
Táirgí fíniúna ar cuireadh lipéad orthu i gcomhréir le hAirteagal 119(1), pointe (a), an dara habairt, de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 roimh [dáta sonrach — 18 mí ón dáta teacht i bhfeidhm], féadfar leanúint dá gcur ar an margadh go dtí go mbeidh na stoic ídithe. |
Táirgí fíniúna ar cuireadh lipéad orthu i gcomhréir le hAirteagal 119(1), pointe (a), an dara habairt, de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 agus táirgí fíona cumhraithe a lipéadaíodh i gcomhréir le hAirteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 251/2014 roimh [dáta sonrach — 18 mí ón dáta teacht i bhfeidhm], féadfar leanúint dá gcur ar an margadh go dtí go mbeidh na stoic ídithe. |
|
|
Lipéid a priontáladh go dleathach roimh theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo, féadfar leanúint dá n-úsáid chun táirgí fíniúna agus táirgí fíona cumhraithe a chur ar an margadh go dtí go mbeidh na stoic ídithe. |
II. MOLTAÍ I LEITH NA mBEARTAS
SEO SEASAMH CHOISTE EORPACH NA RÉIGIÚN (CnaR)
Cúlra
|
1. |
Tugann CnaR dá aire go bhfuil earnáil an fhíona san Eoraip ar cheann de cholúin eacnamaíocha, thionsclaíocha agus chultúrtha an Aontais Eorpaigh ar an iomlán. |
|
2. |
Meabhraíonn CnaR gur measadh go raibh an táirgeadh san earnáil sin san Aontas Eorpach cothrom le 138.3 milliún heictilítear in 2024 (-3,5 % i gcomparáid le 2023). |
|
3. |
Meabhraíonn CnaR go bhfuil sé fíor ina lán réigiún san Eoraip go gcuireann an fíon le fás an gheilleagair, go meallann sé turasóirí, gur cuid den oidhreacht chultúrtha agus gheografach agus de shainiúlacht an réigiúin é agus gur gné shóisialta é, agus gur colún lárnach de gheilleagar agus de shainiúlacht na tuaithe é i gcónaí. |
|
4. |
Meabhraíonn CnaR go bhfuil gá leis go leanfadh earnáil an fhíona san Eoraip de bheith iomaíoch agus athléimneach agus de bheith ina fórsa eacnamaíoch ríthábhachtach sna blianta amach romhainn. |
|
5. |
Cuireann CnaR chun suntais go raibh an-tionchar ar an earnáil ag an athrú aeráide: an strus maidir le huisce, teagmhais adhaimsire, eipidéimí de ghalair fhungasacha, ráta íseal bláthaithe, agus gur fhág sin go raibh laghdú ar an méid fíona a táirgeadh. Meabhraíonn sé go bhfuil ról tábhachtach ag earnáil an fhíona, fearacht na n-earnálacha talmhaíochta uile, maidir le haghaidh a thabhairt ar an athrú aeráide agus an bhithéagsúlacht a chur chun cinn, mar shampla tríd an bhfíonsaothrú éiceolaíoch a thabhairt isteach nó trí leas a bhaint as cleachtais arb íseal a dtionchar ar an timpeallacht, a chaomhnaíonn an ithir agus a chuireann le héagsúlacht an tírdhreacha, rud lena seachnaítear tuilleadh meatha ar an timpeallacht agus gur níos measa a bheidh na hiarmhairtí atá ann de thoradh an athraithe aeráide |
|
6. |
Dá bhrí sin, ní mór a áireamh i mbeartais CBT atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo, agus sna beartais earnála eile, na hathruithe is gá a dhéanamh chun aitheantas a thabhairt d’uathúlacht agus d’ardluach straitéiseach na bhfíonghort feirmeoireachta tirime i réigiúin éagsúla den Aontas, ó oirthear na Spáinne, go leithinis na hIodáile agus go réigiúin eile na Meánmhara agus dheisceart na hEorpa, a mhéid a bhaineann lena bhfeidhm eacnamaíoch agus leis an méid a chuireann siad leis an mbithéagsúlacht, leis an gcomhrac i gcoinne an ghaineamhlaithe agus le caomhnú an tírdhreacha. Ní mór bearta a leagan síos, lena n-áirítear scéim shonrach lena gcuirfí cabhair dhíreach ar fáil atá curtha in oiriúint do dhálaí na bhfíonghort feirmeoireachta tirime. Ba cheart a áireamh sa scéim sin fóirdheontais bhreise d’fheirmeacha i limistéir thura agus leath-thura, dreasachtaí chun cineálacha dúchasacha agus córais saothraithe thraidisiúnta a chaomhnú, creidmheasanna cánach agus tacaíocht chun feirmeacha a dhigiteáil agus a nuachóiriú. Ba cheart tacaíocht a chur ar fáil freisin do thionscadail a bhaineann leis an turasóireacht fíona agus chun táirgí áitiúla agus gastranómachas atá nasctha le fíonghoirt a chur chun cinn trí bhearta a chur i bhfeidhm in earnáil an fhíona. Ba cheart a áirithiú go gcuirfear san áireamh in aon athbhreithniú a dhéanfar amach anseo ar CBT an tionchar ar an ngeilleagar, ar an bhfostaíocht agus ar an gcultúr i limistéir thuaithe ina bhfuil fíonghoirt feirmeoireachta tirime. |
|
7. |
Tugann CnaR dá aire go bhfuil tionchar suntasach ag athruithe déimeagrafacha leanúnacha, patrúin tomhaltais atá ag athrú agus éiginnteachtaí margaidh mharthanacht agus athléimneacht na hearnála. |
|
8. |
Agus fadhbanna ann ar nós forchur taraifí agus an chaoi a n-athróidh na taraifí sin sa ghearrthéarma agus sa mheántéarma, tugann CnaR dá aire go bhfágann an riocht ina bhfuil an earnáil faoi láthair go bhfuil éiginnteacht ann i dtaobh an bhféadfadh na fadhbanna sin, má mheastar gur ‘imthosca urghnácha’ iad i bhfeachtas reatha 2025 agus i bhfeachtas 2026, an bonn a bhaint den leanúnachas agus den chobhsaíocht san earnáil maidir le margaí straitéiseacha. |
|
9. |
Tugann CnaR dá aire an iarraidh arna déanamh ag cuid de na Ballstáit tacaíocht a thabhairt d’earnáil an fhíona trí bhíthin scéimeanna tiomnaithe státchabhrach arna bhformheas ag an gCoimisiún Eorpach mar fhreagra ar an teanas trasatlantach agus cuireann sé i bhfáth gurbh éifeachtaí agus gurbh chothroime cur chuige comhordaithe Eorpach a ghlacadh, trí bhíthin ionstraimí saincheaptha ar leibhéal an Aontais, ó d’áiritheofaí go mbeadh rochtaint ag gach réigiún ar thacaíocht ar bhonn cothrom, rud a sheachnódh an saobhadh laistigh den Mhargadh Aonair. |
|
10. |
Meabhraíonn CnaR gur leag an Grúpa Ardleibhéil um Beartas Fíona an Aontais Eorpaigh béim ar fhadhbanna áirithe, gur shainaithin sé na riachtanais agus gur mhol sé réitigh, rud a cuireadh san áireamh sa togra ón gCoimisiún le haghaidh leasú na reachtaíochta ina bhfuil sraith gníomhaíochtaí spriocdhírithe, comhpháirteacha, gasta agus trasearnála. Cabhróidh na gníomhaíochtaí sin le todhchaí a mhúnlú d’earnáil an fhíona, chun gur earnáil iomaíoch a bheidh inti ar fud an Aontais agus go neartófar sainiúlachtaí earnáil an fhíona mar léiriú ar thraidisiúin chultúrtha, féiniúlachta, gheografacha, chomhshaoil agus eacnamaíocha Bhallstáit éagsúla an Aontais. |
Moltaí i leith na mbeartas
|
11. |
Is díol sásaimh do CnaR na moltaí a thug an Grúpa Ardleibhéil um Beartas Fíona agus a glacadh an 17 Nollaig 2024, rud a cuireadh san áireamh sa Togra le haghaidh Rialachán lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1308/2013, (AE) 2021/2115 agus (AE) Uimh. 251/2014. |
|
12. |
Tugann CnaR dá aire go gcuirtear san áireamh sna tograí le haghaidh athruithe ar an reachtaíocht i dtrácht a lán de na héilimh a rinneadh sna moltaí ón nGrúpa Ardleibhéil um Beartas Fíona, rud atá ar an gcéad iarracht dul i ngleic le fadhbanna na hearnála. I ndáil leis an méid sin, molann an Coiste don Choimisiún leanúint den obair ina leith sin agus díriú freisin ar na héilimh nár cuireadh san áireamh go fóill nó nár cuireadh san áireamh ach go páirteach. |
|
13. |
Is díol sásaimh do CnaR na bearta a tugadh isteach maidir le barrachas a chosc, e.g. stoitheadh ó fhréamh agus glasbhuaint, ar bearta iad a chuidíonn leis an margadh a chobhsú agus táirgeoirí a chosaint ar bhrú airgeadais. |
|
14. |
Cuireann CnaR i bhfáth, áfach, nach leigheasfaidh an ghlasbhuaint na míchothromaíochtaí struchtúracha atá ann. Má tá an beart seo le húsáid go héifeachtach, ní mór é a shimpliú agus a dhéanamh níos solúbtha. Go deimhin, ní bheidh éifeacht leis an mbeart seo mura n-úsáidtear é ar bhealach níos solúbtha agus níos simplí, agus murar féidir na hacmhainní atá ar fáil faoi na cláir in earnáil an fhíona a ath-leithdháileadh ar na catagóirí idirghabhálacha éagsúla i rith na bliana i gceist nó acmhainní neamhúsáidte a iompar anonn go dtí an bhliain dár gcionn. |
|
15. |
Agus bearta á gceapadh agus á gcur chun feidhme, meabhraíonn CnaR nach mór plé dlúth a dhéanamh leis na réigiúin agus na húdaráis lena mbaineann ar an leibhéal áitiúil. Is é a thiocfaidh as a leithéid solúbthacht bhreise, go mbeadh sé níos simplí úsáid a bhaint as na bearta sin, go bhféadfar scaipeadh cineálacha frithsheasmhacha agus teicnící feirmeoireachta beaichte a chur chun cinn agus go mbeifear in ann acmhainní a ath-leithdháileadh i gcláir earnáil an fhíona. |
|
16. |
Meabhraíonn CnaR a thábhachtaí atá sé go leanfaí an ghlasbhuaint de bheith faoi chuimsiú na hidirghabhála in earnáil an fhíona chun a áirithiú go gcuirfear na cistí is gá ar fáil chun gur beart éifeachtach a bheidh inti. Cuideoidh an rogha maidir le cistiú náisiúnta comhlántach le riachtanais oiriúnúcháin na hearnála a chomhlíonadh, ach ní mór a áirithiú go mbeidh an dá fhoinse maoiniúcháin — an Ciste Eorpach um Ráthaíocht Talmhaíochta (CERT) agus na cistí náisiúnta — comhoiriúnach agus go gcomhlíonfaidh siad srianta Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013. Dá bhrí sin, iarrann CnaR go ndéanfaí leasú ar Airteagal 59(3) de Rialachán (AE) 2021/2115 chun a áirithiú gur féidir an dá fhoinse maoiniúcháin sin a úsáid. Ar an gcaoi sin, ní chuirfí tuilleadh srianta isteach trí Airteagal 216 den Rialachán maidir le CEM. Ba cheart é sin a chur san áireamh go cothrom maidir leis an mbeart um stoitheadh. |
|
17. |
Molann CnaR don Choimisiún machnamh a dhéanamh ar Rialachán (AE) 2021/2116 a leasú chun deireadh a chur leis an riail nach mór cistí CERT a thagann faoi chuimsiú na hidirghabhála in earnáil an fhíona a leithdháileadh go bliantúil, ós rud é go bhfágann a gcineál bliantúil go bhfuil sé deacair cistí a bhainistiú agus a úsáid, go háirithe i gcás bearta ‘neamhstruchtúracha’ amhail an ghlasbhuaint. |
|
18. |
Is mór an sásamh do CnaR na tograí ón gCoimisiún maidir le húdaruithe a bhainistiú, go háirithe an togra síneadh a chur le bailíocht na n-údaruithe um athphlandú, toisc gur dea-thionchar a bheidh ag an athrú sin, dar leis, ó thaobh na talmhaíochta agus an chomhshaoil de araon. |
|
19. |
Impíonn CnaR ar na Ballstáit leas a bhaint as táscairí críochacha chun faireachán a dhéanamh ar éifeachtacht na mbeart géarchéime arna maoiniú le 20 % d’acmhainní CEM; tá sé ag iarraidh go leanfaí den chabhair dhifreáilte a chur ar fáil don infheistíocht agus don nuálaíocht, sin agus go dtabharfaí cistiú breise do mhicrifhiontair, do réigiúin bheagfhorbartha agus don ghníomhú ar son na haeráide. |
|
20. |
Measann CnaR gur gá athbhreithniú a dhéanamh ar na critéir thosaíochta maidir le húdaruithe a eisiúint dá dtagraítear in Airteagal 64(2) de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013, ba cheart deimhniú maidir le hinbhuanaitheacht comhshaoil, táirgeadh orgánach agus córais chomhtháite táirgthe a chur san áireamh iontu freisin. |
|
21. |
Is díol sásaimh do CnaR go bhfuil deireadh á chur leis na pionóis a d’fhorchuirtí nuair nár úsáideadh údaruithe arna ndeonú tríd an ‘ceart athphlandaithe’ a thiontú, rud atá ag teacht leis an laghdú infheistíochta in earnáil an fhíona. |
|
22. |
Cuireann CnaR i bhfáth gur cheart na nósanna imeachta cistiúcháin a shimpliú go mór ón taobh riaracháin de agus is díol sásaimh dó gur féidir údaruithe a shannadh d’ainmniúcháin nó do limistéir shonracha, ar choinníoll go rachfar i gcomhairle go héigeantach leis na comhlachais um chosaint. |
|
23. |
Tacaíonn CnaR leis an iarracht na lipéid a chomhchuibhiú, le simpliú na trádála idir na Ballstáit, le laghdú na gcostas agus le rochtain níos trédhearcaí ar fhaisnéis do thomhaltóirí. Dá bhrí sin, is díol sásaimh dó go bhfuil cód QR comhchuibhithe le tabhairt isteach maidir le faisnéis éigeantach, rud a bheidh comhtháite sna cláir náisiúnta agus i bPas Digiteach an Fhíona. Ba cheart na rialacha nua maidir le lipéadú a thabhairt isteach ar bhealach comhréireach, agus, i gcásanna áirithe, ba cheart iad a chur ar athlá i bhfianaise na ngéarchéimeanna uile atá ann faoi láthair. |
|
24. |
Is díol sásaimh do CnaR go bhféadfaí táirgí nuálacha a chur ar an margadh, agus ainmniúchán ar leith a bheith ann chun táirgí fíona ar bheagán alcóil a dhíol trí rialacha soiléire maidir le lipéadú agus trí leas a bhaint as comhréitigh dhigiteacha idir-inoibritheacha (blocshlabhra, Idirlíon na Rudaí Nithiúla) ar mhaithe leis an deimhniú, an inrianaitheacht agus chun cur i gcoinne an ghóchumtha, agus chun faisnéis a roinnt maidir le hinbhuanaitheacht chomhshaoil na bpróiseas próiseála. |
|
25. |
Meabhraíonn CnaR go gcaithfear próiseas a sheoladh chun machnamh a dhéanamh ar an gcumarsáid agus ar thionscnaimh a bhaineann le heolas a scaipeadh faoi tháirgí gan alcól nó ar bheagán alcóil, agus an fiúntas atá leo, toisc gur táirgí iad ar a ndéantar a lán próiseála, rud a chiallaíonn go bhfuil méid mór fuinnimh i gceist lena dtáirgeadh, agus a mbíonn leibhéil arda siúcra iontu, agus éifeacht dhiúltach aige sin ar an tsláinte. Is gá, i ndáil leis sin, feachtais oideachais a sheoladh maidir lena bheith freagrach agus fíon á ól, agus na feachtais sin a bheith ag teacht le cuspóirí Eorpacha maidir leis an tsláinte phoiblí. |
|
26. |
Tacaíonn CnaR leis na hiarrachtaí borradh a chur faoin turasóireacht fíona, rud a chabhraíonn leis an bhforbairt eacnamaíoch a spreagadh i gceantair thuaithe agus i gceantair intíre. Níor cheart don turasóireacht fíona aon dochar a dhéanamh don chomhshaol: is éard atá i gceist turasóireacht ‘mhall’ inbhuanaithe ar ardchaighdeán atá fréamhaithe go háitiúil, agus a théann chun tairbhe don phobal áitiúil. |
|
27. |
Cuireann CnaR in iúl gur oth leis nach bhfuil buiséad sonrach ag gabháil leis na bearta atá molta ag an gCoimisiún Eorpach. Chun leasuithe reachtacha a ghlacadh, tá gá le buiséad chun iad a chur i gcrích agus chun freagairt do riachtanais earnáil an fhíona. |
|
28. |
Cuireann CnaR i bhfáth gur éirigh le hearnáil an fhíona freisin an bua a fháil ar a lán éagothromaíochtaí inscne, tríd an gcomhionannas inscne san fhostaíocht, san ionadaíocht agus sa bhainistiú a dhéantar ar fheirmeacha, agus i ngrúpaí táirgeoirí agus grúpaí próiseála, agus maidir leis na réigiúin agus an turasóireacht fíona a chur chun cinn. |
|
29. |
Cuireann CnaR chun suntais a thábhachtaí atá sé tacú le grúpaí táirgeoirí a bhainistíonn fíonta a bhfuil tásc geografach faoi chosaint acu trí thurasóireacht inbhuanaithe, díolacháin dhíreacha agus slabhraí soláthair gairide a chomhtháthú sna bearta tacaíochta, i gcomhréir le Straitéis Turasóireachta an Aontais Eorpaigh 2030. |
|
30. |
Is díol sásaimh do CnaR an méadú ar na huasteorainneacha tacaíochta (suas le 80 %) le haghaidh infheistíochta agus nuálaíochta a bhaineann le maolú an athraithe aeráide agus an t-oiriúnú don athrú aeráide, agus meabhraíonn sé a thábhachtaí atá sé tosaíocht a thabhairt do na réigiúin is forimeallaí agus do na hoileáin bheaga. |
|
31. |
Tacaíonn CnaR le síneadh cúig bliana a chur le feachtais cur chun cinn i dtríú tíortha agus le rochtain shimplithe a thabhairt do FBManna. |
|
32. |
Molann CnaR go neartófaí na sineirgí idir an Comhbheartas Talmhaíochta agus an beartas comhtháthaithe chun an bonneagar glas agus an bonneagar gorm a mhaoiniú chun tacú le hathléimneacht na bhfíonghort i leith an uisce. Cuireann sé i bhfáth go mbaineann an méid sin freisin le húsáid chuí na n-acmhainní uisce, trí oibreacha chun sceitheadh uisce a chosc, na héifeachtaí a bhíonn ag teagmhais adhaimsire a mhaolú agus faireachán a dhéanamh ar cháilíocht agus ar shábháilteacht an uisce agus na gcóras nádúrtha agus saorga stórála agus aisghabhála uisce. |
|
33. |
Meabhraíonn CnaR freisin an gá atá le maoiniú a bhfuil tacaíocht an Aontais aige chun aghaidh a thabhairt ar an athléimneacht shóisialta trí bhíthin cur chuige comhtháite forbartha tuaithe lena mbaineann oibrithe fíona, mná, agus feirmeoirí óga, agus chun rochtain ar thithíocht, ar iompar agus ar an nascacht dhigiteach a chur chun cinn sna réigiúin a dtáirrgtear fíon iontu. |
|
34. |
Meabhraíonn CnaR gur gá scrúdú a dhéanamh ar na roghanna éagsúla maidir leis na cistí nár caitheadh ar na hearnálacha ar a raibh siad dírithe a úsáid chun bearta eile tuartha agus bainistithe géarchéimeanna a mhaoiniú, mar a iarradh sna moltaí ón nGrúpa Ardleibhéil um Beartas Fíona. I ndáil leis sin, rogha amháin a d’fhéadfadh a bheith ann Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 a leasú chun go bhféadfar céatadán áirithe de na teorainneacha buiséadacha le haghaidh na gclár tacaíochta dá dtagraítear (a leagtar amach in Iarscríbhinn VI) a chur i leataobh lena n-úsáid chun cabhair a mhaoiniú le linn géarchéime, faoi réir údarú roimh ré ón gCoimisiún. |
An Bhruiséil, an 2 Iúil 2025.
Uachtarán
Choiste Eorpach na Réigiún
Kata TÜTTŐ
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/4418/oj
ISSN 1977-107X (electronic edition)