|
Επίσημη Εφημερίδα |
EL Σειρά C |
|
C/2025/4418 |
29.8.2025 |
Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών
Κανόνες της αγοράς και μέτρα στήριξης του αμπελοοινικού τομέα
(C/2025/4418)
|
I. ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ
Τροπολογία 1
Πρόταση κανονισμού
Αιτιολογική σκέψη 15 α (νέα)
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία της ΕτΠ |
||
|
|
|
Τροπολογία 2
Πρόταση κανονισμού
Αιτιολογική σκέψη 15 β (νέα)
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία |
|
|
Ο αμπελοοινικός τομέας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εργατικό δυναμικό που απασχολείται για σύντομα χρονικά διαστήματα. Σύμφωνα με τις διατάξεις περί κοινωνικής αιρεσιμότητας που θεσπίστηκαν στην κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ) του 2023-2027, είναι σημαντικό τα κράτη μέλη να ενθαρρύνονται να παρακολουθούν τη συμμόρφωση με τα πρότυπα ασφάλειας και τις κατάλληλες εργασιακές συνθήκες χωρίς αποκλεισμούς, μεταξύ άλλων και από οικονομική άποψη, τόσο στον κλάδο της αμπελοκαλλιέργειας όσο και στις δραστηριότητες μεταποίησης. |
Τροπολογία 3
Πρόταση κανονισμού
Αιτιολογική σκέψη 22
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία της ΕτΠ |
|
Για την προσαρμογή στις τάσεις της αγοράς και την αξιοποίηση αποτελεσματικών ευκαιριών στην αγορά, η μέγιστη διάρκεια της στήριξης για δράσεις προώθησης και επικοινωνίας που πραγματοποιούνται σε τρίτες χώρες σε σχέση με την εδραίωση των εμπορικών διεξόδων θα πρέπει να παραταθεί από τρία σε πέντε έτη. |
Για την προσαρμογή στις τάσεις της αγοράς και την αξιοποίηση αποτελεσματικών ευκαιριών στην αγορά, η μέγιστη διάρκεια της στήριξης για δράσεις προώθησης και επικοινωνίας που πραγματοποιούνται σε τρίτες χώρες σε σχέση με την εδραίωση των εμπορικών διεξόδων θα πρέπει να παραταθεί από τρία σε πέντε έτη , με ταυτόχρονη παροχή δυνατότητας παράτασης των εν λόγω δράσεων για μία ακόμη πενταετία με σκοπό την εδραίωση των εμπορικών διεξόδων . Κατά την εξέταση δράσεων προώθησης και επικοινωνίας που στοχεύουν τρίτες χώρες, είναι σκόπιμη η διάκριση μεταξύ των διαφόρων αγορών εντός της εκάστοτε χώρας. |
Τροπολογία 4
Πρόταση κανονισμού
Αιτιολογική σκέψη 24
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία της ΕτΠ |
|
Για την περαιτέρω στήριξη των παραγωγών όσον αφορά τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί η δυνατότητα των κρατών μελών να αυξήσουν τη μέγιστη χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για επενδύσεις που επιδιώκουν τον εν λόγω στόχο σε ποσοστό έως και 80 % των επιλέξιμων επενδυτικών δαπανών. |
Για την περαιτέρω στήριξη των παραγωγών όσον αφορά τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν, είναι σκόπιμο να προβλεφθεί η δυνατότητα των κρατών μελών να αυξήσουν τη μέγιστη χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για επενδύσεις , καθώς και για αναδιαρθρώσεις και μετατροπές αμπελώνων, που επιδιώκουν τον εν λόγω στόχο σε ποσοστό έως και 80 % των επιλέξιμων επενδυτικών δαπανών. Με τη στήριξη θα πρέπει να δίνεται επίσης προτεραιότητα στις αγροοικολογικές πρακτικές και τις στρατηγικές διαφοροποίησης που ενισχύουν τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα, όπως, για παράδειγμα, την παγίδευση άνθρακα στο έδαφος, τις μεικτές καλλιέργειες, την επαναχρησιμοποίηση των υδάτων και τις ανθεκτικές στην ξηρασία ποικιλίες, ιδίως στις μεσογειακές και στις εξόχως απόκεντρες περιοχές. |
Τροπολογία 5
Πρόταση κανονισμού
Άρθρο 1 – πρώτο εδάφιο – σημείο 1
Άρθρο 62 – παράγραφος 3 – εδάφιο 2 α (νέο)
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία της ΕτΠ |
|
|
Σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας και εξαιρετικών περιστάσεων, όπως καθορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116, η ισχύς των αδειών που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο, οι οποίες χορηγούνται σύμφωνα με το άρθρο 64, μπορεί να παραταθεί έως και δώδεκα μήνες μετά την αρχική ημερομηνία λήξης τους. |
Τροπολογία 6
Πρόταση κανονισμού
Άρθρο 1 – πρώτο εδάφιο – σημείο 2
Άρθρο 63 – παράγραφος 2 – τρίτο εδάφιο (νέο)
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία της ΕτΠ |
|
|
Τα κράτη μέλη μπορούν να καθορίζουν κριτήρια για τη χορήγηση και τη διαχείριση των αδειών φύτευσης, ώστε να αποφεύγουν την αύξηση των αμπελουργικών εκτάσεων σε περιφέρειες και τμήματα της αγοράς που είναι επιρρεπή στην υπερπροσφορά, καθώς και να δίνουν περαιτέρω προτεραιότητα στους οίνους με ευκαιρίες στην αγορά, σύμφωνα με τις εθνικές τομεακές στρατηγικές τους και τα μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης που έχουν εγκριθεί για τις εν λόγω περιοχές. |
Τροπολογία 7
Πρόταση κανονισμού
Άρθρο 1 – πρώτο εδάφιο – σημείο 2
Άρθρο 63 – παράγραφος 2 – στοιχείο γ)
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία της ΕτΠ |
||||
|
|
||||
|
Για τους σκοπούς του στοιχείου γ), ως «πρώιμος τρύγος» νοείται η ολική καταστροφή ή απομάκρυνση των βοτρύων ενώ βρίσκονται ακόμα σε άωρο στάδιο, με αποτέλεσμα να εκμηδενιστεί η απόδοση της σχετικής έκτασης, και εξαιρουμένης της μη συγκομιδής, όπου τα εμπορικά σταφύλια δεν συγκομίζονται όταν ολοκληρωθεί ο κανονικός κύκλος παραγωγής αλλά αφήνονται στα φυτά. Τα κράτη μέλη που περιορίζουν την έκδοση αδειών για νέες φυτεύσεις σε περιφερειακό επίπεδο σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο στοιχείο β) ή γ) μπορούν να απαιτούν τη χρήση των εν λόγω αδειών στις εν λόγω περιφέρειες. |
Για τους σκοπούς του στοιχείου γ), ως «πρώιμος τρύγος» νοείται η ολική καταστροφή ή απομάκρυνση των βοτρύων ενώ βρίσκονται ακόμα σε άωρο στάδιο, με αποτέλεσμα να εκμηδενιστεί η απόδοση της σχετικής έκτασης, και εξαιρουμένης της μη συγκομιδής, όπου τα εμπορικά σταφύλια δεν συγκομίζονται όταν ολοκληρωθεί ο κανονικός κύκλος παραγωγής αλλά αφήνονται στα φυτά. Τα κράτη μέλη που περιορίζουν την έκδοση αδειών για νέες φυτεύσεις σε περιφερειακό επίπεδο σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο στοιχείο β) ή γ) μπορούν να απαιτούν τη χρήση των εν λόγω αδειών στις εν λόγω περιφέρειες. |
Τροπολογία 8
Πρόταση κανονισμού
Άρθρο 1 – πρώτο εδάφιο – σημείο 3 Άρθρο 66 – παράγραφος 3 – δεύτερο εδάφιο
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία |
||||
|
«Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να εξαρτούν τη χορήγηση των αδειών αναφύτευσης που αναφέρονται στην παράγραφο 1 από μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες προϋποθέσεις: |
“Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να εξαρτούν τη χορήγηση των αδειών αναφύτευσης που αναφέρονται στην παράγραφο 1 από μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες προϋποθέσεις: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Αιτιολογία
Η πρόταση να συμπεριληφθεί, μεταξύ των προϋποθέσεων για τη χορήγηση αδειών αναφύτευσης, η δυνατότητα των κρατών μελών να την περιορίζουν σε ορισμένες ποικιλίες αξιολογείται αρνητικά, δεδομένου ότι αυτό είναι υπερβολικό.
Τροπολογία 9
Πρόταση κανονισμού
Άρθρο 1 – πρώτο εδάφιο – σημείο 5
Άρθρο 119 – παράγραφος 1
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία της ΕτΠ |
||||
|
1. Η επισήμανση και η παρουσίαση των προϊόντων που αναφέρονται στο παράρτημα VII μέρος II σημεία 1 έως 11, 13, 15 και 16 και τα οποία διατίθενται στην αγορά στην Ένωση ή εξάγονται περιλαμβάνουν τις ακόλουθες υποχρεωτικές ενδείξεις: |
1. Η επισήμανση και η παρουσίαση των προϊόντων που αναφέρονται στο παράρτημα VII μέρος II σημεία 1 έως 11, 13, 15 και 16 και τα οποία διατίθενται στην αγορά στην Ένωση ή εξάγονται περιλαμβάνουν τις ακόλουθες υποχρεωτικές ενδείξεις: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Αιτιολογία
“Με μειωμένη περιεκτικότητα σε αλκοόλη”: ασαφής όρος, εκτός εάν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με τον όρο “έχει αφαιρεθεί μέρος της αλκοόλης”. Η αναφορά στο ποσοστό “τουλάχιστον 30 % κατώτερος” απαιτείται ως νομικό πλαίσιο αναφοράς, ειδάλλως, με ελάχιστη μείωση μισού βαθμού θα εθεωρείτο ήδη ότι “έχει αφαιρεθεί η αλκοόλη” από το προϊόν.
Τροπολογία 10
Πρόταση κανονισμού
Άρθρο 1 – πρώτο εδάφιο – σημείο 7
Άρθρο 167 – παράγραφος 1 – πρώτο εδάφιο
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία |
|
“1. Για τη βελτίωση και τη σταθεροποίηση της λειτουργίας της κοινής αγοράς οίνου, συμπεριλαμβανομένων των σταφυλιών, των γλευκών και των οίνων από τα οποία προέρχονται, τα κράτη μέλη παραγωγής μπορούν να καθορίζουν κανόνες εμπορίας για τη ρύθμιση της προσφοράς, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού μέγιστων αποδόσεων και κανόνων για τη διαχείριση των αποθεμάτων. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη τις προτάσεις που εγκρίνουν οργανώσεις παραγωγών αναγνωρισμένες δυνάμει των άρθρων 152 και 154 ή διεπαγγελματικές οργανώσεις αναγνωρισμένες δυνάμει των άρθρων 157 και 158, όταν οι οργανώσεις αυτές θεωρούνται αντιπροσωπευτικές για τον αμπελοοινικό τομέα, σύμφωνα με το άρθρο 164 παράγραφος 3, στην οικονομική ή στις οικονομικές περιφέρειες στις οποίες πρόκειται να εφαρμοστούν οι κανόνες.”. |
“1. Για τη βελτίωση και τη σταθεροποίηση της λειτουργίας της κοινής αγοράς οίνου, συμπεριλαμβανομένων των σταφυλιών, των γλευκών και των οίνων από τα οποία προέρχονται, τα κράτη μέλη παραγωγής μπορούν να καθορίζουν κανόνες εμπορίας για τη ρύθμιση της προσφοράς, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού μέγιστων αποδόσεων και κανόνων για τη διαχείριση των αποθεμάτων. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν υπόψη τις προτάσεις που εγκρίνουν ομάδες παραγωγών αναγνωρισμένες δυνάμει του άρθρου 33 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1143 ή διεπαγγελματικές οργανώσεις αναγνωρισμένες δυνάμει των άρθρων 157 και 158, όταν οι οργανώσεις αυτές θεωρούνται αντιπροσωπευτικές για τον αμπελοοινικό τομέα, σύμφωνα με το άρθρο 164 παράγραφος 3, στην οικονομική ή στις οικονομικές περιφέρειες στις οποίες πρόκειται να εφαρμοστούν οι κανόνες.”. |
Τροπολογία 11
Πρόταση κανονισμού
Άρθρο 1 – πρώτο εδάφιο – σημείο 8
Άρθρο 216 – παράγραφος 1 – τρίτο εδάφιο
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία της ΕτΠ |
|
Οι ενισχύσεις που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο δεν υπερβαίνουν το κόστος του προϊόντος, κατά περίπτωση, και του κόστους της σχετικής πράξης, συν το κίνητρο για τη συμμετοχή σε μια τέτοια πράξη, ώστε να καταστεί δυνατή η αντιμετώπιση της κρίσης. |
Οι ενισχύσεις που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο δεν υπερβαίνουν το κόστος του προϊόντος, κατά περίπτωση, και του κόστους της σχετικής πράξης, συν το κίνητρο για τη συμμετοχή σε μια τέτοια πράξη, ώστε να καταστεί δυνατή η αντιμετώπιση της κρίσης. Οι δικαιούχοι των κονδυλίων που χορηγούνται για τα μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης που αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο δεν είναι επιλέξιμοι προκειμένου να λάβουν στήριξη για τα ίδια μέτρα πρώιμου τρύγου, απόσταξης ή εκρίζωσης δυνάμει του άρθρου 58 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115 τα οποία εφαρμόζονται στα ίδια εκτάρια. |
Τροπολογία 12
Πρόταση κανονισμού
Άρθρο 1 – πρώτο εδάφιο – σημείο 9
Παράρτημα VII – μέρος II – δεύτερο εδάφιο (νέο)
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία της ΕτΠ |
||
|
Τα αμπελοοινικά προϊόντα των κατηγοριών που ορίζονται στα σημεία 4 και 7 μπορούν επίσης να παραχθούν , αντίστοιχα, με δεύτερη ζύμωση ή με προσθήκη διοξειδίου του άνθρακα σε οίνους που αναφέρονται στο σημείο 1 και από τους οποίους έχει αφαιρεθεί η αλκοόλη ή έχει αφαιρεθεί μέρος της αλκοόλης. |
Τα αμπελοοινικά προϊόντα των κατηγοριών που ορίζονται στα:
|
||
|
|
|
||
|
|
|
Τροπολογία 13
Πρόταση κανονισμού
Άρθρο 3 – πρώτο εδάφιο – σημείο 1
Άρθρο 58 παράγραφος 1
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία |
||||
|
Το άρθρο 58 παράγραφος 1 τροποποιείται ως εξής: |
Το άρθρο 58 παράγραφος 1 τροποποιείται ως εξής: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
|
Τροπολογία 14
Πρόταση κανονισμού
Άρθρο 3 – πρώτο εδάφιο – σημείο 2
Άρθρο 59
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
“2. Η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για επενδύσεις που αναφέρονται στο άρθρο 58 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) δεν υπερβαίνει: |
«2. Η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για επενδύσεις που αναφέρονται στο άρθρο 58 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) δεν υπερβαίνει: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
«Ωστόσο, η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για επενδύσεις που αναφέρονται στο άρθρο 58 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο ιγ) μπορεί να αυξηθεί έως και στο 80 % των επιλέξιμων επενδυτικών δαπανών για επενδύσεις που συνδέονται με τον στόχο της συμβολής στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και στην προσαρμογή σε αυτή, όπως ορίζεται στο άρθρο 57 στοιχείο β).»· |
«Ωστόσο, η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για επενδύσεις που αναφέρονται στο άρθρο 58 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο ιγ) μπορεί να αυξηθεί έως και στο 80 % των επιλέξιμων επενδυτικών δαπανών για επενδύσεις που συνδέονται με τον στόχο της συμβολής στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και στην προσαρμογή σε αυτή, όπως ορίζεται στο άρθρο 57 στοιχείο β).»· |
||||
|
|
||||
|
«6. Η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για καινοτομία που αναφέρεται στο άρθρο 58 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο ε) δεν υπερβαίνει: |
«6. Η χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης για καινοτομία που αναφέρεται στο άρθρο 58 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο στοιχείο ε) δεν υπερβαίνει: |
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
|
Αιτιολογία
Θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ισότιμα όχι μόνο οι αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών, αλλά όλες οι οργανώσεις παραγωγών, δηλαδή όλες οι ενώσεις παραγωγών, συμπεριλαμβανομένων των συνεταιρισμών, των ενώσεων μεταποίησης γεωργικών προϊόντων και κάθε άλλου παρόμοιου οργανισμού, με σκοπό να ενθαρρύνεται η συμμετοχή όλων των παραγωγών στην αξιακή αλυσίδα.
Τροπολογία 15
Πρόταση κανονισμού
Άρθρο 4
|
Κείμενο που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
Τροπολογία της ΕτΠ |
|
Τα αμπελοοινικά προϊόντα που έχουν επισημανθεί σύμφωνα με το άρθρο 119 παράγραφος 1 στοιχείο α) δεύτερη περίοδος του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 πριν από [συγκεκριμένη ημερομηνία – 18 μήνες από την ημερομηνία έναρξης ισχύος] μπορούν να συνεχίσουν να διατίθενται στην αγορά έως ότου εξαντληθούν τα αποθέματα. |
Τα αμπελοοινικά προϊόντα που έχουν επισημανθεί σύμφωνα με το άρθρο 119 παράγραφος 1 στοιχείο α) δεύτερη περίοδος του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 και τα αρωματισμένα αμπελοοινικά προϊόντα που έχουν επισημανθεί σύμφωνα με το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) 251/2014 πριν από [συγκεκριμένη ημερομηνία – 18 μήνες από την ημερομηνία έναρξης ισχύος] μπορούν να συνεχίσουν να διατίθενται στην αγορά έως ότου εξαντληθούν τα αποθέματα. |
|
|
Οι ετικέτες που τυπώθηκαν νόμιμα πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος κανονισμού μπορούν να εξακολουθήσουν να χρησιμοποιούνται για την εμπορία αμπελοοινικών προϊόντων και αρωματισμένων αμπελοοινικών προϊόντων έως ότου εξαντληθούν τα αποθέματα. |
II. ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ (ΕτΠ)
Γενικό πλαίσιο
|
1. |
Σημειώνει ότι ο ευρωπαϊκός αμπελοοινικός τομέας αποτελεί έναν από τους πυλώνες του συνολικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από πολιτιστική, οικονομική και βιομηχανική άποψη. |
|
2. |
Επισημαίνει ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η παραγωγή στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2024 ανήλθε σε 138,3 εκατομμύρια εκατόλιτρα (μείωση κατά 3,5 % σε σύγκριση με το 2023). |
|
3. |
Υπενθυμίζει ότι ο οίνος αποτελεί οικονομική κινητήρια δύναμη, πόλο έλξης για τον τουρισμό, πολιτιστική και γεωγραφική κληρονομιά, στοιχείο ταυτότητας και κοινωνικό παράγοντα σε πολλές περιφέρειες της Ευρώπης, ενώ επίσης παραμένει κεντρικός πυλώνας της αγροτικής οικονομίας και ταυτότητας. |
|
4. |
Εφιστά την προσοχή στην ανάγκη να παραμείνει ο ευρωπαϊκός αμπελοοινικός τομέας ανταγωνιστικός και ανθεκτικός, καθώς και να συνεχίσει να αποτελεί οικονομική ισχύ ζωτικής σημασίας τις επόμενες δεκαετίες. |
|
5. |
Υπογραμμίζει τις σημαντικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής: η καταπόνηση των υδάτινων πόρων, οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες, οι επιδημίες μυκητιάσεων και η χαμηλή ανθοφορία οδήγησαν σε μείωση της οινοπαραγωγής. Επισημαίνει ότι ο αμπελοοινικός τομέας, όπως όλοι οι γεωργικοί τομείς, επιτελεί σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και στην προώθηση της βιοποικιλότητας, τόσο με την καθιέρωση της οικολογικής αμπελοκαλλιέργειας όσο και με τις καλλιεργητικές πρακτικές με χαμηλό περιβαλλοντικό αντίκτυπο, την προστασία του εδάφους και τη συμβολή στην αύξηση της ποικιλομορφίας του τοπίου, αποτρέποντας με αυτόν τον τρόπο την περαιτέρω υποβάθμιση του περιβάλλοντος και συμβάλλοντας στην αποφυγή όλο και σοβαρότερων επιπτώσεων λόγω της διαδικασίας της κλιματικής αλλαγής. |
|
6. |
Ως εκ τούτου, η τρέχουσα και η μελλοντική ΚΓΠ και άλλες τομεακές πολιτικές πρέπει να περιλαμβάνουν τις αναγκαίες αλλαγές για να αναγνωριστεί η μοναδικότητα των μη αρδευόμενων αμπελώνων σε διάφορες περιοχές της Ένωσης, από την ανατολική Ισπανία έως την ιταλική χερσόνησο και άλλες περιοχές της Μεσογείου και της νότιας Ευρώπης, ως καλλιέργειας υψηλής στρατηγικής αξίας, τόσο για την οικονομική της λειτουργία όσο και για τη συμβολή της στη βιοποικιλότητα, την καταπολέμηση της απερήμωσης και τη διατήρηση του τοπίου. Μεταξύ άλλων μέτρων, πρέπει να καθιερωθεί ειδικό καθεστώς άμεσων ενισχύσεων προσαρμοσμένο στις συνθήκες των μη αρδευόμενων αμπελώνων, συμπεριλαμβανομένων πρόσθετων επιχορηγήσεων για γεωργικές εκμεταλλεύσεις σε άγονες και ημιάνυδρες περιοχές, κινήτρων για τη διατήρηση αυτοχθόνων ποικιλιών και παραδοσιακών συστημάτων καλλιέργειας, φορολογικών ελαφρύνσεων και στήριξης για την ψηφιοποίηση και τον εκσυγχρονισμό των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Θα πρέπει επίσης να παρασχεθούν ενισχύσεις για προγράμματα οινοτουρισμού, αξιοποίηση τοπικών προϊόντων και προώθηση της γαστρονομίας που συνδέεται με τους αμπελώνες μέσω της τομεακής παρέμβασης στον αμπελοοινικό τομέα. Επιπλέον, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οποιαδήποτε μελλοντική μεταρρύθμιση της ΚΓΠ θα λάβει υπόψη τον αντίκτυπο στην οικονομία, την απασχόληση και τον πολιτισμό των αγροτικών περιοχών όπου υπάρχουν μη αρδευόμενοι αμπελώνες. |
|
7. |
Σημειώνει ότι οι εν εξελίξει δημογραφικές αλλαγές, τα μεταβαλλόμενα καταναλωτικά πρότυπα και η αβεβαιότητα που επικρατεί στην αγορά είχαν σημαντικές επιδράσεις στην ύπαρξη και στην ανθεκτικότητα του τομέα. |
|
8. |
Διαπιστώνει ότι τα προβλήματα της σημερινής κατάστασης, όπως η επιβολή δασμών και η εξέλιξή τους βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, δημιουργούν αβεβαιότητα ως προς το κατά πόσον οι εν λόγω «έκτακτες περιστάσεις» κατά την τρέχουσα και την επόμενη περίοδο εμπορίας (2025 και 2026) θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη συνέχεια και τη σταθερότητα του τομέα στις αγορές στρατηγικής σημασίας. |
|
9. |
Σημειώνει το αίτημα ορισμένων κρατών μελών να στηρίξουν τον αμπελοοινικό τομέα μέσω ειδικών καθεστώτων κρατικών ενισχύσεων που εγκρίθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως απάντηση στις διατλαντικές εμπορικές προστριβές. Υπογραμμίζει δε ότι μια συντονισμένη ενωσιακή προσέγγιση —με τη χρήση προσαρμοσμένων μέσων σε επίπεδο ΕΕ— θα προσφέρει μια πιο αποτελεσματική και δίκαιη λύση, έτσι ώστε όλες οι περιφέρειες να μπορούν να υποστηρίζονται επί ίσοις όροις και να αποτρέπονται οι στρεβλώσεις εντός της ενιαίας αγοράς. |
|
10. |
Υπενθυμίζει ότι η ομάδα υψηλού επιπέδου για την αμπελοοινική πολιτική της ΕΕ επισήμανε ζητήματα, εντόπισε ανάγκες και πρότεινε λύσεις που ενσωματώθηκαν στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την τροποποίηση των κανονισμών, καθορίζοντας ένα συνδυαστικό σύνολο στοχευμένων, κοινών, ταχέων και οριζόντιων δράσεων, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση του μέλλοντος του αμπελοοινικού τομέα, καθιστώντας τον ανταγωνιστικό σε ολόκληρη την Ένωση και ενισχύοντας την ταυτότητά του ως έκφραση των πολιτιστικών, ταυτοτικών, γεωγραφικών, περιβαλλοντικών και οικονομικών παραδόσεων των επιμέρους χωρών της ΕΕ. |
Συστάσεις πολιτικής
|
11. |
Εκφράζει την ικανοποίησή της για την υποδοχή των συστάσεων της ομάδας υψηλού επιπέδου για την αμπελοοινική πολιτική, οι οποίες εγκρίθηκαν στις 17 Δεκεμβρίου 2024 και περιέχονται στην πρόταση κανονισμού για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, (ΕΕ) 2021/2115 και (ΕΕ) αριθ. 251/2014. |
|
12. |
Σημειώνει ότι οι υπό εξέταση προτάσεις κανονιστικής τροποποίησης λαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό υπόψη τα αιτήματα που περιλαμβάνονται στις συστάσεις της ομάδας υψηλού επιπέδου για την αμπελοοινική πολιτική, και αποτελούν μια πρώτη απάντηση στα προβλήματα του τομέα. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕτΠ συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσει τις εργασίες της ανταποκρινόμενη και στα αιτήματα που δεν έχουν ακόμη γίνει δεκτά ή έχουν γίνει δεκτά μόνο εν μέρει. |
|
13. |
Επικροτεί τα μέτρα που θεσπίστηκαν σε σχέση με την πρόληψη των πλεονασμάτων, όπως η εκρίζωση και ο πρώιμος τρύγος, τα οποία συμβάλλουν στη σταθεροποίηση της αγοράς και στην προστασία των παραγωγών από οικονομικές πιέσεις. |
|
14. |
Τονίζει, ωστόσο, ότι ο πρώιμος τρύγος δεν μπορεί να επιλύσει τις διαρθρωτικές ανισορροπίες και υπενθυμίζει ότι η αποτελεσματική χρήση αυτού του μέτρου απαιτεί μεγαλύτερη ευελιξία και απλούστευση όσον αφορά τη χρήση του και τη δυνατότητα ανακατανομής των πόρων από τα αμπελοοινικά προγράμματα κατά τη διάρκεια του έτους μεταξύ των διαφόρων τύπων παρέμβασης, όπως και στο επόμενο έτος σε περίπτωση μη χρησιμοποιηθέντων κονδυλίων. |
|
15. |
Επισημαίνει ότι τα μέτρα πρέπει να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν σε στενό διάλογο με τις ενδιαφερόμενες περιφέρειες και αρχές σε τοπικό επίπεδο, με επίδειξη μεγαλύτερης ευελιξίας και απλούστευση όσον αφορά τη χρήση τους, καθώς και προώθηση της διάδοσης ανθεκτικών ποικιλιών και γεωργικών τεχνικών ακριβείας και δυνατότητα ανακατανομής των πόρων στα προγράμματα του αμπελοοινικού τομέα. |
|
16. |
Υπενθυμίζει ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί η παρέμβαση του πρώιμου τρύγου στο πλαίσιο της τομεακής παρέμβασης για τον οίνο, προκειμένου να διατεθούν με αυτόν τον τρόπο τα αναγκαία κονδύλια για την αποτελεσματικότητά του. Η δυνατότητα συμπληρωματικής εθνικής χρηματοδότησης θα συμβάλει στην κάλυψη των αναγκών προσαρμογής του τομέα, είναι όμως αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι οι δύο πηγές χρηματοδότησης, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και τα εθνικά κονδύλια, είναι συμβατές και πληρούν τους περιορισμούς του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013. Ως εκ τούτου, ζητεί την τροποποίηση του άρθρου 59 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115 προκειμένου να διασφαλιστεί η δυνατότητα εφαρμογής και των δύο πηγών χρηματοδότησης, χωρίς, ωστόσο, να προστεθούν περαιτέρω περιορισμοί μέσω του άρθρου 216 του κανονισμού ΚΟΑ. Τα παραπάνω θα πρέπει να ληφθούν εξίσου υπόψη όσον αφορά το μέτρο της εκρίζωσης. |
|
17. |
Ενθαρρύνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο τροποποίησης του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116, η οποία θα καταργεί την ετήσια κατανομή των κονδυλίων του ΕΓΤΕ για την τομεακή παρέμβαση για τον οίνο, καθότι ο ετήσιος χαρακτήρας της δυσχεραίνει τη διαχείριση και τη χρήση των κονδυλίων, ιδίως στην περίπτωση «μη διαρθρωτικών» μέτρων, όπως ο πρώιμος τρύγος. |
|
18. |
Εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τη διαχείριση των αδειών, ιδίως για την παράταση της ισχύος των αδειών αναφύτευσης, θεωρώντας αυτή την αλλαγή θετική τόσο από γεωργική όσο και από περιβαλλοντική άποψη. |
|
19. |
Παροτρύνει τα κράτη μέλη να παρακολουθούν την αποτελεσματικότητα των μέτρων αντιμετώπισης της κρίσης που χρηματοδοτούνται από το 20 % των πόρων της ΚΟΑ μέσω εδαφικών δεικτών και ζητεί να διατηρηθούν οι διαφοροποιημένες ενισχύσεις για επενδύσεις και καινοτομία με πριμοδοτήσεις για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες και τη δράση για το κλίμα. |
|
20. |
Θεωρεί ότι πρέπει να αναθεωρηθούν τα κριτήρια προτεραιότητας για την έκδοση αδειών, όπως προβλέπονται στο άρθρο 64 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, ούτως ώστε να λαμβάνονται επίσης υπόψη τα πιστοποιητικά περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, η βιολογική παραγωγή και τα ολοκληρωμένα συστήματα παραγωγής. |
|
21. |
Εκφράζει την ικανοποίησή της όσον αφορά την κατάργηση των κυρώσεων για τη μη χρήση των αδειών που χορηγούνται με τη μετατροπή του «δικαιώματος αναφύτευσης», σε συνάρτηση με την επιβράδυνση των επενδύσεων στον αμπελοοινικό τομέα. |
|
22. |
Τονίζει ότι οι διαδικασίες χρηματοδότησης πρέπει να απλουστεύονται ολοένα περισσότερο από διοικητική άποψη και επικροτεί τη δυνατότητα χορήγησης αδειών σε συγκεκριμένες ονομασίες ή περιοχές, κατόπιν υποχρεωτικής διαβούλευσης με τις ενώσεις προστασίας. |
|
23. |
Συμφωνεί με τη θέσπιση της διάταξης εναρμόνισης των ετικετών, με την απλούστευση του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών, τη μείωση του κόστους και τη διαφανέστερη πρόσβαση των καταναλωτών στην πληροφόρηση. Ως εκ τούτου, επικροτεί την πρόβλεψη καθιέρωσης εναρμονισμένου κωδικού QR για τις υποχρεωτικές πληροφορίες, ο οποίος θα είναι ενσωματωμένος στα εθνικά μητρώα και στο ψηφιακό διαβατήριο οίνου. Οι νέοι κανόνες επισήμανσης θα πρέπει να θεσπιστούν με αναλογικό τρόπο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αναβληθούν υπό το πρίσμα των πολυάριθμων εν εξελίξει κρίσεων. |
|
24. |
Εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δυνατότητα διάθεσης καινοτόμων προϊόντων στην αγορά, με ειδική ονομασία για την πώληση αμπελοοινικών προϊόντων με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλη μέσω σαφών κανόνων επισήμανσης και κοινών διαλειτουργικών ψηφιακών λύσεων (αλυσίδα συστοιχιών, διαδίκτυο των πραγμάτων) για την πιστοποίηση, την ιχνηλασιμότητα και την καταπολέμηση της απομίμησης, καθώς και πληροφοριών σχετικά με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα των διαδικασιών παρασκευής. |
|
25. |
Τονίζει την ανάγκη να δρομολογηθεί διαδικασία προβληματισμού όσον αφορά την επικοινωνία και τις πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στη γνωστοποίηση και την ανάδειξη των προϊόντων χωρίς αλκοόλη / με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλκοόλη, δεδομένου ότι πρόκειται για προϊόντα τα οποία υποβάλλονται σε επεξεργασία που συνεπάγεται σημαντική κατανάλωση ενέργειας και τα οποία χαρακτηρίζονται από υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα, με δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία: είναι ουσιαστικής σημασίας οι εκπαιδευτικές εκστρατείες για την υπεύθυνη κατανάλωση οίνου σε συνδυασμό με τους ευρωπαϊκούς στόχους για τη δημόσια υγεία. |
|
26. |
Υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες ενθάρρυνσης όσον αφορά τον αμπελοοινικό τουρισμό, ο οποίος συμβάλλει στην τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης στις αγροτικές περιοχές και στις περιοχές της ενδοχώρας. Ο αμπελοοινικός τουρισμός θα πρέπει να παραμείνει δραστηριότητα φιλική προς το περιβάλλον: για την ακρίβεια, πρόκειται για μια μορφή ήπιου και βιώσιμου τουρισμού, υψηλής ποιότητας και τοπικού χαρακτήρα, που ωφελεί τις τοπικές κοινότητες. |
|
27. |
Εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι τα μέτρα που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν συνοδεύονται από ειδικό προϋπολογισμό. Η έγκριση νομοθετικών τροποποιήσεων απαιτεί προϋπολογισμό για την πραγματοποίησή τους και την ανταπόκριση στις ανάγκες του αμπελοοινικού τομέα. |
|
28. |
Τονίζει ότι πολλές ανισότητες μεταξύ των φύλων έχουν ξεπεραστεί και στον αμπελοοινικό τομέα, μέσω της ίσης απασχόλησης, της εκπροσώπησης και της διαχείρισης των εκμεταλλεύσεων, καθώς και στις ομάδες παραγωγών και μεταποίησης προϊόντων, όπως και στο επίπεδο της προώθησης των περιφερειών και του οινοτουρισμού. |
|
29. |
Υπογραμμίζει τη σημασία της στήριξης των ομάδων παραγωγών που διαχειρίζονται οίνους με γεωγραφική ένδειξη μέσω της ενσωμάτωσης του βιώσιμου τουρισμού, των άμεσων πωλήσεων και των βραχειών αλυσίδων εφοδιασμού στα μέτρα στήριξης, σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ για τον τουρισμό με ορίζοντα το 2030. |
|
30. |
Εκφράζει την ικανοποίησή της για την αύξηση των ανώτατων ορίων ενίσχυσης (έως και 80 %) για επενδύσεις και καινοτομία που σχετίζονται με τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν, τονίζοντας την προτεραιότητα που πρέπει να έχουν οι εξόχως απόκεντρες περιοχές και τα μικρότερα νησιά. |
|
31. |
Υποστηρίζει την παράταση των εκστρατειών προώθησης στις τρίτες χώρες σε πέντε έτη με απλουστευμένη πρόσβαση για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. |
|
32. |
Συνιστά την ενίσχυση των συνεργειών μεταξύ της ΚΓΠ και των πολιτικών συνοχής με σκοπό τη χρηματοδότηση πράσινων και γαλάζιων υποδομών για τη στήριξη της ανθεκτικότητας των αμπελώνων στα ύδατα. Υπογραμμίζει ότι η πρωτοβουλία αυτή πρέπει να αφορά επίσης την ορθή χρήση των υδάτινων πόρων, μέσω εργασιών για την πρόληψη των διαρροών, τον μετριασμό των συνεπειών των ακραίων φαινομένων και την παρακολούθηση της ποιότητας και της ασφάλειας των υδάτων και των φυσικών και τεχνητών συστημάτων αποθήκευσης και ανάκτησης. |
|
33. |
Υπενθυμίζει την ανάγκη χρηματοδότησης με τη βοήθεια της ΕΕ, με μέλημα την κοινωνική θωράκιση μέσω ολοκληρωμένων προσεγγίσεων αγροτικής ανάπτυξης με τη συμμετοχή των εργαζομένων στον αμπελοοινικό τομέα, των γυναικών και των νέων γεωργών, καθώς και τη διευκόλυνση της πρόσβασης στη στέγαση, τις μεταφορές και την ψηφιακή συνδεσιμότητα στις αμπελουργικές περιοχές. |
|
34. |
Τονίζει την ανάγκη να διερευνηθούν επιλογές που επιτρέπουν τη χρήση του μη δαπανηθέντος προϋπολογισμού τομεακών παρεμβάσεων για τη χρηματοδότηση άλλων μέτρων πρόβλεψης και διαχείρισης κρίσεων, όπως ζητήθηκε από τις συστάσεις της ομάδας υψηλού επιπέδου για την αμπελοοινική πολιτική. Επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, τη δυνατότητα τροποποίησης του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, ώστε να καταστεί δυνατό ένα συγκεκριμένο ποσοστό των δημοσιονομικών ορίων των αναφερόμενων προγραμμάτων στήριξης (που ορίζονται στο παράρτημα VI) να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση ενισχύσεων με σκοπό την αντιμετώπιση της κρίσης, κατόπιν έγκρισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. |
Βρυξέλλες, 2 Ιουλίου 2025.
Η Πρόεδρος
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών
Kata TÜTTŐ
ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/4418/oj
ISSN 1977-0901 (electronic edition)