KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 26.4.2023
COM(2023) 240 final
ZAŁĄCZNIKI
do
Wniosku dotyczącego ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
w sprawie skutecznej koordynacji polityk gospodarczych i wielostronnego nadzoru budżetowego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97
ZAŁĄCZNIK I
Kryteria ustalania trajektorii technicznej dla państw członkowskich o długu publicznym przekraczającym wartość referencyjną wynoszącą 60 % PKB lub deficycie sektora instytucji rządowych i samorządowych przekraczającym wartość referencyjną wynoszącą 3 % PKB
W przypadku państw członkowskich o długu publicznym przekraczającym wartość referencyjną wynoszącą 60 % PKB lub deficycie sektora instytucji rządowych i samorządowych przekraczającym wartość referencyjną wynoszącą 3 % PKB trajektoria techniczna zapewnia:
a)najpóźniej z końcem okresu dostosowania osiągnięcie akceptowalnej tendencji spadkowej 10-letniej trajektorii długu albo utrzymanie długu na ostrożnym poziomie, bez dodatkowych środków fiskalnych;
b)obniżenie i utrzymanie deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB bez dodatkowych środków fiskalnych, w tym samym okresie 10 lat;
c)w latach, w przypadku których przewiduje się, że deficyt danego państwa członkowskiego przekroczy wartość referencyjną wynoszącą 3 % PKB, a przekroczenie to nie jest bliskie wartości referencyjnej ani nie ma charakteru tymczasowego, zgodność trajektorii technicznej również z wartością odniesienia, o której mowa w art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu, zmienionego rozporządzeniem [X];
d)aby nie doszło do przesunięcia działań na rzecz dostosowania fiskalnego na końcowe lata okresu dostosowania, tzn. aby wysiłek na rzecz dostosowania fiskalnego w okresie objętym krajowym średniookresowym planem fiskalno-strukturalnym był co najmniej proporcjonalny do łącznego wysiłku w całym okresie dostosowania;
e)aby wskaźnik długu publicznego na koniec okresu planowania był niższy od wskaźnika długu publicznego w roku poprzedzającym rozpoczęcie trajektorii technicznej oraz
f)utrzymanie wzrostu krajowych wydatków netto poniżej średniookresowego wzrostu produkcji, w ujęciu średnim, co do zasady w trakcie okresu objętego planem.
ZAŁĄCZNIK II
Informacje przedstawiane w krajowych średniookresowych planach fiskalno-strukturalnych
Krajowy średniookresowy plan fiskalno-strukturalny zawiera następujące informacje:
a)krajową ścieżkę wydatków netto, o której mowa w art. 11. Inne zmienne budżetowe pozostające poza kontrolą rządu, które są częścią definicji wydatków netto, o której mowa w art. 2, obejmują wydatki na programy unijne w pełni kompensowane dochodami z funduszy unijnych i cykliczne elementy wydatków na zasiłki dla bezrobotnych;
b)prognozowaną ścieżkę wzrostu dochodów sektora instytucji rządowych i samorządowych przy założeniu niezmiennego kursu polityki;
c)prognozowaną ścieżkę wskaźnika długu publicznego;
d)informacje dotyczące zobowiązań ukrytych związanych ze starzeniem się społeczeństwa oraz zobowiązań warunkowych o potencjalnie istotnym wpływie na budżety publiczne, w tym na temat gwarancji rządowych, kredytów i pożyczek zagrożonych, zobowiązań wynikających z działalności przedsiębiorstw publicznych, oraz informacje o ich zakresie, potencjalnych wydatków i zobowiązań wynikających ze spraw sądowych, a także, w miarę możliwości, informacje na temat zobowiązań warunkowych związanych z klęskami żywiołowymi i klimatem;
e)główne założenia dotyczące spodziewanego rozwoju sytuacji gospodarczej i głównych zmiennych ekonomicznych mających znaczenie dla zapewnienia zgodności z konwergencją długu publicznego do ostrożnego poziomu i utrzymania deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB;
f)jeżeli państwo członkowskie stosuje założenia, o których mowa w lit. e) i które – w przypadku braku dodatkowych środków budżetowych – różnią się od założeń Komisji dla okresu dostosowania związanego z krajowym średniookresowym planem fiskalno-strukturalnym i okresu kolejnych 10 lat, należyte wyjaśnienia i uzasadnienia tych różnic oparte na solidnych argumentach ekonomicznych;
g)analizę, w jaki sposób zmiany głównych założeń ekonomicznych mogą wpłynąć na sytuację budżetową i sytuację w zakresie zadłużenia państwa członkowskiego;
h)w stosownych przypadkach należycie uzasadnione przyczyny (obejmujące odpowiednie solidne i weryfikowalne argumenty ekonomiczne) odejścia od trajektorii technicznej przedstawionej przez Komisję;
i)priorytety dotyczące reform i inwestycji odpowiadających na główne wyzwania zidentyfikowane w zaleceniach dla poszczególnych krajów, z uwzględnieniem stanu wdrożenia tych zaleceń;
j)łączne wydatki na inwestycje publiczne, jak również wydatki na reformy i inwestycje publiczne uwzględniające wspólne priorytety Unii, o których mowa w załączniku VI;
k)w stosownych przypadkach informacje dotyczące konkretnych, terminowych i weryfikowalnych zobowiązań dotyczących pakietu reform i inwestycji, które stanowią podstawę przedłużenia okresu dostosowania na podstawie art. 13, harmonogram ich realizacji, jak również solidne argumenty ekonomiczne świadczące o tym, że przedmiotowe zobowiązania dotyczące pakietu reform i inwestycji spełniają kryteria określone w art. 13, przy uwzględnieniu kryteriów oceny określonych w załączniku VII;
l)możliwie najdokładniejsze określenie ilościowe spodziewanego wpływu reform i inwestycji, o których mowa w lit. k), na stabilność fiskalną, wzrost i zatrudnienie, w stosownych przypadkach zgodnie z powszechnie przyjętą metodyką;
m)w miarę możliwości wpływ, jaki zobowiązania dotyczące reform i inwestycji, o których mowa w lit. k), będą miały na budżet i wzrost potencjalny w średnim okresie;
n)w stosownych przypadkach reformy i inwestycje służące korygowaniu zakłóceń równowagi makroekonomicznej stwierdzonych w ramach procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej;
o)planowany łączny poziom inwestycji publicznych finansowanych ze środków krajowych w okresie obowiązywania krajowego średniookresowego planu fiskalno-strukturalnego;
p)w przypadku państw członkowskich, w których skala wyzwań związanych z długiem publicznym jest niewielka, ale które mają duże zobowiązania ukryte wynikające ze starzenia się społeczeństwa, trajektoria krajowych wydatków netto i reformy ujęte w krajowych średniookresowych planach fiskalno-strukturalnych powinny uwzględniać w należyty sposób wyzwania związane z finansami publicznymi w zakresie długookresowej stabilności fiskalnej;
q)informacje na temat konsultacji z partnerami społecznymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami w celu opracowania planu.
ZAŁĄCZNIK III
Informacje przedstawiane przez państwa członkowskie w rocznych sprawozdaniach z postępów
W swoim rocznym sprawozdaniu z postępów państwa członkowskie przedkładają następujące informacje:
a)porównanie planowanych wydatków netto opartych na określonej przez Radę ścieżce wydatków netto z wydatkami netto opartymi na danych dotyczących wyniku budżetu;
b)porównanie – od początku krajowego średniookresowego planu fiskalno-strukturalnego – prognoz dotyczących głównych zmiennych ekonomicznych przedłożonych w tym planie z danymi dotyczącymi wyniku tych zmiennych, jak również wpływ na przestrzeganie ścieżki wydatków netto określonej przez Radę oraz na prognozowaną ścieżkę wskaźnika długu publicznego przedstawioną w tym planie;
c)analizę wdrażania w poprzednim roku działań dyskrecjonalnych po stronie dochodów;
d)postępy w realizacji zobowiązań dotyczących reform i inwestycji przedstawionych w krajowym średniookresowym planie fiskalno-strukturalnym w ramach informacji, które mają zostać przedstawione zgodnie z załącznikiem II lit. i) oraz j) a także, w stosownych przypadkach, lit. k) i n), oraz planowaną na następny rok realizację tych zobowiązań;
e)informacje, w jaki sposób państwo członkowskie zamierza realizować w następnym roku zalecenia dla poszczególnych krajów wydane w poprzednim roku, w tym, w stosownych przypadkach, zalecenie dotyczące polityki gospodarczej strefy euro;
f)w okresie obowiązywania Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności informacje dotyczące postępu we wdrażaniu planu odbudowy i zwiększania odporności, w celu wywiązania się z obowiązku składania dwa razy w roku sprawozdania w ramach europejskiego semestru, określonego w art. 27 rozporządzenia (UE) 2021/241;
g)informacje dotyczące zmian zobowiązań warunkowych, które zostały zgłoszone w krajowym średniookresowym planie fiskalno-strukturalnym i o których mowa w lit. d) załącznika II, oraz, w stosownych przypadkach, zobowiązań ukrytych związanych ze starzeniem się społeczeństwa, a także informacji dotyczących zobowiązań warunkowych i ukrytych za następny rok;
h)główne założenia dotyczące spodziewanego rozwoju sytuacji gospodarczej i głównych zmiennych ekonomicznych, w tym wskaźnika długu publicznego, w odniesieniu do kolejnych lat okresu dostosowania;
i)prognozy na kolejne lata okresu dostosowania dotyczące wydatków i dochodów publicznych oraz ich głównych składników, w tym wydatków na inwestycje publiczne, sporządzone przy założeniu niezmiennego kursu polityki;
j)planowane na kolejne lata okresu dostosowania wydatki i dochody publiczne, wyrażone jako odsetek PKB, oraz ich główne składniki, przy uwzględnieniu ścieżki wydatków netto określonej przez Radę;
k)opis i określenie ilościowe działań w zakresie wydatków i dochodów, które należy wdrożyć w celu wyrównania luki pomiędzy prognozami wydatków i dochodów, o których mowa w lit. i), sporządzonymi przy założeniu niezmiennego kursu polityki, a planowanymi wydatkami i dochodami, o których mowa w lit. j);
l)analizę zmian zakłóceń równowagi makroekonomicznej stwierdzonych w ramach procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej i, w stosownych przypadkach, wpływu, jaki będzie miało na te zakłócenia wdrażanie odpowiednich reform i inwestycji zgłoszonych w krajowym średniookresowym planie fiskalno-strukturalnym zgodnie z lit. n) załącznika II;
m)informacje na temat wdrażania ostrzeżenia otrzymanego od Komisji lub zalecenia otrzymanego od Rady na mocy art. 121 ust. 4 TFUE;
n)informacje dotyczące zmian w zakresie rynku pracy, umiejętności i polityki społecznej, oraz na temat wdrażania środków z zakresu polityki, które służą promowaniu pozytywnej konwergencji społecznej wśród państw członkowskich, aby zapewnić lepsze warunki pracy i życia, zgodnie z zasadami Europejskiego filaru praw socjalnych i wytycznymi dotyczącymi polityki zatrudnienia, o których mowa w art. 148 TFUE. Obejmują one spodziewany wpływ środków na postęp w osiąganiu krajowych celów na 2030 r. dotyczących zatrudnienia, umiejętności i ograniczania ubóstwa;
o)ocenę niezależnych instytucji fiskalnych, o których mowa w art. 22.
ZAŁĄCZNIK IV
Funkcjonowanie rachunku kontrolnego
Na rachunku kontrolnym każdego państwa członkowskiego, o którym to rachunku mowa w art. 21, zostanie rejestrowane obciążenie, gdy rzeczywiste wydatki netto w państwie członkowskim w danym roku będą wyższe niż ścieżka wydatków netto określona przez Radę.
Na rachunku kontrolnym zostanie zarejestrowane uznanie, gdy rzeczywiste wydatki netto w państwie członkowskim w danym roku będą niższe niż ścieżka wydatków netto określona przez Radę.
Skumulowane saldo rachunku kontrolnego w danym okresie stanowi sumę rocznych obciążeń i uznań zarejestrowanych w tym okresie.
ZAŁĄCZNIK V
Metoda oceny prawdopodobieństwa tendencji przez Komisję
Metoda oceny prawdopodobieństwa tendencji na podstawie art. 8 opiera się na następujących warunkach:
·wskaźnik długu publicznego powinien spadać albo pozostawać na ostrożnym poziomie według deterministycznych scenariuszy ram średniookresowej prognozy Komisji dotyczącej długu publicznego opisanych w monitorze stabilności długu za 2022 r.;
·ryzyko, że wskaźnik długu publicznego nie spadnie w ciągu 5 lat następujących po okresie dostosowania związanym z krajowym średniookresowym planem fiskalno-strukturalnym, jest wystarczająco niskie. Ocenę tego ryzyka przeprowadza się za pomocą analizy stochastycznej Komisji.
ZAŁĄCZNIK VI
Wspólne priorytety Unii
Wspólne priorytety Unii, o których mowa w art. 12 lit. b) to:
a)Europejski Zielony Ład 1 , w tym transformacja w kierunku neutralności klimatycznej do 2050 r. 2 , i ujęcie tego priorytetu na szczeblu krajowym w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu;
b)Europejski filar praw socjalnych 3 , w tym powiązane cele dotyczące zatrudnienia, umiejętności i ograniczania ubóstwa do 2030 r.;
c)program polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. 4 , odzwierciedlony na szczeblu krajowym w krajowych strategicznych planach działania dotyczących cyfrowej dekady;
d) Strategiczny kompas na rzecz bezpieczeństwa i obrony – dla Unii Europejskiej, która chroni swoich obywateli, swoje wartości i interesy oraz przyczynia się do międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa 5 .
ZAŁĄCZNIK VII
Ramy oceny zobowiązań dotyczących pakietu reform i inwestycji, które stanowią podstawę przedłużenia okresu dostosowania
1.Zakres
Niniejsze ramy oceny mają służyć:
–jako podstawa dokonywanej przez Komisję oceny, czy zawarte w krajowych średniookresowych planach fiskalno-strukturalnych zobowiązania dotyczące pakietu reform i inwestycji, które stanowią podstawę przedłużenia okresu dostosowania, spełniają kryteria określone w art. 13 ust. 2. Niniejsze ramy oceny stanowią zatem podstawę stosowania kryteriów oceny, o których mowa w art. 13 ust. 2, w celu zapewnienia sprawiedliwego i przejrzystego procesu;
–jako podstawa oceny, czy każde z tych zobowiązań dotyczących reform i inwestycji spełnia warunki określone w art. 13 ust. 3. Niniejsze ramy oceny stanowią zatem również podstawę stosowania warunków, o których mowa w art. 13 ust. 3, w tym samym celu.
2.Kryteria oceny
Zgodnie z art. 13 ust. 2 zawarte w krajowych średniookresowych planach fiskalno-strukturalnych zobowiązania dotyczące pakietu reform i inwestycji, od których uzależniono przedłużenie okresu dostosowania fiskalnego, mają być współmierne do skali wyzwań związanych z długiem publicznym, określonej w najnowszym monitorze stabilności długu, oraz wyzwań związanych ze średniookresowym wzrostem gospodarczym w danym państwie członkowskim. W przypadku państw członkowskich, których wyzwania w zakresie długu publicznego są powiązane z poważnymi wyzwaniami dotyczącymi średniookresowego wzrostu, oczekuje się, że pakiet reform i inwestycji przyczyni się również do usunięcia wąskich gardeł utrudniających średniookresowy wzrost.
Zobowiązania dotyczące pakietu reform i inwestycji spełniają łącznie następujące kryteria:
2.1Zobowiązania dotyczące pakietu reform i inwestycji pobudzają wzrost gospodarczy;
–Oczekuje się, na podstawie wiarygodnych, odpowiednio udokumentowanych i ostrożnych założeń, że zobowiązania dotyczące pakietu reform i inwestycji przyczynią się w znaczący i zrównoważony sposób do pobudzenia potencjału wzrostu gospodarczego danego państwa członkowskiego.
2.2Zobowiązania dotyczące pakietu reform i inwestycji wspierają stabilność fiskalną;
–Oczekuje się, że zobowiązania dotyczące pakietu reform i inwestycji przyniosą znaczącą poprawę strukturalną finansów publicznych w średnim okresie, dzięki strukturalnemu ograniczeniu wydatków publicznych albo zwiększeniu dochodów publicznych danego państwa członkowskiego.
2.3Zobowiązania dotyczące pakietu reform i inwestycji służą realizacji priorytetów Unii, o których mowa w załączniku VI;
–Zobowiązania dotyczące pakietu reform i inwestycji przyczyniają się w znacznym stopniu do realizacji co najmniej jednego z priorytetów Unii, o których mowa w załączniku VI.
2.4 Zobowiązania dotyczące pakietu reform i inwestycji uwzględniają łącznie odpowiednie zalecenia dla poszczególnych krajów, w tym, w stosownych przypadkach, zalecenia wydane w ramach procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej.
–Oczekuje się, że zobowiązania dotyczące pakietu stosownych reform i inwestycji, które stanowią podstawę przedłużenia okresu dostosowania, odpowiedzą łącznie na główne wyzwania zidentyfikowane w odpowiednich zaleceniach dla poszczególnych krajów, w tym, w stosownych przypadkach, w zaleceniach wydanych w ramach procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej, z uwzględnieniem zakresu i skali wyzwań specyficznych dla poszczególnych państw i, w stosownych przypadkach, zobowiązań podjętych w planach odbudowy i zwiększania odporności.
2.5 Zobowiązania dotyczące pakietu reform i inwestycji służą zapewnianiu, aby ogólny poziom inwestycji publicznych finansowanych ze środków krajowych w okresie obowiązywania krajowego średniookresowego planu fiskalno-strukturalnego był wyższy niż średniookresowy poziom przed okresem obowiązywania tego planu.
–Czy planowany poziom inwestycji publicznych finansowanych ze środków krajowych w okresie obowiązywania planu jest wyższy niż średniookresowy poziom przed okresem obowiązywania tego planu?
Oprócz tego każde z powziętych przez państwa członkowskie zobowiązań dotyczących reform i inwestycji, które stanowią podstawę przedłużenia okresu dostosowania, powinno być wystarczająco szczegółowe, przewidywać koncentrację działań na wstępie oraz być terminowe i weryfikowalne.
–opis zobowiązań dotyczących reform i inwestycji jest jasny i wyszczególniono w nim elementy każdej reformy i inwestycji tak, aby umożliwić Komisji ocenę kryteriów wskazanych w pkt 2.1–2.5, w tym dotyczących wdrażania i monitorowania;
–reformy będą wdrażane w okresie objętym planem;
–inwestycje będą wdrażane najpóźniej z końcem okresu dostosowania;
–krajowy średniookresowy plan fiskalno-strukturalny zawiera jasne i realistyczne, adekwatne i solidne wskaźniki umożliwiające weryfikację postępów w skutecznym wdrażaniu zobowiązań dotyczących reform i inwestycji.