(1)

Chun a chur ar a gcumas d’údaráis inniúla a mheas an gcomhlíonann eintitis airgeadais áirithe a bhfuil sé beartaithe acu seirbhísí cripteashócmhainní a sholáthar na ceanglais is infheidhme a leagtar síos i dTeideal V agus, i gcás inarb ábhartha, i dTeideal VI de Rialachán (AE) 2023/1114, ba cheart an fhaisnéis atá le cur in iúl ag eintitis airgeadais áirithe maidir lena rún seirbhísí cripteashócmhainní a sholáthar a bheith mionsonraithe agus cuimsitheach go leor gan ualach míchuí a fhorchur.

(2)

I gcomhréir le hAirteagal 60(7), pointe (a) de Rialachán (AE) 2023/1114, ní mór clár oibríochtaí a bheith i bhfógra faoin rún seirbhísí cripteashócmhainní a sholáthar. Chun léargas iomlán a thabhairt ar na hoibríochtaí a bhfuil sé beartaithe ag an eintiteas a thugann fógra tabhairt fúthu, ba cheart tuairisc a bheith sa chlár oibríochtaí ar struchtúr eagraíochtúil an eintitis a thugann fógra, ar a straitéis maidir le seirbhísí cripteashócmhainní a sholáthar dá gcliaint spriocdhírithe, agus ar a n-acmhainneacht oibríochtúil ar feadh na 3 bliana tar éis dháta an fhógra. Maidir leis an straitéis a úsáidtear chun díriú ar chliaint, ba cheart don eintiteas a thugann fógra tuairisc a thabhairt ar na modhanna margaíochta a bheartaíonn sé a úsáid, amhail suíomhanna gréasáin, feidhmchláir fón póca, cruinnithe aghaidh ar aghaidh, preaseisiúintí, nó aon chineál modhanna fisiceacha nó leictreonacha, lena n-áirítear uirlisí feachtais meán sóisialta, fógraí nó meirgí idirlín, athdhíriú fógraíochta, comhaontuithe le tionchairí, comhaontuithe urraíochta, glaonna, seimineáir ghréasáin, cuirí chuig imeachtaí, feachtais chleamhnachta, teicnící cluichithe, cuirí chun foirm freagartha a líonadh isteach nó chun cúrsa oiliúna, cuntais taispeána nó ábhair oideachais a leanúint.

(3)

Chun é a chur ar a gcumas d’údaráis inniúla measúnú a dhéanamh ar athléimneacht an eintitis a thugann fógra chun turraingí airgeadais seachtracha a sheasamh, lena n-áirítear iad siúd a bhaineann le luach na gcripteashócmhainní, ba cheart don eintiteas a thugann fógra cásanna struis a áireamh ina bhfógra lena n-ionsamhlaítear teagmhais thromchúiseacha ach shochreidte ina bplean cuntasaíochta réamhaisnéise.

(4)

Chun éaradh oibríochtaí a sheachaint toisc go bhféadfadh iarmhairtí móra airgeadais, rialála agus clú a bheith acu don eintiteas a thugann fógra agus, ar bhonn níos ginearálta, do mhargaí cripteashócmhainní i gcoitinne, tá sé ríthábhachtach oibríochtaí nó feidhmeanna riachtanacha soláthraithe seirbhísí cripteashócmhainní ar a laghad a choinneáil ar bun agus aga neamhfhónaimh a íoslaghdú de bharr cur isteach gan choinne, lena n-áirítear cibirionsaithe agus tubaistí nádúrtha. Dá bhrí sin, ba cheart faisnéis mhionsonraithe a bheith i bhfógra maidir le socruithe an eintitis a thugann fógra chun leanúnachas agus rialtacht a áirithiú i soláthar seirbhísí cripteashócmhainní, lena n-áirítear tuairisc mhionsonraithe ar a rioscaí agus ar a phleananna leanúnachais gnó.

(5)

Tá gá le sásraí, córais agus nósanna imeachta éifeachtacha a chomhlíonann Treoir (AE) 2015/849 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2) chun a áirithiú go dtabharfaidh eintitis a thugann fógra aghaidh go hiomchuí ar na rioscaí agus ar na cleachtais a bhaineann le sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta i soláthar seirbhísí cripteashócmhainní. Dá bhrí sin, ba cheart d’eintitis a thugann fógra faisnéis mhionsonraithe a sholáthar ina bhfógra maidir lena sásraí, a gcórais agus a nósanna imeachta a cuireadh i bhfeidhm chun rioscaí a bhaineann lena ngníomhaíochtaí gnó a chosc i ndáil le, inter alia, frithsciúradh airgid agus maoiniú frithsceimhlitheoireachta.

(6)

Mar gheall ar chineál díláraithe agus digiteach na gcripteashócmhainní, tá rioscaí suntasacha cibearshlándála ann do sholáthraithe seirbhísí cripteashócmhainní agus is iomaí cineál riosca cibearshlándála atá ann. Chun a áirithiú go mbeidh an t-eintiteas a thugann fógra in ann sáruithe ar shonraí agus caillteanais airgeadais a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le cibirionsaithe a chosc, ba cheart a áireamh san fhaisnéis maidir le córais TFC imscartha an eintitis a thugann fógra agus socruithe slándála gaolmhara amhail céannacht agus suíomh geografach na soláthraithe, tuairisc ar na gníomhaíochtaí seachfhoinsithe nó na seirbhísí TFC lena bpríomh-shaintréithe, cóip de chomhaontuithe conarthacha, dá dtagraítear in Airteagal 60(7), pointe (c), de Rialachán (AE) 2023/1114, na hacmhainní daonna atá tiomnaithe d’aghaidh a thabhairt ar rioscaí cibearshlándála.

(7)

Le leithscaradh cripteashócmhainní agus cistí cliant, cosnaítear cliaint ar chaillteanais an tsoláthraí seirbhísí cripteashócmhainní agus ar mhí-úsáid a gcripteashócmhainní agus a gcistí. Dá bhrí sin, ceanglaítear le hAirteagal 70 de Rialachán (AE) 2023/1114 ar sholáthraithe seirbhísí cripteashócmhainní socruithe leordhóthanacha a dhéanamh chun cearta úinéireachta na gcliant a choimirciú. Tá feidhm ag an gceanglas sin freisin maidir le soláthraithe seirbhísí cripteashócmhainní nach soláthraíonn seirbhísí cumhdaigh agus riaracháin.

(8)

Chun é a chur ar a gcumas d’údaráis inniúla measúnú a dhéanamh ar leordhóthanacht rialacha oibriúcháin an eintitis a thugann fógra dá n-ardáin trádála le haghaidh cripteashócmhainní, ba cheart don eintiteas a thugann fógra eilimintí sonracha a mhionsonrú sa tuairisc ar na rialacha sin. Go háirithe, ba cheart don eintiteas a thugann fógra mionléiriú a dhéanamh ar ghnéithe de na rialacha oibriúcháin a bhaineann le cripteashócmhainní a ligean isteach chun a dtrádála, a thrádáil agus a shocrú. Maidir le cripteashócmhainní a ligean isteach chun a dtrádála, ba cheart d’eintitis a thugann fógra faisnéis mhionsonraithe a sholáthar faoin gcaoi a gcomhlíonann na cripteashócmhainní a ligtear isteach rialacha an eintitis a thugann fógra, faoi na cineálacha cripteashócmhainní nach ligfidh an t-eintiteas a thugann fógra isteach chun a dtrádála ar a ardán trádála agus faoi na cúiseanna atá leis na heisiaimh sin, agus faoi na táillí a bhaineann le cripteashócmhainní a ligean isteach chun a dtrádála. Maidir le trádáil cripteashócmhainní, ba cheart don eintiteas a thugann fógra eilimintí na rialacha oibriúcháin lena rialaítear forghníomhú agus cealú orduithe, trádáil ordúil, trédhearcacht agus coimeád taifead a shonrú. Ar deireadh, ba cheart don eintiteas a thugann fógra na heilimintí lena rialaítear socrú idirbheart i gcripteashócmhainní ar an ardán trádála a áireamh sa tuairisc ar na rialacha oibriúcháin, lena n-áirítear cé acu a thionscnaítear nó nach dtionscnaítear an tsocraíocht trí úsáid a bhaint as teicneolaíocht mórleabhar dáilte (DLT), an tráthchlár ina dtionscnaítear an forghníomhú, an sainmhíniú ar an tráth a mbeidh an tsocraíocht críochnaitheach, na fíoruithe uile is gá chun socrú éifeachtach an idirbhirt a áirithiú agus aon bheart chun teipeanna socraíochta a theorannú.

(9)

Ionas go mbeidh na húdaráis inniúla in ann measúnú a dhéanamh ar leordhóthanacht an eintitis a thugann fógra maidir le seirbhísí cripteashócmhainní áirithe a sholáthar amhail cripteashócmhainní a mhalartú le haghaidh cistí nó cripteashócmhainní eile, forghníomhú, comhairle a sholáthar maidir le cripteashócmhainní nó bainistiú punainne cripteashócmhainní agus seirbhísí aistrithe, ba cheart don eintiteas a thugann fógra na mionsonraí a shonrú faoin gcaoi a soláthrófar na seirbhísí cripteashócmhainní sin chomh maith leis na socruithe a cuireadh i bhfeidhm chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh an t-eintiteas a thugann fógra forálacha ábhartha Rialachán (AE) 2023/1114 maidir leis na seirbhísí cripteashócmhainní sin a sholáthar.

(10)

Comhlíonfaidh aon phróiseáil sonraí pearsanta faoin Rialachán seo ceanglais Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3).

(11)

Tá an Rialachán seo bunaithe ar na dréachtchaighdeáin theicniúla rialála a chuir an tÚdarás Eorpach um Urrúis agus Margaí faoi bhráid an Choimisiúin, agus a forbraíodh i ndlúthchomhar leis an Údarás Baincéireachta Eorpach.

(12)

Reáchtáil ESMA comhairliúcháin phoiblí oscailte maidir leis na dréachtchaighdeáin theicniúla rialála ar a bhfuil an Rialachán seo bunaithe, rinne sé anailís ar na costais agus ar na tairbhí gaolmhara féideartha agus d’iarr sé comhairle ar an nGrúpa Geallsealbhóirí um Urrúis agus Margaí arna bhunú i gcomhréir le hAirteagal 37 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4).

(13)

Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5) agus thug an Maoirseoir barúlacha foirmiúla an 21 Meitheamh 2024,

(a)

measúnú an eintitis a thugann fógra ar na rioscaí bunúsacha agus iarmharacha a bhaineann le sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a bhaineann lena sholáthar seirbhísí cripteashócmhainní, lena n-áirítear na rioscaí a bhaineann leis an méid seo a leanas:

(b)

na bearta atá curtha i bhfeidhm ag an eintiteas a thugann fógra nó a chuirfidh sé i bhfeidhm chun na rioscaí sainaitheanta a chosc agus chun na ceanglais is infheidhme maidir le frithsciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chomhlíonadh, lena n-áirítear próiseas measúnaithe riosca an eintitis a thugann fógra, na beartais agus na nósanna imeachta chun ceanglais díchill chuí custaiméara a chomhlíonadh, agus na beartais agus na nósanna imeachta chun idirbhearta nó gníomhaíochtaí amhrasacha a bhrath agus a thuairisciú;

(c)

faisnéis mhionsonraithe maidir leis an gcaoi a bhfuil sásraí, beartais agus nósanna imeachta rialaithe inmheánaigh leordhóthanach agus comhréireach leis an scála, leis an gcineál agus leis an riosca bunúsach a bhaineann le sciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta, lena n-áirítear an raon seirbhísí cripteashócmhainní a sholáthraítear, castacht na samhla gnó agus an chaoi a n-áirithíonn an t-eintiteas a thugann fógra go gcomhlíonann sé Treoir (AE) 2015/849 agus Rialachán (AE) 2023/1113 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7);

(d)

céannacht an duine atá i gceannas ar a áirithiú go gcomhlíonann an t-eintiteas a thugann fógra na ceanglais maidir le frithsciúradh airgid agus maoiniú sceimhlitheoireachta a chomhrac, lena n-áirítear fianaise ar scileanna agus ar shaineolas an duine sin;

(e)

socruithe, acmhainní daonna agus airgeadais atá dírithe ar a áirithiú, bunaithe ar thásca bliantúla, go gcuirfear oiliúint iomchuí ar fhoireann an eintitis a thugann fógra maidir le cúrsaí frithsciúrtha airgid agus frithmhaoinithe sceimhlitheoireachta agus maidir le rioscaí sonracha a bhaineann le cripteashócmhainní;

(f)

cóip de bheartais, nósanna imeachta agus córais an eintitis a thugann fógra maidir leis an sciúradh airgid agus an fhrithsceimhlitheoireacht a chomhrac;

(g)

doiciméad achomair ina leagtar amach na hathruithe a rinneadh ar nósanna imeachta agus córais an eintitis a thugann fógra maidir le frithsciúradh airgid agus frithsceimhlitheoireacht mar iarmhairt ar na seirbhísí cripteashócmhainní atá beartaithe;

(h)

minicíocht an mheasúnaithe ar leordhóthanacht agus éifeachtacht na sásraí, na gcóras agus na nósanna imeachta rialaithe inmheánaigh, lena n-áirítear céannacht an duine nó na feidhme atá freagrach as an measúnú sin.

(a)

doiciméadacht theicniúil na gcóras TFC, an bhonneagair DLT a mbraitear air, i gcás inarb ábhartha, agus na socruithe slándála, lena n-áirítear tuairisc ar na socruithe agus ar na hacmhainní TFC agus ar na hacmhainní daonna a imscaradh arna mbunú chun Rialachán (AE) 2022/2554 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a chomhlíonadh (8) lena n-áirítear an méid seo a leanas:

(b)

má tá sí ar fáil, tuairisc ar iniúchadh cibearshlándála arna dhéanamh ag iniúchóir cibearshlándála tríú páirtí a bhfuil taithí leordhóthanach aige i gcomhréir le Rialachán Tarmligthe lena mbunaítear caighdeáin theicniúla de bhun Airteagal 26(11), an ceathrú fomhír de Rialachán (AE)2022/2554 lena gcumhdaítear, go hidéalach, na hiniúchtaí nó na tástálacha seo a leanas a dhéanann páirtithe neamhspleacha:

(c)

tuairisc ar na hiniúchtaí a rinneadh ar na córais TFC, más ann dóibh, lena n-áirítear bonneagar DLT úsáidte agus socruithe slándála;

(d)

tuairisc ar an bhfaisnéis ábhartha dá dtagraítear i bpointe (a) agus i bpointe (b) i dteanga neamhtheicniúil.

(a)

tuairisc ar na socruithe a bhaineann leis an gcineál cumhdaigh a thairgtear do chliaint, cóip de chomhaontú caighdeánach an eintitis a thugann fógra maidir le cripteashócmhainní a chumhdach agus a riar thar ceann cliant de bhun Airteagal 75(1) de Rialachán (AE) 2023/1114 agus cóip den achoimre ar an mbeartas cumhdaigh a chuirtear ar fáil do chliaint i gcomhréir le hAirteagal 75(3), an tríú fomhír, den Rialachán sin;

(b)

beartas cumhdaigh agus riaracháin an eintitis a thugann fógra, lena n-áirítear tuairisc ar fhoinsí sainaitheanta rioscaí oibríochtúla agus TFC chun na cripteashócmhainní a choimeád slán agus a rialú nó na modhanna rochtana ar chripteashócmhainní cliant, mar aon leis an méid seo a leanas:

(c)

faisnéis faoin gcaoi a sainaithnítear na cripteashócmhainní agus na modhanna rochtana ar chripteashócmhainní na gcliant;

(d)

faisnéis faoi shocruithe chun an riosca go gcaillfí cripteashócmhainní nó modhanna rochtana ar chripteashócmhainní a íoslaghdú;

(e)

i gcás ina bhfuil soláthar cumhdaigh agus riar cripteashócmhainní thar ceann cliant tarmligthe ag an soláthraí seirbhísí cripteashócmhainní do thríú páirtí:

(a)

tuairisc ar an mbeartas tráchtála a bunaíodh i gcomhréir le hAirteagal 77(1) de Rialachán (AE) 2023/1114;

(b)

an modh lena gcinntear praghas na gcripteashócmhainní a bheartaíonn an t-eintiteas a thugann fógra a mhalartú ar chistí nó ar chripteashócmhainní eile i gcomhréir le hAirteagal 77(2) de Rialachán (AE) 2023/1114, lena n-áirítear an tionchar a bhíonn ag méid agus luaineacht mhargaidh na gcripteashócmhainní ar an sásra praghsála.

(a)

na socruithe lena n-áirithítear gur thug an cliant toiliú maidir leis an mbeartas forghníomhaithe roimh fhorghníomhú an ordaithe;

(b)

liosta de na hardáin trádála le haghaidh cripteashócmhainní ar a mbeidh an t-eintiteas a thugann fógra ag brath chun orduithe a fhorghníomhú agus na critéir chun measúnú a dhéanamh ar ionaid forghníomhaithe a áirítear sa bheartas forghníomhaithe i gcomhréir le hAirteagal 78(6) de Rialachán (AE) 2023/1114;

(c)

na hardáin trádála a bhfuil sé beartaithe ag an eintiteas a thugann fógra a úsáid le haghaidh gach cineál cripteashócmhainní agus deimhniú nach bhfaighidh an t-eintiteas a thugann fógra aon chineál luacha saothair, lascaine ná sochair neamhairgeadaíochta mar mhalairt ar orduithe a fhaightear a ródú chuig ardán trádála ar leith le haghaidh cripteashócmhainní;

(d)

an chaoi a gcuirtear san áireamh san fhorghníomhú praghas, costas, luas, dóchúlacht an fhorghníomhaithe agus na socraíochta, méid, cineál, coinníollacha cumhdaigh na gcripteashócmhainní nó aon tosca ábhartha eile a mheastar mar chuid de na céimeanna uile is gá chun an toradh is fearr is féidir a fháil don chliant;

(e)

i gcás inarb infheidhme, na socruithe maidir le cliaint a chur ar an eolas go ndéanfaidh an t-eintiteas a thugann fógra orduithe a fhorghníomhú lasmuigh d’ardán trádála agus conas a gheobhaidh an t-eintiteas a thugann fógra toiliú sainráite roimh ré óna chliant sula bhforghníomhóidh sé na horduithe sin;

(f)

an chaoi a bhfuil rabhadh á thabhairt don chliant go bhféadfadh aon treoir shonrach ó chliant cosc a chur ar an eintiteas a thugann fógra na bearta is gá a dhéanamh, i gcomhréir leis na socruithe atá bunaithe agus curtha chun feidhme ag an eintiteas a thugann fógra ina bheartas forghníomhaithe, chun an toradh is fearr is féidir a fháil ar fhorghníomhú na n-orduithe sin i leith na n-eilimintí a chumhdaítear leis na treoracha sin;

(g)

an próiseas roghnúcháin le haghaidh ionaid trádála, na straitéisí forghníomhaithe a úsáidtear, na socruithe a úsáidtear chun anailís a dhéanamh ar cháilíocht an fhorghníomhaithe a fhaightear agus conas a dhéanann an t-eintiteas a thugann fógra faireachán agus fíorú go bhfuarthas na torthaí is fearr is féidir do chliaint;

(h)

na socruithe chun cosc a chur ar mhí-úsáid aon fhaisnéise a bhaineann le horduithe cliant ag fostaithe an eintitis a thugann fógra;

(i)

na socruithe agus na nósanna imeachta maidir leis an gcaoi a nochtfaidh an t-eintiteas a thugann fógra faisnéis do chliaint maidir lena bheartas forghníomhaithe orduithe agus an chaoi a dtabharfaidh sé fógra dóibh faoi aon athrú ábhartha ar a bheartas forghníomhúcháin orduithe;

(j)

na socruithe chun comhlíonadh Airteagal 78 de Rialachán (AE) 2023/1114 a léiriú don údarás inniúil, arna iarraidh sin don údarás inniúil sin.

(a)

tuairisc mhionsonraithe ar na socruithe a chuir an t-eintiteas a thugann fógra i bhfeidhm chun comhlíontacht le hAirteagal 81(7) de Rialachán (AE) 2023/1114 a áirithiú, lena n-áirítear an méid seo a leanas:

(b)

na sásraí chun rialú, measúnú agus coimeád ar bun go bhfuil an t-eolas agus an saineolas is gá ag na daoine nádúrtha a thugann comhairle thar ceann an eintitis a thugann fógra, de réir na gcritéar le haghaidh measúnú den sórt sin a úsáidtear sa reachtaíocht náisiúnta, chun measúnú a dhéanamh ar an oiriúnacht dá dtagraítear in Airteagal 81(1) de Rialachán (AE) 2023/1114.

(a)

mionsonraí maidir leis na cineálacha cripteashócmhainní a bhfuil sé beartaithe ag an eintiteas a thugann fógra seirbhísí aistrithe a sholáthar ina leith;

(b)

tuairisc mhionsonraithe ar na socruithe arna gcur i bhfeidhm ag an eintiteas a thugann fógra chun Airteagal 82 de Rialachán (AE) 2023/1114 a chomhlíonadh, lena n-áirítear faisnéis mhionsonraithe maidir le socruithe an eintitis a thugann fógra agus maidir le TFC agus acmhainní daonna arna n-imscaradh chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí go pras, go héifeachtúil agus go críochnúil le linn seirbhísí aistrithe do chripteashócmhainní a sholáthar thar ceann cliant, agus teipeanna oibríochtúla agus rioscaí cibearshlándála a d’fhéadfadh a bheith ann á gcur san áireamh;

(c)

i gcás ina mbeidh sé ar fáil, tuairisc ar pholasaí árachais an eintitis a thugann fógra, lena n-áirítear ar chumhdach an árachais a dhéanann díobháil do chripteashócmhainní an chliaint a d’fhéadfadh a bheith mar thoradh ar rioscaí cibearshlándála;

(d)

socruithe chun a áirithiú go gcuirtear cliaint ar an eolas go leordhóthanach faoi na socruithe dá dtagraítear i bpointe (b).