<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-122/17</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62017CC0122</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:223">EU:C:2018:223</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>13</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>13</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Konklużjonijiet Bot – Kawża C-122/17</HT></P><P><HT TYPE="SC">Smith</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali</HT></P><P><HT TYPE="UC">Bot</HT></P><P>ippreżentati fl-<DATE ISO="20180410">10 ta’ April 2018</DATE><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa oriġinali: il-Franċiż.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Kawża C-122/17</HT></P><P>David Smith</P><P>vs</P><P>Patrick Meade,</P><P>Philip Meade,</P><P>FBD Insurance plc,</P><P>Ireland,</P><P>Attorney General</P><P><HT TYPE="NORMAL">(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Court of appeal (il-Qorti tal-Appell, l-Irlanda))</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="”" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN="“"><KEYWORD>Rinviju għal deċiżjoni preliminari</KEYWORD><KEYWORD>Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet</KEYWORD><KEYWORD>Assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili li tirriżulta mill-użu ta’ vetturi bil-mutur</KEYWORD><KEYWORD>It-Tielet Direttiva 90/232/KEE</KEYWORD><KEYWORD>Artikolu 1</KEYWORD><KEYWORD>Responsabbiltà fil-każ ta’ danni korporali kkawżati lill-passiġġieri kollha ħlief is-sewwieq</KEYWORD><KEYWORD>Assigurazzjoni obbligatorja</KEYWORD><KEYWORD>Effett dirett tad-direttivi</KEYWORD><KEYWORD>Obbligu li titħalla mhux applikata leġiżlazzjoni nazzjonali kuntrarja għal direttiva</KEYWORD><KEYWORD>Invokabbiltà mill-Istat ta’ direttiva kontra individwu</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Din it-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tat-Tielet Direttiva tal-Kunsill 90/232/KEE tal-<DATE ISO="19900514">14 ta’ Mejju 1990</DATE> dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ assigurazzjoni kontra r-responsabbiltà ċivili fir-rigward ta’ l-użu ta’ vetturi bil-mutur<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 249), (iktar ’il quddiem it-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>Tielet Direttiva<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża inizjalment bejn David Smith minn naħa u Patrick u Philip Meade, FBD Insurance plc (iktar ’il quddiem <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>FBD<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>), l-Irlanda kif ukoll l-Attorney General min-naħa l-oħra dwar il-kumpens għad-dannu sostnut minn D. Smith wara inċident tat-traffiku kkawżat minn vettura misjuqa minn Patrick Meade u proprjetà ta’ Philip Meade.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Fis-sentenza tagħha tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet illi l-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li l-assigurazzjoni obbligatorja għar-responsabbiltà ċivili li tirriżulta mill-użu ta’ vetturi bil-mutur ma tkoprix ir-responsabbiltà għal danni korporali kkawżati lill-persuni li jkunu qegħdin jivvjaġġaw f’parti ta’ vettura bil-mutur li ma tkunx ġiet iddiżinjata u lanqas mibnija b’siġġijiet għall-passiġġieri<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li l-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva jissodisfa l-kundizzjonijiet kollha meħtieġa sabiex ikollu effett dirett u jikkonferixxi, konsegwentement, drittijiet li l-individwi jistgħu jinvokaw direttament quddiem il-qrati nazzjonali<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="2"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Il-Qorti tal-Ġusitzzja hija mitluba tippreċiża l-konsegwenzi tas-sentenza tagħha tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), fil-kuntest li ġej: għalkemm il-kawża inizjali kienet bejn D. Smith u P. u P. Meade, li magħha żdiedu, bħala konvenuti, FBD, l-Irlanda u l-Attorney General, il-fażi proċedurali li fil-kors tagħha tressqet id-domanda preliminari preżenti hija bejn FBD, li ġiet issurrogata fid-drittijiet ta’ D. Smith, u l-Istat Irlandiż. F’dan il-kuntest, dan tal-aħħar isostni, bħala motiv ta’ difiża, li t-Tielet Direttiva hija adattata sabiex timponi fuq din l-assigurazzjoni, l-obbligu li tikkumpensa lil D. Smith. Għaldaqstant, tqum problema ġenerali, li ċertament ma hijiex ġdida, iżda li tqum f’konfigurazzjoni proċedurali partikolari, dwar jekk direttiva jistax ikollha l-effett li timponi obbligi fuq individwu f’sitwazzjoni fejn l-Istat ittraspona b’mod żbaljat din id-direttiva.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>F’dawn il-konklużjonijiet, ser nesponi, qabel kollox, ir-raġunijiet għalfejn nikkunsidra li, fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, kumpannija ta’ assigurazzjoni, li hija ssurrogata fid-drittijiet ta’ vittma li lilha tagħt kumpens, u, min-naħa l-oħra, l-Istat, il-qorti nazzjonali hija marbuta li ma tapplikax id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali tiegħu li jipprovdu li l-assigurazzjoni obbligatorja tar-responsabbiltà ċivili marbuta mal-użu ta’ vetturi bil-mutur ma tkoprix ir-responsabbiltà għal danni korporali kkawżati lill-persuni li jkunu qegħdin jivvjaġġaw f’parti ta’ vettura bil-mutur li ma tkunx ġiet iddiżinjata u lanqas mibnija b’siġġijiet għall-passiġġieri, li n-nuqqas ta’ konformità tagħha mal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva jirriżulta mis-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>Sussegwentement, ser nispjega għaliex nikkunsidra li tali twarrib tad-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali kuntrarji għall-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva, ma jistax ikollu l-konsegwenza li jimponi fuq l-assiguratur li kkonforma ruħu ma’ tali dispożizzjonijiet, l-obbligu li jikkumpensa lill-vittma għal dannu mhux kopert mill-polza ta’ assigurazzjoni approvata.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-kuntest ġuridiku</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt tal-Unjoni</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>Id-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2009/103/KE tas-<DATE ISO="20090916">16 ta’ Settembru 2009</DATE> dwar l-assigurazzjoni kontra responsabbiltà ċivili fir-rigward tal-użu ta’ vetturi bil-mutur u l-infurzar tal-obbligu ta’ assigurazzjoni kontra din ir-responsabbiltà<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="263" PAGE.FIRST="11" DATE.PUB="2009">ĠU 2009, L 263, p. 11</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>, ħassret id-Direttiva tal-Kunsill 72/166/KEE tal-<DATE ISO="19720424">24 ta’ April 1972</DATE> dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ assigurazzjoni kontra responsabbiltà ċivili fir-rigward ta’ l-użu ta’ vetturi bil-mutur u l-infurzar ta’ l-obbligu ta’ assigurazzjoni kontra din ir-responsabbiltà<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 10, iktar ’il quddiem, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>l-Ewwel Direttiva<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>.</P></NOTE>, kif ukoll it-Tieni Direttiva tal-Kunsill 84/5/KEE tat-<DATE ISO="19831230">30 ta’ Diċembru 1983</DATE> dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ assigurazzjoni kontra r-responsabbiltà ċivili fir-rigward ta’ l-użu ta’ vetturi bil-mutur<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 3, iktar ’il quddiem, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>it-Tieni Direttiva<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</P></NOTE>, u t-Tielet Direttiva. Madankollu, fid-dawl tad-data li fiha seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni d-direttivi mħassra.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 3(1) tal-Ewwel Direttiva:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>Kull Stat Membru għandu, […], jieħu l-miżuri kollha approprjati biex jassigura li r-responsabbiltà ċivili fir-rigward ta’ l-użu ta’ vetturi normalment ibbażati fit-territorju tiegħu ikun kopert minn assigurazzjoni. Il-limiti koperti tar-responsabbiltà u l-kondizzjonijiet tal-kopertura għandhom ikunu ddeterminati fuq il-bażi ta’ dawn il-miżuri.<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>L-Artikolu 1(1) tat-Tieni Direttiva kien jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>L-assigurazzjoni msemmija fl-Artikolu 3(1) [tal-Ewwel Direttiva], għandha tkopri b’obbligu kemm il-ħsara lill- proprjetà u kemm il-korrimenti personali.<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 2(1) ta’ din id-direttiva kien jistabbilixxi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri neċessarji biex jassigura li kull dispożizzjoni statutorja jew kull klawsola kontrattwali li tkun tinstab fil-polza ta’ l-assigurazzjoni maħruġa skond l-Artikolu 3(1) [tal-Ewwel Direttiva], li teskludi mill-assigurazzjoni l-użu jew is-sewqan ta’ vetturi minn:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>[…]</P></ITEM><ITEM><P>persuni li ma jissodisfawx il-ħtiġiet tekniċi statutorji li jikkonċernaw il-kondizzjoni u s-sigurtà tal-vettura kkonċernata,</P></ITEM></LIST><P>għall-iskopijiet ta’ l-Artikolu 3(1) [tal-Ewwel Direttiva], titqies nulla […].<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/></P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva kien jipprevedi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>[…] [L]-assigurazzjoni li hemm referenza għaliha fl-Artikolu 3(1) [tal-Ewwel Direttiva] għandha tkopri r-responsabbiltà għal korrimenti fuq il-persuna tal-passiġġieri, apparti minn għax-xufier, li joriġinaw mill-użu ta’ vettura.<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt Irlandiż</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>L-Artikolu 56(1) tar-Road Traffic Act 1961 (il-Liġi tal-1961 dwar traffiku stradali), fil-verżjoni tagħha fi-seħħ meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>liġi tal-1961<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>), kien jipprevedi li sewwieq ma jistax isuq vettura bil-mutur fi triq pubblika mingħajr polza ta’ assigurazzjoni approvata u valida li tkopri n-negliġenza fl-użu tal-vettura li joħloq obbligu li jitħallsu danni lil kull persuna, bl-eċċezzjoni tal-persuni esklużi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>L-Artikolu 56(3) ta’ din il-liġi tal-1961 kien jiddisponi li l-użu ta’ vettura bi ksur tal-projbizzjoni li tinsab fl-Artikolu 56(1) jikkostitwixxi reat kriminali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 65(1)(a) tal-imsemmija liġi, hija <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>persuna eskluża<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>, fis-sens tal-Artikolu 56(1) ta’ din l-istess liġi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>Kull persuna li titlob kumpens għal danni korporali sostnuti waqt li kienet ġewwa jew fuq vettura motorizzata (jew vettura rmunkata minn tali vettura) li d-dokument rilevanti jikkonċerna, minbarra vettura bil-mutur, vettura rmunkata jew vetturi li jifformaw kombinazzjoni ta’ vetturi ta’ klassi indikata għall-finijiet ta’ dan il-paragrafu mil-leġiżlazzjonijiet adottati mill-Ministru fil-każ fejn l-imsemmija leġiżlazzjonijiet ma jipprevedux assigurazzjoni obbligatorja għar-responabbiltà ċivili li tkopri lill-passiġieri għal:</P><LIST TYPE="roman"><ITEM><NP><NO.P>i)</NO.P><TXT>kull parti ta’ vettura bil-mutur, minbarra l-vetturi kbar ta’ servizz pubbliku, sakemm din il-parti tal-vettura ma hijiex iddiżinjata u lanqas mibnija b’siġġijiet għall-passiġġieri, jew</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>ii)</NO.P><TXT>passiġġier bilqegħda f’karavann irmunkat minn vettura bil-mutur waqt li din il-kombinazzjoni ta’ vetturi tiġi misjuqa f’post pubbliku.<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/></TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>L-Artikolu 6(1)(a) tar-Road Traffic (Compulsory Insurance) Regulations 1962 (Regolament Ministerjali tal-1962 dwar l-assigurazzjoni obbligatorja fir-rigward tas-sewqan), fil-verżjoni tiegħu fis-seħħ fiż-żmien meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem ir-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>Regolament Ministerjali tal-1962<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>), kien jistabbilixxi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>Il-vetturi li ġejjin huma indikati għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-[Artikolu 65(1)(a), tal-liġi tal-1961]:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>il-vetturi kollha, ħlief il-biċikletti b’mutur, iddiżinjati u mibnija b’siġġijiet għall-passiġġieri.<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/></TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-fatti tal-kawża prinċipali u d-domanda preliminari</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Fid-<DATE ISO="19990619">19 ta’ Ġunju 1999</DATE>, D. Smith weġġa’ b’mod gravi ħafna meta l-vann li fih kien qiegħed jivvjaġġa fuq wara, bħala passiġġier, ħabat ma’ vettura oħra li kienet ukoll qegħda tinsaq fi triq pubblika, viċin Tullyallen (l-Irlanda). Fil-mument tal-inċident, dan il-vann kien misjuq minn Patrick Meade u kien proprjetà ta’ Philip Meade. L-imsemmi vann ma kienx armat b’siġġijiet fissi għall-passiġġieri li jivvjaġġaw fuq wara ta’ din il-vettura.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Il-polza ta’ assigurazzjoni ta’ vetturi bil-mutur li kien issottoskriva għaliha Philip Meade mingħand FBD kienet valida fil-mument tal-inċident u kienet ġiet approvata konformement mal-leġiżlazzjoni Irlandiża applikabbli. Din il-polza kienet tinkludi klawżola ta’ esklużjoni relattiva għall-passiġġieri li jivvjaġġaw fuq wara tal-vann, li kienet tipprevedi li l-garanzija <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>Passiġġier<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/> kienet tkopri biss il-passiġġier bilqegħda fuq siġġu fiss fuq quddiem tal-vettura.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>D. Smith aġixxa kontra P. u P. Meade għal negliġenza u tort.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Wara n-notifika tat-talba għal kumpens imressqa minn D. Smith, FBD, permezz ta’ ittra tat-<DATE ISO="20010813">13 ta’ Awwissu 2001</DATE>, irrifjutat li tħallas lil Philip Meade kumpens abbażi tad-danni korporali sostnuti minn D. Smith. Din il-kumpannija ta’ assigurazzjoni invokat il-klawżola ta’ esklużjoni li tinsab fil-polza ta’ assigurazzjoni u sostniet li d-danni korporali kkawżati lill-persuni li huma ttrasportati bħala passiġġieri f’parti ta’ vettura li la ġiet iddiżinjata u lanqas mibnija b’siġġijiet għall-passiġġieri ma kinux koperti minn din il-polza.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Fid-<DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, il-Qorti tal-Ġustizzja tat is-sentenza tagħha <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), li fiha hija ddeċidiet, fir-rigward tal-leġiżlazzjoni Irlandiża inkwistjoni fil-kawża prinċipali, essenzjalment, li l-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprovdi li l-assigurazzjoni obbligatorja tar-responsabbiltà ċivili marbuta mal-użu ta’ vetturi bil-mutur ma tkoprix ir-responsabbiltà għal danni korporali kkawżati lill-persuni li jkunu qegħdin jivvjaġġaw f’parti ta’ vettura bil-mutur li la kienet iddiżinjata u lanqas ma kienet ġiet mibnija b’siġġijiet għall-passiġġieri u, li din id-dispożizzjoni tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha meħtieġa sabiex ikollha effett dirett u, għalhekk, tikkonferixxi drittijiet li l-individwi jistgħu jinvokaw direttament quddiem il-qrati nazzjonali. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li hija l-qorti nazzjonali li għandha tivverifika jekk l-imsemmija dispożizzjoni tistax tiġi invokata kontra organu bħal dak inkwistjoni fil-kawża li tat lok għal din is-sentenza.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Adita fl-ewwel istanza bil-kawża bejn, minn naħa, D. Smith u min-naħa l-oħra, P. u P. Meade, FBD, l-Irlanda u l-Attorney General, il-High Court (qorti għolja, l-Irlanda) ikkonkludiet, f’deċiżjoni tal-<DATE ISO="20090205">5 ta’ Frar 2009</DATE>, li kien possibbli li jiġi interpretat l-Artikolu 65(1)(a) tal-Liġi tal-1961 u l-Artikolu 6 tar-Regolament Ministerjali tal-1962 b’mod konformi mat-Tielet Direttiva.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Fl-<DATE ISO="20090210">10 ta’ Frar 2009</DATE>, il-High Court (Il-Qorti Għolja) approvat ftehim bonarju konkluż bejn FBD u D. Smith wara d-deċiżjoni tal-<DATE ISO="20090205">5 ta’ Frar 2009</DATE>. Konformement ma’ dan il-ftehim, FBD ħallset lil D. Smith, f’isem Philip Meade, is-somma ta’ EUR 3 miljun. Sussegwentement, D. Smith tqiegħed taħt is-sistema ta’ protezzjoni legali. Wara dan il-ħlas, FBD ġiet issurrogata fid-drittijiet ta’ D. Smith.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Il-proċedura kontra, minn naħa, P. u P. Meade u min-naħa l-oħra, l-Irlanda u l-Attorney General, ġiet aġġornata.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>FBD ippreżentat appell kontra d-deċiżjoni tal-High Court (Il-Qorti Għolja) quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Court of appeal (Il-Qorti tal-Appell, l-Irlanda), fejn sostniet li din l-ewwel qorti wettqet applikazzjoni żbaljata tal-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19901113">13 ta’ Novembru 1990</DATE>, <NAME.CASE>Marleasing</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-106/89</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1990:395">EU:C:1990:395</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), billi interpretat il-leġiżlazzjoni nazzjonali <HT TYPE="ITALIC">contra legem</HT>, u li d-deċiżjoni tagħha għandha l-effett li tikkonferixxi fuq it-Tielet Direttiva, forma ta’ effett dirett orizzontali retroattiv kontriha, peress li hija kumpannija ta’ assigurazzjoni privata. Barra minn hekk, din tal-aħħar ippreċiżat li, jekk l-appell tagħha jintlaqa’, hija kienet ser tipprova tirkupra mill-Istat is-somma li hija ħallset lil D. Smith.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>Il-Court of appeal (Il-Qorti tal-Appell) osservat li, fiż-żmien li seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, il-persuni li jivvjaġġaw fil-vannijiet li ma kellhomx siġġijiet fissi kienu <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>persuni esklużi<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/> għall-finijiet tal-applikazzjoni kemm tal-Artikolu 65(1) tal-Liġi tal-1961, kif emendata, kif ukoll tar-Regolament Ministerjali tal-1962, u li ma kienx hemm obbligu legali li dawn jiġu assigurati taħt id-dritt Irlandiż. Barra minn hekk, din il-qorti tippreċiża, li s-sewwieqa li kellhom polza ta’ assigurazzjoni approvata ma kinux iwettqu reat kriminali billi jsuqu vettura mingħajr ma jkunu koperti l-persuni li jivvjaġġaw mingħajr siġġijiet fissi. Fl-aħħar nett, il-qorti tar-rinviju tirrileva li l-Artikolu 65(1)(a) tal-Liġi tal-1961 kien ifformulat b’tali mod li, anki kieku l-ministru responsabbli ried jadotta regolament sabiex jestendi l-assigurazzjoni obbligatorja għal tali persuni, kien iwettaq eċċess ta’ poter kieku kien għamel dan.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tinnota li l-kwistjoni li tqum fil-kuntest tal-appell li hija adita bih u dik tal-konsegwenzi tas-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). F’dan ir-rigward, hija tenfasizza li, fil-kawża li tat lok għal din is-sentenza, is-sewwieq ma kienx assigurat, minkejja li l-obbligu ta’ garanzija kienet fuq il-Motor Insurers Bureau of Ireland (iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>MIBI<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/>). Bil-kontra, fil-kuntest ta’ din il-kawża, FBD hija organu privat li ma jistax jitqabbel ma’ korp tal-Istat. Barra minn hekk, b’differenza mill-kawża li tat lok għas-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), il-propjetarju tal-vettura, Philip Meade, kien assigurat, minkejja li t-termini tal-polza ta’ assigurazzjoni tiegħu kienu jeskludu b’mod espliċitu l-garanzija fil-każ ta’ passiġġieri, bħal D. Smith, li jivvjaġġaw b’mod ieħor milli fuq siġġu fiss fuq wara tal-vettura.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Il-qorti tar-rinviju tibda mill-premessa li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni ma tistax tiġi interpretata konformement mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>B’hekk, il-Court of appeal (il-Qorti tal-Appell) ikkonkludiet, bil-kontra tal-High Court (il-Qorti Għolja), li ż-żewġ dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni, kienu minnhom infushom, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>kompletament ċari u nieqsa minn l-iċken ambigwità<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/> u li dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>jeskludu b’mod espliċitu l-każ, bħal fil-każ preżenti, li fih il-passiġġier kien qiegħed jivvjaġġa fil-parti ta’ vettura motorizzata li ma kellhiex siġġijiet fissi<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Ara d-deċiżjoni tar-rinviju (punt 32).</P></NOTE>. Fir-rigward, skont il-Court of appeal (il-Qorti tal-Appell), ta’ għażla ta’ politika leġiżlattiva, din il-qorti enfasizzat in-nuqqas ta’ qbil tagħha mal-High Court (il-Qorti Għolja) dwar din il-kwistjoni ta’ interpretazzjoni, billi affermat li ma kienx <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>possibbli li jiġu interpretati dawn id-dispożizzjonijiet b’mod li jkun kompatibbli mar-rekwiżiti tat-Tielet Direttiva, peress li interpretazzjoni differenti twassal għal interpretazzjoni li tkun <HT TYPE="ITALIC">contra legem</HT> u li tmur kontra l-kliem attwali ta’ dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Ara d-deċiżjoni tar-rinviju (punt 34).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Għaldaqstant, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, x’għandha tagħmel qorti nazzjonali f’kawża bejn individwi privati, meta l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli hija manifestament kuntrarja għar-rekwiżiti ta’ direttiva, u meta huwa impossibbli li din il-leġiżlazzjoni tiġi interpretata b’mod li jkun konformi ma’ dawn ir-rekwiżiti.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Il-Court of appeal (il-Qorti tal-Appell) tqis, f’dan ir-rigward, li mis-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160419">19 ta’ April 2016</DATE>, <NAME.CASE>DI</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-441/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:278">EU:C:2016:278</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), jirriżulta li, meta interpretazzjoni konformi ma hijiex possibbli, il-qorti nazzjonali għandha, meta dan ikun possibbli, ma tapplikax id-dritt nazzjonali, anki f’kawża bejn individwi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Il-Court of appeal (il-Qorti tal-Appell) ikkonkludiet minn dan li l-Artikolu 65(1)(a) tal-Liġi tal-1961 u l-Artikolu 6 tar-Regolament Ministerjali tal-1962 għandhom jitħallew mhux applikati, sa fejn dawn id-dispożizzjonijiet ifissru esklużjoni tal-kopertura tal-assigurazzjoni li tikkonċerna lill-passiġġieri li ma jivvjaġġawx fuq siġġu fiss.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, il-Court of appeal (il-Qorti tal-Appell) tqis li, kieku l-espressjoni <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>iddiżinjata u mibnija b’siġġijiet għall-passiġġieri<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/>, li tidher fl-Artikolu 6 tar-Regolament Ministerjali tal-1962, titħalla mhux applikata, il-vetturi kollha ħlief il-biċikletti bil-mutur ikunu indikati għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 65(1)(a), tal-Liġi tal-1961, li jagħti lok għal obbligu legali li jiġu assigurati l-vetturi kollha. Fir-rigward ta’ din id-dispożizzjoni tal-aħħar, it-test li għandu jitħalla mhux applikat, huwa l-Artikolu 65(1)(a)(i) ta’ din il-liġi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>In-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ dawn it-testi għandha effett retroattiv. Minn dan isegwi li l-polza ta’ assigurazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma għandhiex tibqa’ tiġi kkunsidrata bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>polza approvata<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>, fis-sens tal-Artikolu 62(1)(a) tal-Liġi tal-1961. Skont il-qorti tar-rinviju, is-sewwieq u l-proprjetarju tal-vettura inkwistjoni fil-kawża prinċipali f’dawn iċ-ċirkustanzi, wettqu, teoretikament, reat kriminali, fejn tal-ewwel saq vettura fi triq pubblika mingħajr polza ta’ assigurazzjoni approvata, u t-tieni billi ppermetta li l-imsemmija vettura tiġi misjuqa b’dan il-mod.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Madankollu, il-Court of appeal (il-Qorti tal-Appell) tikkunsidra li, jekk il-klawżola ta’ esklużjoni li tikkonċerna lill-passiġġieri li ma jivvjaġġawx fuq siġġu fiss titwarrab hija stess mill-polza ta’ assigurazzjoni inkwistjoni fil-kawża pinċipali minħabba li hija inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, din il-polza ssib awtomatikament l-istatus ta’ polza approvata, fis-sens tal-Artikolu 62(1)(a) tal-Liġi tal-1961, u l-problema tar-responabbiltà kriminali ta’ P. u P. Meade tisparixxi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Skont din il-qorti, dan iqajjem sussegwentement il-kwistjoni dwar jekk dikjarazzjoni ta’ inapplikabbiltà tistax jew għandhiex tmur daqshekk fl-estrem u jekk tali dikjarazzjoni tikkostitwix, essenzjalment, forma ta’ effett dirett orizzontali tat-Tielet Direttiva kontra l-assiguratur privat FBD.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Konsegwentement, il-qorti tar-rinviju hija tal-opinjoni li l-kawża preżenti tqajjem domandi diffiċli u li għadhom ma ġewx riżolti relatati ma kemm id-direttivi dwar l-assigurazzjoni tal-vetturi jistgħu jiġu kkunsidrati li jipproduċu effetti diretti kontra parti purament privata, bħal FBD, wara n-nuqqas ta’ applikazzjoni neċessarju tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Artikolu 65(1)(a), tal-Liġi tal-1961 u tal-Artikolu 6 tar-Regolament Ministerjali tal-1962, fid-dawl tas-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Il-qorti tar-rinviju tenfasizza li, jekk hija obbligata tħalli mhux applikata l-klawżola ta’ esklużjoni li hemm fil-polza ta’ assigurazzjoni, minn dan jirriżulta li D. Smith kien aġixxa ġustament kontra P. u P. Meade u li FBD kienet min-naħa tagħha marbuta li tikkumpensa lil dawn il-konvenuti. Min-naħa l-oħra, il-qorti tar-rinviju tindika li, jekk hija ma hijiex obbligata tħalli mhux applikata l-klawżola ta’ esklużjoni li tinsab fil-polza ta’ assigurazzjoni, huwa possibbli għal FBD li titlob lill-Istat il-ħlas lura tat-EUR 3 miljun li hija ħallset lil D. Smith abbażi tat-tranżazzjoni billi tirrikorri għall-proċeduri legali adattati, inkluża, eventwalment, azzjoni għal kumpens għal dannu ibbazata fuq il-ġurisprudenza Francovich <HT TYPE="ITALIC">et</HT>.<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19911119">19 ta’ Novembru 1991</DATE>, <NAME.CASE>Francovich <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C-6/90 u C-9/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:428">EU:C:1991:428</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Court of appeal (il-Qorti tal-Appell) iddeċidiet li tissospendi l-proċedura quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>Meta:</P><P><LIST TYPE="roman"><ITEM><NP><NO.P>i)</NO.P><TXT>id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali applikabbli jipprevedu esklużjoni mill-assigurazzjoni obbligatorja tal-karozzi fir-rigward tal-persuni li għalihom ma kinux ipprovduti siġġijiet fissi f’vettura motorizzata,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>ii)</NO.P><TXT>il-polza ta’ assigurazzjoni applikabbli tipprevedi li l-garanzija hija limitata għall-passiġġieri li jivvjaġġaw f’siġġijiet fissi u li din il-polza kienet, fil-fatt, polza ta’ assigurazzjoni approvata skont it-tifsira tad-dritt nazzjonali fil-mument tal-inċident,</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>iii)</NO.P><TXT>id-dispożizzjonijiet nazzjonali applikabbli li jipprevedu tali esklużjoni tal-garanzija kienu diġà ġew meqjusa kuntrarji għad-dritt tal-Unjoni f’deċiżjoni preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell,</NAME.CASE> <NO.CASE>C-356/2009</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>) u, għaldaqstant ma għandhomx jiġu applikati, u</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>iv)</NO.P><TXT>l-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali ma tippermettix interpretazzjoni konformi mar-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni,</TXT></NP></ITEM></LIST></P><P>b’hekk, fil-kuntest ta’ tilwima bejn individwi u kumpannija ta’ assigurazzjoni privata li tikkonċerna inċident b’karozza fl-1999, li rriżulta fil-korriment serju ta’ passiġġier li ma kienx qed jivvjaġġa f’siġġu fiss, fejn, bil-kunsens tal-partijiet, il-qorti nazzjonali inkludiet lill-kumpannija ta’ assigurazzjoni privata u lill-Istat bħala konvenuti, il-qorti nazzjonali li ma tapplikax id-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt nazzjonali għandha wkoll l-obbligu li ma tapplikax il-klawżola ta’ esklużjoni li tinsab fil-polza ta’ assigurazzjoni tal-karozza jew li b’mod ieħor tipprekludi lill-assiguratur milli jinvoka l-klawżola ta’ esklużjoni li kienet valida f’dak il-waqt, minkejja li l-persuna korruta setgħet tiġi kkumpensata direttament mill-kumpannija ta’ assigurazzjoni fuq il-bażi ta’ din il-polza? Sussidjarjament, tali riżultat jammonta, essenzjalment, għal forma ta’ effett dirett orizzontali ta’ direttiva fir-rigward ta’ individwu li huwa pprojbit mid-dritt tal-Unjoni?<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/></P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">L-analiżi tiegħi</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Permezz tad-domanda preliminari tagħha, li, fl-opinjoni tiegħi għandha tiġi rriformulata sabiex tiġi adattata għall-konfigurazzjoni u għas-suġġett tal-kawża prinċipali, il-qorti tar-rinviju tfittex li ssir taf, essenzjalment, l-ewwel nett, jekk fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, kumpannija ta’ assigurazzjoni, li ġiet issurrogata fid-drittijiet ta’ vittma li lilha ħallset kumpens, u, min-naħa l-oħra, l-Istat, hijiex marbuta li ma tapplikax id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali tagħha li jipprovdu li l-assigurazzjoni obbligatorja għar-responsabbiltà ċivili tal-vetturi bil-mutur ma tkoprix ir-responsabbiltà għad-danni korporali kkawżati lill-persuni li jivvjaġġaw f’parti ta’ vettura bil-mutur li ma tkunx ġiet iddiżinjata u lanqas mibnija b’siġġijiet għall-passiġġieri, li n-nuqqas ta’ qbil tagħha mal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva jirriżulta mis-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tindika jekk tali nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali tagħha għandux bħala konsegwenza li l-applikazzjoni tal-klawżola ta’ esklużjoni li tidher fil-kuntratt ta’ assigurazzjoni inkwistjoni għandhiex titwarrab ukoll, li jimplika li l-piż tal-obbligu ta’ kumpens tal-vittma jaqa’ fuq l-assiguratur.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Sabiex jiġi identifikat sew liema hija l-konfigurazzjoni proċedurali li jaqa’ taħtu r-rinviju preliminari preżenti, għandu jiġi ppreċiżat li, hekk kif ġie kkonfermat waqt is-seduta, il-kawża prinċipali, fil-fażi proċedurali li tat lok għal dan ir-rinviju, hija bejn FBD u l-Istat Irlandiż. Għaldaqstant, din hija kawża ta’ natura vertikali.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Taħt din il-perspettiva, il-kawża preżenti tiddistingwi ruħha għaldaqstant minn dik li tat lok għas-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160419">19 ta’ April 2016</DATE>, <NAME.CASE>DI</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-441/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:278">EU:C:2016:278</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), li għaliha rreferiet diversi drabi l-qorti tar-rinviju. Inżid li dik is-sentenza kienet tikkonċerna l-invokabbiltà tal-esklużjoni ta’ prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni fil-kuntest ta’ kawża bejn individwi, speċifikament il-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni bbażata fuq l-età, filwaqt li hija d-determinazzjoni tal-effetti ta’ direttiva li hija inkwistjoni hawnhekk. Fir-rigward tan-natura speċifika ta’ dritt sekondarju tal-Unjoni li tikkostitwixxi d-direttiva, li ġew ripetutament enfasizzati mill-Qorti tal-Ġustizzja, ma naħsibx li, fi kwalunkwe każ, li t-tagħlim li għandu jittieħed mis-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160419">19 ta’ April 2016</DATE>, <NAME.CASE>DI</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-441/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:278">EU:C:2016:278</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), jista’ awtomatikament jiġi traspost lejn kawża li fiha l-problema tal-effetti ta’ direttiva meħuda waħedha.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Fil-kuntest tal-kawża vertikali inkwistjoni fil-kawża prinċipali, titqajjem, essenzjalment, il-kwistjoni dwar jekk direttiva tistax timponi direttament obbligu fuq individwu, f’dan il-każ, FBD. Din il-kwistjoni tqum peress li hija l-motiv ta’ difiża invokat mill-Istat Irlandiż sabiex jevita li jsir responsabbli sabiex jikkumpensa lil D. Smith.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Madankollu, ġie kkonfermat waqt is-seduta li, fil-kuntest tal-appell pendenti quddiem il-Court of appeal (il-Qorti tal-Appell), bejn FBD u l-Istat Irlandiż, ebda azzjoni intiża sabiex tiġi stabbilità r-reponsabbiltà ta’ dan l-Istat minħabba ksur tad-dritt tal-Unjoni, fuq il-bażi tal-ġurisprudenza stabbilita mis-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19911119">19 ta’ Novembru 1991</DATE>, <NAME.CASE>Francovich <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C-6/90 et C-9/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:428">EU:C:1991:428</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), ma nbdiet. Dan ġie kkorroborat mill-indikazzjonijiet ipprovduti mill-qorti tar-rinviju li jipprovdu li, fil-kors tas-seduta li nżammet quddiemha, l-avukat ta’ FBD ippreċiża li, jekk jintlaqa’ l-appell tal-klijenta tiegħu, din tal-aħħar kienet ser tipprova tirkupra mingħand l-Istat, billi tirrikorri għall-mekkaniżmi legali xierqa, inkluża, eventwalment, azzjoni għal rimbors ibbażata fuq il-ġurisprudenza Francovich <HT TYPE="ITALIC">et</HT><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19911119">19 ta’ Novembru 1991</DATE>, <NAME.CASE>Francovich <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C-6/90 u C-9/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:428">EU:C:1991:428</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, tas-somma li hija ħallset lil D. Smith<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Ara d-deċiżjoni tar-rinviju (punt 9).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Minn dawn il-fatti niddeduċi li, fuq ir-risposta għad-domanda preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju, ser tiddependi l-implementazzjoni sussegwenti eventwali minn FBD ta’ azzjoni intiża sabiex tikseb mingħand l-Istat l-ekwivalenti tas-somma li dan l-assiguratur ħallas lil D. Smith.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>B’hekk, f’din l-istrateġija kontenzjuża, il-partijiet fil-kawża prinċipali qegħdn ifittxu li jidentifikaw minn qabel, kif tirrifletti d-domanda preliminari magħmula lill-Qorti tal-Ġustizzja mill-qorti tar-rinviju, liema obbligi tad-dritt tal-Unjoni huma imposti rispettivament fuq FBD u fuq l-Istat Irlandiż f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Huwa ċar li, jekk ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja tkun fis sens li tiddeċiedi li, minkejja t-traspożizzjoni żbaljata tal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva mill-Istat Irlandiż, ir-responsabbiltà li jiġi kkumpensat D. Smith hija tassew ta’ FBD, dan l-assiguratur jista’ jitwassal sabiex ma jibdiex azzjoni ġudizzjarja intiża sabiex jikseb mingħand dan l-Istat is-somma mħallsa lil D. Smith, kemm jekk billi jinvoka r-responsabbiltà tal-imsemmi Stat fil-kuntest ta’ azzjoni għal kumpens ibbażata fuq il-ġurisprudenza Francovich <HT TYPE="ITALIC">et</HT><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19911119">19 ta’ Novembru 1991</DATE>, <NAME.CASE>Francovich <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C-6/90 u C-9/90</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1991:428">EU:C:1991:428</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> u kemm jekk billi jintużaw, skont il-każ, il-mekkaniżmi proċedurali l-oħra permessi mid-dritt Irlandiż.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Fil-kuntest tal-appell pendenti quddiem il-Court of appeal (il-Qorti tal-Appell), FBD hija ssurrogata fid-drittijiet tal-vittma, D. Smith<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Ara d-deċiżjoni tar-rinviju (punti 8 u 25).</P></NOTE>. L-isfida ta’ din il-fażi tal-proċedura hija li jiġi ddeterminat minn huwa obbligat sabiex jikkumpensa lill-vittma, bejn l-assiguratur u l-Istat, abbażi tad-dritt tal-Unjoni. L-identifikazzjoni tad-debitur ta’ tali dejn ta’ kumpens tinvolvi l-verifika tal-fondatezza tar-raġunament<?PAGE NO="9"?> miżmum mill-High Court (qorti għolja), jiġifieri li l-Artikolu 65(1)(a) tal-Liġi tal-1961 u l-Artikolu 6 tar-Regolament Ministerjali tal-1962 jistgħu jiġu interpretati konformement mat-Tielet Direttiva u li minn dan isegwi li l-klawżola ta’ esklużjoni li tidher fil-kuntratt ta’ assigurazzjoni inkwistjoni għandha tiġi ddikjarata nulla.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Kif diġà indikajt preċedentement, din il-premessa terġa’ tiddaħħal inkwistjoni mill-qorti tar-rinviju. Huwa għalfejn din issa tqiegħed id-dibattitu kontenzjuż taħt l-angolu tal-effett dirett tat-Tielet Direttiva.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, kull qorti nazzjonali adita, fil-kuntest tal-ġurisdizzjoni tagħha, għandha l-obbligu tapplika b’mod sħiħ id-dritt tal-Unjoni u tipproteġi d-drittijiet li dan jagħti lill-individwi, billi tħalli mhux applikata kull dispożizzjoni possibbilment kuntrarja għal-liġi nazzjonali<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19780309">9 ta’ Marzu 1978</DATE>, <NAME.CASE>Simmenthal</NAME.CASE> (<NO.CASE>106/77</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1978:49">EU:C:1978:49</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>Infakkar li, skont l-Artikolu 3(1) tal-Ewwel Direttiva, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>[k]ull Stat Membru għandu, jieħu l-miżuri kollha […] biex jassigura li r-responsabbiltà ċivili fir-rigward ta’ l-użu ta’ vetturi normalment ibbażati fit-territorju tiegħu ikun kopert minn assigurazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>. Barra minn hekk, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva jippreċiża li, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>[…] l-assigurazzjoni taħt l-Artikolu 3(1) [tal-Ewwel Direttiva] tkopri r-responsabbiltà għad-danni lill-persuna ta’ kwalunkwe passiġġier ieħor minbarra s-sewwieq li toriġina mill-użu tal-vettura<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Fis-sentenza tagħha tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva kellu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li biha l-assigurazzjoni obbligatorja tar-responsabbiltà ċivili tal-vetturi bil-mutur ma tkoprix ir-responsabbiltà tad-danni korporali kkawżati lill-persuni li jivvjaġġaw f’parti ta’ vettura bil-mutur li ma tkunx ġiet iddiżinjata u lanqas mibnija b’siġġijiet għall-passiġġieri<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0036">36</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li l-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva jissodisfa l-kundizzjonijiet kollha meħtieġa sabiex ikollu effett dirett u jikkonferixxi, konsegwentement, drittijiet li l-individwi jistgħu jinvokaw direttament quddiem il-qrati nazzjonali<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, hija fakkret il-ġurisprudenza tagħha li tipprovdi li dispożizzjoni ta’ direttiva għandha effett dirett jekk hija tidher, mill-perspettiva tal-kontenut tagħha, inkundizzjonali u suffiċjentement preċiża<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0037">37</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> u l-ġurisprudenza ċċitata).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li dawn ir-rekwiżiti huma ssodisfatti mill-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva, billi rrilevat li dan l-artikolu jippermetti li jiġi identifikat kemm l-obbligu tal-Istat Membru kif ukoll il-benefiċarji, u li l-kontenut ta’ dawn id-dispożizzjonijiet huwa inkundizzjonat u preċiż<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Konsegwentement, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, l-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva jista’ jiġi invokat sabiex ma jiġux applikati d-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali li jeskludu l-benefiċċju tal-garanzija ta’ assigurazzjoni obbligatorja lill-persuni li jivvjaġġaw f’kull parti ta’ vettura bil-mutur li ma tkunx iddiżinjata u lanqas mibnija b’siġġijiet għall-passiġġieri<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk din id-dispożizzjoni tistax tiġi invokata kontra l-organu ta’ garanzija previst mill-Artikolu 1(4) tat-Tieni Direttiva, ir-risposta tfasslet fis-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), u sussegwentement ikkompletata fis-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171010">10 ta’ Ottubru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-413/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:745">EU:C:2017:745</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>F’din is-sentenza tal-aħħar, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li organu rregolat mid-dritt privat li ngħata minn Stat Membru missjoni ta’ interess pubbliku, bħal dik inerenti għall-obbligu impost fuq l-Istati Membri fl-Artikolu 1(4) tat-Tieni Direttiva, u li, għal dan il-għan, għandu, abbażi ta’ din il-liġi, setgħat eżorbitanti, bħalma hija s-setgħa li jobbliga lill-assiguraturi li jeżerċitaw attività ta’ assigurazzjoni ta’ vetturi bil-mutur fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat sabiex jissieħbu miegħu u jiffinanzjawh, jista’ jkun is-suġġett ta’ dispożizzjonijiet ta’ direttiva li jista’ jkollhom effett dirett<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171010">10 ta’ Ottubru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-413/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:745">EU:C:2017:745</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>B’differenza mill-kawżi li taw lok għaż-żewġ sentenzi Farrell<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Sentenzi tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), u tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171010">10 ta’ Ottubru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-413/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:745">EU:C:2017:745</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> iċċitati iktar ’il fuq, it-tilwima fil-kawża prinċipali, ma timplikax lill-organu ta’ garanzija Irlandiż, jiġifieri l-MIBI. Ir-raġuni għal din l-assenza jidher li hija, li b’differenza mill-propjetarju tal-vettura li fiha kienet bilqegħda Elaine Farrell, il-proprjetarju tal-vettura (Philip Meade) li fiha kien qiegħed jivvjaġġa D. Smith kellu tassew polza ta’ assigurazzjoni tal-vetturi bil-mutur.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Kif diġa indikajt preċedentement, it-tilwima fil-kawża prinċipali, fil-fażi proċedurali li matulha jaqa’ il-preżenti rinviju preliminari, hija bejn FBD u l-Istat Irlandiż.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Ladarba ġie rrikonoxxut l-effett dirett tal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva, ma hemm, għaldaqstant, ebda dubju dwar il-possibbiltà li għandha FBD li tinvoka din id-dispożizzjoni kontra l-Istat Irlandiż bil-għan li ma jiġux applikati d-dispożizzjonijiet nazzjonali kuntrarji għat-Tielet Direttiva. Dak li jista’ jiġi invokat kontra organu tal-Istat bħal MIBI għandu, <HT TYPE="ITALIC">a fortiori</HT>, ikun kontra l-Istat, bħala awtorità pubblika. Huwa meħtieġ li jiġi evitat li l-Istat ikun jista’ jibbenefika mill-fatt li ma jkunx osserva d-dritt tal-Unjoni<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171010">10 ta’ Ottubru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-413/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:745">EU:C:2017:745</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> u l-ġurisprudenza ċċitata).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Minn dak li ntqal qabel jirriżulta li, fil-kuntest tal-kawża pendenti quddiem il-qorti tar-rinviju, FBD hija intitolata tinvoka l-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva sabiex ma jiġux applikati l-Artikolu 65(1)(a) tal-Liġi tal-1961 u l-Artikolu 6 tar-Regolament Ministerjali tal-1962.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Għalkemm, fis-sistema Irlandiża, l-intervent sussidjarju tal-organu ta’ garanzija ma huwiex previst meta l-proprjetarju ta’ vettura għandu polza ta’ assigurazzjoni u din ma tkunx tkopri riskju partikolari<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Hekk kif iddeċidiet ukoll il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130711">11 ta’ Lulju 2013</DATE>, <NAME.CASE>Csonka <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C-409/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:512">EU:C:2013:512</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>L-intervent ta’ tali organu kien għaldaqstant inħaseb bħala miżura tal-aħħar rikors, prevista biss fil-każ fejn id-danni ġew ikkawżati minn vettura li ma hijiex identifikata jew minn vettura li ma jkunx ġie ssodisfatt l-obbligu ta’ assigurazzjoni tagħha stabbilit fl-Artikolu 3(1) tal-Ewwel Direttiva<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/> (punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata). Din l-ipoteżi tal-aħħar tikkonċerna, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>vettura li ma jeżistix kuntratt ta’ assigurazzjoni għaliha<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> (punt 31).</P></NOTE>, li madankollu, hija kienet tkun tista tkopri kieku l-Istat kien ittraspona b’mod korrett l-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva, huwa dan tal-aħħar li għandu jassumi finanzjarjament il-konsegwenzi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Bil-kontra ta’ dak li qed jipprova jistabbilixxi l-Gvern Irlandiż, nuqqas ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali kuntrarji għall-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva ma jistax ikollu bħala konsegwenza awtomatika li jimponi fuq l-assiguratur ir-responsabbiltà li jikkumpensa lil D. Smith. Nosserva li l-klawżola ta’ esklużjoni li tidher fil-kuntratt ta’ assigurazzjoni inkwistjoni jikkostitwixxi l-implementazzjoni tar-regoli stabbiliti mil-leġiżlatur nazzjonali bl-għan li jistabbilixxi polza ta’ assigurazzjoni approvata. Fil-kuntest tal-kawża prinċipali, l-Istat Irlandiż ma jistax jinvoka l-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva bl-għan li ma tiġix applikata din il-klawżola kuntrattwali u sabiex jiġi dedott l-obbligu għall-assiguratur li jieħu responsabbiltà sabiex jikkumpensa lil D. Smith.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Jekk jiġi permess tali trasferiment tar-responsabbiltà għall-konsegwenzi ta’ traspożizzjoni żbaljata ta’ direttiva jmur kontra l-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li tipprovdi li l-att ta’ dritt sekondarju li jikkostitwixxi d-direttiva ma huwiex adattat, fid-dawl tan-natura u tal-karatteristiċi tiegħu, sabiex jimponi direttament xi obbligi fuq l-individwi.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, jeħtieġ li jitfakkar li, skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 288 TFUE, in-natura vinkolanti ta’ direttiva li fuqha hija msejsa l-possibbiltà ta’ invokazzjoni ta’ din tal-aħħar teżisti biss fir-rigward ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>l-Istati Membri [destinatarji]<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Ara s-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131212">12 ta’ Diċembru 2013</DATE>, <NAME.CASE>Portgás</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-425/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:829">EU:C:2013:829</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0022">22</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Isegwi, skont ġurisprudenza stabbilita, li direttiva ma tistax fiha nnifisha toħloq obbligi fir-rigward ta’ individwu u għalhekk ma tistax tiġi invokata bħala tali fil-konfront ta’ tali persuna quddiem qorti nazzjonali<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171010">10 ta’ Ottubru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-413/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:745">EU:C:2017:745</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> u l-ġurisprudenza ċċitata). Bħalma ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19871008">8 ta’ Ottubru 1987</DATE>, <NAME.CASE>Kolpinghuis Nijmegen</NAME.CASE> (<NO.CASE>80/86</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1987:431">EU:C:1987:431</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>awtorità nazzjonali ma tistax tinvoka, kontra individwu, dispożizzjoni ta’ direttiva li t-traspożizzjoni neċessarja fid-dritt nazzjonali għadha ma seħħietx<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/> (punt 10). Ara, wkoll, is-sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20140227">27 ta’ Frar 2014</DATE>, <NAME.CASE>OSA</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑351/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2014:110">EU:C:2014:110</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> u l-ġurisprudenza ċċitata).</P></NOTE>. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, jekk l-invokabbiltà ta’ direttivi li ma jkunux ġew trasposti tiġi estiża għall-qasam tar-relazzjonijiet bejn l-individwi, dan iwassal sabiex jiġi rrikonoxxut li l-Unjoni Ewropea għandha s-setgħa li tistabbilixxi b’effett immedjat obbligi fuq l-individwi meta fil-fatt hija għandha din il-kompetenza biss fejn ingħatat is-setgħa li tadotta regolamenti<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20171010">10 ta’ Ottubru 2017</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-413/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:745">EU:C:2017:745</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> u l-ġurisprudenza ċċitata).</P></NOTE>. Minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li, anki jekk individwu jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni <HT TYPE="ITALIC">ratione personae</HT> ta’ direttiva, id-dispożizzjonijiet ta’ din tal-aħħar ma jistgħux jiġu invokati bħala tali fil-konfront tiegħu quddiem qrati nazzjonali<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Ara s-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20131212">12 ta’ Diċembru 2013</DATE>, <NAME.CASE>Portgás</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-425/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:829">EU:C:2013:829</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0025">25</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Għaldaqstant, ma jistax jiġi rrikonoxxut l-effett dirett vertikali l’isfel għad-dispożizzjonijiet ta’ direttiva, sa fejn Stat ma jistax jibbenefika min-nuqqasijiet tiegħu stess kontra individwi<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Ara, f’dan ir-rigward, Simon, D., <HT TYPE="ITALIC">Le Système juridique communautaire</HT>, It-tielet edizzjoni, Presses universitaires de France, Paris, 2001, § 317, partikolarment p. 396 u 397.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, bil-kontra ta’ dak li l-Gvern Irlandiż sostna fil-kuntest ta’ din il-proċedura preliminari, l-obbligu għal FBD li tieħu responsabbiltà għall-kumpens ta’ D. Smith ma jistax jirriżulta mill-applikazzjoni b’analoġija, tal-kurrent ġurisprudenzjali li jirriżulta mis-sentenzi tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19960430">30 ta’ April 1996</DATE>, <NAME.CASE>CIA Security International</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-194/94</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1996:172">EU:C:1996:172</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20000926">26 ta’ Settembru 2000</DATE>, <NAME.CASE>Unilever</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-443/98</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2000:496">EU:C:2000:496</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), li jikkonċernaw it-tnejn li huma l-interpretazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 83/189/KEE tat-<DATE ISO="19830328">28 ta’ Marzu 1983</DATE> li tistabbilixxi proċedura għall-għoti ta’ informazzjoni fil-qasam tan-normi u r-regolamenti tekniċi<NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P><REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="109" PAGE.FIRST="8" DATE.PUB="1983">ĠU 1983, L 109, p. 8</REF.DOC.OJ>.</P></NOTE>. Bħalma indikat il-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 51 ta’ din is-sentenza tal-aħħar, l-ispeċifiċità ta’ dan il-kurrent ġurisprudenzjali huwa bbażat fuq il-konstatazzjoni li tipprovdi li d-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>Direttiva 83/189 ma tiddefinixxix il-kontenut materjali tar-regola tad-dritt li fuqu għandha ruħha tibbaża l-qorti nazzjonali biex taqta’ kawża pendenti quddiemha. Hija la toħloq drittijiet u lanqas obbligi fuq l-individwi<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, is-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19960328">28 ta’ Marzu 1996</DATE>, <NAME.CASE>Ruiz Bernáldez</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑129/94</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1996:143">EU:C:1996:143</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), ma tistax, fl-opinjoni tiegħi, tinftiehem li għandha l-effett li tippermetti lill-Istat li jinvoka l-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva kontra FBD sabiex dan isostni r-responsabbiltà għall-kumpens, peress li l-problematika dwar l-invokabbiltà ta’ direttiva kontra individwu ma hijiex eżaminata bħala tali mill-Qorti tal-Ġustizzja f’din is-sentenza.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Fl-aħħar nett, nenfasizza li jekk tiġi imposta fuq FBD ir-responsabbiltà sabiex tikkumpensa lil D. Smith f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali jwassal għal riżultat mhux ekwu u kuntrarju għall-prinċipju ta’ ċertezza legali. Effettivament, hekk kif tirrileva ġustament il-qorti tar-rinviju, huwa ċar li parti privata bħal FBD aġixxiet manifestament fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet nazzjonali kkontestati li jipprevedu l-esklużjoni ta’ garanzija, u dan sabiex tinħareġ polza ta’ assigurazzjoni approvata. FBD ma kellhiex libertà kuntrattwali u l-ħruġ ta’ tali polza ma kienx ir-riżultat ta’ aġir awtonomu min-naħa tal-assiguratur, iżda aġir iddettat mil-leġiżlazzjoni nazzjonali.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, kif tinnota ġustament il-qorti tar-rinviju, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>ma hemmx dubju li l-ispiża tal-polza ta’ assigurazzjoni mfassla minn FBD f’dan il-każ tirrifletti dak li kien leġittimament mifhum bħala limiti tar-riskji li kienet tassigura u li dawn ir-riskji ma kinux jinkludu l-passiġġieri li jivvjaġġaw f’vannijiet li ma għandhomx siġġijiet fissi<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Ara d-deċiżjoni tar-rinviju (punt 33).</P></NOTE>. Jekk jiġi ammess effett dirett vertikali l’isfel tal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva, dan iwassal għar-responsabbiltà tal-assiguratur għal servizz li ma kienx previst fil-kuntratt.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma nistax naċċetta li l-effett tal-esklużjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali kuntrarji li jipproduċi l-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva fil-kawża bejn FBD u l-Istat Irlandiż, ikollu bħala konsegwenza li jimponi direttament fuq dan l-assiguratur, b’effett retroattiv, l-obbligu previst minn dan l-artikolu, jiġifieri l-kumpens għal <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>korrimenti fuq il-persuna tal-passiġġieri, apparti minn għax-xufier, li joriġinaw mill-użu ta’ vettura<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Anki jekk jiġi kkunsidrat li l-obbligu impost fuq l-assiguratur ma jirriżultax mill-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva, iżda mid-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali li minnu tneħħew l-elementi kuntrarji għal dan l-artikolu, dan ma jbiddilx il-pożizzjoni tiegħi li hija bbażata fuq ir-regola li tipprovdi li l-Istat ma jistax, b’mod jew ieħor, jikseb kwalunkwe vantaġġ mit-traspożizzjoni żbaljata ta’ direttiva, billi jipprova jimponi fuq l-assiguraturi r-responsabbiltà li jiggarantixxu riskji li l-Istat stess kien eskluda b’mod espliċitu mill-obbligu ta’ garanzija.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0072"><NO.P>72.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, infakkar li mill-Artikolu 3(1) tal-Ewwel Direttiva u mill-ewwel subparagrafu tat-Tielet Direttiva jirriżulta li huwa kull Stat Membru li kellu l-obbligu li jieħu l-miżuri utli kollha sabiex ir-responsabbiltà ċivili dwar is-sewqan tal-vetturi, għad-danni korporali sostnuti mill-passiġġieri ta’ vettura, bħal D. Smith, ikunu koperti minn assigurazzjoni. Jekk Stat Membru ma ħax tali miżuri u anki, bħal f’dan il-każ, ħa miżuri li għandhom l-effett li jeskludu mill-kuntratti ta’ assigurazzjoni l-kumpens ta’ din il-kategorija ta’ danni, dan għandu, fl-opinjoni tiegħi, jieħu responsabbiltà finanzjarja tal-konsegwenzi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0073"><NO.P>73.</NO.P><TXT>Fil-qosor, l-assiguratur ma kiser la r-regola prevista fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva u lanqas id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali li ttraspona dan l-artikolu. Huwa l-Istat li kiser l-imsemmi artikolu billi ttrasponieh b’mod żbaljat. Ma jistax jipprova jieħu vantaġġ minn din is-sitwazzjoni ta’ traspożizzjoni ħażina.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0074"><NO.P>74.</NO.P><TXT>Jaqa’ taħt il-loġika stess tal-ġurisprudenza li stabbilixxiet l-effett dirett tad-direttivi li persuna privata bħal FBD, li nfakkar li hija ssurrogata fid-drittijiet tal-vittma, tkun f’pożizzjoni, fil-kuntest ta’ kawża kontra l-Istat, li teżiġi mingħand dan tal-aħħar li josserva l-obbligi tiegħu. F’dan ir-rigward, infakkar li fil-bażi tat-teorija tal-effett dirett jinsab l-argument ibbażat fuq <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>it-tħaris tal-individwi kkonċernati għas-salvagwardja tad-drittijiet tagħhom<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/><NOTE NUMBERING="ARAB" TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19630205">5 ta’ Frar 1963</DATE>, <NAME.CASE>van Gend &amp; Loos</NAME.CASE> (<NO.CASE>26/62</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1963:1">EU:C:1963:1</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, p. 25). Nirreferi wkoll għall-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Wahl fil-kawża <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Portgás</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-425/12</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:623">EU:C:2013:623</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), li fihom dan tal-aħħar fakkar, billi rrifera għas-sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="19860226">26 ta’ Frar 1986</DATE>, <NAME.CASE>Marshall</NAME.CASE> (<NO.CASE>152/84</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1986:84">EU:C:1986:84</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>r-rikonoxximent tal-effett dirett tad-direttivi huwa bbażat, fl-aħħar mill-aħħar, fuq żewġ għanijiet kumplimentari: in-neċessità li tkun iggarantita l-effiċjenza tad-drittijiet li l-individwi jista’ jkollhom minn dawn l-atti kif ukoll ix-xewqa li jkunu ssanzjonati l-awtoritajiet nazzjonali li ma osservawx l-effett obbligatorju u naqsu milli jiżguraw applikazzjoni effettiva tagħhom<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> (punt 30).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0075"><NO.P>75.</NO.P><TXT>Abbażi ta’ dak li ntqal, jista’ jsir sunt tas-sitwazzjoni inkwistjoni kif ġej: billi aċċettat ftehim bonarju ma’ D. Smith wara d-deċiżjoni tal-High Court (il-Qorti Għolja), tal-<DATE ISO="20090205">5 ta’ Frar 2009</DATE>, sabiex tikkumpensa lil dan tal-aħħar, FBD fir-realtà wettqet obbligu li huwa r-responsabbiltà tal-Istat Irlandiż. Tali obbligu ma jistax jiġi ttrasferit ġuridikament lil FBD, peress li dan iwassal sabiex l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva, jipproduċi effett dirett kontra dan l-assiguratur, billi dan tal-aħħar jiġi mġiegħel isostni riskju li ma kienx ittieħed inkunsiderazzjoni fil-kalkolu tal-prezz tal-polza ta’ assigurazzjoni.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0076"><NO.P>76.</NO.P><TXT>B’hekk, is-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija simili għal arrikkiment indebitu tal-Istat Irlandiż u għandha għaldaqstant tiġi rregolarizzata sabiex tiġi żgurata il-konformità tagħha mal-Artikolu 3(1) tal-Ewwel Direttiva u mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0077"><NO.P>77.</NO.P><TXT>Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, kumpannija tal-assigurazzjoni, li hija ssurrogata fid-drittijiet tal-vittma li lilha ħallset kumpens, u min-naħa l-oħra, l-Istat, il-qorti nazzjonali hija marbuta ma tapplikax id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali li jipprovdu li l-assigurazzjoni obbligatorja għar-responsabbiltà ċivili li tirriżulta mill-użu ta’ vetturi bil-mutur, ma tkoprix ir-responsabbiltà għad-danni korporali kkawżati lill-persuni li jkunu qegħdin jivvjaġġaw f’parti ta’ vettura bil-mutur li ma tkun ġiet la ddiżinjata u lanqas mibnija b’siġġijiet għall-passiġġieri, li l-kontradizzjoni tagħha mal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva tirriżulta mis-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C-356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0078"><NO.P>78.</NO.P><TXT>Tali nuqqas ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali kuntrarji għall-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva ma jistax ikollu l-konsegwenza li jimponi fuq l-assiguratur li kkonforma ma’ tali dispożizzjonijiet, l-oneru li jikkumpensa lill-vittma għal dannu mhux kopert mill-polza ta’ assigurazzjoni approvata.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Konklużjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0079"><NO.P>79.</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti r-risposta segwenti għad-domanda tal-Court of appeal (il-Qorti tal-Appell, l-Irlanda):</TXT><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT>Fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, kumpannija tal-assigurazzjoni, li hija ssurrogata fid-drittijiet ta’ vittma li lilha ħallset kumpens, u min-naħa l-oħra, l-Istat, il-qorti nazzjonali hija marbuta ma tapplikax id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali tagħha li jipprovdu li l-assigurazzjoni obbligatorja għar-responsabbiltà ċivili li tirriżulta mill-użu ta’ vetturi bil-mutur, ma tkoprix ir-repsonsabbiltà għad-danni korporali kkawżati lill-persuni li jkunu qegħdin jivvjaġġaw f’parti ta’ vettura bil-mutur li ma tkun la ġiet iddiżinjata u lanqas mibnija b’siġġijiet għall-passiġġieri li l-kontradizzjoni tagħha mal-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva tal-Kunsill 90/232/KEE tal-<DATE ISO="19900514">14 ta’ Mejju 1990</DATE> dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ assigurazzjoni kontra r-responsabbiltà ċivili fir-rigward ta’ l-użu ta’ vetturi bil-mutur, tirriżulta mis-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070419">19 ta’ April 2007</DATE>, <NAME.CASE>Farrell</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑356/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:229">EU:C:2007:229</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Tali nuqqas ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali kuntrarji għall-Artikolu 1 tat-Tielet Direttiva 90/232 ma jistax ikollu l-konsegwenza li jimponi fuq l-assiguratur li kkonforma ma’ tali dispożizzjonijiet, l-oneru li jikkumpensa lill-vittma għal dannu mhux kopert mill-polza ta’ assigurazzjoni approvata.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>