RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI dwar l-applikazzjoni tad-Direttiva 2009/33/KE dwar il-promozzjoni ta’ vetturi ta’ trasport fuq it-triq nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija /* COM/2013/0214 final */
RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT
EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT
TAR-REĠJUNI dwar l-applikazzjoni tad-Direttiva 2009/33/KE
dwar il-promozzjoni ta’ vetturi ta’ trasport fuq it-triq nodfa u effiċjenti fl-użu
tal-enerġija Introduzzjoni Dan huwa l-ewwel
rapport dwar l-applikazzjoni tad-Direttiva 2009/33/KE tat-23 ta' April 2009
dwar il-promozzjoni ta' vetturi ta' trasport fuq it-triq nodfa u effiċjenti
fl-użu tal-enerġija[1]
("id-Direttiva dwar il-vetturi nodfa"), u dwar l-azzjonijiet ta'
appoġġ li ħadu l-Istati Membri, kif meħtieġ skont l-Artikolu 10 ta' din
id-Direttiva. Id-Direttiva 2009/33/KE
ilha fis-seħħ biss għal żmien qasir, u l-implimentazzjoni tagħha f'għadd ta'
Stati Membri ddewmet b'mod konsiderevoli. Barra minn hekk, l-analiżi kienet
diffiċli minħabba li l-Istati Membri mhumiex obbligati li jirrappurtaw dwar
l-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva u minħabba l-inkonsistenzi fid-dejta
disponibbli. Għaldaqstant, dan ir-rapport jista' jipprovdi biss analiżi
kwalitattiva limitata, li hija bbażata l-iżjed fuq studji tal-każijiet.
Il-materjal iddettaljat ingħata fi studju mħejji għall-Kummissjoni[2]. Id-Direttiva dwar
il-vetturi nodfa għandha l-għan li tistimula s-suq tal-vetturi nodfa u
effiċjenti fl-użu tal-enerġija, u b'hekk li tikkontribwixxi għall-politiki
tal-UE dwar l-enerġija, il-klima u l-ambjent fis-settur tat-trasport. Id-data
tal-iskadenza biex isiru t-traspożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva kienet ġiet
stabbilita bħala l-4 ta' Diċembru 2010. Id-Direttiva tapplika għall-vetturi mixtrijin
minn awtoritajiet kontraenti u entitajiet kontraenti kif iddefiniti
fid-Direttivi dwar l-akkwist pubbliku[3],
u għall-operaturi tat-trasport pubbliku kif iddefiniti fir-Regolament dwar
servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri[4]. Id-Direttiva teħtieġ li jitqiesu l-konsum operattiv
tal-enerġija tul il-ħajja tal-prodott, l-emissjonijiet tad-diossidu
tal-karbonju (CO2), u l-emissjonijiet tal-ossidi tan-nitroġenu (NOx),
l-idrokarburi li mhumiex tal-metan (NMHC) u l-materja partikulata (PM). B'hekk,
id-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa għall-ewwel darba daħħlet l-obbligi ta'
sostenibbiltà fil-liġi dwar l-akkwist pubbliku għall-UE kollha. Id-Direttiva tagħti
żewġ għażliet biex jitqiesu l-impatti fuq l-enerġija u fuq l-ambjent: L-ewwel għażla tikkonsisti fit-twaqqif ta'
speċifikazzjonijiet tekniċi għall-prestazzjoni tal-vetturi f’dak li għandu
x’jaqsam mal-impatti fuq l-enerġija u fuq l-ambjent. It-tieni
waħda toffri l-opportunità li dawn l-impatti jintużaw bħala kriterji tal-għoti. Id-Direttiva
tiddefinixxi metodoloġija biex jiġu kkalkulati l-kosti tal-konsum tal-enerġija,
l-emissjonijiet tas-CO2 u l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu
tal-vetturi tul il-ħajja operattiva tagħhom. Dan l-approċċ tal-għoti ta’ valur
monetarju jinternalizza l-kosti esterni tat-trasport, li hija mira fit-tul
tal-politika tal-UE. Dan jagħti vantaġġ lill-vetturi li jużaw l-enerġija b'mod
aktar effiċjenti u li huma aktar nodfa, u jħaffef il-penetrazzjoni tagħhom
fis-suq, kemm għal dawk li jkollhom magna ta' kombustjoni interna konvenzjonali
u kemm għal dawk li jaħdmu bi fjuwils alternattivi. 1. L-implimentazzjoni
tad-Direttiva dwar il-vetturi nodfa fl-Istati Membri Id-data
tal-iskadenza biex isiru t-traspożizzjonijiet tad-Direttiva kienet ġiet stabbilita
bħala l-4 ta' Diċembru 2010. Sa dik id-data tliet Stati Membri
biss kienu ssodisfaw dan l-obbligu. Il-Kummissjoni kellha tniedi proċedimenti
ta' ksur kontra l-Istati Membri li ma ssodisfawx l-obbligu. Meta kien qed
jitħejja l-abbozz ta' dan ir-rapport, il-proċedimenti ta' ksur li kienu
għaddejjin kollha ngħalqu malli saret it-traspożizzjoni tad-Direttiva
mill-Istati Membri rispettivi. Madankollu, għad
fadal Stat Membru wieħed li għadu ma għamilx traspożizzjoni sħiħa tad-Direttiva
fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tiegħu. Dan l-Istat Membru, il-Latvja, għadu
fil-proċess li jtemm it-traspożizzjoni. It-Tabella nru 1 tagħti ħarsa
ġenerali lejn l-evoluzzjoni tal-proċess tat-traspożizzjoni. It-Tabella nru 1:
Ħarsa ġenerali lejn il-proċess tat-traspożizzjoni tad-Direttiva dwar il-Vetturi
Nodfa fl-Istati Membri || Stat Membru || Traspożizzjoni nazzjonali || L-azzjoni meħuda mill-Kummissjoni Data stabbilita fid-Direttiva: l-4 ta' Diċembru 2010 || Ir-Repubblika Ċeka Id-Danimarka u l-Portugall || Settembru 2010 Diċembru 2010 || Mhux applikabbli 2011 || Il-Litwanja Il-Bulgarija, Ċipru, l-Ungerija, l-Italja u Spanja ir-Rumanija Franza, il-Ġermanja, il-Polonja u Malta || Frar 2011 Marzu 2011 April 2011 Mejju 2011 || 27.01.2011: Ittra ta' avviż formali mibgħuta lil 13-il Stat Membru tal-UE minħabba li dawn ma kkomunikawx il-miżuri nazzjonali tagħhom (il-Belġju, il-Ġermanja, Spanja, il-Finlandja, Franza, l-Italja, Ċipru, il-Litwanja, l-Ungerija, Malta, il-Pajjiżi l-Baxxi, il-Polonja u r-Rumanija) Il-Greċja, l-Irlanda, il-Lussemburgu, il-Pajjiżi l-Baxxi, is-Slovakkja u l-Isvezja Ir-Renju Unit Il-Belġju u l-Estonja || Ġunju 2011 Lulju 2011 Ottubru 2011 || 16.06.2011: Intbagħtet opinjoni motivata lil 10 Stati Membri tal-UE (l-Awstrija, il-Bulgarija, l-Estonja, il-Greċja, l-Irlanda, il-Lussemburgu, is-Slovenja, is-Slovakkja, l-Isvezja u r-Renju Unit) 25.11.2011: Intbagħtet opinjoni motivata lill-Finlandja minħabba n-nuqqas ta' miżuri fir-rigward tal-Provinċja ta' Åland 2012 || L-Awstrija Is-Slovenja Il-Finlandja Il-Latvja || Frar 2012 Marzu 2012 April 2012 2013 (ippjanati) || 22.03.2012: Deċiżjoni tal-Kummissjoni biex tieħu l-każ tal-Finlandja quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE (proċedimenti li twaqqfu wara notifika dwar traspożizzjoni sħiħa min-naħa tal-Finlandja) Fil-biċċa l-kbira
tal-każijiet, il-proċess tat-traspożizzjoni kien jinvolvi l-emendi għal atti
eżistenti dwar l-akkwist pubbliku u mhux l-adozzjoni ta' leġiżlazzjoni ġdida.
Bosta Stati Membri ħejjew ukoll dokumenti ta' gwida b'rabta
mal-implimentazzjoni tad-Direttiva 2009/33/KE jew beħsiebhom iħejju t-tali
dokumenti. L-Istati Membri ma
rrappurtaw l-ebda eżenzjoni kif stipulat fl-Artikolu 2 ta' din
id-Direttiva. Biex tiffaċilita
l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa, fit-30 ta' Marzu 2009,
li kienet id-data tal-adozzjoni tad-Direttiva mill-Kunsill tal-Ministri,
il-Kummissjoni fetħet portal fuq l-internet dwarha. Il-portal kompla jispjega
aktar fid-dettall id-Direttiva. Huwa inkluda wkoll kalkulatur biex
jingħata valur monetarju lill-ispejjeż tal-enerġija, tal-emissjonijiet tas-CO2
u tas-sustanzi li jniġġsu, kif ukoll biex tingħata informazzjoni dwar politiki
u miżuri relatati fl-Istati Membri. Sussegwentement, infetaħ portal
aktar elaborat għall-Vetturi Nodfa[5]
dwar it-traspożizzjoni tad-Direttiva 2009/33/KE biex jiffaċilita l-applikazzjoni
tagħha. Dan il-portal jipprovdi d-dejta disponibbli għall-kalkolu tal-kosti tul
il-ħajja tal-vetturi kollha fis-suq. Jiffaċilita l-akkwist konġunt biex jgħin
ir-raggruppament tax-xiri tal-vetturi sabiex jinkisbu ekonomiji ta' skala
minħabba volumi akbar. Il-portal jagħti wkoll informazzjoni dwar
il-leġiżlazzjoni dwar l-akkwist pubbliku u programmi u inċentivi speċifiċi
għax-xiri u t-tħaddim ta' vetturi nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija
fil-livell tal-UE u fl-Istati Membri differenti, fil-livelli nazzjonali,
reġjonali u lokali. 2. L-azzjonijiet
ta' appoġġ li ħadu l-Istati Membri F'dawn l-aħħar snin,
ħafna Stati Membri implimentaw miżuri addizzjonali biex jappoġġaw l-iżvilupp
ta' suq għall-vetturi nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija, u dawn ikkontribwixxew
għall-istess miri mogħtija fid-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa. Dawn il-miżuri
jinkludu inċentivi u appoġġ għall-vetturi nodfa mill-awtoritajiet pubbliċi, kif
ukoll miżuri li indirettament jistimulaw ix-xiri u l-użu ta' vetturi nodfa u effiċjenti
fl-użu tal-enerġija, bħal restrizzjonijiet selettivi fuq l-aċċess u
l-immaniġġar tad-domanda lokali permezz tad-divrenzjar skont kriterji
ambjentali, u miżuri ta' tassazzjoni fuq il-vetturi. Fejn ikunu
stabbiliti restrizzjonijiet fuq l-aċċess, il-vetturi normalment ikollhom
jikkonformaw ma' standard jew livell ta' emissjonijiet meħtieġ jew ma' kriterji
oħrajn biex ikunu jistgħu jiddaħħlu fis-suq. Għalhekk, filwaqt li l-miżuri huma
mmirati biex itejbu l-kundizzjonijiet ambjentali f'żona partikolari, jista'
jkun li l-benefiċċji tagħhom ikunu usa’ jekk, bħala riżultat tagħhom, jiġi
stimulat ix-xiri ta' vetturi nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija. Il-proġetti ta’ dimostrazzjoni, bħal dawk
appoġġati mill-Inizjattiva CIVITAS, potenzjalment jistgħu jippromwovu l-aħjar
prattiki u jippromwovu l-interess f'vetturi nodfa u effiċjenti fl-użu
tal-enerġija għas-settur pubbliku, b'mod partikolari f’każ li jkun hemm
benefiċċji marbutin ma’ dan. Il-forniment
tal-infrastruttura x-xierqa għall-mili tal-fjuwil jew għall-iċċarġjar
tal-batteriji huwa ta' importanza kbira meta wieħed ikun qed jimmira li jżid
ix-xiri u l-użu ta' vetturi nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija li jitħaddmu
bi fjuwils jew teknoloġiji alternattivi. Jekk ikun hemm nuqqas ta' fiduċja
min-naħa tal-konsumaturi fid-disponibbiltà tal-fjuwils alternattivi, dan jista'
jnaqqas l-użu tagħhom. L-importanza ta' dan l-aspett hija enfasizzata
fil-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva dwar l-implimentazzjoni ta'
infrastruttura tal-fjuwils alternattivi[6]. Il-forniment
tal-infrastruttura għall-mili tal-fjuwil jew għall-iċċarġjar tal-batteriji
tvarja ħafna bejn Stat Membru u ieħor u fl-Istati Membri stess u trid tiġi
armonizzata iktar sabiex jiġi sfruttat bis-sħiħ is-suq intern biex ikun hemm
użu aktar mifrux ta' vetturi nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija li jużaw
fjuwils alternattivi, hekk kif issemma fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni
msejħa “Enerġija nadifa għat-trasport: Strateġija Ewropea għall-fjuwils
alternattivi”[7]. 3. L-applikazzjoni
tal-għażliet previsti fid-Direttiva dwar il-vetturi nodfa Il-maġġoranza
tal-Istati Membri żammew l-għażliet differenti kollha stipulati
fl-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa meta kienu qegħdin
jittrasponu din id-Direttiva fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom. Dan jippermetti
lill-awtoritajiet pubbliċi jinkludu l-impatti tal-vetturi fuq l-enerġija u
l-ambjent fil-proċeduri tal-akkwist jew billi jiffissaw speċifikazzjonijiet
tekniċi, jew billi jinkludu l-impatti bħala kriterji tal-għoti. Fit-tieni każ,
dawn l-impatti jistgħu jissarrfu fil-valur monetarju tagħhom. Ir-raġunijiet
prinċipali li taw l-Istati Membri għaż-żamma tal-għażliet kollha stipulati
fl-Artikolu 5(3) tad-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa kienu li jagħtu aktar
flessibbiltà lill-awtorità x-xerrejja, li jippermettu lill-awtorità x-xerrejja
tuża l-għażliet li jkunu l-aktar adattati għall-ħtiġijiet tal-akkwist tagħha, u
li jippermettu l-iżjed għażliet ix-xierqa skont iċ-ċirkostanzi lokali.
Il-pajjiżi li llimitaw dawn l-għażliet għal raġunijiet ta' sempliċità jew
għall-konsistenza mal-approċċ nazzjonali eżistenti kienu biss is-Slovenja, li
ppermettiet biss li l-impatti fuq l-enerġija u fuq l-ambjent jintużaw bħala
kriterji tal-għoti, ir-Repubblika Ċeka, li ma ppermettietx l-użu tal-għażla
tal-għoti ta’ valur monetarju, u l-Isvezja, li ma tat l-ebda possibbiltà li
l-impatti fuq l-enerġija u fuq l-ambjent jintużaw bħala kriterji tal-għoti.
It-Tabella nru 2 tagħti ħarsa ġenerali lejn l-applikazzjoni tad-Direttiva. It-Tabella nru 2: L-applikazzjoni tal-Artikolu 5(3) fl-Istati
Membri tal-UE L-azzjoni li ħadu l-Istati Membri b’rabta mal-Artikolu 5(3) || L-Istati Membri L-għażliet kollha huma permessi || 24 Stat Membru: l-Awstrija, il-Belġju, il-Bulgarija. Ċipru, id-Danimarka, l-Estonja, Franza, il-Finlandja, il-Ġermanja, il-Greċja, l-Ungerija, l-Irlanda, l-Italja, il-Latvja, il-Litwanja, il-Lussemburgu, Malta, il-Pajjiżi l-Baxxi, il-Polonja, il-Portugall, ir-Rumanija, is-Slovakkja, Spanja u r-Renju Unit Hija permessa biss l-għażla nru 1 (jiġifieri li jiġu ffissati speċifikazzjonijiet tekniċi għall-prestazzjoni tal-vetturi b’rabta mal-enerġija u l-ambjent) || - Hija permessa biss l-għażla nru 2a (jiġifieri li l-impatti fuq l-enerġija u l-ambjent jintużaw bħala kriterji tal-għoti) || Is-Slovenja Hija permessa biss l-għażla nru 2b (jiġifieri li jingħata valur monetarju għall-impatti fuq l-enerġija u l-ambjent) || - L-għażliet nri 1 u 2a || Ir-Repubblika Ċeka L-għażliet nri 1 u 2b || L-Isvezja Fil-livell nazzjonali, il-Ġermanja tat
evidenza aneddotali dwar l-għażliet li jintużaw l-iżjed mill-awtoritajiet
xerrejja (l-għażliet previsti kollha jistgħu jingħażlu bħalissa skont
il-leġiżlazzjoni trasposta fil-Ġermanja), fejn l-Għażla nru 1 tqieset
bħala l-iżjed waħda li tintuża, u warajha, l-Għażla nru 2a. Ġie nnutat li
l-Għażla nru 2b probabbilment kienet l-inqas waħda li tintuża,
primarjament minħabba d-diffikultajiet marbutin mal-applikazzjoni tagħha.
Kuntatti mill-belt ta' Hamburg kienu ta’ din il-fehma, u qalu li s’issa
huma użaw biss l-Għażla nru 1, l-iżjed minħabba li huwa faċli biex
tapplikaha. F'Kopenħagen l-għażliet kollha ntużaw mill-awtoritajiet
tat-trasport pubbliku, u dawn irrappurtaw li kellhom esperjenzi tajbin b'rabta
ma’ kull waħda minnhom. Il-belt ta’ Bologna użat l-Għażliet nri 2a
u 2b, iżda għad ma għandhiex evidenza dwar l-esperjenzi marbutin ma’ dawn
il-metodi, kemm pożittivi u kemm negattivi. Is-Slovenja użat il-metodoloġija
għall-kosti tul il-ħajja operattiva tal-prodott, minkejja li tqies li ma kienx
hemm biżżejjed informazzjoni dwar il-prestazzjoni marbuta mal-emissjonijiet.
L-ebda wieħed mir-rappreżentanti minn Kopenħagen, minn Bologna u mis-Slovenja
għadu ma fforma opinjoni dwar jekk l-għażliet għandhomx jinżammu jew jiġu
emendati. Il-belt ta’ Ghent tuża l-għażliet kemm
tal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi u kemm tal-kriterji tal-għoti (jiġifieri
l-għażliet nri 1 u 2a). Għall-ewwel għażla, it-teknoloġija li jrid ikollha
l-vettura li tkun se tinxtara hija l-unika waħda li għandha tiġi speċifikata
(abbażi ta' analiżi tal-vetturi fis-suq), filwaqt li fil-każ tal-kriterji
tal-għoti, il-vetturi jridu jilħqu prestazzjoni ambjentali minima. Fi Stokkolma,
id-Direttiva 2009/33/KE tippermetti li jibqa' jintuża l-approċċ li kien jintuża
qabel fil-belt, li effettivament jiffissa l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi,
jiġifieri jistgħu jinxtraw biss vetturi li jilħqu d-definizzjoni nazzjonali ta'
x'inhi vettura nadifa. Ir-rappreżentanti tal-bliet ta’ Ghent u Stokkolma kienu
tal-fehma li kien hemm bżonn ta' aktar gwida dwar l-użu tal-impatti fuq
l-enerġija u fuq l-ambjent bħala rekwiżiti tekniċi u li hemm bżonn jiġu
bbilanċjati mill-ġdid il-fatturi li jintużaw fl-għażla tal-għoti ta’ valur
monetarju rispettivament. L-operaturi tat-trasport pubbliku f'Londra, fi
Vjenna u fir-Rumanija kollha jispeċifikaw l-istandards ambjentali li
jridu jikkonformaw magħhom il-vetturi li jkunu se jinxtraw, filwaqt li l-belt
ta’ Barċellona tagħmel stima tal-kosti tal-vettura tul iċ-ċiklu ta’
ħajja tagħha, flimkien ma' fatturi oħrajn. Il-maġġoranza tal-Istati Membri kienu
tal-fehma li għandhom jinżammu l-għażliet kollha. Dan kien primarjament
minħabba l-esperjenza limitata li kellhom sa issa b’rabta mad-Direttiva 2009/33/KE
minn meta ġiet trasposta. U wkoll minħabba n-nuqqas ta' valutazzjonijiet li
twettqu sa issa biex jiġu ddeterminati l-impatti ta' din id-Direttiva, fosthom
fuq l-iżvilupp tas-suq tal-vetturi nodfa u li jużaw l-enerġija b'mod
effiċjenti. Xi Stati Membri qalu wkoll li s-sistemi nazzjonali jvarjaw madwar
l-UE, u għaldaqstant huwa importanti li tinżamm l-għażla bejn l-alternattivi
differenti sabiex ma jkunx hemm Stati Membri li jkunu żvantaġġati. Dwar jekk għandhomx jiġu emendati xi għażliet,
l-Istati Membri reġgħu kienu tal-fehma li minħabba l-esperjenza limitata
miksuba b’rabta mad-Direttiva 2009/33/KE, fil-preżent ma setgħux jissuġġerixxu
b'liema mod jistgħu jittejbu l-għażliet. Biex ikunu jistgħu jagħmlu hekk,
jeħtieġ li jiksbu aktar esperjenza u li jagħmlu valutazzjoni tal-impatti
b’rabta ma’ dan. Gwida speċifika dwar
l-applikazzjoni tal-għażliet differenti tad-Direttiva 2009/33/KE u dwar
il-ponderazzjoni relattiva li għandha tingħata lid-dispożizzjonijiet tagħha
tħejjiet biss minn għadd żgħir ta' Stati Membri, bħall-Pajjiżi l-Baxxi,
il-Latvja, id-Danimarka, Franza u r-Renju Unit. 4. L-impatt
tad-Direttiva dwar il-vetturi nodfa Il-valutazzjoni
tal-impatt tad-Direttiva 2009/33/KE kienet imxekkla ħafna min-nuqqas ta'
obbligi tal-Istati Membri li jirrappurtaw dwarha, u din is-sitwazzjoni kompliet
tiggrava minħabba n-nuqqas ta' dejta komprensiva, kemm min-naħa tax-xerrejja u
kemm min-naħa tal-manifatturi. Ma nstabet l-ebda ġabra ta' dejta konsistenti
dwar il-prestazzjoni marbuta mal-użu effiċjenti tal-enerġija u
mal-emissjonijiet tas-CO2 u ta’ sustanzi li jniġġsu tal-vetturi
mixtrijin skont it-termini ta' din id-Direttiva. L-implimentazzjoni
tad-Direttiva 2009/33/KE f'għadd ta' Stati Membri ħafna wara d-data ffissata
fil-bidu għat-traspożizzjoni tagħha wkoll ippreveniet milli jkun mistenni xi
impatt kbir ta' din il-leġiżlazzjoni f’dan l-istadju bikri. F'għadd żgħir ta'
każijiet biss twettqu valutazzjonijiet tal-impatt mistenni tad-Direttiva dwar
il-Vetturi Nodfa. Rigward l-impatti potenzjali stmati tal-għażliet stipulati
fl-Artikolu 5(3) tagħha, kienu ftit ħafna dawk l-Istati Membri li wettqu
valutazzjoni ta’ dan. Fir-Renju Unit, twettqet valutazzjoni tal-impatt
tal-leġiżlazzjoni trasposta, iżda din kienet tittratta d-Direttiva kollha kemm
hi u mhux l-għażliet speċifiċi. Minn din il-valutazzjoni ġie konkluż li
fir-Renju Unit se jkun hemm benefiċċji ekonomiċi ta’ EUR 27 miljun
assoċjati mal-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva. Iżda minħabba d-dewmien
fil-proċess tat-traspożizzjoni u n-nuqqas ta' dejta reali ta' wara
l-implimentazzjoni, għad ma hemm ebda valutazzjoni tal-impatt konklużiva dwar
l-impatt reali ta' wara t-traspożizzjoni. Għadd ta' Stati Membri diġà kellhom rekwiżiti
"ekoloġiċi" għall-akkwist pubbliku marbutin mal-akkwist tal-vetturi
qabel l-introduzzjoni tad-Direttiva 2009/33/KE. Għaldaqstant, l-impatt ta'
din id-Direttiva fuq il-qagħda eżistenti kien minimu. Madankollu, ġie
rrikonoxxut li jista’ jkun li l-korpi pubbliċi jibbenefikaw
mill-formalizzazzjoni tal-kriterji għall-akkwist, u dawk l-Istati Membri li
qabel ma kellhom l-ebda kriterji dwar dan huma mistennija jibbenefikaw minnha. Bosta bliet fl-UE
waqqfu politiki bil-ħsieb li jakkwistaw vetturi aktar nodfa u li jkunu iktar
effiċjenti fl-użu tal-enerġija. Dawn il-politiki għinu biex jitnaqqsu
l-emissjonijiet mill-flotot ta' vetturi pubbliċi f'dawn l-ibliet. Ta' sikwit,
dawn l-akkwisti saru minħabba l-ħtieġa biex jikkonformaw mal-istandards
tal-kwalità tal-arja tal-UE. Bid-dħul fis-seħħ tad-Direttiva dwar il-Vetturi
Nodfa, huwa mistenni jkun hemm aktar bliet li jibdlu l-flotot tal-vetturi
tagħhom biex jagħmluhom iktar nodfa skont l-għażliet li toffri din
id-Direttiva. Il-manifatturi
indikaw li hemm għadd ikbar ta' awtoritajiet pubbliċi li qegħdin jevalwaw
il-kosti u l-impatti tal-vetturi tul-il-ħajja operattiva tagħhom u li mhux
qegħdin jikkonċentraw biss fuq l-ispiża tax-xiri tal-vetturi. F'dan ir-rigward,
id-Direttiva 2009/33/KE donnha qed twassal għal bidla fl-attitudni li jista'
jkollha impatt aktar sinifikanti fit-tul fuq id-deċiżjonijiet tal-akkwist
tal-awtoritajiet pubbliċi u tal-operaturi tat-trasport pubbliku. Madankollu, rigward l-impatti aktar mifruxin,
inħass li jkun diffiċli ħafna li jiġu vvalutati l-impatti tad-Direttiva 2009/33/KE,
billi jista' jkun li impatti simili mistennija setgħu ġew stimulati minn miżuri
politiċi oħrajn. Minkejja li s-suq għall-vetturi b'livell baxx ta' emissjonijiet
qed jikber, huwa diffiċli li dan jiġi attribwit għall-implimentazzjoni ta' din
id-Direttiva, u dan x’aktarx li qed iseħħ l-aktar minħabba fatturi oħrajn
(inklużi l-iżviluppi teknoloġiċi, leġiżlazzjoni oħra tal-UE, il-politiki
nazzjonali ta' tassazzjoni fuq il-vetturi, il-kundizzjonijiet tas-swieq,
l-iskemi ta' inċentivi eżistenti tal-gvernijiet, eċċ.). Bosta Stati Membri semmew li l-attività ta'
akkwist pubbliku marbuta mal-vetturi (u ma’ setturi oħrajn) kienet baxxa f'dawn
l-aħħar snin – ħafna minnhom għandhom ftit wisq fondi disponibbli minħabba
r-riċessjoni dinjija biex ikunu jistgħu jġeddu l-flotot
tal-vetturi/il-kuntratti tas-servizzi. Kif qal Stat Membru partikulari, fattur ieħor
li jista' jkollu impatt fuq id-deċiżjonijiet tax-xiri tal-awtoritajiet pubbliċi
u tal-partijiet interessati mis-settur privat huwa l-prezzijiet għoljin
tal-petrol/tal-enerġija. Huwa stmat li dawn il-kunsiderazzjonijiet jistgħu
jkunu applikabbli b'mod ġenerali. Il-kosti totali tas-sidien tal-vetturi
f'ċerti każijiet għandhom rwol importanti fid-deċiżjonijiet tax-xiri (b'mod
partikolari għall-vetturi heavy-duty u għall-vetturi tal-flotta), u dan jista'
jkun qiegħed ipoġġi pressjoni fuq il-manifatturi tal-vetturi biex iżidu
s-sensiela ta' vetturi nodfa tagħhom u l-offerti tagħhom fuqhom. In-nuqqas ta'
proċeduri komuni għall-kejl tal-emissjonijiet tas-CO2 mill-vetturi
heavy-duty fixkel l-applikazzjoni tad-Direttiva 2009/33/KE għall-vetturi
ta’ dan it-tip. Għaldaqstant ġiet ipprovduta metodoloġija speċifika għall-kalkolu
tal-emissjonijiet fil-Portal għall-Vetturi Nodfa. Barra minn hekk,
l-Assoċjazzjoni Internazzjonali tat-Trasport Pubbliku (l-UITP) u
l-Assoċjazzjoni tal-Manifatturi Ewropej tal-Karozzi (l-ACEA) ħadmu flimkien
biex jiftehmu dwar kif l-operaturi u x-xerrejja setgħu japplikaw
id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa fl-offerti
għall-karozzi tal-linja. Tista' ssir kollaborazzjoni simili dwar tipi ta'
vetturi heavy-duty oħrajn. Mill-2013 'il
quddiem, il-magni tal-vetturi heavy-duty kollha se jiġu ttestjati skont
iċ-ċiklu tranżitorju għall-vetturi heavy-duty armonizzat għall-użu madwar
id-dinja kollha msejjaħ il-"Worldwide Harmonized Heavy-Duty Transient
Cycle" iddefinit taħt il-patroċinju tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa
tan-Nazzjonijiet Uniti. Kif iddikjarat fir-rapport finali[8] tal-grupp ta' ħidma rispettiv,
l-għan tar-riċerka inizjali mwettqa kien l-iżvilupp ta' ċiklu ta' testijiet
għall-magni tal-vetturi armonizzat għall-użu madwar id-dinja kollha għall-kejl
tal-emissjonijiet tal-egżost mill-magni. Din l-għodda se tintuża biex jitkejlu
l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu l-arja, l-emissjonijiet tas-CO2
u l-konsum tal-fjuwil. Dan il-kejl se jappoġġa applikazzjoni aktar mifruxa
tal-għażla tal-għoti ta’ valur monetarju mogħtija fid-Direttiva dwar il-Vetturi
Nodfa. Sal-lum ma nstabet
l-ebda prova ta' għażla tat-teknoloġija, u dan jikkonferma li l-approċċ ta' din
id-Direttiva huwa kompletament newtrali mil-lat tat-teknoloġija. 5. Ir-replikazzjoni
tal-Approċċ tad-Direttiva dwar il-vetturi nodfa Id-Direttiva dwar
il-Vetturi Nodfa hija parti minn bidla gradwali fil-politika tal-UE lejn
inklużjoni aktar proattiva u konsistenti tar-rekwiżiti ambjentali
fil-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-akkwisti u l-prodotti. Ilhom għadd ta' snin
jittieħdu approċċi simili għal dak tad-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa rigward
l-inklużjoni tal-impatti operattivi tal-prodotti tul-il-ħajja tagħhom fuq
ir-riżorsi u fuq l-ambjent f'xi setturi oħrajn bħal dak tal-bini, tal-apparat
li jaħdem bl-elettriku u tat-tagħmir tal-uffiċċji. Inizjattivi ta’ dan it-tip,
flimkien ma' vetturi li qed isiru dejjem iżjed nodfa u effiċjenti fl-użu
tal-enerġija, se jkollhom rwol importanti biex tintlaħaq il-mira tal-UE ta'
titjib ta’ 20 % fl-effiċjenza enerġetika tal-UE sal-2020. L-iżvilupp
fil-leġiżlazzjoni dwar l-akkwisti lejn approċċ ta' kosteffikaċja, bħall-kejl
tal-kosti tul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodotti, ġie ġġeneralizzat fil-proposta
tal-Kummissjoni tal-20 ta' Diċembru 2011 għal analiżi
tad-Direttivi eżistenti dwar l-akkwist pubbliku[9],
u b'mod partikolari fl-Artikolu 66 dwar il-kriterji tal-għoti ta' kuntratt
u l-Artikolu 67 dwar l-ispejjeż tul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħha. Il-bidliet
inklużi fil-qafas rivedut propost għandhom iwasslu għal kunsiderazzjoni aktar
konsistenti tal-kriterji ambjentali fid-deċiżjonijiet tal-akkwist pubbliku
fl-UE. Filwaqt
li ma nstabet ebda prova li d-Direttiva 2009/33/KE tinfluwenza b'mod dirett
l-approċċ tas-settur privat lejn l-akkwist ta' vetturi nodfa u li jużaw
l-enerġija b'mod effiċjenti, xorta waħda nstabu eżempji tal-akkwist ta' iktar
vetturi li jużaw l-enerġija b'mod effiċjenti fis-settur privat. B'danakollu,
ta' min jinnota li l-akkwist ta' vetturi li jużaw l-enerġija b'mod effiċjenti
fis-settur privat huwa element wieħed biss tal-ġestjoni tal-flotta. L-akkwist
ta' vetturi ta’ dan it-tip jista' jwassal għal tnaqqis fl-ispejjeż tal-ġestjoni
ta' flotta, b'mod partikolari f’każ li l-ispejjeż ta' vettura b'użu effiċjenti
tal-enerġija tul il-ħajja tagħha jkunu inqas minn dawk ta' vetturi
konvenzjonali. Iżda elementi oħrajn tal-ġestjoni ta' flotta li tkun effiċjenti
fl-użu tal-enerġija jinkludu t-tkabbir kemm jista’ jkun tat-tagħbija,
it-tnaqqis tal-vjaġġi mingħajr tagħbija u s-sewqan ekoloġiku. Għalhekk, ħafna
ditti li jkollhom flotot kbar, pereżempju l-kumpaniji tal-kurriera bħad-DHL,
it-TNT u l-UPS, jimmaniġġaw il-flotot tagħhom b'mod li jnaqqsu l-konsum
tal-enerġija, u b'hekk inaqqsu l-emissjonijiet. Għal dawn il-kumpaniji,
il-ġestjoni tal-flotot tal-vetturi tagħhom b'dan il-mod jagħmel sens ekonomiku,
minbarra li jwieġeb għat-tħassib ambjentali usa’, inkluż tal-klijenti tagħhom
stess. Wieħed jista' jidentifika diversi eżempji ta' prattika tajba fir-rigward
tal-ġestjoni nadifa tal-flotot madwar id-dinja. Fil-Finlandja, l-approċċi stabbiliti
fid-Direttiva 2009/33/KE ġew adottati fis-settur privat. Il-pariri dwar
l-akkwist prodotti b'rabta mal-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar il-Vetturi
Nodfa tqassmu wkoll lix-xerrejja l-privati l-kbar, bħalma huma x-xerrejja
tal-karozzi tal-kumpaniji, u dan huwa importanti, għaliex kważi waħda minn kull
ħames karozzi ġodda li jinxtraw fil-Finlandja huma karozzi tal-kumpaniji. 6. Konklużjonijiet Id-dewmien
fit-traspożizzjoni tad-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa fil-maġġoranza
tal-Istati Membri llimita l-esperjenza miksuba b’rabta ma' din id-Direttiva
s’issa u għaldaqstant ikkumplika l-valutazzjoni tal-impatti tagħha fl-ambitu
ta' dan ir-rapport ta' monitoraġġ. Din il-qagħda kompliet tiggrava minħabba
n-nuqqas ta' obbligi tal-Istati Membri li jirrappurtaw dwar din id-Direttiva. Jidher
li tinħtieġ gwida addizzjonali dwar l-applikazzjoni tal-għażliet differenti
tad-Direttiva biex jitqiesu l-konsum tal-enerġija u l-emissjonijiet tas-CO2
u tas-sustanzi li jniġġsu meta jkunu qed jiġu akkwistati l-vetturi. Jinħtieġ li
jiġi appoġġat ukoll l-approċċ tal-għoti ta’ valur monetarju, li għadu ġdid.
L-Istati Membri għandhom jipprovdu din il-gwida, filwaqt li jqisu b'mod
partikolari l-leġiżlazzjoni nazzjonali rilevanti tagħhom. Għandu jitqies ukoll
taħriġ apposta għall-persunal inkarigat mill-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni
nazzjonali rilevanti. Il-Portal
dwar il-Vetturi Nodfa huwa meqjus bħala għodda utli għall-awtoritajiet pubbliċi
fl-akkwist ta' vetturi nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija, u b’rabta
mal-prevalenza tal-esperjenza miksuba fil-kuntest ta' din id-Direttiva.
Il-Kummissjoni se taġġorna l-Portal dwar il-Vetturi Nodfa biex twieġeb
għall-aspettattivi tax-xerrejja pubbliċi u privati. Barra minn hekk,
il-funzjonalità marbuta mal-promozzjoni tal-akkwist konġunt ta' vetturi nodfa u
effiċjenti fl-użu tal-enerġija fuq il-Portal se tittejjeb u dan jinkludi li
jitħaffu aktar il-kuntatti mill-qrib bejn l-awtoritajiet rilevanti nazzjonali u
reġjonali fl-UE 27 u lil hinn minnha. Dan
mistenni jgħin biex jibni s-saħħa tas-suq tal-vetturi nodfa u effiċjenti fl-użu
tal-enerġija b'rata aktar mgħaġġla sabiex l-industrija tkun tista' tibbenefika
mill-ekonomiji tal-iskala u toffri prodotti aktar kompetittivi. Jekk tingħata
aktar attenzjoni lill-klijenti privati wkoll jista’ jiżdied l-impatt tad-Direttiva 2009/33/KE,
skont il-mira oriġinali li l-ewwel jiġi indirizzat b'mod dirett is-settur
pubbliku u mbagħad wara jiġi indirizzat l-akkwist fis-settur professjonali u
f’dak privat. Għadd
ta' partijiet interessati, bħalma huma l-assoċjazzjonijiet industrijali tal-UE,
jistgħu jiżviluppaw gwida għall-membri rispettivi tagħhom, kif għamlet
l-Assoċjazzjoni Internazzjonali tat-Trasport Pubbliku (l-UITP), sabiex jiżdied
l-għarfien dwar din id-Direttiva. Il-Kummissjoni varat Osservatorju Ewropew
għall-Elettromobbiltà (bl-Ingliż imsejjaħ “European Electro-mobility
Observatory” (EEO)) f'Diċembru tal-2012[10],
li se jiżgura l-ġbir u t-tqassim tad-dejta statistika ewlenija dwar
l-elettromobbiltà (il-vetturi li jaħdmu bl-elettriku bil-batterija u dawk li
jaħdmu bl-elettriku biċ-ċelluli tal-fjuwil) b'mod konsistenti mill-awtoritajiet
reġjonali u lokali. L-Osservatorju
Ewropew għall-Elettromobbiltà għandu jsir il-pjattaforma ewlenija ta' informazzjoni dwar
l-elettromobbiltà tar-reġjuni Ewropej. Għandu jipprovdi wkoll informazzjoni dwar
il-mod kif l-akkwist pubbliku fil-livell lokali jinfluwenza l-iżvilupp tas-suq
tal-vetturi li jaħdmu bl-elettriku jew tal-vetturi li
jaħdmu bl-elettriku biċ-ċelluli tal-fjuwil fl-Ewropa. Fl-analiżi
li jmiss tad-Direttiva dwar il-Vetturi Nodfa, li hija ppjanata li ssir fl-2014,
il-Kummissjoni qed tippjana li tivvaluta bl-akbar reqqa l-valur miżjud
tad-Direttiva. F'dan il-kuntest, il-Kummissjoni għandha mnejn tikkunsidra
l-possibbiltà li tiffaċilita l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva billi tissimplifikaha.
Dan jista' jsir billi jitnaqqsu l-għażliet fil-livell tal-Istati Membri,
pereżempju billi tingħata l-iżjed attenzjoni lill-approċċ l-iktar sempliċi fejn
jidħlu l-kalkoli li jridu jitwettqu. Dan iwassal biex tiġi evitata
l-possibbiltà ta' frammentazzjoni tas-suq intern minħabba għażliet teknoloġiċi
differenti. Dan imbagħad jista' jwassal għal kundizzjonijiet aħjar
għall-ekonomiji tal-iskala għat-teknoloġiji innovattivi tal-vetturi permezz
tar-raggruppament tad-domanda fis-suq intern. Jistgħu jiġu imposti fuq l-Istati
Membri wkoll obbligi ċari ta' rrappurtar. [1] Id-Direttiva 2009/33/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' April 2009
dwar il-promozzjoni ta’ vetturi ta’ trasport fuq it-triq nodfa u effiċjenti
fl-użu tal-enerġija, ĠU L 120/5
(http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2009:120:0005:0012:mt:pdf) [2] http://ec.europa.eu/transport/themes/urban/vehicles/directive/index_en.htm [3] Id-Direttiva 2004/17/KE tal-Parlament u tal-Kunsill li
tikkoordina l-proċeduri ta' akkwisti ta' entitajiet li joperaw fis-setturi
tas-servizzi ta' l-ilma, l-enerġija, t-trasport u postali; id-Direttiva
2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-koordinazzjoni
tal-proċeduri għall-ippremjar tal-kuntratti tax-xogħlijiet pubbliċi,
il-kuntratti tal-forniment pubbliku u l-kuntratti tas-servizzi pubbliċi [4] Ir-Regolament (KE) 1370/2007
tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar
servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq [5] http://www.cleanvehicle.eu/ [6] COM(2013) 18 finali. [7] COM(2013) 17 finali. [8] http://www.unece.org/fileadmin/DAM/trans/doc/2001/wp29grpe/TRANS-WP29-GRPE-42-inf02.pdf [9] COM(2011) 896. [10] http://www.hyer.eu/publications/newsletters/hyer-update-december-2012/hyer-signs-european-electromobility-observatory-contract