(1)

Στις 13 Μαΐου 2021 υποβλήθηκε στην Επιτροπή αίτηση καταχώρισης Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών με τίτλο «Ευρωπαϊκή βαθμολογία οικολογικότητας» («European EcoScore»).

(2)

Οι στόχοι της πρωτοβουλίας είναι διατυπωμένοι ως εξής: «Είμαστε ένα κίνημα πολιτών το οποίο αποτελείται από νέους από ολόκληρη την Ευρώπη που θέλουν να αναλάβουν έμπρακτα δράση για το περιβάλλον! Με γνώμονα τις φιλοδοξίες της Πράσινης Συμφωνίας για την Ευρώπη και της συμφωνίας του Παρισιού, καλούμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιβάλει τη χρήση μιας αξιόπιστης “ευρωπαϊκής βαθμολογίας οικολογικότητας”, που συνίσταται σε ένα σήμα το οποίο παρέχει στους ευρωπαίους καταναλωτές διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των προϊόντων που κατασκευάζονται ή πωλούνται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή η υποχρεωτική και ευδιάκριτη ένδειξη επί της συσκευασίας θα μπορούσε να παρέχει απλές και αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο του προϊόντος, βάσει ενδεικτικού γράμματος (“A” = πολύ φιλικό προς το περιβάλλον, ενώ “F” = πολύ επιβλαβές για το περιβάλλον).»

(3)

Η πρωτοβουλία περιλαμβάνει τους ακόλουθους ειδικούς στόχους: «[1] να δοθεί η δυνατότητα στους ευρωπαίους καταναλωτές να προβαίνουν σε συνειδητές επιλογές, έχοντας λάβει υπόψη τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των διαθέσιμων προϊόντων, βάσει σαφούς και αξιόπιστης ένδειξης· [2] να ενθαρρυνθούν οι επαγγελματίες να μειώσουν τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των προϊόντων τους, ενώ παράλληλα να επισημανθούν τα προϊόντα που είναι ήδη φιλικά προς το περιβάλλον· [3] να καθιερωθεί ομοιόμορφο σήμα, τα στοιχεία του οποίου θα προκύπτουν βάσει τυποποιημένου υπολογισμού, για το σύνολο της ευρωπαϊκής επικράτειας, ώστε να αποφεύγεται η σύγχυση των καταναλωτών λόγω του πολλαπλασιασμού των περιβαλλοντικών σημάτων.»

(4)

Περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με το αντικείμενο, τους στόχους και το πλαίσιο της πρωτοβουλίας παρατίθενται σε παράρτημα. Οι διοργανωτές επικροτούν το γεγονός ότι η Ένωση έχει ήδη αναλάβει δράση, κατά τρόπο προδραστικό, για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Ισχυρίζονται ότι υπάρχει αυξανόμενη ζήτηση από τους καταναλωτές για σαφείς και διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τα προϊόντα που αγοράζουν. Υπενθυμίζουν την επιτυχία άλλων παρόμοιων πρωτοβουλιών και σημάτων που αναφέρουν τη διατροφική ποιότητα τροφίμων ή τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο προϊόντων. Δεδομένου ότι πρόκειται κυρίως για ιδιωτικές πρωτοβουλίες, οι διοργανωτές δηλώνουν ότι δεν υφίσταται εναρμόνιση όσον αφορά την προσέγγιση και την εφαρμογή τους σε ολόκληρη την Ένωση. Κατά την άποψή τους, το προτεινόμενο σήμα της ευρωπαϊκής «βαθμολογίας οικολογικότητας» θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό και να παρέχει ομοιόμορφη ένδειξη, βάσει της ίδιας διαδικασίας υπολογισμού, για ολόκληρη την Ένωση. Ο καθορισμός των μεθόδων υπολογισμού που θα πρέπει να χρησιμοποιούνται θα πρέπει να βασιστεί σε επιστημονικά στοιχεία, ενώ το σήμα θα πρέπει να είναι εύκολα διαθέσιμο στους καταναλωτές [για παράδειγμα, ένας γραμμωτός κώδικας (barcode) στο προϊόν, τον οποίο οι καταναλωτές μπορούν να σκανάρουν].

(5)

Οι διοργανωτές καλούν την Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία για την επιβολή ομοιόμορφου σήματος για τα προϊόντα που κατασκευάζονται ή πωλούνται εντός της Ένωσης, το οποίο να παρέχει στους πολίτες της Ένωσης διαφανείς πληροφορίες σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των εν λόγω προϊόντων.

(6)

Η πρόταση αυτή θα μπορούσε να βασιστεί στο άρθρο 114 ή στο άρθρο 192 της Συνθήκης. Το άρθρο 114 της Συνθήκης παρέχει στην Επιτροπή τη νομική βάση για να προτείνει μέτρα σχετικά με την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που έχουν ως αντικείμενο την εγκαθίδρυση και τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Το άρθρο 192 της Συνθήκης παρέχει στην Επιτροπή τη νομική βάση για να προτείνει μέτρα για την επίτευξη των στόχων της πολιτικής της Ένωσης στον τομέα του περιβάλλοντος, όπως ορίζονται στο άρθρο 191 της Συνθήκης, ιδίως όσον αφορά τη διατήρηση, προστασία και βελτίωση της ποιότητας του περιβάλλοντος, την προστασία της υγείας του ανθρώπου, τη συνετή και ορθολογική χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων και την προώθηση, σε διεθνές επίπεδο, μέτρων για την αντιμετώπιση των περιφερειακών ή παγκόσμιων περιβαλλοντικών προβλημάτων, και ιδίως την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος.

(7)

Για τους λόγους αυτούς, κανένα μέρος της πρωτοβουλίας δεν βρίσκεται καταφανώς εκτός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής δυνάμει των οποίων μπορεί να υποβάλει πρόταση για την έκδοση νομικής πράξης της Ένωσης με σκοπό την εφαρμογή των Συνθηκών.

(8)

Το εν λόγω συμπέρασμα δεν προδικάζει την εκτίμηση του κατά πόσον πληρούνται, στην προκειμένη περίπτωση, οι συγκεκριμένες πραγματικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για να ενεργήσει η Επιτροπή, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης με την αρχή της αναλογικότητας.

(9)

Η ομάδα διοργανωτών έχει προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις ότι πληροί τις απαιτήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 και έχει ορίσει τα πρόσωπα επικοινωνίας σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο του ίδιου κανονισμού.

(10)

Η πρωτοβουλία δεν είναι κατάφωρα καταχρηστική, επιπόλαια ή κακόβουλη και δεν αντίκειται εμφανώς στις αξίες της Ένωσης όπως ορίζονται στο άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(11)

Ως εκ τούτου, η πρωτοβουλία με τίτλο «Ευρωπαϊκή βαθμολογία οικολογικότητας» θα πρέπει να καταχωριστεί,