26.6.2023   

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 160/1


ΚΑΤ’ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) 2023/1219 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

της 17ης Μαΐου 2023

για την τροποποίηση του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2016/1675 όσον αφορά την προσθήκη της Νιγηρίας και της Νότιας Αφρικής στον πίνακα του σημείου I του παραρτήματος και τη διαγραφή της Καμπότζης και του Μαρόκου από τον εν λόγω πίνακα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη την οδηγία (ΕΕ) 2015/849 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαΐου 2015, σχετικά με την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, και την κατάργηση της οδηγίας 2005/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και της οδηγίας 2006/70/ΕΚ της Επιτροπής (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)

Η Ένωση οφείλει να διασφαλίσει την αποτελεσματική προστασία της ακεραιότητας και της ορθής λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού της συστήματος και της εσωτερικής αγοράς έναντι της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Ως εκ τούτου, η οδηγία (ΕΕ) 2015/849 προβλέπει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να επισημαίνει τις τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου που χαρακτηρίζονται από στρατηγικές ανεπάρκειες όσον αφορά τα εθνικά τους συστήματα για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ΚΞΧ/ΧΤ) οι οποίες συνεπάγονται σημαντικές απειλές για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ένωσης.

(2)

Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2016/1675 της Επιτροπής (2) επισημαίνει τις τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου που χαρακτηρίζονται από στρατηγικές ανεπάρκειες.

(3)

Λαμβανομένου υπόψη του υψηλού επιπέδου ολοκλήρωσης του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, της στενής διασύνδεσης των φορέων της αγοράς, του μεγάλου όγκου των διασυνοριακών συναλλαγών προς και από την Ένωση, καθώς και του βαθμού ανοίγματος της αγοράς, οποιαδήποτε απειλή ΚΞΧ/ΧΤ για το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα αποτελεί επίσης απειλή και για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ένωσης.

(4)

Σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 4 της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις πρόσφατες διαθέσιμες πληροφορίες, ιδίως τις πρόσφατες δημόσιες δηλώσεις της ομάδας χρηματοοικονομικής δράσης (FATF), τον κατάλογο της FATF με τις «δικαιοδοσίες υπό αυξημένη παρακολούθηση» και τις εκθέσεις της ομάδας για την εξέταση χωρών στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας της FATF όσον αφορά τους κινδύνους που αντιπροσωπεύουν συγκεκριμένες τρίτες χώρες.

(5)

Μετά τις τελευταίες τροποποιήσεις του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2016/1675, η FATF επικαιροποίησε τον κατάλογό της με τις «δικαιοδοσίες υπό αυξημένη παρακολούθηση». Κατά τη σύνοδο της ολομέλειάς της τον Φεβρουάριο του 2023, η FATF πρόσθεσε στον εν λόγω κατάλογο τη Νιγηρία και τη Νότια Αφρική και διέγραψε από τον εν λόγω κατάλογο την Καμπότζη και το Μαρόκο. Δεδομένων των αλλαγών αυτών, η Επιτροπή διενήργησε αξιολόγηση για την επισήμανση τρίτων χωρών υψηλού κινδύνου σύμφωνα με το άρθρο 9 της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849.

(6)

Τον Φεβρουάριο του 2023 η Νιγηρία ανέλαβε πολιτική δέσμευση υψηλού επιπέδου να συνεργαστεί με τη FATF και το Groupe Intergouvernemental d’Action contre le Blanchiment d’Argent en Afrique de l’Ouest (GIABA), τον οικείο περιφερειακό οργανισμό τύπου FATF (FRSB), προκειμένου να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του οικείου συστήματος ΚΞΧ/ΧΤ. Μετά την έγκριση της οικείας έκθεσης αμοιβαίας αξιολόγησης τον Αύγουστο του 2021, η Νιγηρία έχει σημειώσει πρόοδο σε ορισμένες από τις δράσεις που συνιστώνται στην εν λόγω έκθεση για τη βελτίωση του συστήματός της, μεταξύ άλλων βελτιώνοντας το νομοθετικό της πλαίσιο για την ΚΞΧ/ΧΤ και επικαιροποιώντας την αξιολόγησή της όσον αφορά τους εγγενείς κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες/χρηματοδότησης της τρομοκρατίας/της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής, και έχει ενισχύσει την εφαρμογή στοχευμένων οικονομικών κυρώσεων. Η Νιγηρία θα εργαστεί για την εφαρμογή του οικείου σχεδίου δράσης FATF με τους ακόλουθους τρόπους: 1) ολοκληρώνοντας την εκτίμηση του υπολειπόμενου κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες/χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και επικαιροποιώντας την εθνική στρατηγική ΚΞΧ/ΧΤ, ώστε να διασφαλιστεί η ευθυγράμμιση με άλλες εθνικές στρατηγικές που αφορούν βασικά αδικήματα υψηλού κινδύνου· 2) ενισχύοντας την επίσημη και την άτυπη διεθνή συνεργασία ανάλογα με τους κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες/χρηματοδότησης της τρομοκρατίας· 3) βελτιώνοντας την εποπτεία βάσει του κινδύνου για την ΚΞΧ/ΧΤ των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των καθορισμένων μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων και επαγγελμάτων, και ενισχύοντας την εφαρμογή προληπτικών μέτρων για τους τομείς υψηλού κινδύνου· 4) διασφαλίζοντας ότι οι αρμόδιες αρχές έχουν έγκαιρη πρόσβαση σε ακριβείς και επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους για νομικά πρόσωπα και επιβάλλοντας κυρώσεις για παραβιάσεις των υποχρεώσεων σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους· 5) καταδεικνύοντας αύξηση της διάδοσης χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τη μονάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών και της χρήσης τους από τις αρχές επιβολής του νόμου· 6) καταδεικνύοντας διαρκή αύξηση των ερευνών και διώξεων για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ανάλογα με τους κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· 7) εντοπίζοντας προδραστικά παραβιάσεις των υποχρεώσεων δήλωσης ρευστών διαθεσίμων, καθώς και επιβάλλοντας κατάλληλες κυρώσεις και τηρώντας ολοκληρωμένα δεδομένα σχετικά με τα περιουσιακά στοιχεία που δεσμεύθηκαν, κατασχέθηκαν, δημεύθηκαν και διατέθηκαν· 8) καταδεικνύοντας διαρκή αύξηση των ερευνών και διώξεων για διάφορα είδη δραστηριοτήτων χρηματοδότησης της τρομοκρατίας ανάλογα με τον κίνδυνο, και ενισχύοντας τη διυπηρεσιακή συνεργασία σχετικά με τις έρευνες για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας· και 9) διεξάγοντας στοχευμένη προσέγγιση βάσει κινδύνου των μη κερδοσκοπικών οργανώσεων που εκτίθενται σε κίνδυνο κατάχρησης για τους σκοπούς της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και εφαρμόζοντας παρακολούθηση βάσει κινδύνου για το υποσύνολο των μη κερδοσκοπικών οργανώσεων που εκτίθενται σε κίνδυνο κατάχρησης για τους σκοπούς της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, χωρίς να διαταράσσονται ή να αποθαρρύνονται οι νόμιμες δραστηριότητες των μη κερδοσκοπικών οργανώσεων.

(7)

Τον Φεβρουάριο του 2023 η Νότια Αφρική ανέλαβε πολιτική δέσμευση υψηλού επιπέδου να συνεργαστεί με τη FATF και την ομάδα ανατολικής και μεσημβρινής Αφρικής για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (ESAAMLG), που είναι ο οικείος περιφερειακός οργανισμός τύπου FATF, ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του οικείου συστήματος ΚΞΧ/ΧΤ. Μετά την έγκριση της οικείας έκθεσης αμοιβαίας αξιολόγησης τον Ιούνιο του 2021, η Νότια Αφρική σημείωσε σημαντική πρόοδο σε πολλές από τις δράσεις που συνιστώνται στην εν λόγω έκθεση για τη βελτίωση του συστήματός της, συμπεριλαμβανομένων της ανάπτυξης εθνικών πολιτικών ΚΞΧ/ΧΤ για την αντιμετώπιση υψηλότερων κινδύνων και της πρόσφατης τροποποίησης του νομικού πλαισίου για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και τις στοχευμένες οικονομικές κυρώσεις, μεταξύ άλλων. Η Νότια Αφρική θα εργαστεί για την εφαρμογή του οικείου σχεδίου δράσης FATF με τους ακόλουθους τρόπους: 1) καταδεικνύοντας διαρκή αύξηση των εξερχόμενων αιτημάτων αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής που διευκολύνουν τις έρευνες για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες/χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και τις δημεύσεις διαφόρων ειδών περιουσιακών στοιχείων σύμφωνα με το προφίλ κινδύνου· 2) βελτιώνοντας την εποπτεία βάσει κινδύνου των καθορισμένων μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων και επαγγελμάτων και καταδεικνύοντας ότι όλες οι εποπτικές αρχές ΚΞΧ/ΧΤ επιβάλλουν αναλογικές και αποτελεσματικές κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης· 3) διασφαλίζοντας ότι οι αρμόδιες αρχές έχουν έγκαιρη πρόσβαση σε ακριβείς και επικαιροποιημένες πληροφορίες σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους για νομικά πρόσωπα και μορφώματα και επιβάλλοντας κυρώσεις για παραβιάσεις, από νομικά πρόσωπα, των υποχρεώσεων σχετικά με τους πραγματικούς δικαιούχους· 4) καταδεικνύοντας διαρκή αύξηση των αιτημάτων των υπηρεσιών επιβολής του νόμου για παροχή χρηματοοικονομικών πληροφοριών από το κέντρο χρηματοοικονομικών πληροφοριών στο πλαίσιο των ερευνών που διεξάγονται σχετικά με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες/τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας· 5) καταδεικνύοντας διαρκή αύξηση των ερευνών και των διώξεων για σοβαρή και πολύπλοκη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και για το πλήρες φάσμα των δραστηριοτήτων χρηματοδότησης της τρομοκρατίας σύμφωνα με το προφίλ κινδύνου· 6) ενισχύοντας τον εντοπισμό, την κατάσχεση και τη δήμευση προϊόντων και οργάνων ενός ευρύτερου φάσματος βασικών εγκλημάτων, σύμφωνα με το προφίλ κινδύνου· 7) επικαιροποιώντας την οικεία εκτίμηση του κινδύνου χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, ώστε να τεκμηριωθεί η εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας· και 8) διασφαλίζοντας την αποτελεσματική εφαρμογή στοχευμένων οικονομικών κυρώσεων και επιδεικνύοντας αποτελεσματικό μηχανισμό για τον εντοπισμό προσώπων και οντοτήτων που πληρούν τα κριτήρια εγχώριου χαρακτηρισμού.

(8)

Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση της Επιτροπής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Νιγηρία και η Νότια Αφρική θα πρέπει να θεωρούνται δικαιοδοσίες τρίτων χωρών που χαρακτηρίζονται από στρατηγικές ανεπάρκειες όσον αφορά τα οικεία συστήματα ΚΞΧ/ΧΤ οι οποίες συνεπάγονται σημαντικές απειλές για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ΕΕ. Επομένως, η Νιγηρία και η Νότια Αφρική θα πρέπει να προστεθούν στον πίνακα του σημείου I του παραρτήματος του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2016/1675 της Επιτροπής.

(9)

Η Επιτροπή επανεξέτασε την πρόοδο όσον αφορά την αντιμετώπιση των στρατηγικών ανεπαρκειών της Καμπότζης και του Μαρόκου. Πρόκειται για χώρες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2016/1675 αλλά διαγράφηκαν από τον κατάλογο της FATF με τις «δικαιοδοσίες υπό αυξημένη παρακολούθηση» τον Φεβρουάριο του 2023.

(10)

Η FATF εξέφρασε την ικανοποίησή της για τη σημαντική πρόοδο που σημείωσαν η Καμπότζη και το Μαρόκο ως προς τη βελτίωση των οικείων συστημάτων ΚΞΧ/ΧΤ και σημείωσε ότι οι εν λόγω χώρες έχουν θεσπίσει νομικά και κανονιστικά πλαίσια για την τήρηση των δεσμεύσεων που περιλαμβάνονται στα αντίστοιχα σχέδια δράσης τους σχετικά με τις στρατηγικές ανεπάρκειες που εντόπισε η FATF. Ως εκ τούτου, η Καμπότζη και το Μαρόκο δεν υπόκεινται πλέον στη διαδικασία παρακολούθησης της FATF στο πλαίσιο της εν εξελίξει διαδικασίας συμμόρφωσης στον τομέα της ΚΞΧ/ΧΤ σε παγκόσμιο επίπεδο και θα εξακολουθήσουν να συνεργάζονται με τους οικείους περιφερειακούς οργανισμούς τύπου FATF με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση των οικείων συστημάτων ΚΞΧ/ΧΤ.

(11)

Δεδομένου ότι η Καμπότζη και το Μαρόκο έχουν ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των οικείων συστημάτων ΚΞΧ/ΧΤ και έχουν αντιμετωπίσει τις τεχνικές ανεπάρκειες ώστε να τηρήσουν τις δεσμεύσεις που περιλαμβάνονται στα σχέδια δράσης τους σχετικά με τις στρατηγικές ανεπάρκειες που είχαν εντοπιστεί από τη FATF, η αξιολόγηση των διαθέσιμων πληροφοριών από την Επιτροπή την οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η Καμπότζη και το Μαρόκο δεν χαρακτηρίζονται πλέον από στρατηγικές ανεπάρκειες όσον αφορά τα οικεία συστήματα ΚΞΧ/ΧΤ. Επομένως, είναι σκόπιμο να διαγραφούν η Καμπότζη και το Μαρόκο από τον πίνακα του σημείου I του παραρτήματος του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2016/1675 της Επιτροπής.

(12)

Συνεπώς, ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2016/1675 θα πρέπει να τροποποιηθεί αναλόγως,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1

Στο σημείο I του παραρτήματος του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2016/1675, ο πίνακας αντικαθίσταται από τον πίνακα του παραρτήματος του παρόντος κανονισμού.

Άρθρο 2

Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες, 17 Μαΐου 2023.

Για την Επιτροπή

Η Πρόεδρος

Ursula VON DER LEYEN


(1)   ΕΕ L 141 της 5.6.2015, σ. 73.

(2)  Κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2016/1675 της Επιτροπής, της 14ης Ιουλίου 2016, για τη συμπλήρωση της οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με την επισήμανση των τρίτων χωρών υψηλού κινδύνου που χαρακτηρίζονται από στρατηγικές ανεπάρκειες (ΕΕ L 254 της 20.9.2016, σ. 1).


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

«Αριθ.

Τρίτη χώρα υψηλού κινδύνου (1)

1

Αφγανιστάν

2

Μπαρμπέιντος

3

Μπουρκίνα Φάσο

4

Νήσοι Κέιμαν

5

Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό

6

Γιβραλτάρ

7

Αϊτή

8

Τζαμάικα

9

Ιορδανία

10

Μαλί

11

Μοζαμβίκη

12

Μιανμάρ

13

Νιγηρία

14

Παναμάς

15

Φιλιππίνες

16

Σενεγάλη

17

Νότια Αφρική

18

Νότιο Σουδάν

19

Συρία

20

Τανζανία

21

Τρίνινταντ και Τομπέιγκο

22

Ουγκάντα

23

Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

24

Βανουάτου

25

Υεμένη


(1)  Με την επιφύλαξη της νομικής θέσης του Βασιλείου της Ισπανίας όσον αφορά την κυριαρχία και τη δικαιοδοσία σε σχέση με το έδαφος του Γιβραλτάρ.».