<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.15-->
  <head>
    <title>2025-11-202511C120202403270-00-TRA-DOC-PL-CONCL-C-0327-24-202503831-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="0" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ContentBits"/>
    <meta content="Commission Use" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Name"/>
    <meta content="pl-PL" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="7/01/2026 14:04:28" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="pl" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="CNC" name="TypeDoc"/>
    <meta content="UxE/YiGqYXXI/qAPfAQqmiU+eh2NxJsq2YMDu/ilXUn+D2pPAwIGEfTmuKAGjpNEWOEUKnVsmL+pxY/+WyULi/HpPWKLeeu4eZvSbw3zpznPWwC+GLqIpZLxa00vDAMFv3eq+FEk+XJj6QJvJxOEeneRXEyS7L0Hp+LoDa3Mt5Y=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="joso" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="true" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Enabled"/>
    <meta content="4e81a2fa-f543-4546-a935-13885db7c0ed" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_ActionId"/>
    <meta content="0327" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2024" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="PL" name="Langue"/>
    <meta content="joso" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="b24c8b06-522c-46fe-9080-70926f8dddb1" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SiteId"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="CNC_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 22-04-25 11:59:50" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="2025-05-22T14:41:34Z" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_SetDate"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="9e0cf2877a6047b9929153aafdd34315" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0327" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
    <meta content="Standard" name="MSIP_Label_6bd9ddd1-4d20-43f6-abfa-fc3c07406f94_Method"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId24" style="first"/>
      <div id="rId20" style="even">Opinia M. Camposa Sáncheza-Bordony – Sprawa C‑327/24</div>
      <div id="rId21" style="default">Lolach</div>
    </div>
    <p class="C36Centre" id="para-1" title="page-1">
      OPINIA RZECZNIKA GENERALNEGO
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-2" title="page-1">
      MANUELA CAMPOSA SÁNCHEZA-BORDONY
    </p>
    <p class="C36Centre" id="para-3" title="page-1">
      przedstawiona w dniu 15 maja 2025 r. (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">1</a>
</span>)
      
    </p>
    <p class="C38Centregrasgrandespacement" id="para-4" title="page-1">
      Sprawa C‑327/24 [Lolach] (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-2" href="#t-2">i</a>
</span>)
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-5" title="page-1">
      Telekom Deutschland GmbH
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-6" title="page-1">
      przeciwko
    </p>
    <p class="C37Centregras" id="para-7" title="page-1">
      Bundesrepublik Deutschland
    </p>
    <p class="C39Centreespacement" id="para-8" title="page-1">
      [wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Verwaltungsgericht Köln (sąd administracyjny w Kolonii, Niemcy)]
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-9" title="page-1">
      Odesłanie prejudycjalne – Sektor łączności elektronicznej – Dyrektywa (UE) 2018/1972 – Artykuły 72 i 73 – Przedsiębiorstwo posiadające znaczącą pozycję na hurtowym rynku usługi lokalnego dostępu w stałej lokalizacji – Nałożenie przez organ regulacyjny regulacyjnego obowiązku zapewnienia dostępu
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-10" title="page-2">
      
        <br/>
      
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W 2022 r. organ regulacyjny sektora łączności elektronicznej w Niemczech (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-3" href="#t-3">2</a>
</span>) nałożył na spółkę Telekom Deutschland GmbH obowiązek zapewnienia innym operatorom dostępu do niektórych obiektów inżynierii lądowej i wodnej (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-4" href="#t-4">3</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">BNetzA oparła swoją decyzję na przepisach krajowych przyjętych w celu transpozycji dyrektywy (UE) 2018/1972 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-5" href="#t-5">4</a>
</span>) do prawa krajowego.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Niniejsze odesłanie prejudycjalne umożliwi Trybunałowi wyjaśnienie warunków, jakim musi podlegać nakładanie obowiązków zapewnienia dostępu przewidzianych w art. 72 i 73 EKŁE. W szczególności należy ustalić cele, które mogą je uzasadniać.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">I.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ramy prawne</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Prawo Unii. EKŁE</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 3 („Cele ogólne”) stanowi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-17" title="page-3">
      „1. Państwa członkowskie zapewniają, by krajowe organy regulacyjne i inne właściwe organy, wypełniając zadania regulacyjne określone w niniejszej dyrektywie, podejmowały wszystkie stosowne środki, które są niezbędne i proporcjonalne do realizacji celów określonych w ust. 2 […].
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-18" title="page-3">
      2. W kontekście niniejszej dyrektywy krajowe organy regulacyjne i inne właściwe organy, a także [Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC)], Komisja i państwa członkowskie dążą do realizacji każdego z następujących celów ogólnych, wymienionych w przypadkowej kolejności:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-19" title="page-3">
      a) promowanie łączności oraz dostępu do sieci o bardzo dużej przepustowości, w tym sieci stacjonarnych, ruchomych i bezprzewodowych, oraz korzystania z tych sieci przez wszystkich obywateli Unii i wszystkie unijne przedsiębiorstwa;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-20" title="page-4">
      b) promowanie konkurencji przy dostarczaniu sieci łączności elektronicznej oraz urządzeń towarzyszących, w tym skutecznej konkurencji opartej na infrastrukturze, a także przy świadczeniu usług łączności elektronicznej i usług towarzyszących;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-21" title="page-4">
      c) przyczynianie się do rozwoju rynku wewnętrznego poprzez usuwanie istniejących przeszkód utrudniających inwestycje w sieci łączności elektronicznej, urządzenia towarzyszące i usługi towarzyszące oraz usługi łączności elektronicznej, a także udostępnienie tych sieci i urządzeń oraz świadczenie tych usług w całej Unii, a także poprzez sprzyjanie ujednolicaniu warunków regulujących inwestycje w te sieci, urządzenia i usługi oraz ich udostępnianie i świadczenie, poprzez opracowywanie wspólnych przepisów i przewidywalnych podejść regulacyjnych, wspieranie skutecznego, wydajnego i skoordynowanego wykorzystania widma radiowego, otwartych innowacji, tworzenia i rozwijania sieci transeuropejskich, świadczenia, dostępności i interoperacyjności ogólnoeuropejskich usług oraz połączeń między użytkownikami końcowymi;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-22" title="page-4">
      d) wspieranie interesów obywateli Unii poprzez zapewnianie łączności i powszechnej dostępności i korzystania z sieci o bardzo wysokiej przepustowości, w tym sieci stacjonarnych, ruchomych i bezprzewodowych, oraz usług łączności elektronicznej; poprzez umożliwienie czerpania maksymalnych korzyści pod względem możliwości wyboru, ceny i jakości w oparciu o wydajną konkurencję; poprzez dbanie o bezpieczeństwo sieci i usług; poprzez zapewnianie wysokiego i powszechnego poziomu ochrony użytkowników końcowych dzięki niezbędnym przepisom sektorowym oraz poprzez zaspokajanie potrzeb – takich jak przystępne ceny – konkretnych grup społecznych, w szczególności użytkowników końcowych z niepełnosprawnościami, użytkowników końcowych będących osobami starszymi i użytkowników końcowych o szczególnych potrzebach społecznych, a także zapewnianie wyboru i równoważnego dostępu dla użytkowników końcowych z niepełnosprawnościami.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-23" title="page-4">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-24" title="page-4">
      4. W dążeniu do osiągnięcia założeń polityki, o których mowa w ust. 2 i określonych w niniejszym ustępie, krajowe organy regulacyjne i inne właściwe organy między innymi:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-25" title="page-4">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-26" title="page-4">
      f) nakładają ex ante obowiązki regulacyjne tylko w zakresie koniecznym do zagwarantowania skutecznej i zrównoważonej konkurencji w interesie użytkowników końcowych, łagodzą lub znoszą takie obowiązki, kiedy tylko spełniony jest ten warunek.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-27" title="page-5">
      Państwa członkowskie zapewniają, aby krajowe organy regulacyjne i inne właściwe organy działały bezstronnie, obiektywnie, przejrzyście oraz w sposób niedyskryminujący i proporcjonalny”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 61 („Prawa i zakres odpowiedzialności krajowych organów regulacyjnych i innych właściwych organów w zakresie dostępu i wzajemnych połączeń”) stanowi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-29" title="page-5">
      „1. Dla realizacji celów określonych w art. 3 krajowe organy regulacyjne lub, w przypadku ust. 2 akapit pierwszy lit. b) i c) niniejszego artykułu, krajowe organy regulacyjne lub inne właściwe organy wspierają, a w stosownych przypadkach zapewniają – zgodnie z niniejszą dyrektywą – odpowiedni dostęp i wzajemne połączenia oraz interoperacyjność usług, wykonując swoje zadania w taki sposób, aby promować wydajność, zrównoważoną konkurencję, realizację sieci o bardzo dużej przepustowości, efektywne inwestycje i innowacje oraz zapewnić maksymalne korzyści użytkownikom końcowym.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-30" title="page-5">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-31" title="page-5">
      5. Obowiązki i warunki nałożone zgodnie z ust. 1–4 niniejszego artykułu muszą być obiektywne, przejrzyste, proporcjonalne i niedyskryminacyjne i muszą być wdrażane zgodnie z procedurami, o których mowa w art. 23, 32 i 33. Krajowe organy regulacyjne i inne właściwe organy, które nałożyły takie obowiązki i warunki, oceniają wyniki obowiązywania tych obowiązków i warunków w terminie pięciu lat od przyjęcia poprzedniego środka przyjętego w stosunku do tych samych przedsiębiorstw oraz ustalają, czy w świetle zmieniających się warunków należałoby je znieść lub zmienić. Organy te informują o wynikach swojej oceny zgodnie procedurami, o których mowa w art. 23, 32 i 33.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-32" title="page-5">
      […]”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 67 („Procedura analizy rynku”) stanowi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-34" title="page-5">
      „1. Krajowe organy regulacyjne ustalają, czy rynek właściwy określony zgodnie z art. 64 ust. 3 jest tego rodzaju, że uzasadnia nałożenie obowiązków regulacyjnych określonych w niniejszej dyrektywie […].
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-35" title="page-5">
      Rynek może być tego rodzaju, że uzasadnia nałożenie obowiązków regulacyjnych określonych w niniejszej dyrektywie, jeżeli spełnione są wszystkie następujące trzy kryteria:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-36" title="page-5">
      a) występują trudne do przezwyciężenia i niemające przejściowego charakteru bariery strukturalne lub prawno-regulacyjne w dostępie do rynku;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-37" title="page-5">
      b) struktura rynku nie sprzyja osiągnięciu efektywnej konkurencji w odpowiednim horyzoncie czasowym, przy uwzględnieniu stanu konkurencji opartej na infrastrukturze i innych źródeł konkurencji stanowiących przyczynę istnienia barier w dostępie do rynku;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-38" title="page-6">
      c) same przepisy prawa konkurencji są niewystarczające, aby odpowiednio zaradzić stwierdzonym nieprawidłowościom w funkcjonowaniu rynku.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-39" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-40" title="page-6">
      3. Jeżeli krajowy organ regulacyjny ustali, że rynek właściwy nie jest takiego rodzaju, że uzasadnia nałożenie obowiązków regulacyjnych zgodnie z procedurą przewidzianą w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, lub w przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 4 niniejszego artykułu, nie nakłada ani nie utrzymuje żadnych szczegółowych obowiązków regulacyjnych zgodnie z art. 68. W przypadku gdy istnieją już sektorowe obowiązki regulacyjne nałożone zgodnie z art. 68, krajowy organ regulacyjny uchyla te obowiązki nałożone na przedsiębiorstwa na tym rynku właściwym.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-41" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-42" title="page-6">
      4. W przypadku gdy krajowy organ regulacyjny ustali, że na rynku właściwym uzasadnione jest nałożenie obowiązków regulacyjnych zgodnie z ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, wskazuje on przedsiębiorstwa, które samodzielnie lub wspólnie z innymi posiadają znaczącą pozycję na tym właściwym rynku, zgodnie z art. 63. Krajowy organ regulacyjny nakłada na takie przedsiębiorstwa odpowiednie szczególne obowiązki regulacyjne zgodnie z art. 68 lub utrzymuje lub zmienia już istniejące obowiązki, jeżeli uzna, że w przypadku braku tych obowiązków rezultatem dla użytkowników końcowych nie byłaby skuteczna konkurencja.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-43" title="page-6">
      […]”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 68 („Nakładanie, zmiana albo uchylenie obowiązków”) ma następujące brzmienie:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-45" title="page-6">
      „1. Państwa członkowskie zapewniają, by krajowe organy regulacyjne były upoważnione do nakładania obowiązków określonych w art. 69–74 oraz 76–81.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-46" title="page-6">
      2. Jeżeli w wyniku analizy rynku przeprowadzonej zgodnie z art. 67 dane przedsiębiorstwo zostało wyznaczone jako posiadające znaczącą pozycję rynkową na danym rynku, krajowe organy regulacyjne nakładają, stosownie do przypadku, dowolne spośród obowiązków wymienionych w art. 69–74 i art. 76 i 80. Zgodnie z zasadą proporcjonalności krajowy organ regulacyjny wybiera najmniej interwencyjny sposób podejścia do problemów zidentyfikowanych w analizie rynku.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-47" title="page-6">
      3. Krajowe organy regulacyjne nakładają obowiązki określone w art. 69–74 i art. 76 i 80 wyłącznie na przedsiębiorstwa, które zostały wyznaczone jako posiadające znaczącą pozycję rynkową zgodnie z ust. 2 niniejszego artykułu. Bez uszczerbku dla:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-48" title="page-6">
      a) art. 61 i 62;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-49" title="page-7">
      b) art. 44 oraz 17 niniejszej dyrektywy, warunku nr 7 w części D załącznika I, stosowanego na mocy art. 13 ust. 1 niniejszej dyrektywy, oraz art. 97 i 106 niniejszej dyrektywy, a także stosownych przepisów dyrektywy 2002/58/WE [Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r. dotyczącej przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej) (Dz.U. 2002, L 201, s. 37)], które nakładają obowiązki na przedsiębiorstwa inne niż te, które zostały wyznaczone jako posiadające znaczącą pozycję rynkową; lub
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-50" title="page-7">
      c) zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-51" title="page-7">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-52" title="page-7">
      4. Obowiązki nałożone zgodnie z niniejszym artykułem muszą:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-53" title="page-7">
      a) opierać się na charakterze problemu stwierdzonego przez krajowy organ regulacyjny w jego analizie rynku, w stosownych przypadkach uwzględniając identyfikację popytu ponadnarodowego na podstawie art. 66;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-54" title="page-7">
      b) być proporcjonalne z uwzględnieniem, w miarę możliwości, kosztów i korzyści;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-55" title="page-7">
      c) być uzasadnione w świetle celów określonych w art. 3 […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-56" title="page-7">
      […]”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 72 („Dostęp do obiektów inżynierii lądowej i wodnej”) stanowi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-58" title="page-7">
      „1. Krajowe organy regulacyjne mogą nałożyć na przedsiębiorstwa, zgodnie z art. 68, obowiązek uwzględnienia uzasadnionych wniosków o dostęp i użytkowanie obiektów inżynierii lądowej i wodnej, w tym, ale nie tylko, budynków, wejść do budynków, okablowania budynków, anten, wież i innych konstrukcji nośnych, słupów, masztów, kanałów kablowych, przewodów, studzienek rewizyjnych, studzienek włazowych i szafek ulicznych, jeżeli po rozważeniu analizy rynku krajowy organ regulacyjny uzna, że odmowa przyznania dostępu lub ustanowienie nieracjonalnych warunków mających podobny skutek uniemożliwiłyby powstanie trwale konkurencyjnego rynku i[ (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-6" href="#t-6">5</a>
</span>)] nie leżałyby w interesie użytkowników końcowych.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-59" title="page-7">
      2. Krajowe organy regulacyjne mogą nałożyć na przedsiębiorstwa obowiązek zapewnienia dostępu zgodnie z niniejszym artykułem, niezależnie od tego, czy według analizy rynku składniki aktywów, których dotyczy ten obowiązek, stanowią element rynku właściwego, jednak pod warunkiem, że obowiązek ten jest proporcjonalny i konieczny, aby osiągnąć cele określone w art. 3”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W art. 73 („Obowiązki związane z dostępem i użytkowaniem specyficznych elementów sieci i urządzeń towarzyszących”) wskazano:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-61" title="page-8">
      „1. Krajowy organ regulacyjny może nałożyć na przedsiębiorstwa, zgodnie z art. 68, obowiązek uwzględnienia uzasadnionych wniosków o dostęp i użytkowanie specyficznych elementów sieci oraz do urządzeń towarzyszących, w szczególności jeżeli krajowe organy regulacyjne uznają, że odmowa przyznania dostępu lub ustanowienie nierozsądnych zasad i warunków mających podobny skutek uniemożliwiłyby powstanie trwale konkurencyjnego rynku detalicznego i[ (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-7" href="#t-7">6</a>
</span>)] nie leżałyby w interesie użytkowników końcowych.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-62" title="page-8">
      […]”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Prawo krajowe. Telekommunikationsgesetz (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-8" href="#t-8">7</a>
</span>)
      </p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zgodnie z § 26:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-65" title="page-8">
      „(1) [BNetzA] może nałożyć na przedsiębiorstwo posiadające znaczącą pozycję na rynku obowiązek udzielenia innym przedsiębiorstwom dostępu, jeżeli w przeciwnym razie uniemożliwiono by powstanie trwale konkurencyjnego rynku detalicznego i nie leżałoby to w interesie użytkowników końcowych.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-66" title="page-8">
      (2) Badając, czy i jakie obowiązki udzielenia dostępu w rozumieniu ust. 1 są uzasadnione oraz czy są one proporcjonalne do celów, o których mowa w § 2, [BNetzA] sprawdza, czy
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-67" title="page-8">
      1. obowiązki, które zostały już nałożone lub które mają zostać nałożone w najbliższym czasie w rozumieniu niniejszej części bądź już zawarte lub oferowane komercyjne umowy w sprawie dostępu na odnośnym lub powiązanym rynku hurtowym oraz
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-68" title="page-8">
      2. samo nałożenie obowiązków, o których mowa w ust. 3 pkt 10,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-69" title="page-8">
      będą wystarczające do zapewnienia celów wymienionych w § 2. [BNetzA] uwzględnia przy tym w szczególności:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-70" title="page-8">
      1. techniczną i ekonomiczną opłacalność użytkowania lub instalacji konkurencyjnych urządzeń, mając na uwadze tempo rozwoju rynku oraz rodzaj danych wzajemnych połączeń lub dostępu, w tym możliwość zastosowania innych rozwiązań dotyczących dostępu do sieci;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-71" title="page-9">
      2. możliwość zapewnienia oferowanego dostępu, mając na uwadze dostępną przepustowość;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-72" title="page-9">
      3. wstępną inwestycję właściciela urządzenia, przy uwzględnieniu wszelkich poczynionych inwestycji publicznych i ryzyka związanego z inwestycją, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka związanego z inwestycjami w sieci o bardzo dużej przepustowości;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-73" title="page-9">
      4. potrzebę ochrony konkurencji w długoterminowej perspektywie, ze szczególnym uwzględnieniem efektywnej ekonomicznie konkurencji opartej na infrastrukturze oraz innowacyjnych modeli biznesowych;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-74" title="page-9">
      5. odpowiednie prawa własności intelektualnej;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-75" title="page-9">
      6. świadczenie usług w całej Unii oraz
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-76" title="page-9">
      7. oczekiwany rozwój technologiczny mający wpływ na projektowanie sieci i zarządzanie nimi.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-77" title="page-9">
      (3) Z zastrzeżeniem ust. 1 [BNetzA] może nałożyć na przedsiębiorstwa posiadające znaczącą pozycję na rynku między innymi następujące obowiązki:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-78" title="page-9">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-79" title="page-9">
      10. obowiązek zapewnienia dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej, w tym, ale nie tylko, budynków, wejść do budynków, okablowania budynków, anten, wież i innych konstrukcji nośnych, słupów, masztów, kanałów kablowych, przewodów, studzienek rewizyjnych, studzienek włazowych i szafek ulicznych, również wtedy, kiedy nie są one częścią właściwego rynku produktowego w rozumieniu § 10, pod warunkiem że nałożenie obowiązku zapewnienia dostępu jest potrzebne i odpowiednie w odniesieniu do problemu stwierdzonego w analizie rynku zgodnie z § 11.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-80" title="page-9">
      […]”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">II.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Okoliczności faktyczne, postępowanie główne i pytanie prejudycjalne</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zdaniem sądu odsyłającego Telekom Deutschland jest przedsiębiorstwem, które oferuje usługi telekomunikacyjne i w tym kontekście, w ramach zdefiniowania rynku z dnia 10 października 2019 r., zostało ono wyznaczone jako przedsiębiorstwo posiadające znaczącą pozycję na hurtowym rynku usługi lokalnego dostępu w stałej lokalizacji. Rynek dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej nie był jednak objęty definicją tego rynku (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-9" href="#t-9">8</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Decyzją z dnia 21 lipca 2022 r. (zwaną dalej „decyzją”) BNetzA nałożyła na spółkę Telekom Deutschland następujące obowiązki:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-84" title="page-10">
      „1.1. Obowiązek zapewnienia innym przedsiębiorstwom dostępu do istniejących w chwili złożenia wniosku o udzielenie dostępu kanałów kablowych oraz masztów i systemów nośnych linii napowietrznych w celu budowy i eksploatacji sieci o bardzo dużej przepustowości w stałych lokalizacjach lub dostępu do przewodu pętli lokalnej przy rozgałęźniku lub wielousługowym węźle dostępowym MSAN (pkt 1.2 lub 1.3) w ramach istniejącej przepustowości, przy czym [spółka Telekom Deutschland] może utrzymywać odpowiednią rezerwę eksploatacyjną i w pierwszej kolejności zaspokajać własne potrzeby. W zakresie, w jakim dostęp nie służy dostępowi do przewodu pętli lokalnej, obowiązek świadczenia oraz związane z nim dalsze obowiązki, o których mowa w pkt 2, 4 i 5, zaczynają znajdować zastosowanie w dniu 1 stycznia 2024 r.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-85" title="page-10">
      […]” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-10" href="#t-10">9</a>
</span>).
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">BNetzA oparła swoją decyzję na § 26 ust. 1 TKG.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W dniu 19 sierpnia 2022 r. spółka Telekom Deutschland zaskarżyła decyzję do Verwaltungsgericht Köln (sądu administracyjnego w Kolonii, Niemcy), wnosząc w szczególności o:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-88" title="page-10">
      „1. uchylenie [decyzji] […] w części w zakresie, w jakim na stronę skarżącą nakłada się następujące obowiązki:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-89" title="page-10">
      a) obowiązek zapewnienia innym przedsiębiorstwom dostępu do istniejących w chwili złożenia wniosku o udzielenie dostępu kanałów kablowych oraz masztów i systemów nośnych linii napowietrznych w celu budowy i eksploatacji sieci o bardzo dużej przepustowości w stałych lokalizacjach, o którym to obowiązku mowa w pkt 1.1 sentencji;
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-90" title="page-10">
      tytułem ewentualnym […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-91" title="page-10">
      b) obowiązek zapewnienia innym przedsiębiorstwom dostępu również do takich kanałów kablowych oraz masztów i systemów nośnych linii napowietrznych w celu budowy i eksploatacji sieci o bardzo dużej przepustowości w stałych lokalizacjach, które strona skarżąca zbudowała ostatnio w celu rozwoju swojej sieci światłowodowej dostarczającej Internet do budynku (FTTB) lub sieci światłowodowej dostarczającej Internet do gospodarstwa domowego (FTTH), o którym to obowiązku mowa w pkt 1.1 sentencji,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-92" title="page-10">
      ponadto tytułem w dalszej kolejności ewentualnym w odniesieniu do lit. a) i b)
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-93" title="page-11">
      c) obowiązek zapewnienia innym przedsiębiorstwom dostępu również do takich kanałów kablowych oraz masztów i systemów nośnych linii napowietrznych w celu budowy i eksploatacji sieci o bardzo dużej przepustowości w stałych lokalizacjach, które zostały ukończone mniej niż 7 lat temu, o którym to obowiązku mowa w pkt 1.1 sentencji;
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-94" title="page-11">
      […]”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W swojej skardze spółka Telekom Deutschland podniosła, że BNetzA powinna była ustalić, czy przesłanki określone w § 26 ust. 1 TKG (uniemożliwienie powstania trwale konkurencyjnego rynku detalicznego i naruszenie interesów użytkowników końcowych) zostały spełnione łącznie, a dopiero następnie zbadać sporne obowiązki na gruncie § 26 ust. 2 TKG (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-11" href="#t-11">10</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">BNetzA sprzeciwiła się skardze, argumentując, że przeprowadzane przez nią badanie nie ogranicza się jedynie do zweryfikowania, czy spełnione są dwie przesłanki określone w § 26 ust. 1 TKG, lecz może ona, w świetle § 26 ust. 2 TKG, w ramach wyważenia interesów uwzględnić inne aspekty (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-12" href="#t-12">11</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zdaniem sądu odsyłającego (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-13" href="#t-13">12</a>
</span>) rozstrzygnięcie postępowania głównego zależy od wykładni art. 72 i 73 EKŁE, za którą musi pójść wykładnia § 26 TKG. W jego ocenie:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">żądanie spółki Telekom Deutschland należy uwzględnić, jeżeli art. 72 i 73 EKŁE stoją na przeszkodzie uregulowaniom krajowym (lub takiej ich wykładni), zgodnie z którymi BNetzA, badając zgodność z prawem obowiązku zapewnienia dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej, może powołać się, oprócz dwóch przesłanek wskazanych w art. 72 ust. 1 EKŁE, na cele określone w art. 3 EKŁE lub, w stosownym przypadku, na inne cele;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">natomiast żądanie spółki Telekom Deutschland należy oddalić, jeżeli art. 72 i 73 EKŁE nie stoją na przeszkodzie zastosowanym przez BNetzA uregulowaniom krajowym (lub ich przyjętej wykładni).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W tym kontekście Verwaltungsgericht Köln (sąd administracyjny w Kolonii) skierował do Trybunału następujące pytanie prejudycjalne:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-101" title="page-11">
      „Czy wykładni art. 72 i 73 [EKŁE] należy dokonywać w ten sposób, że krajowe organy regulacyjne, badając, czy należy nałożyć obowiązek udzielenia dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej, które według analizy rynku nie stanowią elementu rynku właściwego,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-102" title="page-12">
      badają wyłącznie, czy nienałożenie tego obowiązku uniemożliwiłoby powstanie trwale konkurencyjnego rynku lub nie leżałoby w interesie użytkowników końcowych,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-103" title="page-12">
      czy też
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-104" title="page-12">
      przy badaniu nałożenia obowiązku udzielenia dostępu do takich obiektów poza wskazanymi przesłankami równorzędnie w ramach »zespołu celów« można uwzględnić także dalsze cele, o których mowa w art. 3 [EKŁE], oraz ewentualnie inne cele?”.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">III.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Postępowanie przed Trybunałem</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wpłynął do Trybunału w dniu 3 maja 2024 r.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Uwagi na piśmie zostały przedstawione przez spółkę Telekom Deutschland, rząd niemiecki reprezentowany przez BNetzA, rząd grecki i Komisję Europejską.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wszystkie te podmioty, z wyjątkiem rządu greckiego, stawiły się na rozprawie, która odbyła się w dniu 20 marca 2025 r.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">IV.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Analiza</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">A.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Uwagi wstępne</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">EKŁE umożliwia krajowym organom regulacyjnym nałożenie na przedsiębiorstwa takie jak Telekom Deutschland obowiązku zapewnienia innym operatorom działającym w tym sektorze (operatorom alternatywnym) dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-14" href="#t-14">13</a>
</span>) tych przedsiębiorstw (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-15" href="#t-15">14</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Nowi operatorzy alternatywni mogą w ten sposób uzyskać dostęp do istniejącej infrastruktury inżynierii lądowej i wodnej, która jest niezbędna do ich własnej realizacji sieci. Gdyby nie mieli takiego dostępu, byliby ograniczeni bardziej uciążliwymi pod względem kosztowym warunkami, ponieważ musieliby sami podjąć się budowy elementów (inżynierii lądowej i wodnej) niezbędnych do realizacji ich sieci (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-16" href="#t-16">15</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Jednym z celów leżących u podstaw ustanowienia obowiązku zapewnienia dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej jest wspieranie rozwoju zrównoważonej konkurencji między operatorami łączności elektronicznej.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">B.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Określenie ram sporu</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">BNetzA nałożyła na spółkę Telekom Deutschland obowiązek zapewnienia innym przedsiębiorstwom działającym w tym sektorze dostępu do niektórych jej obiektów inżynierii lądowej i wodnej, tak jak określono w pkt 12 niniejszej opinii. W tym celu powołała się ona, jako na podstawę prawną swojej decyzji, na § 26 ust. 3 pkt 10 (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-17" href="#t-17">16</a>
</span>) TKG.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W celu dokonania oceny, czy środek ten był uzasadniony i proporcjonalny, BNetzA przeprowadziła „analizę kryteriów oceny na podstawie § 26 TKG”. W tym celu zbadała ona, czy nałożenie obowiązku zapewnienia dostępu realizuje szeroki zespół celów, a jednocześnie jest zgodne z zasadami i kryteriami określonymi w tym artykule.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Podlegający ocenie BNetzA „zespół celów” składał się z czterech podstawowych celów:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">zapewnienie łączności oraz promowanie dostępu do sieci o bardzo dużej przepustowości i korzystania z tych sieci przez wszystkich obywateli i wszystkie przedsiębiorstwa;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">promowanie konkurencji, w szczególności konkurencji na rynku użytkowników końcowych;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">ochrona użytkowników w dziedzinie łączności elektronicznej poprzez maksymalizację korzyści dla nich pod względem ceny i jakości usług, wynikających z łączności, szerokiej dostępności i przyspieszonego wdrażania sieci o bardzo dużej przepustowości;</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">promowanie rozwoju rynku wewnętrznego Unii, w tym świadczenia usług ogólnoeuropejskich.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W odniesieniu do zasad regulacji (obiektywnych, przejrzystych, niedyskryminacyjnych i proporcjonalnych), które są wymagane przy realizacji zamierzonych celów, oraz kryteriów, które zgodnie z § 26 ust. 2 zdanie drugie TKG należy wziąć pod uwagę przy ocenie środka, BNetzA potwierdziła, że dokonała ich oceny (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-18" href="#t-18">17</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Spór leżący u podstaw odesłania prejudycjalnego ogranicza się zasadniczo do wyjaśnienia, czy dokonana przez BNetzA ocena zespołu celów, które ta wzięła pod uwagę, była prawidłowa (stanowisko BNetzA), czy też, przeciwnie, powinna ona była ona zbadać jedynie te dwa cele, o których mowa w § 26 ust. 1 TKG (stanowisko spółki Telekom Deutschland).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Złożony charakter niniejszej sprawy jest wynikiem, po pierwsze, trudności w dokonaniu wykładni § 26 TKG, który łączy w jednym przepisie treść art. 72 i 73 EKŁE. Po drugie, te same trudności dotyczą art. 72 i 73 EKŁE.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Zdaniem sądu odsyłającego wykładnia § 26 TKG w celu zapewnienia jego zgodności z prawem Unii napotyka na przeszkodę polegającą na tym, że możliwe jest dokonanie sprzecznych ze sobą wykładni przepisu krajowego (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-19" href="#t-19">18</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Trybunał nie może ingerować w debatę na temat wykładni § 26 TKG. Jego zadaniem jest jedynie wyjaśnienie w świetle pytania prejudycjalnego, w jaki sposób należy dokonywać wykładni art. 72 lub, w stosownym przypadku, art. 73 EKŁE. W tym celu może on dostarczyć sądowi odsyłającemu elementów oceny pozwalających na stwierdzenie zgodności przepisu krajowego z prawem Unii.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Sąd odsyłający stwierdza, że „do nakładania obowiązków udzielenia dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej w pierwszej kolejności zastosowanie znajduje wyłącznie przepis zawarty w art. 72 EKŁE” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-20" href="#t-20">19</a>
</span>). Następnie dodaje on, że „klucz do rozwiązania problemu prawdopodobnie stanowi art. 72 ust. 2 EKŁE” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-21" href="#t-21">20</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W rzeczywistości obie strony sporu zajmują takie samo stanowisko. Spółka Telekom Deutschland (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-22" href="#t-22">21</a>
</span>) i BNetzA (wyrażająca stanowisko rządu niemieckiego) (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-23" href="#t-23">22</a>
</span>) potwierdzają, że odpowiedź na pytanie prejudycjalne zależy od tego, jaką wykładnię art. 72 EKŁE przyjmiemy.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Podzielam zdanie sądu odsyłającego i obu stron sporu, co prowadzi mnie do przeanalizowania trudności związanych z wykładnią, jakie rodzi art. 72 ust. 2 EKŁE. Zajmę się nimi w dalszej części. Na końcu niniejszej opinii wypowiem się również na temat (braku) znaczenia art. 73 EKŁE dla rozstrzygnięcia sporu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">C.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Znaczenie, jakie ma w niniejszym przypadku art. 72 ust. 2 EKŁE</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Moim zdaniem uwagi niektórych uczestników postępowania prejudycjalnego wykraczają poza specyfikę rozpatrywanej sprawy, biorąc pod uwagę ich poziom abstrakcji.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W szczególności uważam, że nie zwrócono należytej uwagi na dwie istotne okoliczności niniejszej sprawy: po pierwsze, spółka Telekom Deutschland jest przedsiębiorstwem posiadającym znaczącą pozycję na danym regulowanym rynku łączności elektronicznej (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-24" href="#t-24">23</a>
</span>); po drugie, obiekty inżynierii lądowej i wodnej, do których udziela się dostępu, nie stanowią części „rynku właściwego” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-25" href="#t-25">24</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W tym kontekście odpowiedź na pytanie prejudycjalne znajduje się w art. 72 ust. 2 EKŁE oraz, jak twierdzi rząd niemiecki (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-26" href="#t-26">25</a>
</span>), w art. 68 ust. 4 lit. c) tego kodeksu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 72 EKŁE – zatytułowany „Dostęp do obiektów inżynierii lądowej i wodnej” – stanowi w ust. 2, że „[k]rajowe organy regulacyjne mogą nałożyć na przedsiębiorstwa obowiązek zapewnienia dostępu zgodnie z niniejszym artykułem, niezależnie od tego, czy […] składniki aktywów, których dotyczy ten obowiązek, stanowią element rynku właściwego” (podkreślenie moje).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Przepis ten znajduje potwierdzenie w zaleceniu [Komisji] 2020/2245, które ma następujące brzmienie: „art. 72 [EKŁE] pozwala krajowym organom regulacyjnym wprowadzić samodzielny środek naprawczy w postaci dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej na dowolnym właściwym rynku hurtowym. Taki obowiązek zapewnienia dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej może być uzasadniony niezależnie od tego, czy infrastruktura fizyczna, do której udziela się dostępu, stanowi część regulowanego rynku właściwego […]” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-27" href="#t-27">26</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Tymczasem, jak już wskazałem:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">odesłanie prejudycjalne dotyczy właśnie „obowiązku udzielenia dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej, które według analizy rynku nie stanowią elementu rynku właściwego” (pytanie prejudycjalne akapit pierwszy, podkreślenie moje);</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">operator, na którego nałożono taki obowiązek udzielenia dostępu, posiada znaczącą pozycję na hurtowym rynku usługi lokalnego dostępu w stałej lokalizacji; ze względu na ten status należy nałożyć na niego obowiązki określone w rozdziale IV („Środki naprawcze dotyczące dostępu nałożone na przedsiębiorstwa o znaczącej pozycji rynkowej”) tytułu II („Dostęp”) części II („Sieci”) EKŁE, zawierającym art. 68–82.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Pragnę powtórzyć, że art. 72 ust. 2 EKŁE przewiduje sposób traktowania prawnego obowiązku udzielenia dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej, które nie stanowią elementu rynku właściwego, lecz należą do przedsiębiorstwa posiadającego znaczącą pozycję rynkową. Jeżeli występują obie okoliczności, przepis ten upoważnia krajowy organ regulacyjny do nałożenia obowiązku zapewnienia dostępu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W braku przepisu takiego jak art. 72 ust. 2 EKŁE obiekty inżynierii lądowej i wodnej będące przedmiotem sporu w niniejszej sprawie nie są objęte zakresem stosowania obowiązków zapewnienia dostępu w zakresie, w jakim nie stanowią one elementu rynku właściwego. Przedsiębiorstwa łączności elektronicznej, będące właścicielami takich obiektów inżynierii lądowej i wodnej, mogą, ale nie muszą, zapewnić osobom trzecim dostęp do nich, kierując się wyłącznie swoją polityką handlową.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Artykuł 72 ust. 2 EKŁE umożliwia zatem nałożenie obowiązku zapewnienia dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej (przewidzianych w art. 72 ust. 1) w odniesieniu do składników aktywów, które nie stanowią elementu rynku właściwego. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Przy powyższych założeniach następnym krokiem jest ustalenie, dlaczego art. 72 ust. 2 EKŁE stanowi, że nałożony obowiązek zapewnienia dostępu musi być „proporcjonalny i konieczny, aby osiągnąć cele określone w art. 3” EKŁE. Czy chodzi jedynie o powtórzenie, czy też przepis ten posiada własne znaczenie?</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Regulując w sposób ogólny nakładanie obowiązków, które następnie są doprecyzowane między innymi w art. 72 i 73 EKŁE, art. 68 ust. 4 lit. c) tego kodeksu stanowi, że obowiązki te muszą „być uzasadnione w świetle celów określonych w art. 3”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W związku z tym, na mocy wyraźnego upoważnienia zawartego w art. 68 EKŁE, krajowe organy regulacyjne są upoważnione do nakładania wszystkich obowiązków „określonych w art. 69–74 oraz 76–81”, jeżeli ich nałożenie może być uzasadnione w świetle celów określonych w art. 3 EKŁE. Ponadto cele te są wymienione w tym ostatnim artykule „w przypadkowej kolejności” (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-28" href="#t-28">27</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Moim zdaniem z założenia tego wynika – bez potrzeby przedstawiania dalszych rozważań – że obowiązki zapewnienia dostępu, o których mowa w art. 72 ust. 2 EKŁE, mogą same w sobie być uzasadnione celami określonymi w art. 3 EKŁE (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-29" href="#t-29">28</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">49.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Innymi słowy, (wyjątkowe) objęcie zakresem stosowania EKŁE, na mocy art. 72 ust. 2, dostępu do obiektu inżynierii lądowej i wodnej, który nie stanowi elementu rynku właściwego, byłoby wystarczające, aby (również wyjątkowo) uzależnić dostęp do tego obiektu inżynierii lądowej i wodnej od tych samych warunków, które regulują dostęp do obiektu inżynierii lądowej i wodnej objętego zakresem EKŁE.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">50.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Jeśli w art. 72 ust. 2 EKŁE wyraźnie wskazano, że obowiązek jest „proporcjonalny i konieczny, aby osiągnąć cele określone w art. 3”, to moim zdaniem jest tak dlatego, że wystarczy, aby ten podwójny wymóg (konieczność i proporcjonalność) został spełniony, gdy obiekt inżynierii lądowej i wodnej, w odniesieniu do którego nałożono obowiązek zapewnienia dostępu, nie stanowi elementu rynku właściwego.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">51.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Nie jest to zatem zbędna wzmianka (pragnę podkreślić, że osiągnięcie celów określonych w art. 3 EKŁE jest wymagane w odniesieniu do wszystkich obowiązków zapewnienia dostępu), lecz wzmianka ograniczająca: możliwość nałożenia obowiązku zapewnienia dostępu do obiektu inżynierii lądowej i wodnej, który nie jest objęty zakresem stosowania EKŁE, zależy od tego, czy obowiązek ten jest objęty zakresem przepisu szczególnego, takiego jak art. 72 ust. 2 EKŁE.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">52.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Różnica między tymi dwoma ustępami art. 72 EKŁE polega jedynie na stopniowaniu regulacji; obie przesłanki przewidziane w ust. 1 również zmierzają do osiągnięcia niektórych celów określonych w art. 3 EKŁE:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">uniknięcie uniemożliwienia „powstani[a] trwale konkurencyjnego rynku” (art. 72 ust. 1 EKŁE) odpowiada celowi polegającemu na promowaniu konkurencji [art. 3 ust. 2 lit. b) EKŁE] lub przyczynianiu się do rozwoju rynku wewnętrznego [art. 3 ust. 2 lit. c) EKŁE];</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">ochrona „interes[ów] użytkowników końcowych” (art. 72 ust. 1 EKŁE) pokrywa się z celem, jakim jest „wspieranie interesów obywateli Unii” [art. 3 ust. 2 lit. d) EKŁE].</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">53.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Moim zdaniem jest to powód, dla którego rozbieżności między niemiecką wersją art. 72 ust. 1 EKŁE a innymi wersjami językowymi w odniesieniu do spójnika („i”/„albo”), który koordynuje dwa cele wymienione w ostatnim wierszu tego ustępu, nie mają ostatecznie znaczenia (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-30" href="#t-30">29</a>
</span>).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">54.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Niezależnie od tego, że wszystko wydaje się wskazywać, jak zauważa Komisja, na błąd redakcyjny (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-31" href="#t-31">30</a>
</span>), nie zmienia to faktu, że są to cele tak ściśle ze sobą powiązane, że praktycznie spajają się w jedno. Ostatecznie w interesie użytkownika końcowego jest to, aby zapobiec uniemożliwieniu powstania trwale konkurencyjnego rynku.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">55.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W każdym razie, nawet gdyby – na potrzeby dyskusji – te dwa cele zostały sformułowane alternatywnie w art. 72 ust. 1 EKŁE, w istocie występują one łącznie w wykazie celów ogólnych zawartym w art. 3 EKŁE (rozwój rynku wewnętrznego i wspieranie interesów obywateli).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">56.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Decydujące znaczenie ma to, że art. 72 ust. 2 EKŁE umożliwia krajowemu organowi regulacyjnemu nałożenie obowiązku zapewnienia dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej, jeżeli obowiązek ten jest „proporcjonalny i konieczny, aby osiągnąć cele określone w art. 3”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">57.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ponadto, jak podkreśliła Komisja na rozprawie, przy ocenie konieczności i proporcjonalności środka polegającego na nałożeniu obowiązku zapewnienia dostępu BNetzA wzięła już pod uwagę, że brak takiego środka wiązałby się ze szkodą dla użytkowników końcowych i uniemożliwiałby rozwój trwale konkurencyjnego rynku (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-32" href="#t-32">31</a>
</span>). Nie ma znaczenia, że jej ocena tych dwóch celów została dokonana w kategoriach pozytywnych, nie zaś przy użyciu brzmienia § 26 ust. 1 TKG (które odpowiada, z pewnymi niewielkimi zmianami, brzmieniu art. 72 ust. 1 EKŁE).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">58.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Podsumowując, w odpowiedzi na pytanie sądu odsyłającego należy stwierdzić, że: a) nałożenie spornego obowiązku wchodzi w zakres zastosowania art. 72 ust. 2 EKŁE; oraz b) zgodnie z tym przepisem takie nałożenie obowiązku może być uzasadnione, jeżeli jest to konieczne i proporcjonalne do osiągnięcia celów określonych w art. 3 EKŁE.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">59.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy zgodnie z posiadanymi przez niego informacjami ocena dokonana przez BNetzA – która nałożyła na spółkę Telekom Deutschland obowiązek zapewnienia dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej na tej podstawie, że obowiązek ten był konieczny i proporcjonalny w świetle zespołu celów określonych w art. 3 EKŁE – była prawidłowa.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">D.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Czy art. 73 EKŁE ma znaczenie w niniejszej sprawie?</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">60.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Sąd odsyłający, podkreśliwszy, że jego zdaniem w niniejszej sprawie „zastosowanie znajduje wyłącznie przepis” art. 72 EKŁE, rozważa hipotezę, w której zastosowanie miałby art. 73 tego kodeksu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">61.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Gdyby tak było, powstałyby trzy „problemy”: a) rozbieżność między wersjami językowymi tego przepisu w odniesieniu do włączenia lub usunięcia wyrażenia „w szczególności” w jego ust. 1; b) tak zwane „kryterium wystarczalności” przy wyważaniu interesów, o których mowa w jego ust. 2; oraz c) związek, jak zachodzi między art. 73 a art. 68 EKŁE.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">62.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wydaje mi się, że nie ma potrzeby analizowania tych „problemów”, skoro w świetle okoliczności niniejszej sprawy art. 73 EKŁE po prostu nie ma zastosowania. Zarówno spółka Telekom Deutschland, jak i rząd niemiecki, reprezentowany przez BNetzA, potwierdzili to na rozprawie. Ze swej strony na rozprawie Komisja argumentowała również, że przepisem mającym kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu jest art. 72, nie zaś art. 73 EKŁE.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">V.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Wniosek</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">63.</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">W świetle powyższego proponuję, aby Trybunał odpowiedział Verwaltungsgericht Köln (sądowi administracyjnemu w Kolonii, Niemcy) w następujący sposób:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-165" title="page-20">
      Artykuł 72 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972 z dnia 11 grudnia 2018 r. ustanawiającej Europejski kodeks łączności elektronicznej
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-166" title="page-20">
      należy interpretować w ten sposób, że:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-167" title="page-20">
      obejmuje on nałożenie obowiązków zapewnienia dostępu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej, które nie stanowią elementu rynku właściwego, pod warunkiem że obowiązki te są konieczne i proporcjonalne do osiągnięcia ogólnych celów określonych w art. 3 tej dyrektywy.
    </p>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">1</a>
</span>) Język oryginału: hiszpański.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-2" href="#c-2">i</a>
</span>) Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-3" href="#c-3">2</a>
</span>) Bundesnetzagentur für Elektrizität, Gas, Telekommunikation, Post und Eisenbahn (federalna agencja ds. sieci energii elektrycznej, gazu, telekomunikacji, poczty i kolei, Niemcy; zwana dalej „BNetzA”).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-4" href="#c-4">3</a>
</span>) W przedmiocie pojęcia „inżynierii lądowej i wodnej” lub „obiektów inżynierii lądowej i wodnej” zob. przypis 13 do niniejszej opinii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-5" href="#c-5">4</a>
</span>) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia 2018 r. ustanawiająca Europejski kodeks łączności elektronicznej (Dz.U. 2018, L 321, s. 36); zwana dalej „EKŁE”. W drodze tego kodeksu dokonano przekształcenia między innymi dyrektywy 2002/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie dostępu do sieci łączności elektronicznej i urządzeń towarzyszących oraz wzajemnych połączeń (dyrektywa o dostępie) (Dz.U. 2002, L 108, s. 7), w brzmieniu zmienionym dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/140 z dnia 25 listopada 2009 r. (Dz.U. 2009, L 337, s. 37).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-6" href="#c-6">5</a>
</span>) Niemiecka wersja tego przepisu, w odróżnieniu od innych wersji językowych, nie zawiera spójnika łącznego „i”, lecz spójnik rozłączny „albo” („oder”).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-7" href="#c-7">6</a>
</span>) Niemiecka wersja tego przepisu, w odróżnieniu od innych wersji językowych, nie zawiera spójnika łącznego „i”, lecz spójnik rozłączny „albo” („oder”).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-8" href="#c-8">7</a>
</span>) Ustawa o telekomunikacji z dnia 23 czerwca 2021 r. (BGBl. I 2021, s. 1858) w brzmieniu z dnia 10 września 2021 r., zmienionym ustawą z dnia 20 lipca 2022 r. (BGBl. I 2022, s. 1166) (zwana dalej „TKG”).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-9" href="#c-9">8</a>
</span>) Strona 5 niemieckiego oryginału postanowienia odsyłającego.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-10" href="#c-10">9</a>
</span>) Sentencja decyzji zawiera pkt 1.2, który, jak potwierdziła spółka Telekom Deutschland na rozprawie, nie został zakwestionowany przed sądem odsyłającym.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-11" href="#c-11">10</a>
</span>) Strona 9 niemieckiego oryginału postanowienia odsyłającego.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-12" href="#c-12">11</a>
</span>) Strona 10 niemieckiego oryginału postanowienia odsyłającego.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-13" href="#c-13">12</a>
</span>) Strona 12 niemieckiego oryginału postanowienia odsyłającego.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-14" href="#c-14">13</a>
</span>) EKŁE nie definiuje „inżynierii lądowej i wodnej” ani „obiektów inżynierii lądowej i wodnej”. W art. 72 EKŁE wymieniono w sposób niewyczerpujący, jakie elementy stanowią część „inżynierii lądowej i wodnej” dla celów zapewnienia dostępu. W niektórych wersjach językowych użyto w tytule art. 72 terminów „obra civil” (język hiszpański), „génie civil” (język francuski), „civil engineering” (język angielski), „bauliche Anlagen” (język niemiecki), natomiast w innych użyto wyrażeń „ativos de engenharia civil” (język portugalski) lub „infrastrutture di ingenieria civile” (język włoski). W odniesieniu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej, o których mowa w motywie 187 EKŁE, wyrażenie to pojawia się w niektórych wersjach tego motywu [„activos de obra civil” (język hiszpański), „actifs de génie civil” (język francuski), „civil engineering assets” (język angielski), „ativos de engenharia civil” (język portugalski)], ale nie w innych [„infrastrutture civili” (język włoski), „bauliche Anlagen” (język niemiecki)].</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-15" href="#c-15">14</a>
</span>) W ramach niniejszego odesłania prejudycjalnego nie chodzi o ustalenie, czy nałożony na spółkę Telekom Deutschland obowiązek zapewnienia dostępu do jej obiektów inżynierii lądowej i wodnej obejmuje jedynie infrastrukturę pasywną, którą spółka ta posiada, czy także infrastrukturę, z której operator ten może korzystać z różnych tytułów, niezależnie od tego, czy stanowi ona własność publiczną, czy prywatną. BNetzA oświadczyła na rozprawie, że obiektami inżynierii lądowej i wodnej, na które rozciąga się obowiązek zapewnienia dostępu, są obiekty, z których korzysta spółka Telekom Deutschland.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-16" href="#c-16">15</a>
</span>) W motywie 187 EKŁE podkreślono znaczenie tego sposobu dostępu: „[o]biekty inżynierii cywilnej, w których można realizować sieci łączności elektronicznej, mają zasadnicze znaczenie dla udanego uruchamiania nowych sieci, ze względu na wysoki koszt duplikacji sieci oraz znaczne oszczędności, jakich można dokonać, kiedy można je ponownie wykorzystać. Dlatego […] konieczny jest specjalny środek naprawczy w sytuacji, gdy obiekty inżynierii cywilnej stanowią własność przedsiębiorstwa wyznaczonego jako posiadającego znaczącą pozycję rynkową […]”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-17" href="#c-17">16</a>
</span>) Na rozprawie BNetzA wskazała w odpowiedzi na pytanie Trybunału, że zastosowała w szczególności § 26 ust. 3 pkt 10 TKG.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-18" href="#c-18">17</a>
</span>) W szczególności BNetzA odniosła się do następujących czynników, które były wystarczające do zapewnienia realizacji celów określonych w § 2 TKG: technicznej i ekonomicznej opłacalności użytkowania lub instalacji konkurencyjnych urządzeń, mając na uwadze tempo rozwoju rynku; obowiązków nałożonych już na mocy TKG lub już zawartych lub oferowanych komercyjnych umów w sprawie dostępu na właściwym lub powiązanym rynku hurtowym oraz samego nałożenia obowiązków zapewnienia dostępu w odniesieniu do kanałów kablowych oraz masztów i systemów nośnych linii napowietrznych. BNetzA dodała, że wzięła pod uwagę prawa podstawowe do swobodnego wyboru zawodu i ochrony własności zainteresowanych osób.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-19" href="#c-19">18</a>
</span>) Postanowienie odsyłające obejmuje rozważania dotyczące treści § 26 TKG oraz prac legislacyjnych nad tym przepisem w Niemczech, który „nasuwa więcej pytań, niż daje odpowiedzi”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-20" href="#c-20">19</a>
</span>) Strona 14 niemieckiego oryginału postanowienia odsyłającego.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-21" href="#c-21">20</a>
</span>) Strona 16 niemieckiego oryginału postanowienia odsyłającego.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-22" href="#c-22">21</a>
</span>) W swoich uwagach na piśmie (pkt 17) spółka Telekom Deutschland twierdzi, że odpowiedź na pytanie prejudycjalne zależy od ustalenia, czy przewidziana w art. 72 ust. 1 EKŁE przesłanka stanowi „przesłankę autonomiczną”, dodatkową w stosunku do wyważenia zespołu celów wymaganego na mocy art. 68 EKŁE.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-23" href="#c-23">22</a>
</span>) Punkt 13 uwag na piśmie rządu niemieckiego. Na rozprawie wyraźnie zajął on to samo stanowisko.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-24" href="#c-24">23</a>
</span>) Chodzi o hurtowy rynek usługi lokalnego dostępu w stałej lokalizacji. Jego kwalifikacja jako rynku regulowanego („rynek 1”) została zawarta w załączniku do zalecenia Komisji (UE) 2020/2245 z dnia 18 grudnia 2020 r. w sprawie rynków właściwych w zakresie produktów i usług telekomunikacyjnych w sektorze łączności elektronicznej podlegających regulacji ex ante zgodnie z dyrektywą [2018/1972] (Dz.U. 2020, L 439, s. 23).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-25" href="#c-25">24</a>
</span>) Obie okoliczności zostały przedstawione w postanowieniu odsyłającym. W szczególności druga z nich znajduje się w samej treści pytania prejudycjalnego.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-26" href="#c-26">25</a>
</span>) Punkt 13 in fine uwag na piśmie rządu niemieckiego.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-27" href="#c-27">26</a>
</span>) Motyw 28 zalecenia 2020/2245. W motywie 27 tego zalecenia wyjaśniono, że Komisja „[…] rozważyła zasadność włączenia do niniejszego zalecenia odrębnego rynku usługi dostępu do infrastruktury fizycznej. Ponieważ jednak istnieją znaczne różnice w topologii sieci, powszechnej dostępności kanałów oraz poziomie zapotrzebowania na dostęp do kanałów i słupów w całej Unii, Komisja stwierdziła, że na poziomie Unii nie można obecnie określić odrębnego rynku usługi dostępu do infrastruktury fizycznej, a zatem nie należy umieszczać takiego rynku w wykazie rynków podlegających regulacji ex ante”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-28" href="#c-28">27</a>
</span>) Przypominam, że poza trzema ogólnymi celami, jakimi są promowanie konkurencji, przyczynianie się do rozwoju rynku wewnętrznego i wspieranie interesów użytkowników końcowych, w art. 3 EKŁE uwzględniono, na tym samym poziomie hierarchii, cele polegające na promowaniu łączności oraz dostępu do sieci o bardzo dużej przepustowości, z korzyścią dla wszystkich osób i przedsiębiorstw w Unii.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-29" href="#c-29">28</a>
</span>) W wyroku z dnia 17 listopada 2022 r., TOYA (C‑243/21, EU:C:2022:889), Trybunał stwierdził, że „praktyka […] polegająca na ustaleniu ex ante minimalnych warunków dostępu do infrastruktury technicznej operatora sieci, bez związku z jakimkolwiek konkretnym sporem i bez uprzedniego stwierdzenia, że operator ten posiada znaczącą pozycję rynkową, może przyczynić się do osiągnięcia ogólnego celu dyrektywy [Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/61/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie środków mających na celu zmniejszenie kosztów realizacji szybkich sieci łączności elektronicznej (Dz.U. 2014, L 155, s. 1),] ponieważ promuje i ułatwia wspólne korzystanie z istniejącej infrastruktury technicznej” (pkt 55). Trybunał dodał, że „[…] taka praktyka służy też realizacji głównych celów określonych w dyrektywie o dostępie i dyrektywie ramowej. W istocie w zakresie, w jakim promuje ona i ułatwia wspólne korzystanie z istniejącej infrastruktury technicznej, wspomniana praktyka służy powstaniu zrównoważonej konkurencji, wzmocnieniu interoperacyjności usług łączności elektronicznej, rozwojowi rynku wewnętrznego w tym sektorze oraz wspieraniu interesów obywateli i konsumentów Unii, stanowiącym cele ustanowione w szczególności w art. 8 ust. 2–4 dyrektywy ramowej i w art. 1 ust. 1 dyrektywy o dostępie” (pkt 56).</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-30" href="#c-30">29</a>
</span>) Rozbieżność ta (powtórzona w niemieckiej wersji art. 73 ust. 1 EKŁE) nie pojawia się jednak w brzmieniu § 26 ust. 1 TKG, w którym użyto spójnika łącznego „i”.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-31" href="#c-31">30</a>
</span>) W większości wersji, które miałem możliwość porównać, użyto spójnika łącznego.</p>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-32" href="#c-32">31</a>
</span>) Zobacz pkt 27 niniejszej opinii.</p>
</body>
</html>
