<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-631/17</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62017CC0631</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:10">EU:C:2019:10</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>12</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>12</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">opinia G. Pitruzzelli – sprawa C‑631/17</HT></P><P><HT TYPE="SC">Inspecteur van de Belastingdienst</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Opinia rzecznika generalnego</HT></P><P><HT TYPE="UC">Giovanniego Pitruzzelli</HT></P><P>przedstawiona w dniu <DATE ISO="20190110">10 stycznia 2019 r.</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Język oryginału: włoski.</P></NOTE></P></TI><STI><P><HT TYPE="BOLD">Sprawa C‑631/17</HT></P><P>SF</P><P>przeciwko</P><P>Inspecteur van de Belastingdienst</P><P><HT TYPE="NORMAL">[wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Hoge Raad der Nederlanden (sąd najwyższy Niderlandów)]</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN=""><KEYWORD>Odesłanie prejudycjalne</KEYWORD><KEYWORD>Zabezpieczenie społeczne pracowników migrujących</KEYWORD><KEYWORD>Rozporządzenie (WE) nr 883/2004</KEYWORD><KEYWORD>Artykuł 11 ust. 3 lit. e)</KEYWORD><KEYWORD>Obywatel państwa członkowskiego zatrudniony jako marynarz na pokładzie statku pływającego pod banderą państwa trzeciego</KEYWORD><KEYWORD>Pracodawca mający siedzibę w państwie innym niż państwo miejsca zamieszkania pracownika</KEYWORD><KEYWORD>Zakres podmiotowy stosowania rozporządzenia</KEYWORD><KEYWORD>Ustalenie ustawodawstwa mającego zastosowanie</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Czy art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia <DATE ISO="20040429">29 kwietnia 2004 r.</DATE> w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="166" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2004">Dz.U. 2004, L 166, s. 1</REF.DOC.OJ>; zwane dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0001" REF.END="QE0001"/>rozporządzeniem nr 883/2004<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/>).</P></NOTE> należy uznać za przepis zamykający ustanowiony w tym rozporządzeniu system norm określających ustawodawstwo mające zastosowanie (norm kolizyjnych) w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, który to przepis stosuje się do każdej sytuacji, do której rozporządzenie nie odnosi się wprost, czy też ma on bardziej ograniczony zakres i stosuje się go wyłącznie do osób nieaktywnych zawodowo?</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Tak zasadniczo brzmi pytanie, na jakie Trybunał musi udzielić odpowiedzi w niniejszej sprawie, która dotyczy wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonego przez Hoge Raad der Nederlanden (sąd najwyższy Niderlandów) w ramach sporu między z jednej strony obywatelem Łotwy mającym miejsce zamieszkania na Łotwie, zatrudnionym na krótki okres przez spółkę z siedzibą w Niderlandach na pokładzie statku pływającego pod banderą państwa trzeciego, który w rozpatrywanym okresie znajdował się poza terytorium Unii, a z drugiej strony niderlandzkimi organami podatkowymi, które żądają opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne za wspomniany okres zatrudnienia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>Niniejsza sprawa stwarza sposobność, aby Trybunał po raz pierwszy dokonał wykładni przepisu art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004, będącego nowym przepisem, który nie istniał w poprzednim rozporządzeniu nr 1408/71<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia <DATE ISO="19710614">14 czerwca 1971 r.</DATE> w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (zwane dalej <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0002" REF.END="QE0002"/>rozporządzeniem nr 1408/71<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>). Rozporządzenie to zostało uchylone rozporządzeniem nr 883/2004 ze skutkiem od dnia <DATE ISO="20100501">1 maja 2010 r.</DATE></P></NOTE>. Wyrok, który Trybunał wyda w niniejszej sprawie, będzie miał pewne znaczenie dla określenia systemu norm kolizyjnych przewidzianych w rozporządzeniu nr 883/2004.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="2"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Ramy prawne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>Artykuł 11 rozporządzenia nr 883/2004, będący pierwszym artykułem w ramach tytułu II, zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0003" REF.END="QE0003"/>Zasady ogólne<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/>, stanowi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="011.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0004" REF.END="QE0004"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>Osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego. Ustawodawstwo takie [to] określane jest zgodnie z przepisami niniejszego tytułu.</ALINEA><ALINEA>[…]</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="011.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA><P>Zgodnie z przepisami art. 12 do 16:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>osoba wykonująca w państwie członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>urzędnik służby cywilnej podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, jakiemu podlega zatrudniająca go administracja;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>osoba otrzymująca zasiłek dla bezrobotnych zgodnie z przepisami art. 65 na podstawie ustawodawstwa państwa członkowskiego zamieszkania podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>osoba powołana lub odwołana ze służby w siłach zbrojnych lub służby cywilnej w państwie członkowskim podlega ustawodawstwu tego państwa członkowskiego;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>e)</NO.P><TXT>każda inna osoba, do której nie mają zastosowania przepisy lit. a) do d) podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania, bez uszczerbku dla innych przepisów niniejszego rozporządzenia gwarantujących jej świadczenia na podstawie ustawodawstwa jednego lub kilku innych państw członkowskich.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="011.004"><NO.PARAG>4.</NO.PARAG><ALINEA>Do celów stosowania przepisów niniejszego tytułu praca najemna lub praca na własny rachunek wykonywana normalnie na pokładzie statku na morzu pod banderą państwa członkowskiego uważana jest za pracę wykonywaną w tym państwie członkowskim. Jednakże osoba zatrudniona na pokładzie statku pod banderą państwa członkowskiego, a otrzymująca wynagrodzenie za taką pracę od przedsiębiorstwa lub osoby, których siedziba lub miejsce prowadzenia działalności są w innym państwie członkowskim, podlega ustawodawstwu tego ostatniego państwa członkowskiego, jeżeli zamieszkuje w tym państwie. Do celów stosowania wspomnianego ustawodawstwa przedsiębiorstwo lub osoba wypłacająca wynagrodzenie uważana jest za pracodawcę.</ALINEA></PARAG><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>.</P></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Okoliczności faktyczne, postępowanie główne i pytanie prejudycjalne</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>W okresie od <DATE ISO="20130813">13 sierpnia 2013 r.</DATE> do <DATE ISO="20131231">31 grudnia 2013 r.</DATE> SF, obywatel Łotwy mający miejsce zamieszkania na Łotwie, był zatrudniony przez spółkę Oceanwide Offshore Services B.V. z siedzibą w Niderlandach.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>W okresie tym SF wykonywał pracę marynarza jako steward na pokładzie statku pływającego pod banderą Bahamów, który w rozpatrywanym okresie znajdował się na niemieckiej części szelfu kontynentalnego Morza Północnego.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="3"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>W odniesieniu do okresu zatrudnienia SF w spółce Oceanwide Offshore Services B.V. niderlandzkie organy podatkowe, a konkretnie Inspecteur van de Belastingdienst (inspektor skarbowy), wydały wobec SF decyzję ustalającą wymiar podatku dotyczącą opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>Ponieważ SF uznał, że nie podlega niderlandzkiemu systemowi zabezpieczenia społecznego, wniósł skargę na decyzję niderlandzkich organów podatkowych do Rechtbank Zeeland-West-Brabant (sądu rejonowego dla Zelandii – Zachodniej Brabancji, Niderlandy).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>Sąd ten postanowił natomiast zwrócić się z określonymi pytaniami prawnymi do Hoge Raad (sądu najwyższego) w celu ustalenia ustawodawstwa mającego zastosowanie do sytuacji SF na mocy rozporządzenia nr 883/2004.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>Hoge Raad (sąd najwyższy), sąd odsyłający, wychodzi z założenia, że zarówno SF, jak i jego stosunek pracy są objęte zakresem stosowania rozporządzenia nr 883/2004 oraz że nie można przyjąć, że działalność, którą SF wykonywał zawodowo w rozpatrywanym okresie, była wykonywana na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający uważa, że skoro do sytuacji, w jakiej znajduje się SF, nie ma zastosowania żaden inny przepis rozporządzenia nr 883/2004, to sytuacja ta jest objęta zakresem zastosowania art. 11 ust. 3 lit. e) powyższego rozporządzenia, oraz że w związku z tym prawem właściwym w niniejszej sprawie jest prawo państwa członkowskiego miejsca zamieszkania zainteresowanego, czyli prawo łotewskie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający wskazuje jednak, że w postępowaniu przed nim twierdzono, iż do sytuacji SF zastosowanie ma art. 11 ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 883/2004 w związku z ust. 4 tego artykułu. Sąd ten zauważa, że w przypadku, gdyby wspomniane przepisy prawne znajdowały zastosowanie, prawem właściwym dla sytuacji SF byłoby prawo państwa, w którym ma siedzibę pracodawca, czyli prawo niderlandzkie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>W związku z powyższym, ze względu na wątpliwości co do słuszności własnego stanowiska, Hoge Raad (sąd najwyższy) przedłożył Trybunałowi następujące pytanie prejudycjalne:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0005" REF.END="QE0005"/>Jakie jest prawo właściwe na podstawie rozporządzenia nr 883/2004, w sytuacji gdy zainteresowany a) ma miejsce zamieszkania na Łotwie, b) posiada obywatelstwo łotewskie, c) jest zatrudniony przez pracodawcę mającego siedzibę w Niderlandach, d) pracuje jako marynarz, e) świadczy pracę na pokładzie statku pływającego pod banderą Bahamów oraz f) wykonuje tę działalność zawodową poza terytorium Unii Europejskiej?<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Postępowanie przed Trybunałem</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>Postanowienie odsyłające wpłynęło do sekretariatu Trybunału w dniu <DATE ISO="20171109">9 listopada 2017 r.</DATE> Uwagi na piśmie złożyli SF, rządy grecki, polski i niderlandzki oraz Komisja Europejska. W rozprawie w dniu <DATE ISO="20181108">8 listopada 2018 r.</DATE> udział wzięli SF, rządy grecki i niderlandzki oraz Komisja.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="4"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Analiza prawna</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Uwagi wstępne</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>W swoim pytaniu prejudycjalnym sąd odsyłający zasadniczo zwraca się do Trybunału o wyjaśnienie, jakie ustawodawstwo ma zastosowanie na podstawie rozporządzenia nr 883/2004 do sytuacji takiej jak dotycząca zainteresowanego w postępowaniu głównym, który ma miejsce zamieszkania w swoim państwie członkowskim i który był zatrudniony u pracodawcy mającego siedzibę w innym państwie członkowskim w charakterze marynarza na pokładzie statku pływającego pod banderą państwa trzeciego, który to statek w rozpatrywanym okresie znajdował się poza terytorium Unii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>Istnieją dwa przeciwstawne stanowiska w tej kwestii.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Zgodnie z pierwszym stanowiskiem, z którym zgadza się sam sąd odsyłający, rząd grecki i rząd polski, a także SF, do SF, ze względu na to, że jego sytuacja nie podlega żadnym innym przepisom rozporządzenia nr 883/2004, stosuje się przepis domykający zawarty w art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004. W związku z tym zainteresowany podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego miejsca zamieszkania.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Natomiast zgodnie z drugim stanowiskiem, wyrażonym przez Komisję i rząd niderlandzki, przepis art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 stosuje się jedynie do osób nieaktywnych zawodowo, a zatem nie ma on zastosowania do sytuacji takiej jak sytuacja SF, który w odnośnym okresie był zatrudniony. Na mocy przepisów tytułu II rozporządzenia nr 883/2004, zgodnie z ich wykładnią dokonaną w świetle orzecznictwa Trybunału<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Odesłanie w szczególności do wyroków: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19940629">29 czerwca 1994 r.</DATE>, <NAME.CASE>Aldewereld</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑60/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:271">EU:C:1994:271</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150319">19 marca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑266/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:188">EU:C:2015:188</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>, do sytuacji takiej jak sytuacja SF zastosowanie ma raczej ustawodawstwo państwa członkowskiego, w którym ma siedzibę pracodawca zainteresowanego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Aby udzielić odpowiedzi na pytanie postawione przez sąd odsyłający, Trybunał musi zatem określić zakres art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004. Moim zdaniem w tym celu należy rozpocząć od analizy tego przepisu w ramach systematyki rozporządzenia nr 883/2004, w świetle zasad wypracowanych w orzecznictwie Trybunału w tej dziedzinie, a następnie, na podstawie wspomnianej analizy, określić zakres stosowania owego przepisu.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Przepis art. 11 ust. 3 lit. e) w systematyce rozporządzenia nr 883/2004</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Jak Trybunał kilkakrotnie miał okazję stwierdzić, przedmiotem rozporządzenia nr 883/2004, które zmieniło i uprościło zasady zawarte w rozporządzeniu nr 1408/71, przy zachowaniu tego samego celu, jest koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich dla zapewnienia skutecznego korzystania ze swobody przepływu osób<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Zobacz motywy 1, 3, 4 i 45 rozporządzenia nr 883/2004. Zobacz także wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160614">14 czerwca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Zjednoczone Królestwo</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑308/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:436">EU:C:2016:436</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0067">67</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180321">21 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Klein Schiphorst</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑551/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:200">EU:C:2018:200</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Rozporządzenie to nie ustanawia wspólnego systemu zabezpieczenia społecznego, lecz pozwala na współistnienie odrębnych systemów krajowych<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>Wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160614">14 czerwca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Zjednoczone Królestwo</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑308/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:436">EU:C:2016:436</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0067">67</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180321">21 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Klein Schiphorst</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑551/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:200">EU:C:2018:200</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0044">44</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> poprzez wprowadzenie zbioru wspólnych zasad, które muszą być przestrzegane w ustawodawstwach dotyczących zabezpieczenia społecznego wszystkich państw członkowskich i które zapewniają, wraz z systemem norm kolizyjnych przewidzianych w tym rozporządzeniu, że osoby korzystające z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu w ramach Unii nie zostaną postawione w niekorzystnym położeniu przez różne systemy krajowe w przypadku skorzystania ze wspomnianej swobody<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Zobacz opinia rzecznika generalnego P. Cruza Villalóna w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Komisja/Zjednoczone Królestwo</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑308/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:666">EU:C:2015:666</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>W tym kontekście tytuł II rozporządzenia nr 883/2004 zawiera normy kolizyjne umożliwiające określenie prawa właściwego dla osób objętych zakresem stosowania powyższego rozporządzenia. Jeżeli zatem dana osoba podlega <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0006" REF.END="QE0006"/>zakresowi podmiotowemu stosowania<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/> rozporządzenia nr 883/2004, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 tego rozporządzenia, zasada stosowania jednego ustawodawstwa określona w art. 11 ust. 1 rozporządzenia ma zastosowanie co do zasady, a właściwe prawo krajowe określa się na podstawie przepisów tytułu II tego rozporządzenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181025">25 października 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Walltopia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑451/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:861">EU:C:2018:861</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Trybunał uściślał kilkakrotnie, że przepisy tego tytułu stanowią pełny i jednolity system norm kolizyjnych oraz że mają one na celu nie tylko uniknięcie jednoczesnego stosowania kilku ustawodawstw krajowych, lecz także zapewnienie, by osoby objęte zakresem zastosowania rozporządzenia nr 883/2004 nie były pozbawione ochrony w dziedzinie zabezpieczenia społecznego z uwagi na brak ustawodawstwa, jakie miałoby zastosowanie w ich przypadku<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181025">25 października 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Walltopia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑451/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:861">EU:C:2018:861</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>) i przypis 6 w opinii rzecznika generalnego P. Mengozziego w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Bogatu</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑322/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:818">EU:C:2018:818</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), z odniesieniami do orzecznictwa dotyczącego rozporządzenia nr 1408/71, którego systematyka była taka sama jak systematyka rozporządzenia nr 883/2004. Zobacz w szczególności wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19860612">12 czerwca 1986 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ten Holder</NAME.CASE> (<NO.CASE>302/84</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1986:242">EU:C:1986:242</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19980611">11 czerwca 1998 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kuusijärvi</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑275/96</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1998:279">EU:C:1998:279</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20170913">13 września 2017 r.</DATE>, <NAME.CASE>X</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑570/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2017:674">EU:C:2017:674</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0014">14</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180206">6 lutego 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Altun i in.</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑359/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:63">EU:C:2018:63</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0029">29</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Artykuł 11 rozporządzenia nr 883/2004 stanowi kamień węgielny tytułu II tego rozporządzenia i pozwala ustalić, które ustawodawstwo krajowe ma zastosowanie do każdej osoby objętej zakresem stosowania wspomnianego rozporządzenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Opinia rzecznika generalnego P. Mengozziego w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Bogatu</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑322/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:818">EU:C:2018:818</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>W szczególności w odniesieniu do przepisu art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 Trybunał stwierdził, że przepis ten zawiera normę kolizyjną mającą na celu określenie prawa krajowego mającego zastosowanie do pobierania świadczeń zabezpieczenia społecznego wymienionych w art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia, które mogą przysługiwać osobom innym niż wskazane w art. 11 ust. 3 lit. a)–d) tego rozporządzenia, a mianowicie <HT TYPE="ITALIC">w</HT> <HT TYPE="ITALIC">szczególności</HT> osobom nieaktywnym zawodowo<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160614">14 czerwca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Zjednoczone Królestwo</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑308/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:436">EU:C:2016:436</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0063">63</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Podkreślenie moje.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Trybunał miał już także możliwość określić konkretne cele realizowane przez art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004, które są dokładnie takie jak wskazane w pkt 23 powyżej. Trybunał wyjaśnił bowiem, że przepis ten ma na celu nie tylko uniknięcie jednoczesnego stosowania kilku krajowych ustawodawstw do konkretnej sytuacji i mogących z tego wyniknąć komplikacji, lecz także zapobieżenie pozbawieniu osób objętych zakresem stosowania rozporządzenia nr 883/2004 ochrony w dziedzinie zabezpieczenia społecznego z uwagi na brak ustawodawstwa, jakie miałoby do nich zastosowanie<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Ibidem, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>. Natomiast celem tego przepisu jako takiego nie jest określenie materialnych przesłanek istnienia prawa do świadczeń zabezpieczenia społecznego, ponieważ co do zasady określenie tych przesłanek należy do ustawodawstwa każdego państwa członkowskiego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Ibidem, pkt 65 i przytoczone tam orzecznictwo.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="6"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Należy również wskazać, że jak zauważył sąd odsyłający i niektóre rządy, które przedstawiły swe uwagi przed Trybunałem, art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 stanowi nowy element rzeczonego rozporządzenia. Poprzednie rozporządzenie nr 1408/71 nie zawierało bowiem żadnego porównywalnego przepisu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Rozporządzenie nr 1408/71 zawierało tylko jeden przepis częściowo domykający, który został wprowadzony<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Zobacz rozporządzenie Rady (EWG) nr 2195/91 z dnia <DATE ISO="19910625">25 czerwca 1991 r.</DATE> zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie i rozporządzenie (EWG) nr 574/72 w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="206" PAGE.FIRST="2" DATE.PUB="1991">Dz.U. 1991, L 206, s. 2</REF.DOC.OJ>), w szczególności motyw trzeci i art. 1 pkt 2) tego rozporządzenia.</P></NOTE>, jak wskazała Komisja, po wyroku Trybunału z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19860612">12 czerwca 1986 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ten Holder</NAME.CASE> (<NO.CASE>302/84</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1986:242">EU:C:1986:242</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>). Przepis ten umożliwiał jednak określenie jedynie ustawodawstwa mającego zastosowanie do osób, do których ustawodawstwo danego państwa członkowskiego przestało mieć zastosowanie, a do których nie miało zastosowania ustawodawstwo innego państwa członkowskiego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Zobacz w szczególności wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19980611">11 czerwca 1998 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kuusijärvi</NAME.CASE>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR> (<NO.CASE>C‑275/96</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1998:279">EU:C:1998:279</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>Tym samym, zgodnie z systematyką rozporządzenia nr 1408/71, o ile tytuł II tego rozporządzenia przewidywał, jak zauważył Trybunał<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Zobacz orzecznictwo przytoczone w przypisie 9 powyżej.</P></NOTE>, pełny i jednolity system norm kolizyjnych, o tyle brak było wyraźnej normy domykającej ten system, która miałaby ogólny zakres i umożliwiałaby określenie ustawodawstwa mającego zastosowanie we wszystkich przypadkach nieprzewidzianych wyraźnie przepisami wspomnianego tytułu II.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>W związku z tym Trybunał musiał w rzeczywistości kilkakrotnie interweniować, aby wypełnić luki w systemie poprzez określenie, w drodze wykładni rozszerzającej lub ogólnego odniesienia do przepisów tytułu II rozporządzenia nr 1408/71, ustawodawstwa mającego zastosowanie w szczególnych przypadkach, które nie są wyraźnie uregulowane w normach kolizyjnych tytułu II wspomnianego rozporządzenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Zobacz wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19830112">12 stycznia 1983 r.</DATE>, <NAME.CASE>Coppola</NAME.CASE> (<NO.CASE>150/82</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1983:4">EU:C:1983:4</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0011">11</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19860612">12 czerwca 1986 r.</DATE>, <NAME.CASE>Ten Holder</NAME.CASE> (<NO.CASE>302/84</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1986:242">EU:C:1986:242</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0013">13</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0014">14</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19940629">29 czerwca 1994 r.</DATE>, <NAME.CASE>Aldewereld</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑60/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:271">EU:C:1994:271</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0011">11</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); opinia rzecznika generalnego C.O. Lenza w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Aldewereld</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑60/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:56">EU:C:1994:56</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0011">11</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); a także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150319">19 marca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑266/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:188">EU:C:2015:188</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie zakresu stosowania art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Wykładni przepisu art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 należy dokonać właśnie w świetle uwag przedstawionych powyżej, aby określić jego zakres stosowania, a w szczególności aby ustalić, czy – jak twierdzą Komisja i rząd holenderski – przepis ten stosuje się <HT TYPE="ITALIC">wyłącznie</HT> do osób nieaktywnych zawodowo.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której stanowi on część<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Zobacz np. wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180321">21 marca 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Klein Schiphorst</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑551/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:200">EU:C:2018:200</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Po pierwsze, w odniesieniu do brzmienia przepisu art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004, należy zauważyć, że jest on sformułowany w sposób bardzo ogólny. Stosuje się go do <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0007" REF.END="QE0007"/>każd[ej] inn[ej] osob[y], do której nie mają zastosowania przepisy lit. a) do d)<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/> tego ustępu, bez uszczerbku dla, po pierwsze, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0008" REF.END="QE0008"/>art. 12 do 16<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/>, a po drugie, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0009" REF.END="QE0009"/>innych przepisów […] rozporządzenia […] gwarantujących [tej osobie] świadczenia na podstawie ustawodawstwa jednego lub kilku innych państw członkowskich<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Wykładnia literalna przepisu wskazuje nie tylko, że jest on sformułowany w sposób ogólny wskutek użycia wyrażenia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0010" REF.END="QE0010"/><HT TYPE="ITALIC">każda inna osoba</HT><QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/>, lecz także że razem z nim wprowadzono dwa <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0011" REF.END="QE0011"/>zastrzeżenia<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/>, które również mają zakres ogólny: pierwsze dotyczy wszystkich przepisów tytułu II rozporządzenia nr 883/2004, to znaczy wszystkich norm kolizyjnych, które pozwalają na określenie prawa mającego zastosowanie do osób objętych zakresem stosowania tego rozporządzenia, natomiast drugie odnosi się do każdego innego przepisu owego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Moim zdaniem taki sposób sformułowania przemawia za wykładnią, zgodnie z którą przepis ten ma charakter normy kolizyjnej domykającej system, obejmującej swoim zakresem stosowania wszystkie przypadki, w których rozporządzenie nr 883/2004 nie określa wyraźnie ustawodawstwa mającego zastosowanie do sytuacji zainteresowanego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Literalna analiza tego przepisu nie wykazuje natomiast żadnego elementu, który mógłby uzasadniać ograniczenie zakresu stosowania przepisu wyłącznie do osób nieaktywnych zawodowo. W żaden sposób nie wynika bowiem z jego brzmienia, że ma on zastosowanie <HT TYPE="ITALIC">wyłącznie</HT> do niektórych kategorii określonych osób.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Po drugie, w odniesieniu do kontekstu, w jakim został ujęty rozpatrywany przepis, należy podkreślić przede wszystkim, że żaden inny przepis rozporządzenia nr 883/2004 ani też żaden z jego motywów nie zawierają wskazówek na poparcie argumentu, iż zakres stosowania tego przepisu miałby być ograniczony wyłącznie do osób nieaktywnych zawodowo.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>W swoich uwagach na piśmie Komisja na poparcie tego argumentu powołuje się dość niejasno na art. 2 rozporządzenia nr 883/2004. Artykuł ten określa zakres podmiotowy stosowania tego rozporządzenia. Nie tłumaczy to jednak, a Komisja też nie była w stanie wyłożyć tego w swoich uwagach na piśmie ani na rozprawie, w jaki sposób artykuł ten może jako taki uzasadniać ograniczenie zakresu stosowania art. 11 ust. 3 lit. e) wspomnianego rozporządzenia wyłącznie do osób nieaktywnych zawodowo.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Sąd odsyłający twierdzi, że w toczącym się przed nim postępowaniu powołano się na motyw 42 rozporządzenia nr 883/2004 w celu uzasadnienia argumentu o ograniczeniu zakresu stosowania art. 11 ust. 3 lit. e) owego rozporządzenia do osób nieaktywnych zawodowo. Z brzmienia tego motywu<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>W myśl tego motywu <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0012" REF.END="QE0012"/>[z]godnie z zasadą proporcjonalności i […] mając za przesłankę rozszerzenie przepisów niniejszego rozporządzenia na wszystkich mieszkańców Unii Europejskiej oraz w celu znalezienia rozwiązania, które uwzględnia wszelkie ograniczenia, jakie mogą się wiązać ze szczególnymi cechami systemów opartych na miejscu zamieszkania, uznano za stosowne, ze względu na szczególne cechy systemu duńskiego, a także w świetle tego, że te emerytury lub renty mogą być eksportowane po dziesięcioletnim okresie zamieszkania pod obowiązującym ustawodawstwem duńskim (Ustawa o rentach i emeryturach), wprowadzenie specjalnego odstępstwa na podstawie załącznika XI – pozycja <QUOT.START CODE="00BB" ID="QS0013" REF.END="QE0013"/>DANIA<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="00AB" ID="QE0013"/>, ograniczonego do uprawnień do emerytury lub renty socjalnej wyłącznie w odniesieniu do nowej grupy osób nieaktywnych, na które niniejsze rozporządzenie zostało rozszerzone<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>.</P></NOTE> – który zresztą odnosi się do szczególnej sytuacji Królestwa Danii – wynika niewątpliwie, że rozporządzenie nr 883/2004 zostało rozszerzone na nową kategorię osób nieaktywnych zawodowo. Nie wiadomo jednak, w jaki sposób wyraźne przyjęcie takiego rozszerzenia we wspomnianym motywie może samo w sobie uzasadniać ograniczenie zakresu stosowania przepisu art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 wyłącznie do tej kategorii osób.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Moim zdaniem ze struktury art. 11 również nie można wywieść żadnego dowodu na poparcie argumentu o ograniczeniu zakresu stosowania rozpatrywanego przepisu. Uważam, iż okoliczność, że ust. 4 powyższego artykułu dotyczy szczególnego wypadku innego niż te, o których mowa w ust. 3 lit. a)–d) tego artykułu, w żaden sposób nie może stanowić poparcia dla argumentu o ograniczeniu zakresu zastosowania spornego przepisu do osób nieaktywnych zawodowo. Ten szczególny wypadek podlega <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0014" REF.END="QE0014"/>zastrzeżeniom<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>, o których mowa w pkt 34 powyżej.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Przeciwnie, z systemowego punktu widzenia obecność wspomnianych dwóch <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0015" REF.END="QE0015"/>zastrzeżeń<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/>, które obejmują wszelkie inne przepisy rozporządzenia nr 883/2004, stanowi moim zdaniem mocny argument przemawiający za tym, że art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 ma charakter normy domykającej system.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Na rzecz tego argumentu świadczy także okoliczność, wciąż z systemowego punktu widzenia, że art. 11 zawierający rozpatrywany przepis jest zatytułowany <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0016" REF.END="QE0016"/>Zasady ogólne<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/> i stanowi pierwszy artykuł tytułu II rozporządzenia nr 883/2004, co wyraźnie przemawia za tym, iż zawarte w nim przepisy mają zakres ogólny.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Po trzecie, jeśli chodzi o cele realizowane przez rozpatrywany przepis, jak wskazano w pkt 26 powyżej, zostały one już wyraźnie określone przez Trybunał.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>W tym względzie uważam, że interpretowanie przepisu art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 w ten sposób, że stanowi on przepis o charakterze ogólnym i uzupełniającym, domykający system i gwarantujący określenie prawa właściwego we wszystkich przypadkach, które nie są wyraźnie przewidziane we wspomnianym rozporządzeniu, jest najbardziej odpowiednie, aby zapewnić osiągnięcie celów przepisu i rozporządzenia, to znaczy uniknąć jednoczesnego stosowania kilku ustawodawstw krajowych do konkretnej sytuacji i zapobiec pozbawieniu ochrony w dziedzinie zabezpieczenia społecznego osób, które są objęte zakresem stosowania rozporządzenia nr 883/2004, z uwagi na brak ustawodawstwa, jakie miałoby do nich zastosowanie.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>Wykładnia zawężająca, która ograniczyłaby zakres stosowania rozpatrywanego przepisu tylko do osób nieaktywnych zawodowo, wiązałaby się bowiem z ryzykiem utrzymania luk również w przepisach przewidzianych w systemie norm kolizyjnych wprowadzonym w rozporządzeniu nr 883/2004, powodując sytuacje braku pewności prawa, które musiałyby być rozstrzygane ex post przez Trybunał, tak jak w czasie obowiązywania poprzedniego rozporządzenia nr 1408/71.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>W odniesieniu do celów rozpatrywanego przepisu pragnę również zauważyć, że podniesiony przez Komisję na rozprawie argument, zgodnie z którym z wniosku dotyczącego rozporządzenia, złożonego przez nią w 1998 r.<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Rady (WE) w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z dnia <DATE ISO="19981221">21 grudnia 1998 r.</DATE> [COM(1998) 779 wersja ostateczna].</P></NOTE> – na podstawie którego następnie przyjęto rozporządzenie nr 883/2004 – wynika, iż zamiarem prawodawcy było ograniczenie zakresu przepisu do osób nieaktywnych zawodowo, nie znajduje odzwierciedlania w brzmieniu tego wniosku.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>Z uzasadnienia do art. 8 wniosku, który następnie, w wersji ostatecznej, został przyjęty jako art. 11 rozporządzenia, w żaden sposób nie wynika bowiem, że zamiarem prawodawcy w odniesieniu do rozpatrywanego przepisu (który zasadniczo pozostał niezmieniony w wersji ostatecznej rozporządzenia) było ograniczenie jego zakresu stosowania <HT TYPE="ITALIC">wyłącznie</HT> do osób nieaktywnych zawodowo<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Zobacz uzasadnienie do wniosku wspomnianego w poprzednim przypisie, s. 7.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Podsumowując: moim zdaniem ze wszystkich powyższych uwag wynika, że przepis art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 należy interpretować w sposób rozszerzający, zgodnie z celami rozporządzenia i omawianego przepisu określonymi przez Trybunał. W związku z tym uważam, że – jako przepis domykający, zapewniający kompletność systemu norm kolizyjnych ustanowionego we wspomnianym rozporządzeniu – ma on zastosowanie do każdej osoby, która nie podlega żadnej z kategorii osób wymienionych w ust. 3 lit. a)–d) tego artykułu lub dla której żaden inny przepis owego rozporządzenia nie określa ustawodawstwa mającego zastosowanie, niezależnie od przyczyny, a zatem nie tylko ze względu na brak aktywności zawodowej danej osoby.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>W tym względzie pragnę również zauważyć, że wykładnia rozszerzająca art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004, zaproponowana w poprzednim punkcie, jest zgodna z wykładnią przyjętą przez Trybunał w odniesieniu do przepisu, który został zastąpiony przez wspomniany przepis, a mianowicie art. 13 ust. 2 lit. f) rozporządzenia nr 1408/71. W swoim orzecznictwie dotyczącym tego ostatniego przepisu Trybunał przyjął bowiem, opierając się na jego ogólnym sformułowaniu, wykładnię rozszerzającą, zgodnie z którą wspomniany przepis obejmował <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0017" REF.END="QE0017"/>każdy wypadek<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>, w którym ustawodawstwo państwa członkowskiego przestało mieć zastosowanie do danej osoby <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0018" REF.END="QE0018"/>z dowolnej przyczyny<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Zobacz w szczególności wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19980611">11 czerwca 1998 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kuusijärvi</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑275/96</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1998:279">EU:C:1998:279</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Ze względu na to interpretacji rozpatrywanego przepisu, którą zaproponowałam w pkt 48 powyżej, nie można moim zdaniem podważyć na podstawie pozostałych argumentów podniesionych przez Komisję i rząd niderlandzki w postępowaniu przed Trybunałem.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>W pierwszej kolejności, w odniesieniu do odesłań poczynionych przez Komisję do: (1) Praktycznego poradnika dotyczącego ustawodawstwa mającego zastosowanie w Unii Europejskiej (UE), Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) i Szwajcarii<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Zobacz ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=11366&amp;langId=pl.</P></NOTE>, opracowanego i zatwierdzonego przez Komisję Administracyjną ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego oraz (2) dokumentu Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego, zatytułowanego <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0019" REF.END="QE0019"/>Notes explicatives sur la modernisation de la coordination en matière de securité sociale<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Dokument ten istnieje tylko w języku francuskim, angielskim i niemieckim. https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=6481&amp;langId=fr</P></NOTE>, należy zauważyć, że chociaż dokumenty te stanowią narzędzia wykładni rozporządzenia nr 883/2004, nie mają one mocy obowiązującej i nie wiążą w żaden sposób Trybunału ani sądów krajowych przy dokonywaniu wykładni wspomnianego rozporządzenia<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Zobacz podobnie opinia rzecznika generalnego P. Mengozziego w sprawie <REF.DOC.ECR><NAME.CASE>Bogatu</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑322/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:818">EU:C:2018:818</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, przypis 12).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>W drugiej kolejności, w odniesieniu do różnych odesłań poczynionych przez uczestników postępowania do orzecznictwa Trybunału, pragnę przede wszystkim zauważyć, że pkt 63 wyroku z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20160614">14 czerwca 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Komisja/Zjednoczone Królestwo</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑308/14</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:436">EU:C:2016:436</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>), na który powołał się rząd niderlandzki na poparcie swojego stanowiska i który został przedstawiony w pkt 25 powyżej, przemawia raczej za dokonaniem wykładni rozpatrywanego przepisu w ten sposób, że nie ma on zastosowania wyłącznie do osób nieaktywnych zawodowo. W punkcie tym Trybunał użył wyrażenia <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0020" REF.END="QE0020"/><HT TYPE="ITALIC">zasadniczo</HT><QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P><QUOT.START CODE="201E" ID="QS0021" REF.END="QE0021"/>Notamment<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/> w języku francuskim, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0022" REF.END="QE0022"/>in particular<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/> w języku angielskim, <QUOT.START CODE="201E" ID="QS0023" REF.END="QE0023"/>insbesondere<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/> w języku niemieckim.</P></NOTE>, zanim odniósł się do tej kategorii osób, co wskazuje na zamiar nieograniczania zastosowania przepisu wyłącznie do tego rodzaju osób.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Jeśli chodzi o przywołane powyżej wyroki Aldewereld i Kik, to mimo iż niewątpliwie dostarczają one przydatnych wskazówek dotyczących wykładni, należy stwierdzić, że zostały wydane przez Trybunał zanim przepis art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 wszedł w życie, a zatem w innym kontekście prawnym, w którym nie istniał przepis domykający system. Rozwiązań przyjętych przez Trybunał w tym innym kontekście nie można zatem stosować do nowego kontekstu rozporządzenia nr 883/2004, w którym nie ma konieczności uciekania się przez Trybunał do rozwiązań interpretacyjnych w celu wypełnienia luk w uregulowaniach prawnych.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>W trzeciej kolejności, jeśli chodzi o argument podniesiony przez Komisję na rozprawie, dotyczący istnienia w systemie rozporządzenia nr 883/2004 hierarchii między lex loci labori i lex domicilii, uważam, że istnienie takiej hierarchii kryteriów samo w sobie nie może uzasadniać ograniczenia zakresu stosowania przepisu rozporządzenia, który nie przewiduje wyraźnie takiego ograniczenia.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>W czwartej kolejności – uważam, że wymogi związane z zasadą równego traktowania, powołane przez Komisję i rząd niderlandzki, nie stoją na przeszkodzie wykładni art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004, którą zaproponowałem. Jak bowiem wynika z motywów 5, 8 i 17 tego rozporządzenia, w systemie owego rozporządzenia rzeczona zasada ma na celu zapewnienie równego traktowania osób zatrudnionych <HT TYPE="ITALIC">w</HT> Unii, <HT TYPE="ITALIC">na</HT> terytorium państwa członkowskiego, a zatem osób, do których ma zastosowanie przepis art. 11 ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 883/2004.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Jeżeli jednak zainteresowany nie wykonuje pracy <HT TYPE="ITALIC">na</HT> terytorium państwa członkowskiego, a zatem związek zatrudnienia z terytorium Unii jest słabszy, nie ma pewności, że wymogi związane z zasadą równego traktowania, które z kolei są związane z bardziej ogólnym celem rozporządzenia nr 883/2004, jakim jest ułatwienie swobody przepływu osób<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Zobacz pkt 20 powyżej.</P></NOTE>, będą lepiej zagwarantowane poprzez zastosowanie łącznika siedziby pracodawcy, a nie miejsca zamieszkania zainteresowanego. Jak podkreśliły rządy grecki i polski, dobrym przykładem tego jest sytuacja marynarzy, taka jak zainteresowanego w postępowaniu głównym, których zatrudnienie cechuje się dużą mobilnością międzynarodową oraz umowami na czas określony, często krótkookresowymi i zawieranymi na odległość.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Wreszcie, w piątej kolejności, nie sprzeciwia się moim zdaniem wykładni przepisu art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004, zaproponowanej przeze mnie w pkt 48 powyżej, ewentualne ryzyko, jakie wskazano na rozprawie, że ustawodawstwo państwa członkowskiego miejsca zamieszkania zainteresowanego nie będzie przewidywać przepisów umożliwiających przystąpienie zainteresowanego do systemu zabezpieczenia społecznego tego państwa członkowskiego, a zatem że osoba ta będzie pozostawiona bez ochrony.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>W tym względzie pragnę zauważyć, że jak wynika z orzecznictwa Trybunału przytoczonego w pkt 20 i nast. powyżej, przepisy tytułu II rozporządzenia nr 883/2004 mają oczywiście na celu wyłącznie określenie ustawodawstwa krajowego mającego zastosowanie do osób objętych zakresem stosowania tego rozporządzenia i same w sobie nie zmierzają do określenia warunków, na podstawie których powstaje prawo lub obowiązek przystąpienia do systemu zabezpieczenia społecznego lub do jego określonego sektora, bowiem ustanowienie takich warunków należy do ustawodawstwa każdego państwa członkowskiego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Zobacz np. orzecznictwo przywołane w pkt 21 i 26, a także wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181025">25 października 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Walltopia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑451/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:861">EU:C:2018:861</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Jednakże Trybunał wyjaśnił także, że kompletność systemu norm kolizyjnych ustanowionego we wspomnianym tytule II skutkuje pozbawieniem ustawodawcy każdego państwa członkowskiego uprawnienia do swobodnego określenia zakresu i warunków stosowania jego ustawodawstwa krajowego w odniesieniu do osób mu podlegających oraz w odniesieniu do terytorium, na którym przepisy krajowe wywołują skutki<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20161026">26 października 2016 r.</DATE>, <NAME.CASE>Hoogstad</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑269/15</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2016:802">EU:C:2016:802</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0034">34</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Ustanawiając bowiem warunki, na jakich powstaje prawo lub obowiązek przystąpienia do systemu zabezpieczenia społecznego, państwa członkowskie są zobowiązane do przestrzegania obowiązujących przepisów prawa Unii. W szczególności normy dotyczące kolizji ustawodawstw przewidziane w rozporządzeniu nr 883/2004 są bezwzględnie obowiązujące wobec państw członkowskich, które nie mają uprawnienia do określenia, w jakim zakresie ma zastosowanie ich własne ustawodawstwo lub ustawodawstwo innego państwa członkowskiego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181025">25 października 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Walltopia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑451/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:861">EU:C:2018:861</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Z powyższego wynika, że w świetle celu przepisów wspomnianego tytułu II, które – jak wskazano w pkt 23 i 26 powyżej – mają na celu w szczególności zapobieżenie temu, by osoby objęte zakresem stosowania tego rozporządzenia nie zostały pozbawione ochrony w dziedzinie zabezpieczenia społecznego ze względu na brak ustawodawstwa, jakie miałoby do nich zastosowanie, warunki, na jakich powstaje prawo do przystąpienia do systemu zabezpieczenia społecznego, nie mogą prowadzić do wyłączenia z zakresu stosowania danego ustawodawstwa osób, do których ustawodawstwo to ma zastosowanie na podstawie rozporządzenia nr 883/2004<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Zobacz wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181025">25 października 2018 r.</DATE>, <NAME.CASE>Walltopia</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑451/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:861">EU:C:2018:861</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0049">49</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i przytoczone tam orzecznictwo).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">D.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">W przedmiocie pytania prejudycjalnego</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Moim zdaniem odpowiedzi na pytanie prejudycjalne postawione przez sąd odsyłający należy udzielić właśnie w świetle wszystkich powyższych uwag oraz wykładni art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004, którą zaproponowałem w pkt 48 powyżej.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>W tym względzie uważam, że należy na wstępie stwierdzić, iż trzy przesłanki, na których sąd ten opiera swoje pytanie przedłożone Trybunałowi, wydają się zasadne<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0032"><P>Zobacz pkt 10 powyżej.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Po pierwsze, nie ma bowiem wątpliwości, że SF jest objęty zakresem stosowania rozporządzenia nr 883/2004 zgodnie z jego art. 2, gdyż jest on obywatelem Łotwy zamieszkałym na Łotwie i bezsporne jest, że w rozpatrywanym okresie musiał podlegać prawu państwa członkowskiego, a mianowicie prawu Łotwy lub Niderlandów<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0033"><P>Zobacz analogicznie wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150319">19 marca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑266/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:188">EU:C:2015:188</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0038">38</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0039">39</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Po drugie, Trybunał miał już okazję stwierdzić, że zatrudnienia na pokładzie statku pływającego pod banderą państwa trzeciego, który znajduje się na wodach międzynarodowych, na części szelfu kontynentalnego przylegającego do państwa członkowskiego, nie można przyrównać do zatrudnienia na terytorium państwa członkowskiego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0034"><P>Zobacz np. wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150319">19 marca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑266/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:188">EU:C:2015:188</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0040">40</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Jak jednak słusznie zauważył rząd grecki, w przypadku gdy zatrudnienie na statku, na którym zainteresowany wykonywał pracę, dotyczyło badania lub eksploatacji zasobów części szelfu kontynentalnego przylegającej do państwa członkowskiego, czego ustalenie należy do sądu odsyłającego, ocena może być inna. Zobacz: wyrok z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120117">17 stycznia 2012 r.</DATE>, <NAME.CASE>Salemink</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑347/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:17">EU:C:2012:17</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> i nast.); ww. wyrok w sprawie Kik, pkt 41 zdanie ostatnie).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Po trzecie, nie ma również wątpliwości, że stosunek pracy SF stanowi wystarczająco ścisły związek z terytorium Unii. Z orzecznictwa wynika bowiem, że taki związek istnieje, gdy obywatel Unii będący rezydentem jednego państwa członkowskiego został zatrudniony przez przedsiębiorstwo mające siedzibę w innym państwie członkowskim, na rzecz którego to przedsiębiorstwa wykonuje pracę<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0035"><P>Zobacz wyroki: z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="19940629">29 czerwca 1994 r.</DATE>, <NAME.CASE>Aldewereld</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑60/93</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:1994:271">EU:C:1994:271</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0014">14</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20130228">28 lutego 2013 r.</DATE>, <NAME.CASE>Petersen i Petersen</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑544/11</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2013:124">EU:C:2013:124</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>, punto 42); z dnia <REF.DOC.ECR><DATE ISO="20150319">19 marca 2015 r.</DATE>, <NAME.CASE>Kik</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑266/13</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2015:188">EU:C:2015:188</NO.ECLI>, pkt <REF.NP.ECR REF="NP0043">43</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Mając powyższe na względzie, pragnę zauważyć, że zarówno sąd odsyłający, jak i uczestnicy postępowania przed Trybunałem słusznie wyrażają zgodne stanowisko, iż do sytuacji zainteresowanego w postępowaniu głównym nie ma zastosowania żaden przepis rozporządzenia nr 883/2004 inny aniżeli art. 11 ust. 3 lit. e).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Po pierwsze bowiem, do sytuacji tej nie ma zastosowania żaden z przepisów określonych w ust. 3 lit. a)–d) tego artykułu, a w szczególności nie ma zastosowania lit. a), gdyż praca marynarza nie była wykonywana na terytorium jakiegokolwiek państwa członkowskiego.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>Po drugie, nie ma zastosowania przepis art. 11 ust. 4, ponieważ stosuje się go jedynie do zatrudnienia na statkach pływających pod banderą państwa członkowskiego, natomiast w niniejszej sprawie zatrudnienie miało miejsce na pokładzie statku pływającego pod banderą państwa trzeciego.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Po trzecie, do owej sytuacji nie mają zastosowania żadne inne przepisy tytułu II rozporządzenia nr 883/2004, które stosuje się do okoliczności faktycznych innych niż te będące przedmiotem postępowania głównego<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0036"><P>Przepisy te określają bowiem zasady szczególne stosowane do osób oddelegowanych (art. 12), osób wykonujących pracę w dwóch lub w kilku państwach członkowskich (art. 13), osób, które wybrały ubezpieczenie dobrowolne lub fakultatywne kontynuowane (art. 14), personelu kontraktowego instytucji europejskich (art. 15), a także wyjątki od przepisów art. 11–15 (art. 16).</P></NOTE>, ani też jakiekolwiek inne przepisy rzeczonego rozporządzenia.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>W związku z powyższym, w świetle wykładni przepisu przedstawionej w pkt 48 powyżej, uważam, że do sytuacji takiej jak sytuacja SF zastosowanie ma przepis art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 i że w związku z tym osoba znajdująca się w takiej sytuacji podlega ustawodawstwu państwa miejsca zamieszkania.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Wnioski</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Na podstawie powyższych uwag proponuję, aby na pytanie postawione przez Hoge Raad der Nederlanden (sąd najwyższy Niderlandów) Trybunał udzielił następującej odpowiedzi:</TXT><P>Artykuł 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego należy interpretować w ten sposób, że obywatel państwa członkowskiego mający miejsce zamieszkania w swoim państwie członkowskim pochodzenia, który był zatrudniony przez pracodawcę mającego siedzibę w innym państwie członkowskim, wykonując pracę jako marynarz na pokładzie statku pływającego pod banderą państwa trzeciego, który to statek w rozpatrywanym okresie znajdował się poza terytorium Unii, podlega we wspomnianym okresie ustawodawstwu państwa członkowskiego swego miejsca zamieszkania.</P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>