Βρυξέλλες, 23.6.2020

COM(2020) 255 final

2020/0123(NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής που συστάθηκε με τη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας για τη σύνδεση των συστημάτων τους εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε σχέση με την έγκριση κοινών επιχειρησιακών διαδικασιών

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.Αντικείμενο της πρότασης

Η παρούσα πρόταση αφορά την απόφαση για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής που συστάθηκε με τη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας για τη σύνδεση των συστημάτων τους εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε σχέση με την προβλεπόμενη έκδοση απόφασης σχετικά με την έγκριση κοινών επιχειρησιακών διαδικασιών.

2.Πλαίσιο της πρότασης

2.1.H συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας για τη σύνδεση των συστημάτων τους εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου

Η συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας για τη σύνδεση των συστημάτων τους εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (στο εξής: συμφωνία) έχει ως στόχο τη σύνδεση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ) με το σύστημα της Ελβετίας, καθιστώντας δυνατό τα δικαιώματα που εκχωρούνται στο ένα σύστημα να αποτελούν αντικείμενο εμπορίας και να χρησιμοποιούνται για συμμόρφωση στο άλλο, πράγμα που θα διευρύνει τις ευκαιρίες για μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Η συμφωνία άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2020.

2.2.Μεικτή επιτροπή

Η μεικτή επιτροπή, η οποία συστάθηκε δυνάμει του άρθρου 12 της συμφωνίας, είναι αρμόδια για τη διαχείριση της συμφωνίας και την εξασφάλιση της εφαρμογής της. Η μεικτή επιτροπή μπορεί να αποφασίζει την έγκριση νέων παραρτημάτων της συμφωνίας ή την τροποποίηση των υφιστάμενων παραρτημάτων. Μπορεί επίσης να εξετάζει τροποποιήσεις των άρθρων της συμφωνίας, να διευκολύνει την ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την νομοθεσία των συμβαλλόμενων μερών και να προβαίνει σε αναθεωρήσεις της συμφωνίας.

Η μεικτή επιτροπή είναι ένα διμερές όργανο αποτελούμενο από εκπροσώπους των συμβαλλόμενων μερών (της ΕΕ και της Ελβετίας). Οι αποφάσεις που λαμβάνει η μεικτή επιτροπή συμφωνούνται και από τα δύο συμβαλλόμενα μέρη.

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6 της συμφωνίας, o διαχειριστής του ελβετικού μητρώου και ο κεντρικός διαχειριστής της Ένωσης καθορίζουν κοινές επιχειρησιακές διαδικασίες (ΚΕΔ) οι οποίες αφορούν τεχνικά ή άλλα ζητήματα απαραίτητα για τη λειτουργία της σύνδεσης μεταξύ του ημερολογίου συναλλαγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUTL) του μητρώου της Ένωσης και του ελβετικού συμπληρωματικού ημερολογίου συναλλαγών (Swiss Supplementary Transaction Log – SSTL) του ελβετικού μητρώου, και λαμβάνουν υπόψη τις προτεραιότητες της εθνικής νομοθεσίας. Οι ΚΕΔ θα παράγουν αποτελέσματα αφού εγκριθούν με απόφαση της μεικτής επιτροπής.

2.3.Η προβλεπόμενη πράξη της μεικτής επιτροπής

Κατά την τρίτη συνεδρίασή της, η οποία θα πραγματοποιηθεί το 2020, η μεικτή επιτροπή πρόκειται να εκδώσει απόφαση σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6 της συμφωνίας, σχετικά με την έγκριση κοινών επιχειρησιακών διαδικασιών (στο εξής: προβλεπόμενη πράξη).

Σκοπός της προβλεπόμενης πράξης είναι να καθορίσει —λαμβάνοντας υπόψη τις προτεραιότητες της εθνικής νομοθεσίας— τις επιχειρησιακές διαδικασίες που θα εφαρμόζονται και από τις δύο πλευρές και οι οποίες σχετίζονται με τεχνικά και άλλα θέματα που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της σύνδεσης μεταξύ του EUTL και του SSTL. Για τον σκοπό αυτόν, σκιαγραφεί τις διαδικαστικές απαιτήσεις από την άποψη της λειτουργίας. Οι λεπτομέρειες των αναγκαίων διαδικασιών, καθώς και το υποκείμενο σκεπτικό και οι συμφωνίες τους, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται εμπιστευτικά, ώστε να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος απάτης, κατάχρησης ή εγκληματικών δραστηριοτήτων σχετικά με τα μητρώα και να προστατεύεται η ακεραιότητα της σύνδεσης. Συνεπώς, η προβλεπόμενη πράξη εξετάζει τα αναγκαία στοιχεία σε αρκετά υψηλό επίπεδο, χωρίς να αποκαλύπτει διαδικασίες και πληροφορίες που συνδέονται με την ασφάλεια και την προστασία της σύνδεσης. Οι εν λόγω διαδικασίες και πληροφορίες θα πρέπει να καθοριστούν σε ξεχωριστές τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες θα καταρτιστούν από ομάδα εργασίας σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 5 της συμφωνίας. Η ομάδα εργασίας θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τον διαχειριστή του ελβετικού μητρώου και τον κεντρικό διαχειριστή της Ένωσης· και οι δύο διαχειριστές θα πρέπει να εξασφαλίζουν την συνεχή, αποτελεσματική και αποδοτική λειτουργία της σύνδεσης, καθώς και την προσαρμογή της στην τεχνική πρόοδο και τις νέες απαιτήσεις όσον αφορά την ασφάλεια και την προστασία της σύνδεσης. Λόγω τόσο του τεχνικού όσο και του ευαίσθητου χαρακτήρα αυτών των κατευθυντήριων γραμμών, καθώς και της ανάγκης προσαρμογής τους ώστε να διατηρείται το κατάλληλο επίπεδο ασφάλειας και προστασίας της σύνδεσης, οι εκπρόσωποι της Ένωσης στη μεικτή επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνονται και, όπου αρμόζει, να είναι σε θέση να συμφωνούν σχετικά με τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές χωρίς περαιτέρω απόφαση του Συμβουλίου.

Η προβλεπόμενη πράξη θα καταστεί δεσμευτική για τα μέρη σύμφωνα με το άρθρο 3 6 της συμφωνίας, γεγονός που απαιτεί οι ΚΕΔ να τεθούν σε ισχύ όταν θα εγκριθούν με απόφαση της μεικτής επιτροπής. Σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 3 της συμφωνίας, οι αποφάσεις που λαμβάνονται από τη μεικτή επιτροπή στις περιπτώσεις που προβλέπονται στην εν λόγω συμφωνία, θα είναι δεσμευτικές για τα μέρη από την έναρξη ισχύος τους.

3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης

Η απόφαση του Συμβουλίου που βασίζεται στην παρούσα πρόταση της Επιτροπής καθορίζει τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την απόφαση που πρέπει να εκδώσει η μεικτή επιτροπή όσον αφορά την έγκριση κοινών επιχειρησιακών διαδικασιών (ΚΕΔ) για τη λειτουργία της σύνδεσης μεταξύ του EUTL και του SSTL.

Το άρθρο 3 παράγραφος 6 της συμφωνίας σύνδεσης απαιτεί την ανάπτυξη κοινών επιχειρησιακών διαδικασιών οι οποίες θα παράγουν αποτελέσματα αφού εγκριθούν με απόφαση της μεικτής επιτροπής. Οι ΚΕΔ καθορίζουν τις επιχειρησιακές διαδικασίες με τις οποίες πρέπει να συμμορφώνονται και οι δύο πλευρές ώστε να καταστεί λειτουργική η σύνδεση μεταξύ του EUTL και του SSTL. Για τον λόγο αυτόν, είναι απαραίτητες για τη λειτουργία της σύνδεσης.

Σύμφωνα με την απόφαση αριθ. 2/2019 1 που εξέδωσε η μεικτή επιτροπή στις 5 Δεκεμβρίου 2019 2 , οι ΚΕΔ συνδέονται με προσωρινή λύση για να καταστεί λειτουργική η σύνδεση μεταξύ του ΣΕΔΕ της ΕΕ και του ΣΕΔΕ της Ελβετίας. Η προσωρινή λύση θα πρέπει να είναι διαθέσιμη από τον Μάιο του 2020 ή το συντομότερο δυνατόν στη συνέχεια.

Η ανάπτυξη μιας εύρυθμα λειτουργούσας διεθνούς αγοράς άνθρακα μέσω της σύνδεσης των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών «από τη βάση προς την κορυφή» αποτελεί μακροπρόθεσμο στόχο πολιτικής της ΕΕ και της διεθνούς κοινότητας, κυρίως ως μέσο για την επίτευξη των στόχων της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα. Σ’ αυτό το πλαίσιο, το άρθρο 25 της οδηγίας για τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ) επιτρέπει τη σύνδεση του ΣΕΔΕ της ΕΕ με άλλα συστήματα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, με την προϋπόθεση ότι είναι υποχρεωτικά, διαθέτουν ένα απόλυτο ανώτατο όριο στις εκπομπές και είναι συμβατά, όπως συμβαίνει με το ελβετικό σύστημα. Ύστερα από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας την 1η Ιανουαρίου 2020, οι εφαρμοζόμενες ΚΕΔ αποτελούν σημαντικό βήμα προς την υλοποίηση της συμφωνίας.

4.Νομική βάση

4.1.Διαδικαστική νομική βάση

4.1.1.Αρχές

Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για τον καθορισμό «των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας».

Η έννοια των «πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εν λόγω όργανο. Περιλαμβάνει επίσης πράξεις που δεν έχουν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης». 3

4.1.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση

Η μεικτή επιτροπή είναι όργανο που έχει συσταθεί δυνάμει του άρθρου 12 της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, για τη σύνδεση των συστημάτων τους δικαιωμάτων εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

Η πράξη την οποία καλείται να εγκρίνει η μεικτή επιτροπή συνιστά πράξη που παράγει έννομα αποτελέσματα. Η προβλεπόμενη πράξη θα είναι δεσμευτική βάσει του διεθνούς δικαίου σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 3 της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας για τη σύνδεση των συστημάτων τους δικαιωμάτων εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

Η προβλεπόμενη πράξη δεν συμπληρώνει ούτε τροποποιεί το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας.

Συνεπώς, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.

4.2.Ουσιαστική νομική βάση

4.2.1.Αρχές

Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης βάσει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προβλεπόμενης πράξης σε σχέση με την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της Ένωσης. Εάν η προβλεπόμενη πράξη επιδιώκει διττό σκοπό ή έχει δύο συνιστώσες και εάν ένας από τους σκοπούς ή μία από τις συνιστώσες μπορεί να χαρακτηριστεί κύριος/-α, ενώ ο/η άλλος/-η έχει απλώς παρεπόμενο χαρακτήρα, η απόφαση δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ πρέπει να στηρίζεται σε μία και μόνον ουσιαστική νομική βάση, δηλαδή εκείνη που επιβάλλει ο κύριος ή πρωτεύων σκοπός ή συνιστώσα.

4.2.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση

Ο κύριος σκοπός και το περιεχόμενο της προβλεπόμενης πράξης αφορούν το περιβάλλον.

Ως εκ τούτου, η ουσιαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 192 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

4.3.Συμπέρασμα

Η νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης θα πρέπει να είναι το άρθρο 192 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.

2020/0123 (NLE)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής που συστάθηκε με τη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας για τη σύνδεση των συστημάτων τους εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε σχέση με την έγκριση κοινών επιχειρησιακών διαδικασιών

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 192 παράγραφος 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Η συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας σχετικά με τη σύνδεση των συστημάτων τους εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου 4 (στο εξής: συμφωνία) συνήφθη από την Ένωση με την απόφαση (ΕΕ) 2018/219 του Συμβουλίου 5 και τέθηκε σε ισχύ την 1 Ιανουαρίου 2020.

(2)Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 6 της συμφωνίας, η μεικτή επιτροπή μπορεί να εκδώσει απόφαση σχετικά με τις κοινές επιχειρησιακές διαδικασίες (ΚΕΔ) που αναπτύσσουν ο διαχειριστής του ελβετικού μητρώου και ο κεντρικός διαχειριστής της Ένωσης, οι οποίες αφορούν τεχνικά ή άλλα ζητήματα απαραίτητα για τη λειτουργία της σύνδεσης και λαμβάνουν υπόψη τις προτεραιότητες της εθνικής νομοθεσίας. Στη συνέχεια, οι ΚΕΔ παράγουν αποτελέσματα αφού εγκριθούν με απόφαση της μεικτής επιτροπής..

(3)Η μεικτή επιτροπή, κατά την τρίτη συνεδρίασή της που θα πραγματοποιηθεί το 2020, πρόκειται να εγκρίνει τις κοινές επιχειρησιακές διαδικασίες.

(4)Είναι σκόπιμο να καθοριστεί η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής, καθώς οι ΚΕΔ θα είναι δεσμευτικές για την Ένωση.

(5)Η έγκριση των ΚΕΔ αποτελεί σημαντικό στοιχείο που σχετίζεται με την εφαρμογή της συμφωνίας, καθώς καθορίζει τις επιχειρησιακές διαδικασίες που απαιτούνται για τη λειτουργία της σύνδεσης, τις οποίες πρέπει να ακολουθήσουν και οι δύο πλευρές.

(6)Σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 1 της συμφωνίας, η μεικτή επιτροπή μπορεί να εγκρίνει τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές για να διασφαλίσει την πρέπουσα εφαρμογή της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών ή άλλων θεμάτων που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία της σύνδεσης και λαμβάνοντας υπόψη τις προτεραιότητες της εθνικής νομοθεσίας. Οι τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να καταρτιστούν από ομάδα εργασίας που θα συγκροτηθεί δυνάμει του άρθρου 12 παράγραφος 5 της συμφωνίας. Η ομάδα εργασίας θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τον διαχειριστή του ελβετικού μητρώου και τον κεντρικό διαχειριστή της Ένωσης και, επιπλέον, θα πρέπει να επικουρεί τη μεικτή επιτροπή στα καθήκοντά της σύμφωνα με το άρθρο 13 της συμφωνίας,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο της τρίτης συνεδρίασης της μεικτής επιτροπής που συστάθηκε με τη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας για τη σύνδεση των συστημάτων τους εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου σε σχέση με την έγκριση κοινών επιχειρησιακών διαδικασιών βασίζεται στο σχέδιο απόφασης της μεικτής επιτροπής που επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση.

Οι εκπρόσωποι της Ένωσης στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής μπορούν να συμφωνήσουν σε αλλαγές ήσσονος σημασίας στο σχέδιο απόφασης χωρίς περαιτέρω απόφαση του Συμβουλίου.

Άρθρο 2

Οι εκπρόσωποι της Ένωσης στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής μπορούν να εγκρίνουν τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών ή άλλων ζητημάτων απαραίτητων για τη λειτουργία της σύνδεσης, και λαμβάνουν υπόψη τις προτεραιότητες της εθνικής νομοθεσίας. Προς τον σκοπό αυτό, συγκροτείται ομάδα εργασίας σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 5 της συμφωνίας, η οποία επικουρεί τη μεικτή επιτροπή στα καθήκοντά της σύμφωνα με το άρθρο 13 και ιδίως το άρθρο 13 παράγραφος 1 της συμφωνίας.

Βρυξέλλες,

   Για το Συμβούλιο

   Ο Πρόεδρος

(1)    Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της ΕΕ καθορίστηκε με την απόφαση (ΕΕ) 2019/2106 του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2019, για τη θέση που πρέπει να ληφθεί, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο της μεικτής επιτροπής που συγκροτήθηκε με τη συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας για τη σύνδεση των συστημάτων τους εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, όσον αφορά την τροποποίηση των παραρτημάτων I και ΙΙ της συμφωνίας (ΕΕ L 318 της 10.12.2019, σ. 96).
(2)    Διατίθεται στην ιστοσελίδα     https://ec.europa.eu/clima/sites/clima/files/ets/markets/docs/decision_201902_swiss_ets_linking.pdf  
(3)    Απόφαση του Δικαστηρίου της 7ης Οκτωβρίου 2014, Γερμανία κατά Συμβουλίου, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, σκέψεις 61 έως 64.
(4)    ΕΕ L 322 της 7.12.2017, σ. 3.
(5)    Απόφαση (ΕΕ) 2018/219 του Συμβουλίου, της 23ης Ιανουαρίου 2018, σχετικά με τη σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας για τη σύνδεση των συστημάτων τους εμπορίας εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (ΕΕ L 43 της 16.2.2018, σ. 1).