KOMISJA EUROPEJSKA
Bruksela, dnia 28.5.2026
COM(2026) 265 final
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej na 9. posiedzeniu komitetu ad hoc do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej Międzyrządowej Organizacji Międzynarodowych Przewozów Kolejami (OTIF), w odniesieniu do zmian jego regulaminu wewnętrznego.
UZASADNIENIE
1.Przedmiot wniosku
Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii na 9. posiedzeniu komitetu ad hoc do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej (zwanego dalej „komitetem ad hoc”) Międzyrządowej Organizacji Międzynarodowych Przewozów Kolejami (OTIF) w związku z planowanym przyjęciem decyzji w sprawie zmiany regulaminu komitetu ad hoc.
2.Kontekst wniosku
2.1.Konwencja o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF)
Konwencja o międzynarodowym przewozie kolejami z dnia 9 maja 1980 r., zmieniona protokołem wileńskim z dnia 3 czerwca 1999 r. („COTIF”), jest umową międzynarodową, której umawiającymi się stronami są zarówno Unia, jak i 25 państw członkowskich.
W dniu 16 czerwca 2011 r. Rada przyjęła decyzję Rady 2013/103/UE w sprawie podpisania i zawarcia Umowy między Unią Europejską a OTIF w sprawie przystąpienia Unii Europejskiej do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF) z dnia 9 maja 1980 r., zmienionej protokołem wileńskim z dnia 3 czerwca 1999 r. („umowa o przystąpieniu UE do COTIF”).
Umowa o przystąpieniu UE do COTIF weszła w życie dnia 1 lipca 2011 r.
Zgodnie z art. 2 § 1 COTIF celem OTIF jest wszechstronne promowanie, usprawnianie i ułatwianie międzynarodowej komunikacji kolejowej, w szczególności poprzez ustanowienie jednolitych systemów prawnych w różnych dziedzinach prawa dotyczących międzynarodowej komunikacji kolejowej. COTIF reguluje również funkcjonowanie organizacji OTIF oraz określa jej cele, zadania, stosunki z umawiającymi się państwami i ogólnie jej działania.
COTIF dotyczy szeregu różnorodnych kwestii prawnych i technicznych związanych z koleją i dzieli się na dwie części: samą konwencję regulującą funkcjonowanie OTIF oraz osiem załączników do konwencji, które tworzą jednolite prawo kolejowe:
–załącznik A – Umowa międzynarodowego przewozu osób kolejami (CIV);
–załącznik B – Umowa międzynarodowego przewozu towarów kolejami (CIM);
–załącznik C – Regulamin międzynarodowego przewozu
kolejami towarów niebezpiecznych (RID);
–załącznik D – Umowa użytkowania pojazdów w międzynarodowej komunikacji kolejowej (CUV);
–załącznik E – Umowa użytkowania infrastruktury w międzynarodowej komunikacji kolejowej (CUI);
–załącznik F – Przepisy ujednolicone o zatwierdzaniu norm technicznych oraz przyjmowaniu ujednoliconych przepisów technicznych stosowanych do urządzeń kolejowych przeznaczonych do międzynarodowego przewozu (przepisy ujednolicone APT);
–załącznik G – Przepisy ujednolicone o dopuszczeniu technicznym urządzeń kolejowych przeznaczonych do międzynarodowego przewozu (przepisy ujednolicone ATMF);
–załącznik H – Przepisy ujednolicone dotyczące bezpiecznej eksploatacji pociągów w ruchu międzynarodowym (przepisy ujednolicone EST).
2.2.Komitet OTIF ad hoc do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej
Na 15. posiedzeniu we wrześniu 2021 r. Zgromadzenie Ogólne postanowiło powołać komitet ad hoc do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej, zgodnie z art. 13 § 2 COTIF, na okres trzech lat (wrzesień 2021 r. – wrzesień 2024 r.). Na 16. posiedzeniu we wrześniu 2024 r. Zgromadzenie Ogólne postanowiło odnowić mandat komitetu ad hoc na okres sześciu lat, do dnia 1 października 2030 r.
Bez uszczerbku dla kompetencji organów, o których mowa w art. 13 § 1 COTIF, Zgromadzenie Ogólne udzieliło komitetowi ad hoc poniższego mandatu, określonego w art. 2 jego regulaminu wewnętrznego:
–przygotowywanie projektów zmian lub uzupełnień konwencji;
–zapewnianie porad prawnych z własnej inicjatywy lub na wniosek organów, o których mowa w art. 13 § 1 i 2 COTIF, lub na wniosek organów ustanowionych przez te organy;
–promowanie i ułatwianie wdrażania i funkcjonowania COTIF;
–monitorowanie i ocenę instrumentów prawnych;
–podejmowanie decyzji dotyczących współpracy z innymi międzynarodowymi organizacjami i stowarzyszeniami, w tym ustanawianie i rozwiązywanie konsultacyjnych grup kontaktowych z innymi międzynarodowymi organizacjami i stowarzyszeniami oraz monitorowanie funkcjonowania grup kontaktowych.
Zgromadzenie Ogólne postanowiło, że stosownych przypadkach komitet ad hoc przedkłada swoje konkluzje i wnioski właściwym organom, o których mowa w art. 13 § 1 COTIF, do rozpatrzenia i do celów podjęcia decyzji.
2.3.Planowany akt komitetu ad hoc
W dniu 24 czerwca 2026 r. podczas swojego 9. posiedzenia komitet ad hoc ma przyjąć decyzję zmieniającą jego regulamin wewnętrzny („planowany akt”).
Celem planowanego aktu jest dostosowanie praktyk wszystkich organów OTIF w oparciu o zalecenia komitetu ad hoc z 8. posiedzenia, które odbyło się 4 grudnia 2025 r. Komitet ad hoc zalecił przepisy służące harmonizacji regulaminów wszystkich organów OTIF w odniesieniu do praw członków, członków stowarzyszonych i obserwatorów, aby zapewnić spójność. Ponadto wniosek obejmuje pewne dodatkowe dostosowania do praktyk innych organów pewne poprawki redakcyjne.
Planowany akt stanie się wiążący dla stron zgodnie z art. 16 § 10 COTIF, zgodnie z którym komitety OTIF mają ustanowić swoje regulaminy wewnętrzne, oraz zgodnie z art. 30 regulaminu wewnętrznego komitetu ad hoc, zgodnie z którym decyzją tego organu regulamin ten może zostać w całości lub w części zmieniony.
3.Stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii
Zgodnie z art. 6 umowy o przystąpieniu UE do COTIF:
„1. W przypadku decyzji dotyczących obszarów, w których Unia ma wyłączne kompetencje, Unia wykonuje prawo głosu swoich państw członkowskich w ramach konwencji.
2. W przypadku decyzji dotyczących obszarów, w których Unia dzieli kompetencje z państwami członkowskimi, głosuje Unia lub jej państwa członkowskie.
3. Z zastrzeżeniem art. 26 § 7 konwencji Unia dysponuje liczbą głosów równą liczbie głosów jej państw członkowskich będących również Stronami konwencji. Jeżeli Unia głosuje, jej państwa członkowskie nie głosują”.
Na podstawie art. 3 ust. 2 TFUE Unia ma wyłączną kompetencję w odniesieniu do zobowiązań międzynarodowych, które mają zostać podjęte w kontekście COTIF, w tym instrumentów prawnych przyjmowanych na jej podstawie, jeżeli takie zobowiązania mogą wpłynąć na obowiązujące zasady Unii lub zmieniać ich zakres.
Celem proponowanej decyzji jest zmiana regulaminu wewnętrznego komitetu ad hoc w celu dostosowania go do regulaminu wewnętrznego innych organów OTIF.
Zmiana regulaminu wewnętrznego komitetu ad hoc jest kwestią horyzontalną, ponieważ ma charakter pomocniczy w stosunku do instrumentów prawnych i obszarów polityki, w których Unia ma wyłączne kompetencje. Unia ma zatem wyłączną kompetencję w odniesieniu do zmian w regulaminie wewnętrznym komitetu ad hoc, zgodnie z art. 3 ust. 2 TFUE. Unia, reprezentowana przez Komisję, powinna skorzystać z prawa głosu w odniesieniu do przyjęcia niniejszej decyzji zgodnie z pkt 3.3 załącznika III do decyzji Rady 2013/103/UE.
4.Podstawa prawna
4.1.Proceduralna podstawa prawna
4.1.1.Zasady
Art. 218 ust. 9 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.
Pojęcie „aktów mających skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”.
4.1.2.Zastosowanie w niniejszym przypadku
Komitet ad hoc jest organem utworzonym na mocy umowy, a mianowicie COTIF, zgodnie z jej art. 13 § 2.
Akt, który komitet ad hoc ma przyjąć, stanowi akt mający skutki prawne. Ponieważ Unia jest pełnoprawną umawiającą się stroną COTIF, planowany akt będzie wiążący dla Unii na mocy prawa międzynarodowego, zgodnie z art. 16 § 10 COTIF, zgodnie z którym komitety OTIF mają ustanowić swoje regulaminy wewnętrzne, oraz zgodnie z art. 30 regulaminu wewnętrznego komitetu ad hoc, zgodnie z którym regulamin ten może zostać w całości lub w części zmieniony decyzją tego organu.
Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych umowy.
W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.
4.2.Materialna podstawa prawna
4.2.1.Zasady
Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE jest uzależniona głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie poboczny charakter, decyzja przyjęta w trybie art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, a mianowicie podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.
4.2.2.Zastosowanie w niniejszym przypadku
Główny cel i treść planowanego aktu prawnego odnoszą się do międzynarodowego transportu kolejowego.
W związku z tym materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 91 TFUE.
4.3.Wnioski
Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być zatem art. 91 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.
Wniosek
DECYZJA RADY
w sprawie stanowiska, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej na 9. posiedzeniu komitetu ad hoc do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej Międzyrządowej Organizacji Międzynarodowych Przewozów Kolejami (OTIF), w odniesieniu do zmian jego regulaminu wewnętrznego.
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 91 TFUE w związku z jego art. 218 ust. 9,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1)Umowa między Unią Europejską a Międzyrządową Organizacją Międzynarodowych Przewozów Kolejami („OTIF”) w sprawie przystąpienia Unii Europejskiej do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF) z dnia 9 maja 1980 r., zmienionej protokołem wileńskim z dnia 3 czerwca 1999 r. („umowa o przystąpieniu UE do COTIF”), została przez Unię zawarta w dniu 16 czerwca 2011 r. w drodze decyzji Rady 2013/103/UE.
(2)Zgodnie z art. 13 § 2 COTIF powołano komitet ad hoc do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej („komitet ad hoc”) OTIF.
(3)Zgodnie z art. 16 § 10 COTIF i art. 30 regulaminu wewnętrznego komitetu ad hoc komitet ten jest uprawniony do zmiany swojego regulaminu wewnętrznego.
(4)Na 9. sesji w dniach 23–24 czerwca 2026 r. komitet ad hoc ma przyjąć decyzję o zmianie swojego regulaminu wewnętrznego.
(5)Jeżeli zostanie przyjęta decyzja komitetu ad hoc o zmianie jego regulaminu wewnętrznego wywoła skutki prawne dla Unii.
(6)Celem decyzji jest zmiana regulaminu wewnętrznego komitetu ad hoc w celu dostosowania go do regulaminu wewnętrznego innych organów OTIF.
(7)Planowane zmiany regulaminu wewnętrznego komitetu ad hoc opierają się na zaleceniach z 8. posiedzenia komitetu ad hoc do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej OTIF i posłużą dalszemu dostosowaniu i spójności praktyk tego organu i innych organów OTIF. Należy zatem poprzeć zmiany w regulaminie wewnętrznym.
(8)Należy zatem określić stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii w ramach komitetu ad hoc w odniesieniu do zmian jego regulaminu wewnętrznego.
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
Stanowiskiem, które ma być zajęte w imieniu Unii na 9. posiedzeniu komitetu ad hoc do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami z dnia 9 maja 1980 r. w sprawie zmian w jego regulaminie, jest głosowanie za proponowanymi zmianami w regulaminie, w wersji przedstawionej w dokumencie INST-24046-JUR9/8.
Artykuł 2
Nieznaczne zmiany dotyczące stanowiska określonego w art. 1 mogą zostać uzgodnione przez przedstawicieli Unii na posiedzeniu komitetu ad hoc do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej bez konieczności podejmowania przez Radę kolejnej decyzji.
Artykuł 3
Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.
Sporządzono w Brukseli dnia r.
W imieniu Rady
Przewodniczący