Brussel, 28.5.2026

COM(2026) 265 final

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende het standpunt dat namens de Unie tijdens de 9e zitting van de ad-hoccommissie juridische zaken en internationale samenwerking van de Intergouvernementele Organisatie voor het internationale spoorwegvervoer (OTIF) moet worden ingenomen met betrekking tot de wijziging van haar reglement van orde


TOELICHTING

1.Onderwerp van het voorstel

Dit voorstel betreft het besluit tot vaststelling van het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen tijdens de 9e zitting van de ad-hoccommissie juridische zaken en internationale samenwerking (hierna “de ad-hoccommissie” genoemd) van de Intergouvernementele Organisatie voor het internationale spoorwegvervoer (OTIF) in verband met de beoogde vaststelling van een besluit tot wijziging van het reglement van orde van de ad-hoccommissie.

2.Achtergrond van het voorstel

2.1.Het Verdrag betreffende het internationale spoorwegvervoer (COTIF)

Het Verdrag betreffende het internationale spoorwegvervoer van 9 mei 1980, als gewijzigd bij het Protocol van Vilnius van 3 juni 1999 (Cotif), is een internationale overeenkomst waarbij zowel de Unie als 25 lidstaten 1 partij zijn.

Op 16 juni 2011 heeft de Raad Besluit 2013/103/EU vastgesteld betreffende de ondertekening en sluiting van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de OTIF betreffende de toetreding van de Europese Unie tot het Verdrag betreffende het internationale spoorwegvervoer (Cotif) van 9 mei 1980, zoals gewijzigd bij het Protocol van Vilnius van 3 juni 1999 (hierna “de toetredingsovereenkomst” genoemd) 2 .

De toetredingsovereenkomst is op 1 juli 2011 in werking getreden.

Volgens artikel 2, lid 1, van het Cotif heeft de OTIF tot doel het internationale spoorwegverkeer in alle opzichten te bevorderen, te verbeteren en te vergemakkelijken, met name door uniforme rechtsregels op te stellen voor diverse rechtsgebieden in verband met het internationaal spoorverkeer. Het Cotif regelt ook de werking van de OTIF, haar doelstellingen en bevoegdheden, de betrekkingen met de verdragsluitende landen en de activiteiten in het algemeen.

Het Cotif heeft betrekking op een aantal wettelijke en technische aangelegenheden van de spoorwegwetgeving en is in twee delen opgesplitst: het verdrag zelf, dat de werking van de OTIF regelt, en de acht aanhangsels bij het verdrag, waarin de uniforme spoorwegwetgeving is vastgesteld:

–Aanhangsel A – Overeenkomst inzake internationaal spoorwegvervoer van reizigers (CIV)

–Aanhangsel B – Overeenkomst inzake internationaal spoorwegvervoer van goederen (CIM)

–Aanhangsel C – Reglement betreffende het internationale spoorwegvervoer van gevaarlijke goederen (RID)

–Aanhangsel D – Overeenkomst inzake het gebruik van voertuigen in het internationale spoorwegverkeer (CUV)

–Aanhangsel E – Overeenkomst inzake het gebruik van de infrastructuur bij internationaal spoorwegvervoer (CUI)

–Aanhangsel F – Uniforme Regelen betreffende de verbindendverklaring van technische normen en de aanneming van uniforme technische voorschriften die van toepassing zijn op spoorwegmaterieel bestemd voor gebruik in internationaal verkeer (APTU UR)

–Aanhangsel G – Uniforme Regelen betreffende de technische toelating van spoorwegmaterieel dat wordt gebruikt in internationaal verkeer (ATMF UR)

–Aanhangsel H – Uniforme Regelen betreffende de veilige exploitatie van treinen in internationaal verkeer (EST UR)

2.2.De ad-hoccommissie juridische zaken en internationale samenwerking van de OTIF

In september 2021 heeft de Algemene Vergadering tijdens haar 15e zitting besloten een ad-hoccommissie juridische zaken en internationale samenwerking op te richten, overeenkomstig artikel 13, lid 2, van het Cotif, voor een periode van drie jaar (september 2021 — september 2024). In september 2024 heeft de Algemene Vergadering tijdens haar 16e zitting besloten het mandaat van de ad-hoccommissie met zes jaar te verlengen, tot en met 1 oktober 2030.

Onverminderd de bevoegdheid van de in artikel 13, lid 1, van het Cotif bedoelde organen heeft de Algemene Vergadering de ad-hoccommissie het volgende mandaat verleend, dat is vastgelegd in artikel 2 van haar reglement van orde:

–ontwerpen van wijzigingen of aanvullingen op het verdrag opstellen;

–juridisch advies verstrekken op eigen initiatief of op verzoek van de in artikel 13, leden 1 en 2, van het verdrag genoemde organen of op verzoek van door die organen opgerichte organen;

–de werking en de uitvoering van het Cotif bevorderen en vergemakkelijken;

–toezicht houden op rechtsinstrumenten en die beoordelen;

–besluiten nemen over de samenwerking met andere internationale organisaties en verenigingen, met inbegrip van de oprichting en ontbinding van raadgevende contactgroepen met andere internationale organisaties en verenigingen en het toezicht op de werking van contactgroepen.

De Algemene Vergadering besloot dat de ad-hoccommissie haar conclusies en voorstellen in voorkomend geval ter overweging of besluit moet voorleggen aan de in artikel 13, lid 1, van het Cotif bedoelde bevoegde organen.

2.3.De beoogde handeling van de ad-hoccommissie

Op 24 juni 2026 zal de ad-hoccommissie tijdens haar 9e zitting een besluit tot wijziging van haar reglement van orde vaststellen (hierna “de beoogde handeling” genoemd).

Het doel van de beoogde handeling is de praktijken van alle OTIF-organen op elkaar af te stemmen, op basis van de aanbevelingen die de ad-hoccommissie op 4 december 2025 tijdens haar 8e zitting heeft vastgesteld. De ad-hoccommissie heeft bepalingen aanbevolen die erop gericht zijn de respectieve reglementen van orde van alle OTIF-organen te harmoniseren, met betrekking tot de rechten van leden, geassocieerde leden en waarnemers, teneinde de samenhang te waarborgen. Voorts bevat het voorstel enkele aanvullende aanpassingen aan de praktijken van andere organen en een aantal redactionele correcties.

De beoogde handeling zal voor de partijen bindend zijn overeenkomstig artikel 16, lid 10, van het Cotif, op grond waarvan de OTIF-commissies hun reglement van orde moeten vaststellen, en overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde van de ad-hoccommissie, op grond waarvan dit reglement geheel of gedeeltelijk kan worden gewijzigd bij besluit van dit orgaan.

3.Namens de Unie in te nemen standpunt

Artikel 6 van de toetredingsovereenkomst luidt:

“1. Met betrekking tot besluiten ter zake waarvan de Unie exclusieve bevoegdheid bezit, oefent de Unie het stemrecht uit dat haar lidstaten krachtens het verdrag hebben.

2. Met betrekking tot besluiten omtrent zaken waarin de Unie met de lidstaten bevoegdheid deelt, wordt door de Unie of door haar lidstaten gestemd.

3. Onverminderd het bepaalde in artikel 26, lid 7, van het verdrag is het aantal stemmen waarover de Unie beschikt, gelijk aan dat van haar lidstaten die tevens partij bij het verdrag zijn. Bij stemming door de Unie stemmen haar lidstaten niet.”.

Op grond van artikel 3, lid 2, VWEU bezit de Unie exclusieve bevoegdheid in verband met internationale verbintenissen in het kader van het Cotif, met inbegrip van rechtsinstrumenten die krachtens het Cotif zijn vastgesteld, als deze verbintenissen het bestaande Unierecht kunnen aantasten of de strekking daarvan kunnen wijzigen.

Het voorgestelde besluit heeft ten doel het reglement van orde van de ad-hoccommissie te wijzigen om het in overeenstemming te brengen met het reglement van orde van andere OTIF-organen.

De wijziging van het reglement van orde van de ad-hoccommissie is een horizontale aangelegenheid, aangezien zij een aanvulling vormt op rechtsinstrumenten en beleidsterreinen waarvoor de Unie exclusief bevoegd is. De Unie is derhalve exclusief bevoegd voor wijzigingen van het reglement van orde van de ad-hoccommissie, overeenkomstig artikel 3, lid 2, VWEU. De Unie, vertegenwoordigd door de Commissie, moet het stemrecht uitoefenen met betrekking tot de vaststelling van dit besluit, overeenkomstig punt 3.3 van bijlage III bij Besluit 2013/103/EU van de Raad.

4.Rechtsgrondslag

4.1.Procedurele rechtsgrondslag

4.1.1.Beginselen

Artikel 218, lid 9, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) voorziet in de vaststelling van besluiten tot bepaling van “de standpunten die namens de Unie worden ingenomen in een krachtens een overeenkomst opgericht lichaam, wanneer dit lichaam handelingen met rechtsgevolgen vaststelt, met uitzondering van handelingen tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst”.

Het begrip “handelingen met rechtsgevolgen” omvat handelingen die rechtsgevolgen hebben uit hoofde van de op het betrokken lichaam toepasselijke volkenrechtelijke bepalingen. Onder dit begrip vallen tevens instrumenten die volkenrechtelijk niet bindend zijn, maar die “beslissende invloed [kunnen hebben] op de inhoud van de regelgeving die de wetgever van de Unie vaststelt” 3 .

4.1.2.Toepassing op het onderhavige geval

De ad-hoccommissie is een orgaan dat is opgericht krachtens een overeenkomst, namelijk het Cotif, conform artikel 13, lid 2.

De door de ad-hoccommissie vast te stellen handeling is een handeling met rechtsgevolgen. Aangezien de Unie een volwaardige verdragsluitende partij bij het Cotif is, zullen de beoogde handelingen krachtens het internationaal recht bindend zijn voor de Unie overeenkomstig artikel 16, lid 10, van het Cotif, op grond waarvan de OTIF-commissies hun reglement van orde moeten vaststellen, en overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde van de ad-hoccommissie, op grond waarvan dit reglement geheel of gedeeltelijk kan worden gewijzigd bij besluit van dit orgaan.

De beoogde handeling strekt niet tot aanvulling of wijziging van het institutionele kader van de overeenkomst.

De procedurele rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is derhalve artikel 218, lid 9, VWEU.

4.2.Materiële rechtsgrondslag

4.2.1.Beginselen

De materiële rechtsgrondslag voor een krachtens artikel 218, lid 9, VWEU te nemen besluit wordt in de eerste plaats bepaald door de doelstelling en de inhoud van de beoogde handeling ten aanzien waarvan namens de Unie een standpunt moet worden ingenomen. Wanneer de beoogde handeling een tweeledige doelstelling heeft of bestaat uit twee componenten, waarvan er een kan worden gezien als hoofddoelstelling of hoofdcomponent, terwijl de andere doelstelling of de andere component slechts ondergeschikt is, moet het overeenkomstig artikel 218, lid 9, VWEU vast te stellen besluit op één materiële rechtsgrondslag worden gebaseerd, namelijk die welke vereist is voor de hoofddoelstelling of de hoofdcomponent dan wel de belangrijkste doelstelling of component.

4.2.2.Toepassing op het onderhavige geval

De hoofddoelstelling en de inhoud van de geplande handeling hebben betrekking op het internationaal spoorvervoer.

De materiële rechtsgrondslag van het voorgestelde besluit is derhalve artikel 91 VWEU.

4.3.Conclusie

De rechtsgrondslag voor het voorgestelde besluit is artikel 91 VWEU, in samenhang met artikel 218, lid 9, VWEU.

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende het standpunt dat namens de Unie tijdens de 9e zitting van de ad-hoccommissie juridische zaken en internationale samenwerking van de Intergouvernementele Organisatie voor het internationale spoorwegvervoer (OTIF) moet worden ingenomen met betrekking tot de wijziging van haar reglement van orde

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 91, in samenhang met artikel 218, lid 9,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1)De Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Intergouvernementele Organisatie voor het internationale spoorwegvervoer (OTIF) betreffende de toetreding van de Europese Unie tot het Verdrag betreffende het internationale spoorwegvervoer (Cotif) van 9 mei 1980, zoals gewijzigd bij het Protocol van Vilnius van 3 juni 1999 4 (“de toetredingsovereenkomst”) is op 16 juni 2011 door de Unie gesloten bij Besluit 2013/103/EU van de Raad 5 .

(2)Overeenkomstig artikel 13, lid 2, van het Cotif is de ad-hoccommissie juridische zaken en internationale samenwerking van de OTIF (hierna “de ad-hoccommissie” genoemd) opgericht

(3)Overeenkomstig artikel 16, lid 10, van het Cotif en artikel 30 van het reglement van orde van de ad-hoccommissie is de ad-hoccommissie bevoegd om haar reglement van orde te wijzigen.

(4)De ad-hoccommissie zal tijdens haar 9e zitting op 23 en 24 juni 2026 een besluit tot wijziging van haar reglement van orde vaststellen.

(5)Het besluit van de ad-hoccommissie tot wijziging van haar reglement van orde zal, indien het wordt vastgesteld, rechtsgevolgen hebben voor de Unie.

(6)Dit besluit heeft ten doel het reglement van orde van de ad-hoccommissie te wijzigen om het in overeenstemming te brengen met het reglement van orde van andere OTIF-organen.

(7)De beoogde wijzigingen van het reglement van orde van de ad-hoccommissie zijn gebaseerd op de aanbevelingen van de 8e zitting van de ad-hoccommissie van de OTIF en zorgen voor verdere afstemming en meer samenhang tussen de praktijken van deze en andere OTIF-organen. De wijzigingen van het reglement van orde moeten derhalve worden gesteund.

(8)Het is daarom passend het standpunt te bepalen dat namens de Unie moet worden ingenomen in de ad-hoccommissie met betrekking tot de wijziging van haar reglement van orde,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Het standpunt dat namens de Unie moet worden ingenomen tijdens de 9e zitting van de ad-hoccommissie juridische zaken en internationale samenwerking van het Verdrag betreffende het internationale spoorwegvervoer van 9 mei 1980, over de wijzigingen van haar reglement van orde, houdt in dat wordt gestemd vóór de voorgestelde wijzigingen van het reglement van orde, als vervat in document INST-24046-JUR9/8.

Artikel 2

Kleine technische wijzigingen van het in artikel 1 genoemde standpunt kunnen door de vertegenwoordigers van de Unie in de vergadering van de ad-hoccommissie juridische zaken en internationale samenwerking worden goedgekeurd zonder verder besluit van de Raad.

Artikel 3

Dit besluit wordt van kracht op de datum waarop het wordt vastgesteld.

Gedaan te Brussel,

   Voor de Raad

   De voorzitter

(1)    Alleen Cyprus en Malta zijn geen partij bij dit verdrag.
(2)    Besluit 2013/103/EU van de Raad van 16 juni 2011 betreffende de ondertekening en sluiting van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Intergouvernementele Organisatie voor het internationale spoorwegvervoer tot toetreding van de Europese Unie tot het Verdrag betreffende het internationale spoorwegvervoer (COTIF) van 9 mei 1980, zoals gewijzigd bij het Protocol van Vilnius van 3 juni 1999 (PB L 51 van 23.2.2013, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2013/103(1)/oj ).
(3)    Arrest van het Hof van Justitie van 7 oktober 2014, Duitsland/Raad, zaak C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, punten 61 tot en met 64.
(4)    PB L 51 van 23.2.2013, blz. 8.
(5)    Besluit 2013/103/EU van de Raad van 16 juni 2011 betreffende de ondertekening en sluiting van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Intergouvernementele organisatie voor het internationale spoorwegvervoer tot toetreding van de Europese Unie tot het Verdrag betreffende het internationale spoorwegvervoer (Cotif) van 9 mei 1980, zoals gewijzigd bij het Protocol van Vilnius van 3 juni 1999 (PB L 51 van 23.2.2013, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2013/103(1)/oj ).