Βρυξέλλες, 28.5.2026

COM(2026) 265 final

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην 9η σύνοδο της ad hoc επιτροπής νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας του Διακυβερνητικού Οργανισμού Διεθνών Σιδηροδρομικών Μεταφορών (OTIF) όσον αφορά την τροποποίηση του εσωτερικού κανονισμού της


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.Αντικείμενο της πρότασης

Η παρούσα πρόταση αφορά την απόφαση για τον καθορισμό της θέσης που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στην 9η σύνοδο της ad hoc επιτροπής νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας (στο εξής: ad hoc επιτροπή) του Διακυβερνητικού Οργανισμού Διεθνών Σιδηροδρομικών Μεταφορών (στο εξής: OTIF) σε σχέση με την προβλεπόμενη έκδοση απόφασης για την τροποποίηση του εσωτερικού κανονισμού της ad hoc επιτροπής.

2.Πλαίσιο της πρότασης

2.1.Η σύμβαση για τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές (COTIF)

Η σύμβαση για τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές της 9ης Μαΐου 1980, όπως τροποποιήθηκε με το πρωτόκολλο του Βίλνιους στις 3 Ιουνίου 1999 (στο εξής: COTIF), είναι διεθνής συμφωνία της οποίας συμβαλλόμενα μέρη είναι η Ένωση και 25 κράτη μέλη 1 .

Στις 16 Ιουνίου 2011 το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2013/103/ΕΕ του Συμβουλίου για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του OTIF σχετικά με την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη σύμβαση περί των διεθνών σιδηροδρομικών μεταφορών (COTIF), της 9ης Μαΐου 1980, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο του Βίλνιους στις 3 Ιουνίου 1999 (στο εξής: συμφωνία προσχώρησης της ΕΕ στην COTIF) 2 .

Η συμφωνία προσχώρησης της ΕΕ στην COTIF τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2011.

Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1 της COTIF, σκοπός του OTIF είναι να ευνοήσει, να βελτιώσει και να διευκολύνει, από κάθε άποψη, τη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία, κυρίως μέσω της κατάρτισης ενιαίων νομικών καθεστώτων σε διάφορους νομικούς τομείς σχετικούς με τη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία. Η COTIF διέπει επίσης τη λειτουργία του Οργανισμού, τους στόχους του, τις αρμοδιότητές του, τις σχέσεις του με τα συμβαλλόμενα κράτη και τις δραστηριότητές του εν γένει.

Η COTIF πραγματεύεται τη νομοθεσία για τους σιδηροδρόμους όσον αφορά διάφορα νομικά και τεχνικά θέματα σιδηροδρόμων, τα οποία διαιρούνται σε δύο μέρη: την ίδια τη σύμβαση, η οποία διέπει τη λειτουργία του OTIF, και οκτώ προσαρτήματα στη σύμβαση που αποτελούν ενιαίο σιδηροδρομικό δίκαιο:

–προσάρτημα Α — Συμβόλαιο διεθνούς σιδηροδρομικής μεταφοράς επιβατών (CIV)

–προσάρτημα Β — Συμβόλαιο διεθνούς σιδηροδρομικής μεταφοράς εμπορευμάτων(CIM)

–προσάρτημα Γ — Διεθνής σιδηροδρομική μεταφορά επικινδύνων εμπορευμάτων (RID)

–προσάρτημα Δ — Συμβόλαιο χρήσης οχημάτων στη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία (CUV)

–προσάρτημα Ε — Συμβόλαιο χρήσης της υποδομής στη διεθνή σιδηροδρομική κυκλοφορία (CUI)

–προσάρτημα ΣΤ — Ενιαίοι νομικοί κανόνες σχετικά με την επικύρωση των τεχνικών προτύπων και την υιοθέτηση ενιαίων τεχνικών κανόνων που εφαρμόζονται στο σιδηροδρομικό υλικό που προορίζεται να χρησιμοποιηθεί στη διεθνή κυκλοφορία (Ενιαίοι νομικοί κανόνες APTU),

–προσάρτημα Ζ — Ενιαίοι νομικοί κανόνες σχετικά με την τεχνική αποδοχή σιδηροδρομικού υλικού που χρησιμοποιείται στη διεθνή κυκλοφορία (Ενιαίοι νομικοί κανόνες ATMF),

–προσάρτημα Η — Ενιαίοι νομικοί κανόνες σχετικά με την ασφαλή λειτουργία των αμαξοστοιχιών στη διεθνή κυκλοφορία (Ενιαίοι νομικοί κανόνες EST).

2.2.Η ad hoc επιτροπή νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας του OTIF

Κατά τη 15η σύνοδό της, τον Σεπτέμβριο του 2021, η Γενική Συνέλευση αποφάσισε να συστήσει ad hoc επιτροπή νομικών θεμάτων και διεθνούς συνεργασίας, σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 2 της COTIF, για περίοδο τριών ετών (Σεπτέμβριος 2021 – Σεπτέμβριος 2024). Κατά τη 16η σύνοδό της, τον Σεπτέμβριο του 2024, η Γενική Συνέλευση αποφάσισε να ανανεώσει την εντολή της ad hoc επιτροπής για περίοδο έξι ετών, έως την 1η Οκτωβρίου 2030.

Με την επιφύλαξη της αρμοδιότητας των οργάνων που αναφέρονται στο άρθρο 13 παράγραφος 1 της COTIF, η Γενική Συνέλευση ανέθεσε στην ad hoc επιτροπή την ακόλουθη εντολή, η οποία ορίζεται στο άρθρο 2 του εσωτερικού κανονισμού της:

–να εκπονεί σχέδια τροποποιήσεων ή προσθηκών στη Σύμβαση·

–να παρέχει νομικές συμβουλές με δική της πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος των οργάνων που αναφέρονται στο άρθρο 13 παράγραφοι 1 και 2 της COTIF ή κατόπιν αιτήματος οργάνων που έχουν συσταθεί από αυτά·

–να προωθεί και να διευκολύνει τη λειτουργία και την εφαρμογή της COTIF·

–να παρακολουθεί και να αξιολογεί τις νομικές πράξεις·

–να λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με τη συνεργασία με άλλους διεθνείς οργανισμούς και ενώσεις, συμπεριλαμβανομένων της σύστασης και διάλυσης συμβουλευτικών ομάδων επαφής με άλλους διεθνείς οργανισμούς και ενώσεις και της παρακολούθησης της λειτουργίας των ομάδων επαφής.

Η Γενική Συνέλευση αποφάσισε ότι, κατά περίπτωση, η ad hoc επιτροπή υποβάλλει τα συμπεράσματα και τις προτάσεις της στα αρμόδια όργανα που αναφέρονται στο άρθρο 13 παράγραφος 1 της COTIF προς εξέταση και λήψη απόφασης.

2.3.Η προς έκδοση πράξη της ad hoc επιτροπής

Στις 24 Ιουνίου 2026, κατά την 9η σύνοδό της, η ad hoc επιτροπή πρόκειται να εκδώσει απόφαση για την τροποποίηση του εσωτερικού κανονισμού της (στο εξής: προς έκδοση πράξη).

Σκοπός της προς έκδοση πράξης είναι η ευθυγράμμιση των πρακτικών όλων των οργάνων του OTIF, με βάση τις συστάσεις που διατύπωσε η ad hoc επιτροπή κατά την 8η σύνοδό της, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 4 Δεκεμβρίου 2025. Η ad hoc επιτροπή συνέστησε διατάξεις που αποσκοπούν στην εναρμόνιση του εσωτερικού κανονισμού όλων των οργάνων του OTIF, όσον αφορά τα δικαιώματα των μελών, των συνδεδεμένων μελών και των παρατηρητών, ώστε να διασφαλιστεί συνοχή. Επιπλέον, η πρόταση περιλαμβάνει ορισμένες πρόσθετες ευθυγραμμίσεις με τις πρακτικές άλλων οργάνων και συντακτικές διορθώσεις.

Η προς έκδοση πράξη θα καταστεί δεσμευτική για τα μέρη, σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 10 της COTIF, το οποίο ορίζει ότι οι επιτροπές του OTIF θεσπίζουν τον εσωτερικό κανονισμό τους, και με το άρθρο 30 του εσωτερικού κανονισμού της ad hoc επιτροπής, το οποίο ορίζει ότι ο εν λόγω εσωτερικός κανονισμός μπορεί να τροποποιηθεί, εν όλω ή εν μέρει, με απόφαση του εν λόγω οργάνου.

3.Θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης

Δυνάμει του άρθρου 6 της συμφωνίας προσχώρησης της ΕΕ στην COTIF:

«1. Όσον αφορά τις αποφάσεις επί θεμάτων τα οποία εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης, η Ένωση ασκεί τα δικαιώματα ψήφου των κρατών μελών της δυνάμει της σύμβασης.

2. Όσον αφορά τις αποφάσεις επί θεμάτων για τα οποία η Ένωση έχει επιμερισμένη αρμοδιότητα με τα κράτη μέλη της, ψηφίζουν είτε η Ένωση, είτε τα κράτη μέλη της.

3. Με την επιφύλαξη του άρθρου 26 παράγραφος 7 της σύμβασης, η Ένωση διαθέτει αριθμό ψήφων ίσο με τον αριθμό των κρατών μελών της, τα οποία είναι επίσης μέρη της σύμβασης. Όταν ψηφίζει η Ένωση τα κράτη μέλη δεν ψηφίζουν.».

Δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, η Ένωση έχει αποκλειστική αρμοδιότητα όσον αφορά τις διεθνείς δεσμεύσεις που αναλαμβάνονται στο πλαίσιο της COTIF, συμπεριλαμβανομένων των νομικών πράξεων που εκδίδονται δυνάμει αυτής, όταν οι δεσμεύσεις αυτές ενέχουν τον κίνδυνο να επηρεάσουν τους υφιστάμενους κανόνες της Ένωσης ή να μεταβάλουν το πεδίο εφαρμογής τους.

Ο στόχος της προτεινόμενης απόφασης είναι να τροποποιηθεί ο εσωτερικός κανονισμός της ad hoc επιτροπής, προκειμένου να ευθυγραμμιστεί με τον εσωτερικό κανονισμό άλλων οργάνων του OTIF.

Η τροποποίηση του εσωτερικού κανονισμού της ad hoc επιτροπής αποτελεί οριζόντιο ζήτημα, καθώς είναι επικουρική σε σχέση με τις νομικές πράξεις και τους τομείς πολιτικής για τους οποίους η Ένωση είναι αποκλειστικά αρμόδια. Ως εκ τούτου, η Ένωση έχει αποκλειστική αρμοδιότητα όσον αφορά τις τροποποιήσεις του εσωτερικού κανονισμού της ad hoc επιτροπής, δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ. Η Ένωση, εκπροσωπούμενη από την Επιτροπή, θα πρέπει να ασκήσει τα δικαιώματα ψήφου όσον αφορά την έκδοση της παρούσας απόφασης, σύμφωνα με το σημείο 3.3 του παραρτήματος III της απόφασης 2013/103/ΕΕ του Συμβουλίου.

4.Νομική βάση

4.1.Διαδικαστική νομική βάση

4.1.1.Αρχές

Το άρθρο 218 παράγραφος 9 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) προβλέπει την έκδοση αποφάσεων για τον καθορισμό «των θέσεων που θα πρέπει να ληφθούν, εξ ονόματος της Ένωσης, σε όργανο που συνιστάται από δεδομένη συμφωνία, όταν το εν λόγω όργανο καλείται να θεσπίσει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα, με εξαίρεση τις πράξεις που συμπληρώνουν ή τροποποιούν το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας».

Η έννοια των «πράξεων που παράγουν έννομα αποτελέσματα» περιλαμβάνει πράξεις που παράγουν έννομα αποτελέσματα δυνάμει των κανόνων του διεθνούς δικαίου που διέπουν το εκάστοτε όργανο. Περιλαμβάνει επίσης τις πράξεις που δεν έχουν μεν δεσμευτική ισχύ βάσει του διεθνούς δικαίου, αλλά «επηρεάζουν με καθοριστικό τρόπο το περιεχόμενο των ρυθμίσεων που θεσπίζει ο νομοθέτης της Ένωσης» 3 .

4.1.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση

Η ad hoc επιτροπή είναι όργανο που έχει συσταθεί με συμφωνία, συγκεκριμένα την COTIF, σύμφωνα με το άρθρο 13 παράγραφος 2.

Η πράξη την οποία καλείται να θεσπίσει η ad hoc επιτροπή είναι πράξη που παράγει έννομα αποτελέσματα. Δεδομένου ότι η Ένωση είναι πλήρες συμβαλλόμενο μέρος της COTIF, η προς έκδοση πράξη θα είναι δεσμευτική για την Ένωση βάσει του διεθνούς δικαίου, σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 10 της COTIF, το οποίο ορίζει ότι οι επιτροπές του OTIF θεσπίζουν τον εσωτερικό κανονισμό τους, και με το άρθρο 30 του εσωτερικού κανονισμού της ad hoc επιτροπής, το οποίο ορίζει ότι ο εν λόγω εσωτερικός κανονισμός μπορεί να τροποποιηθεί, εν όλω ή εν μέρει, με απόφαση του εν λόγω οργάνου.

Η προς έκδοση πράξη δεν συμπληρώνει ούτε τροποποιεί το θεσμικό πλαίσιο της συμφωνίας.

Συνεπώς, η διαδικαστική νομική βάση για την προτεινόμενη απόφαση είναι το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ.

4.2.Ουσιαστική νομική βάση

4.2.1.Αρχές

Η ουσιαστική νομική βάση για την έκδοση απόφασης βάσει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ εξαρτάται πρωτίστως από τον στόχο και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης σε σχέση με την οποία λαμβάνεται θέση εξ ονόματος της Ένωσης. Εάν η προς έκδοση πράξη επιδιώκει διττό σκοπό ή έχει δύο συνιστώσες και εάν ένας από τους σκοπούς ή μία από τις συνιστώσες μπορεί να χαρακτηριστεί κύριος/-α, ενώ ο/η άλλος/-η έχει απλώς παρεπόμενο χαρακτήρα, η απόφαση δυνάμει του άρθρου 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ πρέπει να στηρίζεται σε μία και μόνο ουσιαστική νομική βάση, ήτοι εκείνη που επιβάλλει ο κύριος ή πρωτεύων σκοπός ή συνιστώσα.

4.2.2.Εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση

Ο κύριος στόχος και το περιεχόμενο της προς έκδοση πράξης αφορούν τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές.

Συνεπώς, η ουσιαστική νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης είναι το άρθρο 91 της ΣΛΕΕ.

4.3.Συμπέρασμα

Το άρθρο 91 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9 της ΣΛΕΕ, θα πρέπει να αποτελέσουν τη νομική βάση της προτεινόμενης απόφασης.

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τη θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην 9η σύνοδο της ad hoc επιτροπής νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας του Διακυβερνητικού Οργανισμού Διεθνών Σιδηροδρομικών Μεταφορών (OTIF) όσον αφορά την τροποποίηση του εσωτερικού κανονισμού της

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 91 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 218 παράγραφος 9,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1)Η συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Διακυβερνητικής Οργάνωσης διεθνών σιδηροδρομικών μεταφορών για την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη σύμβαση για τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές (COTIF), της 9ης Μαΐου 1980, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο του Βίλνιους στις 3 Ιουνίου 1999 4 (στο εξής: συμφωνία προσχώρησης της ΕΕ στην COTIF) συνήφθη από την Ένωση στις 16 Ιουνίου 2011 με την απόφαση 2013/103/ΕΕ του Συμβουλίου 5 .

(2)Δυνάμει του άρθρου 13 παράγραφος 2 της COTIF, συστάθηκε η ad hoc επιτροπή νομικών υποθέσεων και διεθνούς συνεργασίας (στο εξής: ad hoc επιτροπή) του OTIF.

(3)Δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 10 της COTIF και του άρθρου 30 του εσωτερικού κανονισμού της ad hoc επιτροπής, η ad hoc επιτροπή είναι αρμόδια για την τροποποίηση του εσωτερικού κανονισμού της.

(4)Η ad hoc επιτροπή, κατά την 9η σύνοδό της στις 23-24 Ιουνίου 2026, πρόκειται να εκδώσει απόφαση για την τροποποίηση του εσωτερικού κανονισμού της.

(5)Η απόφαση της ad hoc επιτροπής να τροποποιήσει τον εσωτερικό κανονισμό της, αν εκδοθεί, θα παραγάγει έννομα αποτελέσματα για την Ένωση.

(6)Ο στόχος της παρούσας απόφασης είναι να τροποποιηθεί ο εσωτερικός κανονισμός της ad hoc επιτροπής, προκειμένου να ευθυγραμμιστεί με τον εσωτερικό κανονισμό άλλων οργάνων του OTIF.

(7)Οι προβλεπόμενες τροποποιήσεις του εσωτερικού κανονισμού της ad hoc επιτροπής βασίζονται στις συστάσεις που διατύπωσε η ad hoc επιτροπή του OTIF κατά την 8η σύνοδό της, προκειμένου να διασφαλιστεί περαιτέρω ευθυγράμμιση και συνοχή μεταξύ των πρακτικών του εν λόγω οργάνου και άλλων οργάνων του OTIF. Οι τροποποιήσεις του εσωτερικού κανονισμού θα πρέπει, επομένως, να υποστηριχθούν.

(8)Ως εκ τούτου, ενδείκνυται να καθοριστεί η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στο πλαίσιο της ad hoc επιτροπής όσον αφορά την τροποποίηση του εσωτερικού κανονισμού της,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Η θέση που πρέπει να ληφθεί εξ ονόματος της Ένωσης στην 9η σύνοδο της ad hoc επιτροπής νομικών θεμάτων και διεθνούς συνεργασίας της σύμβασης για τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές, της 9ης Μαΐου 1980, όσον αφορά τις τροποποιήσεις του εσωτερικού κανονισμού της, είναι να υπερψηφιστούν οι προτεινόμενες τροποποιήσεις του εσωτερικού κανονισμού, ως έχουν στο έγγραφο INST-24046-JUR9/8.

Άρθρο 2

Ελάσσονος σημασίας αλλαγές τεχνικού χαρακτήρα στη θέση που αναφέρεται στο άρθρο 1 μπορούν να συμφωνηθούν από τους εκπροσώπους της Ένωσης στη συνεδρίαση της ad hoc επιτροπής νομικών θεμάτων και διεθνούς συνεργασίας χωρίς περαιτέρω απόφαση του Συμβουλίου.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την ημερομηνία της έκδοσής της.

Βρυξέλλες,

   Για το Συμβούλιο

   Ο/Η Πρόεδρος

(1)    Μόνον η Κύπρος και η Μάλτα δεν είναι συμβαλλόμενα μέρη.
(2)    Απόφαση 2013/103/ΕΕ του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 2011, για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Διακυβερνητικής Οργάνωσης περί των διεθνών σιδηροδρομικών μεταφορών σχετικά με την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη σύμβαση περί των διεθνών σιδηροδρομικών μεταφορών (COTIF), της 9ης Μαΐου 1980, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο του Βίλνιους στις 3 Ιουνίου 1999 (ΕΕ L 51 της 23.2.2013, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2013/103(1)/oj ).
(3)    Απόφαση του Δικαστηρίου, της 7ης Οκτωβρίου 2014, Γερμανία κατά Συμβουλίου, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, σκέψεις 61 έως 64.
(4)    ΕΕ L 51 της 23.2.2013, σ. 8.
(5)    Απόφαση 2013/103/ΕΕ του Συμβουλίου, της 16ης Ιουνίου 2011, για την υπογραφή και τη σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Διακυβερνητικής Οργάνωσης περί των διεθνών σιδηροδρομικών μεταφορών σχετικά με την προσχώρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη σύμβαση περί των διεθνών σιδηροδρομικών μεταφορών (COTIF), της 9ης Μαΐου 1980, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο του Βίλνιους στις 3 Ιουνίου 1999 (ΕΕ L 51 της 23.2.2013, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2013/103(1)/oj ).