IB
Traktat o Unii Europejskiej (
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (wersja skonsolidowana z Amsterdamu) (
Konwencja z dnia
Rozporządzenie Rady z dnia
Rozporządzenie Rady z dnia
W przedmiocie jego obowiązywania zob. pkt 27 niniejszej opinii.
Na przykład w odniesieniu do podwójnego obywatelstwa jednego z małżonków. Wyrok z dnia
Zobacz w sprawach dotyczących dziedziczenia wyrok z dnia
W sprawach orzeczeń dotyczących rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa jurysdykcję mają sądy państwa członkowskiego, oboje małżonkowie mają zwykły pobyt, lub małżonkowie mieli ostatnio oboje zwykły pobyt, o ile jedno z nich ma tam nadal zwykły pobyt, lub strona przeciwna ma zwykły pobyt, lub w przypadku wspólnego pozwu lub wniosku jedno z małżonków ma zwykły pobyt, lub powód lub wnioskodawca ma zwykły pobyt, jeżeli przebywał tam od przynajmniej roku bezpośrednio przed wniesieniem pozwu lub wniosku, lub powód lub wnioskodawca ma zwykły pobyt, jeżeli przebywał tam przynajmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wniesieniem pozwu lub wniosku i jest obywatelem tego państwa członkowskiego lub, w przypadku Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, ma tam swój […]
Miejsce zamieszkania rodziny znajdowało się w Irlandii, gdzie rodzina osiedliła się w 1999 r. i zakupiła nieruchomość stanowiącą miejsce zamieszkania małżonków; dzieci również mieszkały w Irlandii i uczyły się tam. Nie doszło do żadnej separacji między małżonkami i nic nie wskazywało na to, że mieli oni wspólną wolę przeniesienia miejsca zamieszkania małżonków do Francji. Istniały natomiast liczne okoliczności, które wskazywały na osobistą i rodzinną więź IB z Irlandią, gdzie przyjeżdżał on w każdy weekend do swojej żony i dzieci i gdzie regularnie uprawiał aktywność sportową i spędzał wolny czas. W okresie sześciu miesięcy poprzedzających wniesienie pozwu (a zatem po dniu Związek IB z Irlandią nie wyklucza jego związku z Francją, gdzie wyjeżdża on od 2017 r. w każdym tygodniu, aby pracować. IB faktycznie ma dwa miejsca pobytu, jedno w tygodniu ustanowione dla celów zawodowych w Paryżu, zaś drugie, w pozostałym czasie, z małżonką i dziećmi w Irlandii.
Badanie socjologiczne wykazałoby prawdopodobnie obecny wzrost liczby przypadków, w których dana osoba (lub oboje małżonków) znajduje się w takiej samej sytuacji.
Sprawozdanie wyjaśniające do konwencji zawartej na podstawie art. K.3 Traktatu o Unii Europejskiej w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich (
Rozporządzenie Rady w sprawie jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich i w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej oraz w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę (wersja przekształcona) (
Zobacz motyw 6 rozporządzenia nr 1347/2000 i motyw 3 rozporządzenia nr 2201/2003. W wyroku z dnia
Wyrok z dnia
Motyw 4 rozporządzenia nr 1347/2000.
Na przykład w Konwencji o właściwości organów i prawie właściwym w zakresie ochrony małoletnich, sporządzonej w Hadze w dniu
Odchodzi się od tradycyjnych kryteriów, takich jak obywatelstwo czy miejsce zamieszkania, które wcześniej były preferowane jako wyraz związku między jednostką a systemem prawnym, lub są one spychane na drugi plan.
Zobacz np. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia
Na przykład Konwencja Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, sporządzona w Stambule w dniu
Brak ten opiera się na zamiarze niewpływania na inne akty, w których posłużono się tym samym pojęciem, zdaniem P. Lagarde,
Zobacz podobnie opinia rzecznik generalnej J. Kokott w sprawie
Oczywiście taka ocena ad casum jest zadaniem sądów krajowych. Ponieważ ocena ta dotyczy konkretnego przypadku,
Ibidem, pkt 40:
Nie zgadzam się zatem z twierdzeniem Francji, że
wybranych ze względu na ich trafność lub zgodność z kontekstem przepisu, w którym kryterium Znaczenie mają przepisy, które odnoszą się do zwykłego pobytu jako kryterium jurysdykcji, a także art. 11 rozporządzenia nr 2201/2003 w odniesieniu do bezprawnego uprowadzenia dziecka. Zobacz wyrok HR w odniesieniu do pierwszego przypadku; oraz wyrok z dnia Motyw 12 rozporządzenia nr 2201/2003; zob. m.in. wyroki: z dnia stosowanych (i wyważanych) przy uwzględnieniu całości szczególnych okoliczności danego przypadku Zobacz m.in. wyroki: A, pkt 37 i nast.; z dnia
Wyrok A, pkt 36.
Ostatnie miejsce zwykłego pobytu zmarłego jest ogólnym łącznikiem dla ustalenia jurysdykcji międzynarodowej i prawa właściwego.
Motywy 23 i 24. Zobacz także moja opinia w sprawie
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
Motyw 28 rozporządzenia 2015/848; wyrok z dnia
Odbyła się dyskusja na ten temat, dotycząca włączenia (obecnego) tiret szóstego do art. 3 ust. 1 lit. a) Odpowiednikiem w konwencji z 1998 r. był art. 2 ust. 1 lit. a) tiret szóste. Sprawozdanie Borrás, pkt 32. Ibidem. Definicja ta odpowiada sprawom w dziedzinie służby cywilnej i zabezpieczenia społecznego. Inne propozycje zostały odrzucone Ibidem.
Punkty 38 i 39 niniejszej opinii.
Na mocy art. 6 przepisy dotyczące jurysdykcji obowiązujące na mocy prawa każdego z państw członkowskich nie mogą być stosowane w sporach, w których pozwany ma zwykły pobyt na terytorium jednego z nich lub jest obywatelem jednego z nich (lub, w przypadku Irlandii, ma
Wyróżnienie moje.
Wyrok Hadadi, pkt 48. Nie istnieje formalna hierarchia między jurysdykcjami, pomimo głosów opowiadających się za wprowadzeniem takiej hierarchii przy okazji przekształcania rozporządzenia (wyrażonych przez Groupe européen de droit international privé na posiedzeniu w Antwerpii we wrześniu 2018 r.: https://www.gedip-egpil.eu/documents/Anvers%202018/DivorceCompletV5.7.2.19.pdf). W nowym art. 3 zachowano te same zasady jurysdykcji, wszystkie na tym samym poziomie. Stopień akceptacji każdej z tych zasad jest inny: w tym względzie w sprawozdaniu Borrás, pkt 30 i 32, podkreślono, że niektóre z włączonych kryteriów były szeroko przyjmowane w państwach członkowskich, natomiast inne wymagały osiągnięcia kompromisu politycznego. Te ostatnie odpowiadają obecnie piątemu i szóstemu tiret art. 3 ust. 1 lit. a).
miejsca zwykłego pobytu W tym drugim przypadku jedno z małżonków musi nadal mieć miejsce zamieszkania w tym państwie. Nie określono chwili, w której okoliczność ta powinna zostać stwierdzona. Tiret piąte i szóste wskazują na chwilę wniesienia pozwu i rozsądne wydaje się zastosowanie tej samej wskazówki do pozostałych sądów. miejsca zwykłego pobytu po uzgodnieniu z drugą stroną, jeżeli pozew lub wniosek jest wspólny; w takim przypadku jurysdykcję mogą mieć sądy państwa członkowskiego, w którym powód lub pozwany ma miejsce zwykłego pobytu; jeżeli jest to miejsce zwykłego pobytu pozwanego; jeżeli jest to miejsce zwykłego pobytu powoda, pod warunkiem że pobyt ten trwał co najmniej rok przed wniesieniem pozwu lub sześć miesięcy, w przypadku gdy znajduje się w państwie członkowskim, którego obywatelem jest powód (lub, w przypadku Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, jeżeli powód ma tam swój
Sprawozdanie Borrás, pkt 27, 28 i 30. W rozporządzeniu nr 1347/2000 motyw 12 wskazywał na istnienie rzeczywistego związku między stroną a państwem członkowskim sprawującym jurysdykcję, bez rozróżnienia między sporami dotyczącymi kryzysu małżeńskiego a sporami dotyczącymi odpowiedzialności rodzicielskiej.
Wyroki: Sundelind Lopez, pkt 26; Hadadi, pkt 48; z dnia
Przypis 40 niniejszej opinii.
Punkt 51 niniejszej opinii.
Odpowiada ośrodkowi interesów Zakłada co do zasady
Wprowadzenie tych wymogów jest zwykle tłumaczone jako świadczące o zamiarze ograniczenia forum actoris ustanowionego w dwóch ostatnich tiret zawartych w art. 3 ust. 1 lit. a). Wyjaśnienie to, choć trafne, nie przeczy konsekwencjom tych wymogów dla pojęcia zwykłego pobytu.
W przypadku braku zamiaru porzucenia poprzedni zwykły pobyt nadal nim będzie.
Wyrok HR, pkt 46 i przytoczone tam orzecznictwo.
Zobacz podobnie, w odniesieniu do miejsca zwykłego pobytu zmarłego, wyrok E.E. (jurysdykcja i prawo właściwe dla dziedziczenia), pkt 38; oraz moja opinia w tej samej sprawie (
dane miejsce odpowiada państwu pochodzenia; jest to miejsce, w którym znajdują się rodzina i znajomi; dana osoba regularnie mieszka w tym miejscu na podstawie umowy najmu lub jako właściciel, bądź podjęła kroki w tym kierunku; miejsce odpowiada państwu, którego dana osoba jest obywatelem; w miejscu tym dana osoba ma stałe zatrudnienie lub szuka stałego zatrudnienia; dana osoba podziela kulturę tego miejsca.
Można by wskazać także np. zameldowanie się w urzędzie lub, jeśli osoba dorosła mieszka z dziećmi w wieku szkolnym, zgłoszenie dzieci do przedszkola lub szkoły: zob. w tym względzie opinia rzecznik generalnej J. Kokott w sprawie
Wyroki: A, pkt 40; z dnia
Wyróżnienie moje.
Wyrażenie
Punkty 57 i 58 niniejszej opinii.
po pierwsze, sprzyjaniu mobilności osób wewnątrz Unii, także w przypadku, gdy przeniesienie pobytu z jednego państwa członkowskiego do drugiego następuje w wyniku kryzysu małżeńskiego; po drugie, zapewnieniu pewności prawa i bliskości między jednostkami a sądem.
Przesłanki, od których uzależniony jest zwykły pobyt jako kryterium ustalenia jurysdykcji, sprawiają, że jurysdykcja niektórych sądów wzajemnie się wyklucza, a w przypadku innych sądów może się pokrywać. Nierzadko będzie dochodzić do zbieżności kilku kryteriów w stosunku do tego samego państwa członkowskiego.
Zdaniem Komisji (pkt 14 jej uwag na piśmie w miejsce rozprawy) dopuszczenie możliwości dwóch miejsc zwykłego pobytu danej osoby dla celów art. 3 rozporządzenia nr 2201/2003
W rozporządzeniu Rady (UE) nr 1259/2010 z dnia
Artykuł 3 lit. c) rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z dnia
Artykuł 5 rozporządzenia Rady (UE) 2016/1103 z dnia
Założenie, że skoro wielość miejsc zwykłego pobytu została przyjęta w ten pośredni sposób w celu ustalenia jurysdykcji, powinna ona również zostać przyjęta przy dokonywaniu wykładni kryterium
Motyw 9. Ma ono również na celu
W odróżnieniu od innych dziedzin, w tej dziedzinie zbieżność pomiędzy jurysdykcją międzynarodową a prawem właściwym nie jest głównym problemem: może ona nie wystąpić na początku, jeżeli strony dokonają wyboru prawa właściwego zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. a), b) i c) rozporządzenia nr 1259/2010. Należy również przypomnieć, że akt ten, będący wynikiem wzmocnionej współpracy, nie jest stosowany we wszystkich państwach członkowskich.
Jako podstawowa wskazówka, poprzez powiązanie różnych sądów posiadających jurysdykcję zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2201/2003 z łącznikami określonymi w art. 8 rozporządzenia nr 1259/2010. Bezpośrednio, jako rozwiązanie dodatkowe: w przypadku niedokonania wyboru prawa przez strony, a także w przypadku braku spełnienia kryteriów określonych w art. 8 lit. a), b) i c) rozporządzenia nr 1259/2010 stosuje się prawo państwa sądu orzekającego zgodnie z lit. d) tego przepisu.
Poprzez naruszenie korelacji pomiędzy sądem a prawem właściwym w przypadku, gdyby sąd działał jako sąd jednego z miejsc zwykłego pobytu małżonka, lecz musiałby zastosować prawo innego państwa członkowskiego, ponieważ w państwie tym znajduje się wspólne miejsce zwykłego pobytu małżonków Takie połączenie mogłoby wystąpić w niniejszej sprawie, gdyby sąd francuski uznał swoją jurysdykcję na podstawie art. 3 ust. 1 lit. a) tiret szóste rozporządzenia nr 2201/2003, stwierdziwszy, że IB ma również zwykły pobyt w Irlandii. W takim przypadku, jeżeli strony nie dokonały ważnego wyboru innego prawa, prawo irlandzkie będzie miało zastosowanie co do istoty sprawy zgodnie z art. 8 lit. a) rozporządzenia nr 1259/2010. Poprzez spowodowanie, że dwa lub większa liczba sądów mających jurysdykcję ze względu na miejsce (miejsca) zwykłego pobytu małżonka, znajdujące się w różnych państwach członkowskich, zastosują prawo państwa sądu orzekającego zgodnie z art. 8 lit. d) rozporządzenia nr 1259/2010.
Na wyrok ten powołują się w swoich uwagach na piśmie: FA, pkt 71 i nast., rząd portugalski, pkt 36 i nast., Komisja, pkt 13 i 32, a także IB w uwagach na piśmie w miejsce rozprawy, pkt 31.
Wyrok Hadadi, pkt 51 i nast.
Po pierwsze, przesłanka Po drugie, obywatelstwo służące do ustalenia jurysdykcji w rzeczonym art. 3 ust. 1 lit. b) musi być zawsze wspólnym obywatelstwem. W przypadku gdy tylko jedno z małżonków, a nie drugie, posiada podwójne obywatelstwo, dla celów tego przepisu istotne jest tylko wspólne obywatelstwo: małżonek posiadający tylko jedno obywatelstwo nie znajduje się ani w gorszej sytuacji, ani nie odnosi korzyści Jako powodowi, małżonkowi posiadającemu podwójne obywatelstwo nie przysługuje z tego względu dodatkowa jurysdykcja, ale nie istnieje też dodatkowy sąd posiadający jurysdykcję, do którego można by wnieść powództwo przeciwko niemu. Wielość miejsc zwykłego pobytu może albo działać na korzyść małżonka, który posiada wiele takich miejsc, w przypadku gdy jest on powodem [w konsekwencji art. 3 ust. 1 lit. a) tiret piąte i szóste], albo obrócić się przeciwko niemu, w przypadku gdy jest on pozwanym, w konsekwencji tego samego art. 3 ust. 1 lit. a) tiret trzecie. Po trzecie, łącznik obywatelstwa jest, jak zauważył Trybunał, Wyrok Hadadi, pkt 51. Ibidem, pkt 55.
Istnieje niewielkie prawdopodobieństwo, że dwie sytuacje w
zgodnie z pierwszym rozwiązaniem, preferowanym przez Komisję Punkty 33 i 34 jej uwag na piśmie oraz propozycja zakończenia postępowania. zgodnie z drugim rozwiązaniem żaden z tych ośrodków interesów życiowych, znajdujących się w kilku państwach członkowskich, nie mógłby służyć do ustalenia jurysdykcji ze względu na zwykły pobyt.
W niniejszej sprawie, w świetle informacji, którymi dysponuję, uważam, że IB mógłby wnieść pozew w Irlandii jako ostatnim miejscu zwykłego pobytu małżonków, gdzie jedno z nich nadal mieszka, oraz jako miejscu zwykłego pobytu pozwanej.
Wbrew temu, co sugeruje Irlandia (pkt 10 uwag na piśmie w miejsce rozprawy), nie wszystkie państwa członkowskie ustanawiają pozostałą jurysdykcję. Ponadto, nawet jeśli owe państwa to czynią, nie można z niej skorzystać w konkretnym przypadku ze względu na ograniczenie przewidziane w art. 6 rozporządzenia nr 2201/2003.
Artykuł 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia
W przypadku gdy jedno z małżonków dzieli swoje życie między dwa lub więcej państw członkowskich w taki sposób, że określenie jednego z nich jako państwa zwykłego pobytu w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 2201/2003 nie jest w żaden sposób możliwe, jurysdykcję międzynarodową określa się zgodnie z innymi kryteriami ustanowionymi w tym rozporządzeniu oraz, w stosownych przypadkach, zgodnie z pozostałymi kryteriami obowiązującymi w państwach członkowskich.
W tym samym przypadku jurysdykcja może zostać przyznana w drodze wyjątku sądom państw członkowskich, w których małżonek ma pobyt inny niż zwykły, jeżeli stosowanie rozporządzenia nr 2201/2003 i pozostałych jurysdykcji nie wskazuje na jurysdykcję międzynarodową żadnego państwa członkowskiego.