(1)

Tá sé réamhriachtanach tacú le hiarrachtaí i dtreo inbhuanaitheacht agus éifeachtúlacht chóras iompair an Aontais chun conair chobhsaí i dtreo na haeráidneodrachta faoi 2050 a choinneáil ar bun ar a dhéanaí , agus an tráth céanna ag tabhairt aird chuí ar an ngá atá le haistriú cothrom agus ionchuimsitheach a áirithiú, fás leanúnach an tionscail Eorpaigh a chaomhnú agus iomaíochas an tionscail Eorpaigh a chaomhnú neartú . [Leasú 1]

(2)

Úsáidtear cuntasaíocht astaíochtaí gás ceaptha teasa in earnálacha éagsúla – lena n-áirítear n-áirítear iompar – chun sonraí astaíochtaí gás ceaptha teasa a chainníochtú ó ghníomhaíochtaí sonracha gnó agus daoine aonair. Is uirlis chumhachtach í faisnéis níos fearr maidir le feidhmíocht seirbhísí iompair chun lorg carbóin na soláthairtí poiblí a laghdú, dreasachtaí cearta a chruthú le haghaidh úsáideoirí iompair chun roghanna níos inbhuanaithe a dhéanamh, agus chun tionchar a imirt ar chinntí gnó eagraithe agus oibreoirí iompair. Is iad sonraí iontaofa agus inchomparáide maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa an ceanglas foluiteach chun na dreasachtaí sin a chruthú, agus mar sin chun athrú iompraíochta i measc tomhaltóirí agus gnóthaí araon a spreagadh, chun rannchuidiú le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip  (3) le haghaidh iompair, agus le cuspóirí an Dlí Aeráide Eorpaigh. [Leasú 2]

(3)

D’ainneoin spéis páirtithe leasmhara iompair atá ag fás, tá glacadh foriomlán na cuntasaíochta astaíochtaí gás ceaptha teasa le haghaidh seirbhísí iompair teoranta fós. I bhformhór na gcásanna, ní fhaigheann úsáideoirí faisnéis chruinn maidir le feidhmíocht seirbhísí iompair, agus ní ríomhann agus ní nochtann eagraithe agus oibreoirí seirbhísí iompair a n-astaíochtaí. Breathnaítear glacadh cuntasaíochta astaíochtaí gás ceaptha teasa atá íseal go díréireach i measc fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) go háirithe, arb ionann iad agus formhór mór na ngnóthaí a sholáthraíonn seirbhísí iompair ar mhargadh an Aontais. Go deimhin, bíonn níos mó ualaí airgeadais agus maorlathais os comhair FBManna nuair a chinneann siad a n-astaíochtaí gás ceaptha teasa a chur san áireamh. [Leasú 3]

(4)

In 2011 ghlac an Coimisiún Eorpach an Páipéar Bán maidir le hiompar (4) lenar léiríodh fís do thodhchaí chóras iompair an Aontais agus lenar sainmhíníodh clár oibre beartais chun dul i ngleic leis na dúshláin iompair amach anseo, go háirithe an gá atá le soghluaisteacht a choinneáil ar bun agus a fhorbairt agus an lorg carbóin ó oibríochtaí iompair agus lóistíochta a laghdú go suntasach.

(5)

Sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an Straitéis um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste i mí na Nollag 2020  (5) , tagraítear do dhreasachtaí chun na roghanna iompair is inbhuanaithe a roghnú, laistigh de na modhanna iompair agus ar fud na modhanna sin, agus béim láidir á leagan ar aistriú chuig iarnród do phaisinéirí agus do lasta araon, lena n-áirítear spriocanna nithiúla don dá rud, mar rannchuidiú nithiúil do ról na hearnála iompair maidir leis an sprioc cheangailteach faoi dhlí an Aontais a bhaint amach, a leagtar amach i Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle  (6) 53a, glanastaíochtaí gás ceaptha teasa an Aontais a laghdú 55 % ar a laghad i gcomparáid le leibhéil 1990 faoi 2030 agus an cuspóir neodracht aeráide ar fud an gheilleagair a bhaint amach faoi 2050 ar a dhéanaí . Áirítear leis na dreasachtaí sin creat Eorpach a chur ar bun chun tomhas comhchuibhithe a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa iompair agus lóistíochta, bunaithe ar chaighdeáin a aithnítear ar fud an domhain, a d’fhéadfaí a úsáid ansin chun meastachán a sholáthar do ghnóthaí agus d’úsáideoirí deiridh ar lorg carbóin a roghanna, agus an t-éileamh ó úsáideoirí deiridh agus tomhaltóirí a mhéadú chun réitigh iompair agus shoghluaiseachta níos inbhuanaithe a roghnú, lena n-áirítear seachadtaí beartán , agus glas-snasú a sheachaint. [Leasú 4]

(5a)

Astaítear formhór na ngás ceaptha teasa a bhaineann le hiompar agus le lóistíocht le linn oibriú na feithicle, le linn iompróir fuinnimh a tháirgeadh agus le linn feithicil a mhonarú. [Leasú 5]

(6)

Is iomchuí, dá bhrí sin, rialacha comhchuibhithe a leagan síos chun cuntasaíocht a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhísí iompair lasta agus paisinéara chun figiúirí inchomparáide a bhaint amach le haghaidh astaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhísí iompair agus chun faisnéis mhíthreorach a sheachaint maidir lena bhfeidhmíocht, a eascraíonn as an bhféidearthacht roghnú idir modhanna ríomha astaíochtaí agus sonraí ionchuir éagsúla. Le rialacha den sórt sin, ba cheart cothrom na Féinne idir eintitis iompair an Aontais agus eintitis iompair ó thríú tíortha a áirithiú , idir móid agus deighleoga iompair agus líonraí náisiúnta an Aontais. Ba cheart cuidiú freisin chun dreasachtaí athraithe iompraíochta a chruthú i measc comhlachtaí poiblí, gnóthaí agus custaiméirí eile chun astaíochtaí gás ceaptha teasa ó sheirbhísí iompair a laghdú trí ghlacadh agus úsáid sonraí inchomparáide agus iontaofa maidir le hastaíochtaí ceaptha teasa. [Leasú 6]

(7)

Ba cheart don Rialachán seo creat tagartha a sholáthar chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a nochtadh ar bhonn deonach nó conarthach nó mar gheall ar oibleagáidí faoi dhlí an Aontais agus faoin dlí náisiúnta. Leis an Rialachán seo, ba cheart creat tagartha a chur ar fáil le haghaidh bearta laghdaithe astaíochtaí eile a d’fhéadfadh údaráis phoiblí agus an earnáil tionsclaíochta a dhéanamh a thuilleadh, lena n-áirítear i gcás ina mbunaítear clásail trédhearcachta um ghás ceaptha teasa i gconarthaí iompair, ina soláthraítear faisnéis maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa rogha taistil nó seachadta do phaisinéirí nó do chustaiméirí, nó ina socraítear critéir a bhaineann leis an aeráid le haghaidh nósanna imeachta soláthair glasa. I gcás ríomhthráchtála agus seachadtaí beartán, d’éascódh sé comhlíonadh an cheanglais, mar aon leis an bhfaisnéis reatha maidir le dáta seachadta measta, praghas gaolmhar, agus astaíochtaí gaolmhara de gach rogha. [Leasú 7]

(8)

D’ainneoin buntáistí a eascraíonn as an trédhearcacht mhéadaithe maidir le feidhmíocht seirbhísí iompair, bheadh cur i bhfeidhm sainordaitheach an Rialacháin seo ar na heintitis uile a sholáthraíonn seirbhísí iompair ar mhargadh an Aontais díréireach agus bheadh costais agus ualach iomarcach ann dá thoradh. Dá bhrí sin, níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo ach amháin maidir le heintitis a dhéanann cinneadh nó atá faoi cheangal ag córais reachtacha nó neamh-reachtacha neamh-reachtacha ábhartha eile faisnéis maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a ríomh agus a nochtadh maidir le seirbhísí iompair lasta nó paisinéara a thosaíonn nó a chríochnaíonn ar chríoch an Aontais. Dá dheasca sin, áirítear leis sin seirbhísí ag a bhfuil pointí tionscnaimh nó cinn scríbe atá lonnaithe i dtríú tír. Go deimhin, chun a áirithiú go dtabharfar cuntas ar na seirbhísí iompair ábhartha uile agus chun cothrom iomaíochta a ráthú idir eintitis iompair an Aontais agus eintitis iompair ó thríú tíortha, ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le seirbhísí iompair a thosaíonn agus a chríochnaíonn lasmuigh de chríoch an Aontais ach a stopann san Aontas chun paisinéirí a bhordáil nó a dhíbhordáil nó chun earraí a luchtú nó a dhíluchtú. [Leasú 8]

(9)

Níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le hidirghabhálaithe sonraí, amhail iad siúd a sholáthraíonn seirbhísí digiteacha le haghaidh soghluaisteacht ilmhódach, i gcás nach chomh maith leis na seirbhísí um nascleanúint dhigiteach agus seirbhísí an phleanáil bealaigh turais, nuair a ríomhann siad faisnéis maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhísí iompair go díreach agus nach nochtann siad ach , lena n-áirítear nuair a chomhcheanglaíonn faisnéis maidir leis na hastaíochtaí siúd a sholáthraíonn eintiteas lena mbaineann nó duine dlíthiúil nó nádúrtha ábhartha eile. Mar sin féin, Ba cheart d’ idirghabhálaithe sonraí i gcás nach ríomhann siad faisnéis faoi astaíochtaí gás ceaptha teasa ó sheirbhísí iompair ach nach nochtann siad ach faisnéis faoi na hastaíochtaí sin a bheith faoi cheangal ag na rialacha ábhartha a bhaineann le cumarsáid agus trédhearcacht na sonraí nochta maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa agus iad a chur in iúl , chun inchomparáideacht na sonraí sin ar an margadh agus thar mhodhanna iompair a áirithiú. [Leasú 9]

(9a)

Cuireann idirghabhálaithe sonraí a thairgeann seirbhísí digiteacha le haghaidh soghluaisteacht ilmhódach roinnt roghanna ar fáil do thomhaltóirí bunaithe ar am taistil, ar chostais ghaolmhara agus ar mhodh taistil. Ba cheart freisin go mbeadh na hidirghabhálaithe sonraí sin in ann faisnéis a sholáthar do thomhaltóirí faoi astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaineann le turas ar leith. Dá bhrí sin, ba cheart é a bheith d’oibleagáid ar eintitis lena mbaineann nó ar dhaoine dlítheanacha nó nádúrtha ábhartha eile an fhaisnéis sin a sholáthar d’idirghabhálaithe sonraí. [Leasú 10]

(10)

Níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo i gcás ina ndéantar ríomh agus nochtadh astaíochtaí gás ceaptha teasa i bhfoirm chomhiomlánaithe. Áirítear leis sin cásanna ina ndíorthaítear nochtaí sainordaitheacha faisnéise a bhaineann leis an gcomhshaol do thuairisciú inbhuanaitheachta agus bunú cuntas comhshaoil chun críoch staidrimh ó rialacha eile an Aontais, amhail na cinn siúd a shainítear faoin Treoir maidir le Tuairisciú Inbhuanaitheachta Corparáideach (7) agus faoin Rialachán maidir le cuntais Eorpacha eacnamaíocha chomhshaoil (8). Os a choinne sin, is féidir go rannchuideoidh faisnéis a fhaightear ar bhonn an Rialacháin seo chun tuarascálacha astaíochtaí comhdhlúite a fhorbairt a cheanglaítear faoi dhlí eile an Aontais is infheidhme, ar choinníoll go bhfuil na modheolaíochtaí a úsáidtear agus na sonraí a bhailítear sách comhoiriúnach.

(10a)

Ba cheart aon mhaíomh a dhéantar ar bhonn sonraí aschuir arna dtuairisciú i gcomhréir leis an Rialachán seo a bheith i gcomhréir iomlán le Treoir (AE) (....)/(....) maidir le bunús na maíomh shainráite comhshaoil agus iad a chur in iúl (an Treoir maidir le Maímh Ghlasa) chomh maith le Treoir (.....)/(....) lena leasaítear Treoir 2005/29/CE agus Treoir 2011/83/AE a mhéid a bhaineann le tomhaltóirí a chumhachtú don aistriú glas trí chosaint níos fearr ar chleachtais éagóracha agus trí fhaisnéis níos fearr. [Leasú 11]

(11)

Is príomhghné amháin de chreat comhchuibhithe an Aontais a leagtar amach leis an Rialachán seo é modh ceart chun astaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhísí iompair a ríomh. Leis an modh sin, ba cheart a áirithiú go soláthraítear leis na ríomhanna astaíochtaí a dhéantar feadh slabhra iompair sonraí maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa atá inchomparáide agus cruinn, trí shraith aonair céimeanna modheolaíocha a leanúint. Ba cheart riachtanais an mhargaidh iompair a chur san áireamh go leormhaith leis freisin, chun castacht gan ghá, agus ualach agus costais iomarcacha a sheachaint, go háirithe do FBManna, agus chun go nglacfaidh páirtithe leasmhara geallsealbhóirí leis. [Leasú 12]

(12)

Roghnaíodh Ba cheart caighdeán EN ISO 14083:2023, a d’fhoilsigh an Coiste Eorpach um Chaighdeánú (9) i mí Aibreáin 2023, agus lena trasuitear caighdeán ISO 14083:2023, a bheith mar an mhodheolaíocht tagartha chun astaíochtaí gás ceaptha teasa ón tobar go dtí an roth seirbhísí iompair a ríomh faoin Rialachán seo. Léiríodh leis an anailís gur cruthaíodh gurb é caighdeán ISO 14083:2023 an modheolaíocht is ábhartha agus is comhréirí chun dul i ngleic le cuspóirí an Rialacháin seo , lena n-áirítear glacadh gasta ar an margadh agus inchomparáideacht na sonraí . Déantar cainníochtú na n-astaíochtaí ar bhonn ón tobar go dtí an roth, lena n-áirítear astaíochtaí gás ceaptha teasa a eascraíonn as soláthar fuinnimh agus úsáid feithiclí le linn oibríochtaí iompair agus moil. [Leasú 13]

(12a)

Tá teorainn le caighdeán EN ISO 14083:2023, go háirithe an ganntanas nach mbreithníonn sé astaíochtaí gás ceaptha teasa ó shaolré iomlán na seirbhísí iompair. Dá bhrí sin, ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar an bhféidearthacht raon feidhme na modheolaíochta tagartha chun go leathnófar astaíochtaí gás ceaptha teasa ó sheirbhísí iompair a ríomh go luath amach anseo chun foráil a dhéanamh maidir le ríomh agus tuairisciú na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa saolré ó sheirbhísí iompair. Leis an modheolaíocht a bheidh ann amach anseo, ba cheart glacadh feithiclí astaíochtaí nialasacha agus forálacha Airteagal 14, mír 5 de Threoir 2003/87/CE a chur san áireamh. Chuige sin, ba cheart don Choimisiún breithniú a dhéanamh ar iarrachtaí atá ann cheana amhail ISO 14067:2018 agus Rialacha na Catagóire Táirge maidir le seirbhísí iompair a bunaíodh sa Chóras Idirnáisiúnta um Dhearbhú ar Tháirgí Comhshaoil. [Leasú 14]

(12b)

Ba cheart don Choimisiún, i gcomhar leis an gCoiste Eorpach um Chaighdeánú agus le comhlachtaí náisiúnta um chaighdeánú na mBallstát a áirithiú go mbeadh rochtain ag an earnáil iompair ar an gcaighdeán ISO 14083:2023 nó ar an gcaighdeán Eorpach coibhéiseach CEN ISO 14083 saor in aisce a mhéid a bhaineann le micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide (‘FBManna’) mar a shainmhínítear i Moladh 2003/361/CE ón gCoimisiún. Ba cheart na caighdeáin a bheith inrochtana ina leaganacha barántúla agus i dteangacha oifigiúla uile an Aontais chun an Rialachán seo a dhéanamh go hiomlán inrochtana dóibh siúd go léir atá faoina réir. [Leasú 111]

(12c)

Foráiltear le hAirteagal 2 CAE go bhfuil an tAontas Eorpach bunaithe ar phrionsabal an smachta reachta, lena gceanglaítear saor-rochtain ar dhlí an Aontais do dhaoine nádúrtha nó dlítheanacha uile an Aontais Eorpaigh, agus nach mór do dhaoine aonair a bheith in ann a gcearta agus a n-oibleagáidí a fhionnadh go soiléir (breithiúnas an 22 Feabhra 2022, Stichting Rookpreventie Jeugd agus páirtithe eile, C-160/20, mír 41). Leis an saor-rochtain sin, ní mór, go háirithe, a chur ar chumas aon duine a bhfuil an dlí ag iarraidh a chosaint a fhíorú, laistigh de na teorainneacha a cheadaítear faoin dlí, go gcomhlíonann seolaithe na rialacha a leagtar síos leis an dlí sin na rialacha sin. Dá bhrí sin, de bhua na n-éifeachtaí a thugtar dó le reachtaíocht an Aontais, is féidir le caighdeán comhchuibhithe cearta a thugtar do dhaoine aonair agus oibleagáidí atá orthu a shonrú agus d’fhéadfadh sé go mbeadh gá leis na sonraíochtaí sin chun a fhíorú an gcomhlíonann táirge nó seirbhís ar leith ceanglais bhunriachtanacha na reachtaíochta sin i ndáiríre. [Leasú 112]

(12d)

Ina breithiúnas an 27 Deireadh Fómhair 2016 i gcás C-613/14, chinn an Chúirt go bhfuil caighdeán comhchuibhithe, a glacadh ar bhonn treorach agus ar foilsíodh na tagairtí dó in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh, ina chuid de dhlí an Aontais de bharr a éifeachtaí dlíthiúla. Ina breithiúnas an 5 Márta 2024 i gcás C-588/21 P, chinn an Chúirt gurb ann do leas sáraitheach poiblí, de réir bhrí an chlásail dheireanaigh d’Airteagal 4(2) de Rialachán Uimh. 1049/2001, ar leas sáraitheach poiblí é a eascraíonn as prionsabail an smachta reachta, na trédhearcachta, na hoscailteachta agus an dea-rialachais, agus a thugann bonn cirt le caighdeáin chomhchuibhithe shonracha a nochtadh, ós rud é go bhfuil na caighdeáin sin ina gcuid de dhlí an Aontais mar gheall ar a n-éifeachtaí dlíthiúla. [Leasú 113]

(12e)

Meastar go ginearálta go n-áirítear in astaíochtaí saolré iomlán na hastaíochtaí ceaptha teasa ón tobar go dtí an roth, agus astaíochtaí ó tháirgeadh na bhfeithiclí, ó chothabháil na bhfeithiclí agus ó dhiúscairt na bhfeithiclí, chomh maith le bonneagar a mhéid is ábhartha, mar a leagtar amach i Moladh (AE) 2021/2279 ón gCoimisiún. Ar chúiseanna comhréireachta agus chun teorainn a chur le castacht riaracháin agus le costais cur chun feidhme, níor cheart bonneagar a chur san áireamh agus measúnú á dhéanamh ar astaíochtaí saolré chun críocha an Rialacháin seo. [Leasú 16]

(13)

Ba cheart aird a thabhairt gan imeacht ó roghanna modheolaíochta bunaidh chaighdeán EN ISO 14083:2023, chun neamhréireachtaí a sheachaint i ríomh astaíochtaí ceaptha teasa seirbhísí iompair ar an margadh, go háirithe i gcomhthéacs na slabhraí iompair idirnáisiúnta. Mar sin féin, ó am go ham, is iomchuí measúnú a dhéanamh go tréimhsiúil ar an ngá atá le coigeartú féideartha a dhéanamh ar EN ISO 14083:2023 ó pheirspictíocht bheartais an Aontais , lena n-áirítear reachtaíocht atá le teacht , chomh maith le leasuithe amach anseo ar an gcaighdeán sin a d’fhéadfadh an Coiste Eorpach um Chaighdeánú nó comhlacht inniúil eile a dhéanamh. I gcás ina léirítear leis na measúnuithe sin riosca go bhféadfadh cuid áirithe den chaighdeán míchothromaíochtaí míchuí a chruthú agus astaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhísí iompair i ndeighleoga sonracha an mhargaidh á ríomh nó go mbeadh neamhréireachtaí idir an caighdeán sin agus cuspóirí an Rialacháin seo nó dlí eile is infheidhme de chuid an Aontais, d’fhéadfadh An Coimisiún, i gcomhar leis na Ballstáit, cuimhneamh ar iarraidh ar an gCoiste Eorpach um Chaighdeánú an caighdeán a athbhreithniú dá réir, nó cinneadh a dhéanamh an chuid sin den chaighdeán a chur as an áireamh ó raon feidhme an Rialacháin seo. Ba cheart leasú ar an gcaighdeán nó ar chomhpháirt lena gcruthaítear riosca follasach neamh-chomhoiriúnachta le cuspóirí an Rialacháin seo agus le rialacha eile is infheidhme de chuid an Aontais, go háirithe le cuspóir fadtéarmach aeráide agus spriocanna idirmheánacha an Aontais mar a leagtar síos i Rialachán (AE) 2021/1119, agus le dlí aeráide eile de chuid an Aontais, a eisiamh. [Leasú 17]

(14)

Chun cúrsaíocht faisnéise míchruinne ar an margadh a sheachaint, d’fhéadfaí gá a theacht chun cinn an mhodheolaíocht tagartha a shoiléiriú i leith paraiméadair agus toimhdí ábhartha a bhaineann le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a úsáidtear chun astaíochtaí a ríomh sula soláthraítear seirbhís. Tá feidhm ag an méid céanna i leith paraiméadair theicniúla ábhartha eile a bhaineann le leithdháileadh astaíochtaí nó comhiomlánú eilimintí sonraí i gcás nach soiléirítear go sainráite úsáid na bparaiméadar sin sa mhodheolaíocht.

(15)

Is féidir cineálacha sonraí ionchuir éagsúla, lena n-áirítear sonraí príomhúla agus sonraí tánaisteacha, a úsáid chun astaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhísí iompair a ríomh. Tagann na torthaí is iontaofa agus is cruinne ó shonraí príomhúla, agus dá bhrí sin , ba cheart tosaíocht a thabhairt dóibh chun foráil a dhéanamh maidir le glacadh de réir a chéile na sonraí sin iad a bheith éigeantach i bpróisis ríomha ríofa astaíochtaí gás ceaptha teasa. Mar sin féin, d’fhéadfaí ós rud é gur dócha nach féidir sonraí príomhúla a bhaint amach nó go mbeadh sé i bhfad chur i gcrích nó a bheith róchostasach do pháirtithe leasmhara ar leith chuideachtaí beaga agus meánmhéide , ba cheart FBManna go háirithe a bheith díolmhaithe . Dá bhrí sin, ba cheart úsáid sonraí tánaisteacha a cheadú faoi choinníollacha soiléire na coinníollacha a leagtar amach sa Rialachán seo . Ba cheart do OEManna rochtain ar shonraí laistigh den fheithicil atá ábhartha chun na críche sin a sholáthar do FBManna. [Leasú 18]

(15a)

I gcás ina ndéanfaidh eagraí seirbhíse iompair a chuireann feidhmíocht nithiúil seirbhíse iompair amach ar fochonradh go páirteach nó go hiomlán agus ina gcinneann sé sonraí astaíochtaí gás ceaptha teasa an fhochonraitheora a chomhtháthú ina ríomh foriomlán, ba cheart go mbeadh sé in ann brath ar shonraí tánaisteacha i ndáil leis na seirbhísí iompair a dhéanann an fochonraitheoir nó na fochonraitheoirí. Ba cheart solúbthacht a dheonú chun úsáid a bhaint as sonraí tánaisteacha arna soláthar ag fochonraitheoir amháin nó níos mó, fiú má úsáidtear sonraí príomhúla chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a ríomh, a thagann as na seirbhísí iompair a dhéanann fochonraitheoirí eile nó cabhlach an eagraí seirbhíse iompair féin. [Leasú 19]

(15b)

Tá na Ballstáit in ann dreasachtaí de chineál riaracháin, airgeadais nó oibríochtúil a thabhairt isteach chun úsáid sonraí príomhúla a spreagadh, agus i ndáil leis sin ba cheart do na Ballstáit fógra a thabhairt don Choimisiún nuair a chuirfidh siad dreasachtaí den sórt sin ar bun, chun go bhféadfaidh an Coimisiún faireachán a dhéanamh ar dhea-fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh agus cothrom iomaíochta a áirithiú. [Leasú 20]

(16)

Maidir le sonraí tánaisteacha, is féidir astaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhíse iompair a ríomh trí luachanna réamhshocraithe nó sonraí samhaltaithe a úsáid. Mar sin féin, le húsáid luachanna réamhshocraithe agus sonraí samhaltaithe, ba cheart faisnéis chruinn agus iontaofa a sholáthar maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhíse iompair ar leith agus, dá bhrí sin, ba cheart na luachanna réamhshocraithe sin a shocrú agus na sonraí samhaltaithe a fhorbairt agus a nuashonrú ar bhonn tráthrialta agus ar bhealach neodrach agus oibiachtúil, bunaithe ar fhoinsí iontaofa agus paraiméadair leormhaithe. Meastar go bhfuil ag cliseadh ar na seiceálacha cáilíochta teicniúla maidir le cruinneas agus iontaofacht na faisnéise mar thoradh ar bhunachair sonraí agus luachanna réamhshocraithe a d’fhágfadh go ndéanfaí maolaisnéis ar na hastaíochtaí a bheadh mar thoradh orthu i gcomparáid leis na cinn a luaitear i dtuairisciú sonraí príomhúla. Ba cheart na seiceálacha cáilíochta teicniúla sin a athdhéanamh go rialta. [Leasú 21]

(17)

Dá bhrí sin, ba cheart príomhbhunachar sonraí de chuid an Aontais maidir le luachanna réamhshocraithe le haghaidh déine astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhunú chun inchomparáideacht torthaí astaíochtaí gás ceaptha teasa a fhaightear agus an Rialachán seo á chur i bhfeidhm a fheabhsú . Ba cheart dóthain gráinneachta a bheith sa bhunachar sonraí sin agus ba cheart dó na sainiúlachtaí earnála, náisiúnta agus réigiúnacha a léiriú san Aontas, agus ba cheart táblaí ar leith a bheith ann le haghaidh gach modh iompair, lena n-áiritheofar go dtabharfar cothrom le dáta go rialta agus lena n-ionchorprófar dul chun cinn teicneolaíoch úrscothach maidir le laghdú astaíochtaí i gcás inarb infheidhme . Mar sin féin, i bhfianaise sainiúlachtaí earnálacha, náisiúnta agus réigiúnacha na luachanna réamhshocraithe sin ar fud an Aontais, ba cheart bunachair sonraí agus tacair sonraí ábhartha eile a oibríonn tríú páirtithe a cheadú ar an gcoinníoll go ndéantar seiceáil cáilíochta teicniúla orthu ar leibhéal an Aontais. [Leasú 22]

(18)

Agus déine astaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhíse iompair á bunú, tá gá le fachtóirí astaíochta gás ceaptha teasa d’iompróirí fuinnimh iompair chun meastacháin ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a dhíorthú a léiríonn an méid fuinnimh a úsáidtear i bpeirspictíocht ón tobar go dtí an roth. Dá réir sin, ba cheart bunachar sonraí lárnach de chuid an Aontais maidir le fachtóirí astaíochta gás ceaptha teasa d’iompróirí fuinnimh a chur ar bun chun inchomparáideacht agus cáilíocht na sonraí ionchuir a ráthú.

(18a)

Ba cheart cur chuige suíomhbhunaithe a spreagadh, ar an mbonn go n-áirithítear tacar luachanna déine atá cruinne agus cothrom le dáta do na Ballstáit éagsúla, agus astaíochtaí a bhaineann le húsáid leictreachais á gcainníochtú ar bhonn luachanna déine astaíochtaí atá cothrom le dáta agus cruinn do gach Ballstát. Tá cur chuige margadhbhunaithe inmhianaithe a thuilleadh, ar choinníoll go n-áiritheofar inrianaitheacht chuí, trí bhíthin conradh inchreidiúnaithe lena ngabhann ráthaíochtaí tionscnaimh. Sna bunachair sonraí a bhunaítear leis an Rialachán seo, ba cheart figiúirí a úsáid bunaithe ar chur chuige suíomhbhunaithe. [Leasú 23]

(19)

Ba cheart do chomhlacht neodrach agus inniúil a oibríonn ar leibhéal an Aontais tabhairt faoi fhorbairt agus cothabháil bhunachair sonraí an Aontais maidir le de luachanna réamhshocraithe le haghaidh déine astaíochta gás ceaptha teasa agus fachtóirí d’fhachtóirí astaíochta gás ceaptha teasa arna mbunú ag an Rialachán seo , chomh maith le seiceáil cáilíochta teicniúla na mbunachar sonraí agus na dtacar sonraí seachtrach a oibríonn tríú páirtithe. I bhfianaise a sainchúraim, is í an Ghníomhaireacht Eorpach Comhshaoil is fearr chun an cúnamh is gá a sholáthar chun an chuid seo den Rialachán a chur chun feidhme i gceart. I gcás inarb ábhartha, d’fhéadfadh an obair seo brath ar ranníocaíocht ó chomhlachtaí earnálacha eile an Aontais agus d’fhéadfadh na comhlachtaí sin tacú léi, i gcomhréir le dlí ar leithligh an Aontais. [Leasú 24]

(20)

Is féidir sonraí samhaltaithe a úsáid má tá siad bunaithe ar shamhail a bhunaítear i gcomhréir leis an modheolaíocht tagartha agus, i gcás inarb ábhartha, forálacha eile maidir le húsáid sonraí tánaisteacha agus uirlisí ríomha a leagtar amach sa Rialachán seo.

(21)

Ceanglaítear le Rialachán (AE) 2015/757 (10) agus Treoir 2003/87/CE (11) bailiúchán, ríomh agus tuairisciú bliantúil na n-astaíochtaí CO2 ó longa agus aerárthaí, faoi seach , a bhailiú, a ríomh agus a thuairisciú ar bhonn bliantúil . D’fhéadfadh Rialachán (AE) 2015/757 agus Treoir 2003/87/CE a bheith comhlántach leis na forálacha a leagtar amach sa Rialachán seo go pointe áirithe, go háirithe i dtéarmaí sonraí maidir le breosla dóite a tháirgeadh mar ionchur chun astaíochtaí seirbhísí iompair a chainníochtú. D’fhéadfadh sonraí ionchuir chun astaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhísí iompair a ghiniúint a bheith de thionscnamh chur chun feidhme creataí reachtacha eile, amhail mar shampla Rialachán (AE) 2019/1242 (12) agus Rialachán (AE) 2019/631 (13) agus Rialachán (AE) 2023/2405  (14). [Leasú 25]

(22)

Is iomchuí méadracht choiteann méadrachtaí coiteanna a leagan síos chun sonraí aschuir maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa atá mar bhonn faoi inchomparáideacht na sonraí sin a léiriú agus chun bheith in ann tagarmharcáil éifeachtach a dhéanamh ar sheirbhísí iompair éagsúla. Le méadracht choiteann Leis na méadrachtaí coiteanna , ba cheart cumarsáid shoiléir ó sholáthraí sonraí agus tuiscint chruinn na cumarsáide sin ag faighteoir sonraí a chumasú. Sa chiall sin, agus faid á gcinneadh, go háirithe maidir le déine astaíochtaí a bhunú, ba cheart don Choimisiún na rialacha mionsonraithe maidir le húsáid na rogha maidir le Fad Mórchiorclach (‘GCD’) a shonrú laistigh de ISO14083. Níor cheart go gcuirfeadh na rialacha sin cosc ar úsáid sonraí príomhúla maidir le fad iarbhír, amhail in earnáil an iarnróid. [Leasú 26]

(23)

Ba cheart a áireamh go héigeantach agus go feiceálach in aon fhaisnéis dhí-chomhiomlánaithe maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhíse iompair a nochtar do thríú páirtí chun críoch tráchtála nó rialála i gcomhréir le raon feidhme an Rialacháin seo sonraí aschuir a bhunaítear de bhun na rialacha sonracha maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a ríomh a leagtar amach leis an Rialachán seo. Is féidir eilimintí sonraí breise, lena mbaineann cuspóirí eile seachas na cuspóirí a shainmhínítear faoin Rialachán seo, a chur leis, i gcás inarb ábhartha.

(23a)

Tá nochtadh faisnéise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa roimh sholáthar seirbhíse iompair ríthábhachtach chun próiseas cinnteoireachta eolach ag saoránaigh a spreagadh agus chun tionchar a imirt ar chinntí gnó eintiteas a eagraíonn agus a sholáthraíonn na seirbhísí sin ar an margadh. Dá bhrí sin, ba cheart d’eintitis agus d’idirghabhálaithe sonraí lena mbaineann faisnéis maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaineann le seirbhís iompair ar leith a nochtadh, aon uair is féidir, sula soláthraítear an tseirbhís iompair. Mar sin féin, féadfar faisnéis maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a nochtadh tar éis an tseirbhís iompair a sholáthar, go háirithe inar gá leibhéal faisnéise níos mionsonraithe le haghaidh na cumarsáide idir cuideachtaí, go háirithe i gcomhthéacs slabhraí lóistíochta agus caidrimh conraidh a chur ar fochonradh. [Leasú 27]

(23b)

Ba cheart é a bheith d’oibleagáid ar idirghabhálaithe sonraí an fhaisnéis a ionchorprú go feiceálach ar gach toradh cuardaigh agus rangú astaíochtaí a áireamh mar rogha réamhshocraithe sórtála, trína dtaispeánfaí an rogha is neamhdhíobhálaí don chomhshaol ar dtús, chomh maith le comparáid éasca idir roghanna éagsúla módacha, lena n-áirítear úsáid feithicle príobháidí mar aon le roghanna rothar i gcás inarb iomchuí. Ba cheart d’oibreoirí ríomhthráchtála na hastaíochtaí seirbhísí iompair a bhaineann leis na roghanna éagsúla beartseachadta a thaispeáint freisin, in éineacht leis an dáta agus an costas measta atá ar fáil faoi láthair. Ba cheart na sonraí aschuir a bhaineann le hastaíochtaí iarbhír na seirbhíse iompair a sholáthar freisin tar éis í a thabhairt chun críche. [Leasú 28]

(24)

Chun comhlíontacht leis na ceanglais a leagtar amach sa Rialachán seo a léiriú, ba cheart d’eintiteas a ríomhann agus a nochtann faisnéis maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhíse iompair a bheith in ann fianaise a ullmhú chun bunús a thabhairt leis na sonraí aschuir lena mbaineann. Ba cheart an fhianaise a ullmhú de bhun na rialacha maidir le tuairisciú ar leibhéal seirbhíse iompair a leagtar amach le caighdeán EN ISO 14083:2023, agus beidh sí le fáil arna iarraidh sin d’údarás inniúil, amhail cúirt, nó aon tríú páirtí eile más gá faoi shocraithe ar leithligh, lena n-áirítear sa pheirspictíocht gnólacht le gnólacht.

(25)

Mura bhfuil feidhm ag socruithe ar leithligh, níor cheart idirghabhálaí sonraí a bhailíonn faisnéis maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhíse iompair ó eintiteas lena mbaineann nó ó dhuine dlíthiúil nó nádúrtha ábhartha eile, agus a nochtann ar an margadh í, a bhreithniú a bheith faoi dhliteanas i gcás ina sáraíonn an fhaisnéis sin aon cheann de na ceanglais a bhaineann le ríomh agus fíorú astaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhísí iompair, agus le deimhniú uirlisí ríomha, a leagtar amach leis an Rialachán seo. Mar sin féin, ba cheart don idirghabhálaí sonraí iarracht a dhéanamh cosc a chur le faisnéis mhíchruinn nó mhícheart a nochtadh, agus ba cheart dó na rialacha a bhaineann le sonraí aschuir, cumarsáid agus trédhearcacht astaíochtaí gás ceaptha teasa a urramú. Ina theannta sin, ba cheart don idirghabhálaí sonraí foinse na faisnéise sin a sholáthar chun gur féidir an soláthraí faisnéise ábhartha a shainaithint.

(26)

Féadfaidh uirlisí ríomha seachtracha a sholáthraítear ar an margadh le haghaidh na úsáide níos leithne tráchtála agus neamh-thráchtála neamh-thráchtála cuntasaíocht astaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhísí iompair a éascú, agus sa chaoi sin tacú lena glacadh ag na grúpaí páirtithe leasmhara níos leithne. Ba cheart úsáid na n-uirlisí n-uirlisí sin a dheimhniú chun a ráthú go mbíonn siad i gcomhréir le ceanglais an Rialacháin seo, go háirithe a mhéid a bhaineann leis an modheolaíocht tagartha choiteann agus tacar iomchuí sonraí ionchuir a úsáid. Ba cheart a shonrú sa deimhniú an dtacaíonn an uirlis ríomha le ríomhanna bunaithe ar shonraí príomhúla. [Leasú 29]

(26a)

Chun nós imeachta coiteann agus atá inchomparáide go héasca a chruthú, chomh maith leis an ualach riaracháin agus airgeadais a laghdú ar eintitis, ar mian leo a n-astaíochtaí a ríomh, go háirithe FBManna, ba cheart don Choimisiún uirlis ríomha phoiblí saor in aisce a fhorbairt lena ráthaítear inrochtaineacht sonraí aschuir agus atá éasca le húsáid agus a bhfuil rochtain éasca uirthi ar líne. Ba cheart treoirdhoiciméid céim ar chéim a bheith ag gabháil leis an uirlis ríomha sin. Ba cheart don Choimisiún a áirithiú go gcuidíonn an uirlis sin le feasacht a mhúscailt agus go ndreasaíonn sí úsáid sonraí príomhúla chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a ríomh. [Leasú 30]

(27)

Le córas fíorúcháin a dheartar go cuí le haghaidh chomhréireacht na sonraí aschuir maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a nochtar ar an margadh agus na próisis ríomha foluiteacha, leis na ceanglais a leagtar amach faoin Rialachán seo, ba cheart muinín as iontaofacht agus cruinneas na sonraí sin a mhéadú go mór. Ba cheart d’eintitis ar a ndearnadh measúnú comhréireachta go rathúil a bheith i dteideal cruthúnas comhlíontachta a fháil, atá le haithint go coiteann ar fud an Aontais. I gcás inar áiríodh sonraí príomhúla, Ba cheart iad a aithint go sonrófar sa chruthúnas comhlíontachta, go háirithe sciar na sonraí príomhúla a úsáideadh, chun bailiú agus úsáid sonraí príomhúla ag aon eintiteas lena mbaineann na rialacha a leagtar amach leis an Rialachán seo a dhreasú. [Leasú 31]

(28)

D’fhéadfadh ualach riaracháin nasctha leis an bhfíorúchán a bheith díréireach do chuideachtaí beaga agus dá bhrí sin ba cheart é a sheachaint. Chuige sin, ba cheart FBManna a dhíolmhú ó na ceanglais a bhaineann le fíorúchán, mura mian leis na fiontair sin cruthúnas a fháil faoin gcomhlíontacht lena mbaineann. Ina theannta sin, ba cheart d’fhiontair mhóra prionsabal na comhréireachta a chur san áireamh agus iad ag cuimhneamh ar fhíorú comhréireachta a iarraidh ó chomhpháirtithe sa slabhra luacha, FBManna go háirithe.

(28a)

D’fhéadfadh cuntasaíocht astaíochtaí gás ceaptha teasa bunaithe ar shonraí príomhúla an méid breosla nó fuinnimh arna ídiú a bhaineann le sannadh custaiméirí sonracha a nochtadh, agus dá bhrí sin, is féidir astaíochtaí a thiontú ar ais ina gcostas oibríochta. Go háirithe in earnáil an iompair lasta, bíonn tionchar diúltach aige sin ar chumhacht idirbheartaíochta FBManna. Dá bhrí sin, níor cheart cead a bheith ag fiontair mhóra astaíochtaí gás ceaptha teasa a iarraidh bunaithe ar shonraí príomhúla ó chomhpháirtithe an tslabhra luacha, go háirithe ó FBManna. [Leasú 32]

(29)

I gcás ina n-eagraítear fíorúchán na faisnéise maidir le sonraí um astaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhísí iompair i gcomhréir leis na rialacha sonracha a leagtar amach le reachtaíocht eile an Aontais, lena n-áirítear rialachán maidir le cothrom na Féinne a áirithiú le haghaidh aeriompar inbhuanaithe agus a chuireann Gníomhaireacht Sábháilteachta Eitlíochta an Aontais Eorpaigh chun feidhme, caithfear leis na rialacha sin ar bhealach coibhéiseach, faoin gcoinníoll go mbunaítear an measúnú fíorúcháin go comhsheasmhach le ceanglais an Rialacháin seo.

(29a)

Chun glacadh agus cur chun feidhme cuí an Rialacháin seo a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit rannchuidiú lena fhorfheidhmiú, lena n-áirítear trí chóras pionós a bhunú. Ba cheart do na pionóis airgeadais a bheith comhréireach agus athchomhairleach, agus ba cheart a chur san áireamh leo aon atarlú i gcás mainneachtana na ceanglais ríomha agus faisnéise a chomhlíonadh nó i gcás ina soláthraíonn eintitis lena mbaineann faisnéis mhíthreorach. Níor cheart go gcruthódh na híosmhéideanna nó na huasmhéideanna arna mbunú aon dreasacht do neamhchomhlíonadh ar bhealach ar bith. [Leasú 33]

(30)

Chun feidhmiú éifeachtúil an Rialacháin seo a cheadú, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh a tharmligean chuig an gCoimisiún i leith eilimintí áirithe den mhodheolaíocht tagartha a mheas agus a eisiamh; iarrataí a chur faoi bhráid an Choiste Eorpaigh um Chaighdeánú, rialacha a leagan síos chun an tseiceáil cáilíochta teicniúla a dhéanamh ar bhunachair sonraí sheachtracha maidir le luachanna réamhshocraithe, méadracht a oiriúnú le haghaidh sonraí aschuir maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa agus tuilleadh modhanna agus critéar a bhunú maidir le creidiúnú comhlachtaí um measúnú comhréireachta. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfar na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (15). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(31)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a bhaineann le deimhniú uirlisí ríomha agus fíorú sonraí maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a thabhairt don Choimisiún. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (16).

(32)

Ní cuspóirí iad inchomparáideacht sonraí maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhísí iompair ná glacadh níos fearr cuntasaíochta astaíochtaí gás ceaptha teasa i gcleachtas gnó a d’fhéadfadh na Ballstáit a bhaint amach go leormhaith gan an riosca a bheith ann rómhaorlathas a thabhairt isteach ar an margadh inmheánach agus costais agus ualach riaracháin breise ann do thionscail. Seachas sin, d’fhéadfaí na cuspóirí sin, de bharr éifeachtaí líonra na mBallstát ag gníomhú le chéile, a bhaint amach ar bhealach níos fearr ar leibhéal an Aontais. Dá bhrí sin, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta mar a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach.

(33)

I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, is gá agus is iomchuí, chun an bunchuspóir a bhaineann le hathrú iompraíochta a dhreasú i measc gnóthaí agus custaiméirí d’fhonn astaíochtaí gás ceaptha teasa ó sheirbhísí iompair a laghdú trí shonraí maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa atá inchomparáide agus iontaofa a ghlacadh agus a úsáid, go leagfar síos rialacha maidir le cuntasaíocht a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa seirbhísí iompair. Ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí arna saothrú a ghnóthú, i gcomhréir le hAirteagal 5(4) den Chonradh ar an Aontas Eorpach.