|
Επίσημη Εφημερίδα |
EL Σειρά L |
|
2026/1551 |
10.7.2026 |
ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (ΕΕ) 2026/1551 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
της 9ης Ιουλίου 2026
για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την ανανέωση του προσωρινού αποκλεισμού προσφορών εφοδιασμού με υδρογόνο προερχόμενο από τη Ρωσική Ομοσπονδία ή τη Δημοκρατία της Λευκορωσίας από τη συλλογή μέσω του μηχανισμού για τη στήριξη της ανάπτυξης της αγοράς υδρογόνου
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,
Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1789 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, σχετικά με τις εσωτερικές αγορές ανανεώσιμου αερίου, φυσικού αερίου και υδρογόνου, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1227/2011, (ΕΕ) 2017/1938, (ΕΕ) 2019/942 και (ΕΕ) 2022/869 και της απόφασης (ΕΕ) 2017/684 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 715/2009 (1), και ιδίως το άρθρο 54 παράγραφοι 1 και 2,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα:
|
(1) |
Η Επιτροπή θέσπισε τον μηχανισμό υδρογόνου (στο εξής: μηχανισμός») για να στηρίξει την ανάπτυξη της αγοράς υδρογόνου που αναφέρεται στο άρθρο 52 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789, και ο εν λόγω μηχανισμός πρόκειται να υλοποιηθεί στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου. (2). Ο μηχανισμός τέθηκε σε λειτουργία τον Ιούλιο του 2025. Ο μηχανισμός αποσκοπεί στην αύξηση της διαφάνειας όσον αφορά τη ζήτηση, την προσφορά, τις ροές και τις τιμές υδρογόνου. Διαδραματίζει συντονιστικό ρόλο, συνδέοντας, επεξεργαζόμενος και παρέχοντας πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τη ζήτηση και την προσφορά ανανεώσιμου υδρογόνου και υδρογόνου χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, και των αντίστοιχων παραγώγων υδρογόνου, οι οποίες υποβάλλονται από: αγοραστές εγκατεστημένους στην Ένωση· τα συμβαλλόμενα μέρη της Ενεργειακής Κοινότητας· και εγχώριους και διεθνείς προμηθευτές. Ο μηχανισμός πρόκειται να υλοποιηθεί και να λειτουργεί σύμφωνα με τους κανόνες ανταγωνισμού της Ένωσης, ιδίως τα άρθρα 101 και 102 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
|
(2) |
Η προμήθεια υδρογόνου αναφέρεται στην πώληση, συμπεριλαμβανομένης της μεταπώλησης, υδρογόνου, μεταξύ άλλων σε μορφή υγρών οργανικών ενώσεων φορέων υδρογόνου ή υγρού υδρογόνου, και των αντίστοιχων παραγώγων υδρογόνου, περιλαμβανομένης της αμμωνίας ή της μεθανόλης, σε πελάτες (3). |
|
(3) |
Η Ρωσία και η Λευκορωσία παράγουν σημαντικούς όγκους βασιζόμενου σε ορυκτά καύσιμα υδρογόνου και παραγώγων (όπως αμμωνία). Υπάρχει επίσης η δυνατότητα για σημαντικές πωλήσεις και για προμήθεια ανανεώσιμου και χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών υδρογόνου, και των αντίστοιχων παραγώγων υδρογόνου, που προέρχονται από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Δεν αποκλείεται ορισμένοι από τους εν λόγω όγκους υδρογόνου και παραγώγων υδρογόνου να εξάγονται, μεταξύ άλλων και στην Ένωση. |
|
(4) |
Η πείρα από τον ενεργειακό εφοδιασμό από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία έχει δείξει ότι η Ρωσία εκμεταλλεύτηκε την εξάρτηση της Ένωσης από τις εξαγωγές ενέργειας προς την Ένωση ως μέσο χειραγώγησης και εξαναγκασμού. Η Ρωσία έχει καταχραστεί συστηματικά τις εξαρτήσεις εις βάρος της οικονομίας και της οικονομικής ασφάλειας της Ένωσης και έχει χρησιμοποιήσει σχέσεις ενεργειακού εφοδιασμού με εταίρους στην Ένωση για να χειραγωγήσει τις αγορές και να αποδυναμώσει την ασφάλεια εφοδιασμού της Ένωσης. |
|
(5) |
Υπάρχει κίνδυνος η Ρωσία και η Λευκορωσία να να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν παρόμοιες επιχειρηματικές σχέσεις και εξαρτήσεις όσον αφορά τις εξαγωγές ανανεώσιμου υδρογόνου και υδρογόνου χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, και των αντίστοιχων παραγώγων υδρογόνου, στην Ένωση, οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη χειραγώγηση των αγορών. |
|
(6) |
Αν επιτρέψουμε στον εφοδιασμό που προέρχεται από τη Ρωσία ή τη Λευκορωσία να προσφερθεί μέσω του μηχανισμού θα δώσουμε τη δυνατότητα στη Ρωσία και τη Λευκορωσία να αποκτήσουν σημαντική παρουσία στην αγορά της Ένωσης, διευκολύνοντας έτσι τις απόπειρες χειραγώγησης της αναδυόμενης αγοράς υδρογόνου. |
|
(7) |
Δεδομένου ότι το υδρογόνο χρησιμοποιείται συχνά από μεγάλους βιομηχανικούς πελάτες και δεδομένου ότι η αγορά υδρογόνου είναι πολύ λιγότερο ρευστή από την αγορά φυσικού αερίου, η δημιουργία νέων εξαρτήσεων εφοδιασμού από τη Ρωσία ή τη Λευκορωσία θα μπορούσε να επιτρέψει στις εν λόγω χώρες να συνεχίσουν τη στρατηγική τους έναντι της Ένωσης βάσει της οποίας θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια του εφοδιασμού μέσω της χειραγώγησης των αγορών, της διακοπής του εφοδιασμού ή της χρήσης οποιασδήποτε άλλης μορφής χρήσης του ενεργειακού εφοδιασμού ως όπλου. |
|
(8) |
Μολονότι οι κίνδυνοι αυτοί υφίστανται ακόμη και στην περίπτωση μικρότερων μεριδίων στις συνολικές ποσότητες, η συλλογή προσφορών εφοδιασμού με υδρογόνο από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία μέσω του μηχανισμού για τη στήριξη της ανάπτυξης της αγοράς υδρογόνου θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τον ρόλο και την παρουσία της Ρωσίας και της Λευκορωσίας στην αγορά υδρογόνου της Ένωσης. Αυτό θα αντέβαινε στις προσπάθειες της Ένωσης να καταργήσει σταδιακά την εξάρτησή της από τις ρωσικές εισαγωγές ενέργειας (4) και να αποφύγει νέες εξαρτήσεις από τον ενεργειακό εφοδιασμό από τις εν λόγω χώρες (5). |
|
(9) |
Στις 22 Ιουλίου 2025 η Επιτροπή εξέδωσε την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2025/1486 (6) με την οποία απέκλεισε για περίοδο ενός έτους τις προσφορές εφοδιασμού με υδρογόνο προερχόμενο από τη Ρωσία ή τη Λευκορωσία από τη συλλογή μέσω του μηχανισμού. |
|
(10) |
Λαμβανομένης υπόψη της γεωπολιτικής κατάστασης και δεδομένου ότι εξακολουθούν να υφίστανται οι κίνδυνοι που συνδέονται με τις παραδόσεις ενέργειας από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, είναι αναγκαίο να ανανεωθεί ο προσωρινός αποκλεισμός των προσφορών εφοδιασμού με υδρογόνο προερχόμενο από τη Ρωσική Ομοσπονδία ή τη Λευκορωσία από τη συλλογή μέσω του μηχανισμού, προκειμένου να προστατευθούν τα ουσιώδη συμφέροντα ασφάλειας της Ένωσης και η ασφάλεια του εφοδιασμού. |
|
(11) |
Η ανανέωση του προσωρινού αποκλεισμού δεν αναμένεται να διαταράξει αδικαιολόγητα την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς υδρογόνου ούτε να υπονομεύσει την ασφάλεια του εφοδιασμού της Ένωσης ή κράτους μέλους, ιδίως επειδή η αγορά υδρογόνου της Ένωσης εξακολουθεί να βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης και έχει πολύ περιορισμένο εφοδιασμό από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Επιπλέον, η ανανέωση του προσωρινού αποκλεισμού σέβεται την αρχή της ενεργειακής αλληλεγγύης (7), διότι λαμβάνεται προς το συμφέρον της Ένωσης όσον αφορά τον μηχανισμό, χωρίς αδικαιολόγητες επιπτώσεις στα δικαιώματα των κρατών μελών ή των οικονομικών φορέων τους να εμπορεύονται υδρογόνο, συμπεριλαμβανομένου του ανανεώσιμου υδρογόνου και του υδρογόνου χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, και των αντίστοιχων παραγώγων τους, με τρίτες χώρες εκτός του εθελοντικού μηχανισμού. Εξάλλου, η παρούσα απόφαση λαμβάνεται σε συμφωνία με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της Ένωσης ή των κρατών μελών έναντι τρίτων χωρών. |
|
(12) |
Σύμφωνα με το άρθρο 54 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789, η Επιτροπή έχει ενημερώσει δεόντως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την αξιολόγησή της και μπορεί να προτείνει την ανανέωση της παρούσας απόφασης, εάν αυτό δικαιολογείται, μεταξύ άλλων, με σκοπό την ευθυγράμμιση του μέτρου με άλλες πολιτικές της Ένωσης, όπως ο χάρτης πορείας REPowerEU (8), ο οποίος αποσκοπεί στην περαιτέρω προώθηση της ανεξαρτησίας της ΕΕ από τη ρωσική ενέργεια με μέτρα για τη στήριξη της σταδιακής κατάργησης των εισαγωγών αερίου, πυρηνικής ενέργειας και πετρελαίου, ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι χρήσης του ενεργειακού εφοδιασμού ως όπλου, και ο κανονισμός (ΕΕ) 2026/261 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9), |
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1
Οι προσφορές εφοδιασμού με υδρογόνο προερχόμενο από τη Ρωσική Ομοσπονδία ή τη Δημοκρατία της Λευκορωσίας εξαιρούνται από τη συλλογή μέσω του μηχανισμού υδρογόνου για τη στήριξη της ανάπτυξης της αγοράς υδρογόνου έως τις 30 Ιουλίου 2027.
Άρθρο 2
Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βρυξέλλες, 9 Ιουλίου 2026.
Για την Επιτροπή
Η Πρόεδρος
Ursula VON DER LEYEN
(1) ΕΕ L, 2024/1789, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1789/oj.
(2) Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Υδρογόνου [COM(2023) 156 final της 16.3.2023].
(3) Άρθρο 2 σημείο 28 της οδηγίας (ΕΕ) 2024/1788 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για τις εσωτερικές αγορές ανανεώσιμου αερίου, φυσικού αερίου και υδρογόνου, και με την τροποποίηση της οδηγίας (ΕΕ) 2023/1791 και την κατάργηση της οδηγίας 2009/73/ΕΚ (ΕΕ L, 2024/1788, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1788/oj).
(4) Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Σχέδιο REPowerEU» [COM(2022) 230 final της 18.5.2022].
(5) Αιτιολογική σκέψη 71 του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789.
(6) Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2025/1486 της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου 2025, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) 2024/1789 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τον προσωρινό αποκλεισμό προσφορών εφοδιασμού με υδρογόνο προερχόμενο από τη Ρωσική Ομοσπονδία ή τη Λευκορωσία από τη συλλογή μέσω του μηχανισμού για τη στήριξη της ανάπτυξης της αγοράς υδρογόνου (ΕΕ L, 2025/1486, 23.7.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2025/1486/oj).
(7) Βλέπε απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Ιουλίου 2021, Γερμανία κατά Πολωνίας, C-848/19 P, ECLI:EU:C:2021:598, σκέψη 71.
(8) Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με τίτλο «Χάρτης πορείας για τον τερματισμό των ρωσικών εισαγωγών ενέργειας» [COM(2025) 440 final/2 της 12.5.2025].
(9) Κανονισμός (ΕΕ) 2026/261 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιανουαρίου 2026, για τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου και την προετοιμασία της σταδιακής κατάργησης των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, τη βελτίωση της παρακολούθησης πιθανών ενεργειακών εξαρτήσεων και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 (ΕΕ L, 2026/261, 2.2.2026, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2026/261/oj).
ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2026/1551/oj
ISSN 1977-0669 (electronic edition)