Voorlopige editie
ARREST VAN HET GERECHT (Vierde kamer)
30 september 2026 (*)
„ Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid – Beperkende maatregelen naar aanleiding van acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen – Bevriezing van tegoeden – Lijst van personen, entiteiten en lichamen wier tegoeden en economische middelen bevroren worden – Handhaving van verzoekers naam op de lijst – Artikel 2, lid 1, onder f), van besluit 2014/145/GBVB – Artikel 3, lid 1, onder f), van verordening (EU) nr. 269/2014 – Beoordelingsfout – Buitencontractuele aansprakelijkheid ”
In zaak T‑323/25,
Vladimir Avetisyan, wonende te Moskou (Rusland), vertegenwoordigd door A. Genko en É. Épron, advocaten,
verzoeker,
tegen
Raad van de Europese Unie, vertegenwoordigd door S. Lejeune en A. Jaume als gemachtigden, bijgestaan door B. Maingain, advocaat,
verweerder,
wijst
HET GERECHT (Vierde kamer),
samengesteld als volgt: G. De Baere (rapporteur), president, J. Svenningsen en C. Mac Eochaidh, rechters,
griffier: H. Eriksson, administrateur,
gezien de stukken, met name:
– het op 23 mei 2025 ter griffie van het Gerecht neergelegde verzoekschrift,
– de op 16 oktober 2025 ter griffie van het Gerecht neergelegde memorie houdende aanpassing,
na de terechtzitting op 3 juni 2026,
het navolgende
Arrest
1 Met zijn beroep vordert verzoeker, Vladimir Avetisyan, krachtens artikel 263 VWEU nietigverklaring van ten eerste besluit (GBVB) 2025/528 van de Raad van 14 maart 2025 tot wijziging van besluit 2014/145/GBVB betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB L, 2025/528) en uitvoeringsverordening (EU) 2025/527 van de Raad van 14 maart 2025 tot uitvoering van verordening (EU) nr. 269/2014 betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB L, 2025/527) (hierna samen: „handelingen van maart 2025”) en ten tweede besluit (GBVB) 2025/1895 van de Raad van 12 september 2025 tot wijziging van besluit 2014/145/GBVB betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB L, 2025/1895) en uitvoeringsverordening (EU) 2025/1894 van de Raad van 12 september 2025 tot uitvoering van verordening (EU) nr. 269/2014 betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB L, 2025/1894) (hierna samen: „handelingen van september 2025”) voor zover deze hem betreffen, alsook krachtens artikel 268 VWEU vergoeding van de aangevoerde schade.
Voorgeschiedenis van het geding
2 Verzoeker heeft de Russische en de Armeense nationaliteit.
3 De onderhavige zaak moet worden geplaatst in het kader van de beperkende maatregelen die de Europese Unie heeft vastgesteld naar aanleiding van acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen.
4 Op 17 maart 2014 heeft de Raad van de Europese Unie krachtens artikel 29 VEU besluit 2014/145/GBVB betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB 2014, L 78, blz. 16) vastgesteld. Op dezelfde dag heeft de Raad op basis van artikel 215 VWEU verordening (EU) nr. 269/2014 betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen (PB 2014, L 78, blz. 6) vastgesteld.
5 Op 25 februari 2022 heeft de Raad, gelet op de ernst van de situatie in Oekraïne, ten eerste besluit (GBVB) 2022/329 tot wijziging van besluit 2014/145 (PB 2022, L 50, blz. 1) en ten tweede verordening (EU) 2022/330 tot wijziging van verordening nr. 269/2014 (PB 2022, L 51, blz. 1) vastgesteld, teneinde onder meer de criteria te wijzigen op grond waarvan natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen aan de betrokken beperkende maatregelen konden worden onderworpen.
6 Artikel 2, leden 1 en 2, van besluit 2014/145, zoals gewijzigd bij besluit 2022/329, luidt als volgt:
„1. Alle tegoeden en economische middelen die toebehoren aan, eigendom zijn, in het bezit zijn of onder zeggenschap staan van:
[...]
f) natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen die materiële of financiële steun verlenen aan of profijt trekken van de regering van de Russische Federatie, die verantwoordelijk is voor de annexatie van de Krim en de destabilisatie van Oekraïne,
[...] worden bevroren.
2. Er worden geen tegoeden of economische middelen rechtstreeks of onrechtstreeks ter beschikking gesteld aan of ten behoeve van de op de lijst in de bijlage geplaatste natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen.”
7 Verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd bij verordening 2022/330, schreef voor dat maatregelen tot bevriezing van tegoeden werden vastgesteld, en omschreef de voorwaarden voor die bevriezing in bewoordingen die in wezen identiek waren aan die van besluit 2014/145, zoals gewijzigd. In het bijzonder nam artikel 3, lid 1, onder f), van deze verordening namelijk in essentie artikel 2, lid 1, onder f), van dat besluit over [hierna: „criterium f)”].
8 Bij besluit (GBVB) 2024/1738 van de Raad van 24 juni 2024 tot wijziging van besluit 2014/145 (PB L, 2024/1738) en uitvoeringsverordening (EU) 2024/1746 van de Raad van 24 juni 2024 tot uitvoering van verordening nr. 269/2014 (PB L, 2024/1746) is verzoekers naam opgenomen op de lijst van personen, entiteiten en lichamen in de bijlage bij besluit 2014/145, zoals gewijzigd, en op de lijst in bijlage I bij verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd (hierna samen: „betrokken lijsten”), om de volgende reden:
„Vladimir Avetisyan is de algemeen directeur en oprichter van LLC RBA-Management. LLC RBA-Management is een Russische beheermaatschappij die juridische, boekhoudkundige, bedrijfsbeveiligings- en andere beheersdiensten verleent en samenwerkt met klanten die gespecialiseerd zijn in de levering van elektronische componenten. LLC RBA-Management beheert JSC Compel, dat deelneemt aan invoerregelingen voor elektronische componenten en strategisch belangrijke micro-elekronicacomponenten levert aan de Russische industrie met inbegrip van de militaire industrie. Als algemeen directeur en oprichter van RBA-Management is Vladimir Avetisyan verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering daarvan en verleent hij derhalve materiële steun aan de regering van de Russische Federatie, die verantwoordelijk is voor de annexatie van de Krim en de destabilisatie van Oekraïne.”
9 Op 6 september 2024 heeft de Raad aan verzoeker een kopie gezonden van het bewijsdossier, met nummer WK 7807/2024 (hierna: „WK-dossier”), gedateerd op 31 mei 2024.
10 Bij besluit (GBVB) 2024/2456 van de Raad van 12 september 2024 tot wijziging van besluit 2014/145 (PB L, 2024/2456) en uitvoeringsverordening (EU) 2024/2455 van de Raad van 12 september 2024 tot uitvoering van verordening nr. 269/2014 (PB L, 2024/2455) is verzoekers naam op de betrokken lijsten gehandhaafd om dezelfde reden als in punt 8 hierboven.
11 Bij brief van 13 september 2024 heeft de Raad verzoeker in kennis gesteld dat zijn naam op de betrokken lijsten werd gehandhaafd.
12 Bij brief van 31 oktober 2024, aangevuld met een brief van 8 november 2024, heeft verzoeker de Raad verzocht om heroverweging van het besluit om zijn naam op de betrokken lijsten te handhaven.
13 Op 14 maart 2025 heeft de Raad de handelingen van maart 2025 vastgesteld, waarbij verzoekers naam is gehandhaafd op de betrokken lijsten om dezelfde reden als in punt 8 hierboven.
14 Bij brief van 17 maart 2025 heeft de Raad het verzoek tot heroverweging van verzoeker van 31 oktober 2024 afgewezen en hem zijn besluit meegedeeld dat zijn naam op de betrokken lijsten werd gehandhaafd.
15 Bij brief van 5 april 2025 heeft verzoeker de Raad verzocht om heroverweging van het besluit om zijn naam op de betrokken lijsten te handhaven.
Feiten na instelling van het beroep
16 Op 12 september 2025 heeft de Raad de handelingen van september 2025 vastgesteld, waarbij verzoekers naam is gehandhaafd op de betrokken lijsten om de volgende, gewijzigde reden:
„Vladimir Avetisyan is de voormalige algemeen directeur en oprichter van LLC RBA-Management. LLC RBA-Management is een Russische beheermaatschappij die juridische, boekhoudkundige, bedrijfsbeveiligings- en andere beheersdiensten verleent en samenwerkt met klanten die gespecialiseerd zijn in de levering van elektronische componenten. LLC RBA-Management beheert JSC Compel, dat deelneemt aan invoerregelingen voor elektronische componenten en strategisch belangrijke micro-elekronicacomponenten levert aan de Russische industrie met inbegrip van de militaire industrie. Als algemeen directeur en oprichter van RBA-Management was Vladimir Avetisyan verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering van de onderneming en is hij derhalve verantwoordelijk voor het verlenen van materiële steun aan de regering van de Russische Federatie, die verantwoordelijk is voor de annexatie van de Krim en de destabilisatie van Oekraïne.”
17 Verzoekers naam is om dezelfde reden op de betrokken lijsten gehandhaafd bij besluit (GBVB) 2026/696 van de Raad van 14 maart 2026 tot wijziging van besluit 2014/145 (PB L, 2026/696) en uitvoeringsverordening (EU) 2026/695 van de Raad van 14 maart 2026 tot uitvoering van verordening nr. 269/2014 (PB L, 2026/695).
Conclusies van partijen
18 Verzoeker verzoekt het Gerecht, na wijziging van het verzoekschrift:
– de bestreden handelingen nietig te verklaren voor zover zij hem betreffen;
– de Raad te veroordelen tot betaling van 192 480 EUR ter vergoeding van de gestelde schade;
– de Raad te verwijzen in de kosten.
19 De Raad verzoekt het Gerecht:
– het beroep tot nietigverklaring te verwerpen;
– de schadevordering af te wijzen;
– verzoeker te verwijzen in de kosten.
In rechte
Beroep tot nietigverklaring van de bestreden handelingen
20 Verzoeker voert ter onderbouwing van zijn beroep tot nietigverklaring als enige middel aan dat er onjuiste beoordelingen zijn gedaan.
Overwegingen vooraf
21 De Raad beschikt weliswaar over een zekere beoordelingsbevoegdheid om per geval te bepalen of is voldaan aan de juridische criteria waarop de aan de orde zijnde beperkende maatregelen zijn gebaseerd, maar dit neemt niet weg dat de rechterlijke instanties van de Unie de rechtmatigheid van alle Uniehandelingen in beginsel volledig moeten toetsen (zie arresten van 11 september 2024, Tokareva/Raad, T‑744/22, EU:T:2024:608, punt 31 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 19 maart 2025, BSW – management company of „BMC” holding/Raad, T‑1042/23, EU:T:2025:314, punt 30 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
22 De doeltreffendheid van de rechterlijke toetsing zoals gewaarborgd door artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie vereist onder meer dat de Unierechter zich ervan vergewist dat het besluit tot vaststelling of handhaving van beperkende maatregelen, dat een individuele strekking heeft voor de betrokken persoon of entiteit, op een voldoende solide feitelijke grondslag berust. Dit betekent dat de feiten die zijn aangevoerd in de motivering waarop dat besluit steunt, moeten worden gecontroleerd, zodat de rechterlijke toetsing niet enkel een beoordeling van de abstracte waarschijnlijkheid van de aangevoerde redenen inhoudt, maar zich uitstrekt tot de vraag of die redenen, of ten minste één daarvan die op zich toereikend wordt geacht om als grondslag te dienen voor dat besluit, zijn gestaafd (zie arresten van 1 augustus 2025, Timchenko/Raad, C‑702/23 P, EU:C:2025:605, punt 38 en aldaar aangehaalde rechtspraak; 26 maart 2026, Pumpyanskiy e.a./Raad, C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P en C‑111/24 P, EU:C:2026:245, punt 327 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 11 september 2024, Tokareva/Raad, T‑744/22, EU:T:2024:608, punt 32 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
23 Het staat aan de bevoegde autoriteit van de Unie om in geval van betwisting aan te tonen dat de tegen de betrokken persoon of entiteit in aanmerking genomen redenen gegrond zijn, en niet aan laatstgenoemde om het negatieve bewijs te leveren dat die redenen ongegrond zijn. Het is daartoe niet vereist dat de Raad voor de Unierechter alle informatie en al het bewijs overlegt dat verband houdt met de redenen die zijn aangevoerd in de handeling waarvan om nietigverklaring wordt verzocht. Het is van belang dat de overgelegde informatie en bewijzen de tegen de betrokken persoon of entiteit in aanmerking genomen redenen staven (zie arresten van 1 augustus 2025, Timchenko/Raad, C‑702/23 P, EU:C:2025:605, punt 39 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 15 november 2023, OT/Raad, T‑193/22, EU:T:2023:716, punt 123 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
24 Bij de beoordeling van de gegrondheid van deze redenen moeten de bewijzen en de informatie niet afzonderlijk maar in hun context worden onderzocht. De Raad voldoet namelijk aan de op hem rustende bewijslast indien hij de Unierechter een reeks voldoende concrete, nauwkeurige en onderling samenhangende aanwijzingen voorlegt op grond waarvan kan worden vastgesteld dat de aan een beperkende maatregel onderworpen persoon voldeed aan de voorwaarden van het toegepaste criterium op het moment dat de litigieuze handelingen werden vastgesteld (zie in die zin arresten van 15 november 2023, OT/Raad, T‑193/22, EU:T:2023:716, punt 124 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 11 september 2024, Tokareva/Raad, T‑744/22, EU:T:2024:608, punt 33 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
25 Bovendien zijn beperkende maatregelen bewarend en, per definitie, voorlopig van aard; hun geldigheid hangt altijd af van de vraag of de feitelijke en juridische omstandigheden die tot de vaststelling ervan hebben geleid, blijven voortbestaan, en of voor de verwezenlijking van het nagestreefde doel de handhaving van deze maatregelen vereist is. Hieruit volgt dat het bij de periodieke heroverweging van deze beperkende maatregelen aan de Raad staat om een geactualiseerde beoordeling van de situatie uit te voeren en een balans op te maken van het effect van dergelijke maatregelen, teneinde te bepalen of zij de door de initiële plaatsing van de namen van de betrokken personen en entiteiten op de litigieuze lijst beoogde doelstellingen hebben kunnen verwezenlijken en of met betrekking tot deze personen en entiteiten nog steeds dezelfde conclusie kan worden getrokken (zie arresten van 15 november 2023, OT/Raad, T‑193/22, EU:T:2023:716, punt 168 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 11 september 2024, Tokareva/Raad, T‑744/22, EU:T:2024:608, punt 36 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
26 Het is de Raad derhalve niet verboden om zich ter rechtvaardiging van de handhaving van de naam van een persoon op de lijsten van personen en entiteiten waartegen beperkende maatregelen gelden, te baseren op dezelfde bewijzen als die welke de aanvankelijke plaatsing, de hernieuwde plaatsing of de eerdere handhaving van de naam van die persoon op de die lijst rechtvaardigden, mits, ten eerste, de redenen voor plaatsing ongewijzigd blijven en, ten tweede, de context niet zodanig is gewijzigd dat die bewijzen achterhaald zijn. Deze context omvat niet alleen de situatie van het land ten aanzien waarvan het stelsel van beperkende maatregelen is ingevoerd, maar ook de bijzondere situatie van de betrokkene (zie arresten van 15 november 2023, OT/Raad, T‑193/22, EU:T:2023:716, punt 169 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 29 mei 2024, Belavia/Raad, T‑116/22, EU:T:2024:334, punt 77 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
27 Tot slot moet worden opgemerkt dat de Unierechter het beginsel van de vrije bewijswaardering toepast, waarbij als enig criterium voor beoordeling van de kracht van het aangevoerde bewijs de geloofwaardigheid ervan geldt. Bij de beoordeling van de bewijskracht van een document moet worden gekeken naar de waarschijnlijkheid van de daarin vervatte informatie en met name rekening worden gehouden met de herkomst van het document, de omstandigheden waarin het tot stand is gekomen en degene aan wie het is gericht, en moet worden onderzocht of het document, gelet op zijn inhoud, redelijk en geloofwaardig overkomt (arrest van 15 november 2023, OT/Raad, T‑193/22, EU:T:2023:716, punt 114).
28 In het licht van deze overwegingen moet worden nagegaan of de Raad beoordelingsfouten heeft gemaakt door verzoekers naam in de handelingen van maart 2025 en vervolgens die van september 2025 op de betrokken lijsten te handhaven.
Handelingen van maart 2025
29 Verzoeker betoogt dat de Raad op grond van een onjuiste beoordeling het standpunt heeft ingenomen dat het na de periodieke evaluatie van zijn situatie feitelijk voldoende gerechtvaardigd was om de handelingen van maart 2025 vast te stellen.
30 Volgens hem heeft hij de Raad in zijn verzoek tot heroverweging van 31 oktober 2024, vier maanden voordat de handelingen van maart 2025 werden vastgesteld, ervan op de hoogte gebracht dat hij zijn functies bij RBA-Management had neergelegd en zijn aandelen in die entiteit had overgedragen alsook dat de banden tussen de vennootschappen RBA-Management en Compel waren verbroken, en heeft hij de Raad documenten verstrekt om aan te tonen dat zijn persoonlijke omstandigheden waren gewijzigd. De Raad heeft die informatie echter buiten beschouwing gelaten en zo zijn plicht tot heronderzoek verzaakt. Verzoeker stelt dat alle beweringen van de Raad over hem in het WK-dossier al meer dan vier maanden achterhaald waren toen de handelingen van maart 2025 werden vastgesteld, en dus niet konden dienen als rechtvaardiging om de beperkende maatregelen tegen hem te handhaven.
31 De Raad voert aan dat hij zijn besluit wel moet heroverwegen indien de overgelegde nieuwe, wezenlijke bewijzen betrekking hebben op de bijzondere situatie die hij periodiek moet onderzoeken, maar dat dit niet geldt wanneer de overgelegde stukken geen bewijskracht hebben. Naar de mening van de Raad hebben de door verzoeker overgelegde stukken onvoldoende bewijskracht om zich ervan te vergewissen dat deze inderdaad is teruggetreden als algemeen directeur van RBA-Management en zijn aandelen in deze vennootschap heeft verkocht. Gelet op de activiteiten die verzoeker al meer dan twintig jaar voor Compel uitvoert, heeft hij met onvoldoende zekerheid aangetoond dat hij bij die onderneming geen functie meer vervult. Bovendien heeft verzoeker onvoldoende feitelijke elementen aangedragen waaruit zijn verandering in activiteiten blijkt. De Raad stelt dat de bewijzen in het WK-dossier, gelet op alle feiten, rechtvaardigen dat verzoekers naam in de handelingen van maart 2025 is gehandhaafd.
32 Er zij aan herinnerd dat verzoekers naam bij de handelingen van maart 2025 op de betrokken lijsten is gehandhaafd op grond dat hij als algemeen directeur en oprichter van RBA-Management verantwoordelijk is voor de bedrijfsvoering van deze laatste, die Compel bestuurt, en derhalve materiële steun verleent aan de regering van de Russische Federatie.
33 Vooraf moet worden opgemerkt dat partijen het erover eens zijn dat het begrip „oprichter” dat bij de reden voor opname van verzoekers naam op de betrokken lijsten wordt gebruikt, naar Russisch recht hier wordt opgevat als „vennoot” of „aandeelhouder”.
34 Het feit dat het begrip „oprichter” verwijst naar de huidige houder van een deelneming in het kapitaal van een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid wordt bevestigd door het uittreksel van de website „audit-it.ru” van auditonderneming Avdeev & Co, dat is opgenomen in het WK-dossier betreffende RBA-Management (document nr. 6). Dit document geeft aan dat RBA-Management op 9 juli 2007 is geregistreerd als vennootschap met beperkte aansprakelijkheid in het gezamenlijke nationale Russische register van rechtspersonen. In de rubriek „wie is de eigenaar (oprichter) van de vennootschap” staat verzoeker met ingang van 7 december 2015 vermeld als „oprichter”, terwijl ook de namen van de vorige „oprichters” staan vermeld. Dit document vermeldt tevens: „07.12.2015 – de nieuwe oprichter is Vladimir Avetisyan, de nieuwe oprichter is Sergey Alekseevich Cherkasov” en „23.04.2020 – Sergey Alekseevich Cherkasov wordt niet meer vermeld als oprichter in het gezamenlijke nationale register van rechtspersonen”.
35 Verder staat vast dat de Raad het handhaven van verzoekers naam op de betrokken lijsten op het moment van vaststelling van de handelingen van maart 2025 uitsluitend rechtvaardigt aan de hand van de documenten in het WK-dossier, gedateerd op 31 mei 2024. Op basis van deze documenten zijn de handelingen vastgesteld waarbij verzoekers naam op 24 juni 2024 op de betrokken lijsten is opgenomen. Die documenten zijn alle geraadpleegd op 22 februari 2024, met uitzondering van één document, dat op 16 april 2024 is geraadpleegd. De Raad heeft aan het Gerecht geen nieuw bewijsstuk overgelegd voor de reden die in de handelingen van maart 2025 ten opzichte van verzoeker is gehanteerd.
36 In zijn verzoek tot heroverweging van 31 oktober 2024 heeft verzoeker aangegeven dat hij de functie van algemeen directeur van RBA-Management op 16 oktober 2024 had neergelegd en sinds 29 oktober 2024 geen eigenaar van RBA-Management meer was. In dat verband heeft hij de Raad documenten gezonden om de verandering van zijn situatie aan te tonen, met name:
– beslissing nr. 16 van de enig bestuurder van RBA-Management van 16 oktober 2024 tot intrekking van verzoekers bevoegdheden en aanwijzing van Aleksandr Gurin als algemeen directeur van die vennootschap (hierna: „beslissing nr. 16”);
– uittreksel uit het gezamenlijk nationaal Russisch register van rechtspersonen betreffende RBA-Management, gedateerd op 30 oktober 2024, waarin staat dat Gurin op 24 oktober 2024 is ingeschreven als algemeen directeur van RBA-Management;
– ontvangstbevestiging van de belastingdienst ter bevestiging dat de gewijzigde oprichtingsdocumenten van RBA-Management op 29 oktober 2024 zijn ontvangen.
37 In dit verzoek tot heroverweging heeft verzoeker tevens uitgelegd dat de overdracht van de aandelen in een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid via de notaris aan de autoriteiten moet worden voorgelegd en dat hij daarom het ontvangstbewijs van de belastingdienst overlegde. Hij heeft evenwel aangegeven dat de verandering van eigenaar van RBA-Management nog niet in het gezamenlijke nationale Russische register van rechtspersonen was verwerkt maar dat hij de Raad een uittreksel uit dat register zou toezenden zodra de aandelenoverdracht daarin werd vermeld.
38 Als aanvullend bewijs heeft verzoeker de Raad op 8 november 2024 uit het gezamenlijke nationale Russische register van rechtspersonen een uittreksel betreffende RBA-Management gezonden, gedateerd op 7 november 2024. Volgens dit document is Gurin per 5 november 2024 geregistreerd als „bestuurder/oprichter” van RBA-Management en houder van 100 % van de aandelen van deze vennootschap.
39 Bij brief van 17 maart 2025 heeft de Raad verzoekers verzoek tot heroverweging afgewezen, op grond dat de Raad de door betrokkene overgelegde bewijzen inzake onder andere zijn vermeende vertrek bij RBA-Management niet plausibel achtte.
40 Bij het onderzoek naar de vraag of de naam van een persoon al dan niet op de betrokken lijsten moet worden gehandhaafd, is het van belang of de feitelijke toestand sinds de plaatsing van die naam op de betrokken lijsten of sinds de vorige evaluatie niet in die mate is veranderd dat op basis daarvan niet meer dezelfde conclusie kan worden getrokken met betrekking tot de betrokkenheid van die persoon bij activiteiten waartegen de beperkende maatregelen zijn gericht (zie arresten van 18 december 2024, Mironovich Shor/Raad, T‑489/23, EU:T:2024:912, punt 154 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 3 september 2025, Boguslayev/Raad, T‑604/24, niet gepubliceerd, EU:T:2025:817, punt 41).
41 Verder zijn de handhavingshandelingen gebaseerd op een periodieke evaluatie van de betrokken beperkende maatregelen, zodat de Raad rekening kan houden met eventuele wijzigingen in met name de individuele situatie van de daardoor geraakte personen. De handelingen van maart 2025 vormen het sluitstuk van die periodieke evaluatie (zie in die zin arresten van 26 oktober 2022, Ovsyannikov/Raad, T‑714/20, niet gepubliceerd, EU:T:2022:674, punt 85, en 29 november 2023, Pumpyanskiy/Raad, T‑734/22, niet gepubliceerd, EU:T:2023:761, punt 84).
42 Wanneer de betrokken persoon opmerkingen over de uiteenzetting van redenen maakt, moet de bevoegde autoriteit van de Unie bovendien zorgvuldig en onpartijdig onderzoeken of de aangevoerde redenen gegrond zijn in het licht van die opmerkingen en eventueel daarbij gevoegd bewijs à décharge (zie arrest van 18 juli 2013, Commissie e.a./Kadi, C‑584/10 P, C‑593/10 P en C‑595/10 P, EU:C:2013:518, punt 114 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
43 Het moet dus worden onderzocht of de Raad een beoordelingsfout heeft gemaakt door verzoekers naam op grond van het WK-dossier te handhaven op de betrokken lijsten in de handelingen van maart 2025. In het bijzonder moet worden vastgesteld of op grond van de bewijzen in het WK-dossier ten tijde van de vaststelling van de handelingen van maart 2025 kon worden vastgesteld dat verzoeker de functies vervulde die handhaving van zijn naam op de betrokken lijsten rechtvaardigde, namelijk dat hij nog altijd algemeen directeur en oprichter van RBA-Management was, gelet op de door deze laatste overgelegde gegevens om aan te tonen dat zijn situatie in oktober 2024 was veranderd.
44 In de eerste plaats verwijt verzoeker de Raad dat deze geen rekening heeft gehouden met de bewijzen die hij bij het verzoek tot heroverweging heeft gevoegd.
45 De Raad betwist de bewijskracht van deze documenten. De Raad stelt dat verzoeker documenten met onleesbaar gemaakte delen heeft overgelegd waardoor de exacte inhoud ervan niet kan worden vastgesteld, dat hij geen stukken heeft aangedragen waarmee de identiteit van de nieuwe bestuurder van RBA-Management kan worden geverifieerd en dat hij een overeenkomst tot overdracht van aandelen heeft overgelegd zonder bewijs dat de prijs daadwerkelijk is betaald.
46 De Raad voert ten eerste aan dat tal van paragrafen in beslissing nr. 16, waarbij verzoeker zijn functie van algemeen directeur van RBA-Management zou hebben neergelegd, waren weggelakt zodat de volledige inhoud daarvan niet kon worden beoordeeld.
47 In dit verband zij opgemerkt dat uit dit document, dat weliswaar weggelakte delen bevat, duidelijk kan worden opgemaakt dat verzoeker, enig bestuurder van RBA-Management en in bezit van 100 % van het kapitaal, zijn functie van algemeen directeur per 16 oktober 2024 neerlegt en Gurin per die datum aanwijst als algemeen directeur. Dit document is door verzoeker ondertekend.
48 De Raad kan dus niet met recht betogen dat de inhoud van het document wegens de weggelakte delen niet kan worden begrepen.
49 Tevens bevestigt de volledige versie van beslissing nr. 16, die bij de repliek is gevoegd, dat uitsluitend persoonsgegevens waren verhuld.
50 In dupliek stelt de Raad dat beslissing nr. 16, het uittreksel uit het gezamenlijke nationale Russische register van rechtspersonen betreffende RBA-Management en het uittreksel uit dat register betreffende Compel, die integraal bij de repliek zijn gevoegd, op grond van artikel 85 van het Reglement voor de procesvoering van het Gerecht niet-ontvankelijk zijn omdat verzoeker deze bij het verzoekschrift had kunnen voegen.
51 Verzoeker heeft echter aangegeven dat hij de integrale versie van deze documenten heeft overgelegd als reactie op het verwijt dat de Raad hem in het verweerschrift heeft gemaakt, dat hij bepaalde informatie had weggelakt.
52 Opgemerkt moet worden dat de documenten in de bijlagen bij de repliek geen nieuwe bewijzen vormen, maar zijn overgelegd in antwoord op het betoog van de Raad dat de bewijskracht van die documenten, die als bijlage bij het verzoekschrift waren overgelegd, moest worden betwist omdat zij weggelakte informatie bevatten. De bijlagen bij de repliek zijn dus ontvankelijk. Bovendien waren uitsluitend persoonsgegevens weggelakt en mag verzoeker niet worden gestraft omdat hij die gegevens vertrouwelijk heeft gehouden.
53 Ten tweede betoogt de Raad dat volgens verzoeker een nieuwe algemeen directeur van RBA-Management is aangewezen, zonder dat verzoeker stukken overlegt aan de hand waarvan de identiteit van die persoon kan worden geverifieerd.
54 Voor zover de Raad met dit argument verwijst naar de weggelakte persoonsgegevens in beslissing nr. 16 en het uittreksel uit het gezamenlijke nationale Russische register van rechtspersonen betreffende RBA-Management, zij opgemerkt dat dit een openbaar register is, zodat de Raad het enkel maar hoefde te raadplegen om te verifiëren wie de nieuwe algemeen directeur van RBA-Management is. Bovendien heeft verzoeker de integrale versie van deze documenten bij de repliek gevoegd.
55 Ten derde wijst de Raad erop dat verzoeker als bijlage bij het verzoekschrift een overeenkomst tot overdracht van aandelen heeft overgelegd, zonder te bewijzen dat de overeengekomen prijs van 8 700 000 Russische roebel (RUB) (ongeveer 95 000 EUR) werkelijk is betaald. Dit lijkt een spotprijs voor een vennootschap als RBA-Management, die Compel bestuurt. Evenmin is aangetoond dat de cessionaris de bedrijfsvoering daadwerkelijk heeft overgenomen. Het juridisch advies betreffende de eigendom van RBA-Management, dat verzoeker ook als bijlage bij het verzoekschrift heeft gevoegd, heeft weinig bewijskracht omdat het op verzoek is opgesteld en is niet geloofwaardig omdat het afkomstig is van zijn advocaat in Rusland.
56 Het van verzoekers Russische advocaat afkomstige document, dat als bijlage bij het verzoekschrift is gevoegd, is voor het onderhavige beroep opgesteld zodat moet worden vastgesteld dat het weinig bewijskracht heeft.
57 Het argument van de Raad dat de overeengekomen prijs veel te laag is, berust echter op een onjuiste lezing van de overeenkomst van 29 oktober 2024 tussen verzoeker en Gurin, in de bijlage bij het verzoekschrift, waarbij 100 % van de aandelen van RBA-Management zijn verkocht. Deze overeenkomst vermeldt een verkoopprijs van 14 700 000 RUB (ongeveer 161 000 EUR), en niet het door de Raad aangegeven bedrag.
58 Bovendien is de koopovereenkomst bij de notaris gepasseerd, wat er een zekere bewijskracht aan verleent. Tot slot blijkt de verkoop van de aandelen in RBA-Management door verzoeker, die het voorwerp van deze overeenkomst vormt, ook uit het uittreksel betreffende RBA-Management uit het gezamenlijke nationale Russische register van rechtspersonen, gedateerd op 7 november 2024, waarin Gurin als oprichter van deze vennootschap staat vermeld.
59 De Raad stelt dus ten onrechte dat de door verzoeker aangedragen bewijzen geen bewijskracht hadden.
60 In de tweede plaats betoogt verzoeker dat de documenten in het WK-dossier achterhaald waren op de datum waarop de handelingen van maart 2025 werden vastgesteld, en dat de Raad een beoordelingsfout heeft gemaakt door geen acht te slaan op de verandering in zijn persoonlijke omstandigheden.
61 De Raad voert aan dat de door verzoeker overgelegde bewijzen alleen de schijn wekken dat hij zijn functie bij RBA-Management heeft neergelegd en zijn aandelen in deze vennootschap heeft overgedragen. De bewijzen in het WK-dossier blijven daarom relevant om te onderbouwen dat verzoekers naam is gehandhaafd in de handelingen van maart 2025.
62 Ten eerste stelt de Raad dat de betrouwbaarheid van het gezamenlijk nationaal Russisch register van rechtspersonen, waaruit verzoeker uittreksels heeft overgelegd, moet worden vastgesteld aan de hand van alle feitelijke omstandigheden van het dossier en dat dit register op zich niet kan aantonen dat verzoeker, die Compel in de praktijk gedurende vele jaren via RBA-Management heeft bestuurd, al zijn ondersteunende activiteiten heeft gestaakt. Ter terechtzitting heeft de Raad nader aangegeven dat verzoekers terugtreden zoals vermeld in het gezamenlijk nationaal Russisch register van rechtspersonen niet betekent dat deze in werkelijkheid zijn activiteiten heeft beëindigd.
63 Om te beginnen zij opgemerkt dat verzoeker uittreksels betreffende RBA-Management uit het gezamenlijk nationaal Russisch register van rechtspersonen heeft overgelegd, gedateerd op 30 oktober en 7 november 2024, om aan te tonen dat de naam van de nieuwe algemeen directeur en oprichter van RBA-Management officieel was geregistreerd. Anders dan de Raad betoogt, zijn deze uittreksels niet losstaand overgelegd, maar dienen zij ter staving van de gegevens in het verzoek tot heroverweging.
64 Vervolgens moet worden vastgesteld dat de Raad met deze argumenten noodzakelijkerwijze de betrouwbaarheid van de gegevens in het gezamenlijk nationaal Russisch register van rechtspersonen in twijfel trekt.
65 Zoals verzoeker aangeeft is dit openbare register, dat is ingesteld door het Russische ministerie van Financiën, echter een bron van informatie over vennootschappen en wordt het verondersteld de werkelijke situatie van elke geregistreerde entiteit weer te geven. Bovendien gebruikt de Raad ditzelfde register in bepaalde dossiers als bewijs om te rechtvaardigen dat door beperkende maatregelen getroffen personen op de lijsten zijn opgenomen.
66 Tot slot zij opgemerkt dat de Raad zich in het WK-dossier baseert op een ander register, het webportaal „checko.ru”, om aan te tonen dat verzoeker de algemeen directeur en oprichter van RBA-Management was.
67 Het uittreksel van de website „checko.ru” over verzoeker dat in het WK-dossier is opgenomen (document nr. 3), was door de Raad op 22 februari 2024 geraadpleegd. In het WK-dossier geeft de Raad aan dat via het webportaal „checko.ru” „snel en gratis elke natuurlijke of rechtspersoon kan worden geverifieerd, die in de Russische Federatie is geregistreerd”. De betrouwbaarheid van dit portaal kan dus door de Raad niet worden betwist.
68 De Raad heeft echter geen bijgewerkte versie van het uittreksel van dit portaal overgelegd, van na 7 november 2024, op grond waarvan deze de informatie dat verzoeker zijn functie had neergelegd en dat iemand anders tot algemeen directeur en oprichter van RBA-Management was benoemd, had kunnen bevestigen of ontkrachten.
69 De Raad heeft dus geen gegevens overgelegd om aan te tonen dat de informatie in het gezamenlijk nationaal Russisch register van rechtspersonen onjuist is.
70 Ten tweede voert de Raad aan dat de door verzoeker overgelegde documenten een middel lijken om te ontsnappen aan de gevolgen van de tegen hem ingestelde beperkende maatregelen, en geen overtuigend bewijs dat deze alle verantwoordelijkheden in de sector van militair toepasbare elektronische componenten heeft neergelegd. Volgens de Raad moet aan dergelijke manoeuvres geen geloofwaardigheid worden gehecht.
71 Het kan verzoeker echter niet worden verweten dat hij in oktober 2024 zijn functie bij RBA-Management heeft willen neerleggen om te ontsnappen aan de beperkende maatregelen die sinds juni 2024 op hem van toepassing zijn.
72 Bovendien kan het feit dat verzoeker maatregelen neemt om van de betrokken lijsten te worden geschrapt, worden opgevat als een gevolg van de doeltreffendheid van de beperkende maatregelen, aangezien hij daarmee laat zien dat hij de activiteiten die tot zijn plaatsing op die lijsten hebben geleid, niet langer wil uitoefenen.
73 Ten derde stelt de Raad dat de tijd tussen de handelingen waarnaar verzoeker verwijst en de evaluatieperiode te kort is om zich ervan te vergewissen dat verzoeker zich daadwerkelijk uit de zaken heeft teruggetrokken. Hij is namelijk sinds meer dan 20 jaar actief voor Compel en bestuurt die onderneming sinds 2015. Binnen het tijdsbestek van 16 weken tussen verzoekers stappen in oktober 2024 en de handelingen van maart 2025 kon de Raad niet beoordelen of verzoeker daadwerkelijk en oprecht een einde had gemaakt aan iedere vorm van steun aan de Russische regering of van die regering verkregen voordeel.
74 In dit verband zij eraan herinnerd dat verzoeker op 31 oktober 2024 documenten heeft overgelegd om aan te tonen dat hij RBA-Management heeft verlaten, dus binnen de termijn voor het indienen van verzoeken tot heroverweging, die op 2 november 2024 afliep.
75 De Raad kan dus niet betogen dat hij onvoldoende tijd had om aan de hand van de door verzoeker overgelegde bewijzen waarmee die wilde aantonen dat zijn persoonlijke omstandigheden waren veranderd, te evalueren of verzoekers opname op de betrokken lijsten nog gegrond was. Anders heeft een verzoek tot heroverweging geen nuttige werking. Voorts zij eraan herinnerd dat de handelingen van maart 2025 zijn vastgesteld na een periodieke evaluatie.
76 Bovendien hadden de documenten die verzoeker bij zijn verzoek tot heroverweging had overgelegd tot doel om aan te tonen dat hij niet langer algemeen directeur of oprichter van RBA-Management was en dat het dus niet meer gerechtvaardigd was om zijn naam om die reden op de betrokken lijsten te handhaven.
77 Zoals in punt 67 hierboven is aangegeven, kon de Raad snel nagaan of de informatie van verzoeker juist was, onder andere door op de website „checko.ru” te kijken.
78 Verder is het geen relevant argument van de Raad dat die onvoldoende tijd had om te controleren of verzoeker werkelijk alle activiteiten bij Compel of elke vorm van steun aan de Russische regering had gestaakt, gezien diens rol bij deze vennootschap in het verleden en met name tijdens de aanvalsoorlog tegen Oekraïne. De reden om verzoekers naam in de handelingen van maart 2025 te handhaven was namelijk uitsluitend zijn hoedanigheid van algemeen directeur en oprichter van RBA-Management.
79 Ten vierde stelt de Raad dat verzoeker zijn verandering van activiteiten niet genoegzaam heeft aangetoond. Volgens de Raad heeft verzoeker zelfs geen begin van bewijs geleverd dat hij zich niet langer bezighield met de elektronicasector, waarin hij altijd werkzaam is geweest, en heeft hij niet bewezen dat hij al zijn functies bij Compel definitief heeft neergelegd. Daarentegen heeft hij wel kunnen aantonen dat hij nieuwe werkzaamheden in de vastgoedsector verricht en naar Armenië is verhuisd.
80 In dit verband moet in herinnering worden gebracht dat het volgens de in punt 23 hierboven aangehaalde rechtspraak aan de Raad is om te onderbouwen wat hij tegen verzoeker inbrengt, en niet aan deze laatste om te bewijzen dat dit ongegrond is.
81 Indien de Raad van mening was dat verzoeker ondanks de door hem overgelegde documenten in werkelijkheid zijn activiteiten had voortgezet, moest deze instelling dit aantonen.
82 Door van verzoeker bewijs te verlangen dat hij niet meer in de elektronicasector actief was of banden met Compel onderhield, of hem bewijzen te laten aanvoeren van zijn nieuwe activiteiten, keert de Raad de bewijslast om.
83 Gelet op de reden om verzoekers naam in de handelingen van maart 2025 te handhaven, was bovendien enkel het bewijsmateriaal relevant waaruit kon blijken of kon worden betwist dat verzoeker bij de vaststelling van die handelingen algemeen directeur, oprichter en verantwoordelijke voor de bedrijfsvoering van RBA-Management was. De Raad kon van verzoeker geen aanvullend bewijs eisen dat geen verband hield met deze reden.
84 Ten vijfde betoogt de Raad dat de door verzoeker aangedragen bewijzen, gelet op al het feitenmateriaal in het dossier, niet aantonen dat hij daadwerkelijk zijn activiteiten heeft gestaakt.
85 De Raad stelt in dit verband dat op grond van ernstige en onderling overeenstemmende aanwijzingen kan worden aangenomen dat verzoeker nog banden met Compel onderhoudt en dat de handhaving van verzoekers naam op de betrokken lijsten gerechtvaardigd is. Deze instelling verwijst naar bewijsmateriaal over Compel in het WK-dossier waarmee wordt aangetoond dat deze onderneming elektronische componenten voor de wapenindustrie produceert, die gebruikt zijn in de aanvalsoorlog tegen Oekraïne. Volgens de Raad laten verschillende bewijzen in het WK-dossier zien dat verzoeker is opgeleid als ingenieur op het gebied waar Compel actief is, dat hij bij deze onderneming belangrijke functies heeft bekleed, dat hij oprichter van Compel Regions LLC is geweest en dat hij Compel via RBA-Management heeft bestuurd van februari 2015 (kort na de invasie van de Krim) tot oktober 2024 (tijdens de invasie in Oekraïne).
86 Met dit betoog voert de Raad in wezen aan dat verzoekers bewijzen dat hij is afgetreden en zijn aandelen in RBA-Management heeft verkocht, gelet op zijn voormalige activiteiten bij Compel, niet geloofwaardig of waarheidsgetrouw zijn.
87 Er zij echter op gewezen dat de beoordeling of verzoekers naam op goede gronden is gehandhaafd in de handelingen van maart 2025, volgens de in punt 24 hierboven aangehaalde rechtspraak moet worden uitgevoerd aan de hand van de bewijzen in hun context. De Raad komt de op hem rustende bewijsplicht na indien hij de Unierechter een reeks voldoende concrete, nauwkeurige en onderling overeenstemmende aanwijzingen voorlegt waarmee kan worden aangetoond dat verzoeker ten tijde van de vaststelling van deze handelingen voldeed aan de voorwaarden van criterium f).
88 Wat de context betreft, beperkt de Raad zich tot een verwijzing naar de bewijzen in het WK-dossier, waarvan de meeste niet op verzoeker maar op Compel betrekking hadden en sloegen op diens activiteiten bij die vennootschap in het verleden.
89 De Raad kan evenwel niet met recht betogen dat de bewijzen inzake verzoekers carrière bij Compel in het verleden, die in het WK-dossier zijn opgenomen en dus feiten van vóór mei 2024 betreffen, verzoekers vertrek bij RBA-Management in oktober 2024 ongeloofwaardig maken.
90 Evenmin kan de Raad, uitsluitend op grond van de vaststelling dat verzoeker het belangrijkste deel van zijn carrière bij Compel heeft gewerkt, de bewijzen in zijn verzoek tot heroverweging als ontoereikend beschouwen om aan te tonen dat hij zijn functies bij RBA-Management daadwerkelijk heeft neergelegd. Een dergelijke beoordeling door de Raad zou ertoe leiden dat verzoekers toestand wordt bevroren en dat de voorgeschreven periodieke evaluatie haar nuttige werking verliest (zie in die zin arrest van 29 november 2023, Pumpyanskiy/Raad, T‑734/22, niet gepubliceerd, EU:T:2023:761, punt 85 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
91 Wat de bewijsplicht betreft: indien de Raad van mening was dat verzoekers bewijzen slechts de schijn wekten dat hij zijn functie bij RBA-Management had neergelegd en dat de reden in de handelingen van maart 2025 geldig bleef, stond het aan die instelling om te bewijzen dat verzoeker daadwerkelijk banden met die vennootschap aanhield en daar nog steeds verantwoordelijk was voor de bedrijfsvoering toen de handelingen van maart 2025 werden vastgesteld.
92 De Raad heeft echter niet het minste bewijsmateriaal van na oktober 2024 aangedragen, dat zijn bewering kan staven volgens welke verzoekers vertrek bij RBA-Management puur fictief was.
93 Indien de Raad van mening was dat verzoeker op een andere grond dan in de handelingen van maart 2025 voldeed aan de voorwaarden van criterium f), namelijk dat hij met Compel rechtstreekse banden had of de Russische regering op enige andere wijze steunde, had deze instelling dat bovendien moeten bewijzen en de reden voor handhaving van verzoekers naam op de betrokken lijsten dienovereenkomstig moeten aanpassen. Hoe dan ook heeft de Raad geen bewijzen aangevoerd waarmee kan worden aangetoond dat er op de datum waarop de handelingen van maart 2025 werden vastgesteld een band tussen verzoeker en Compel bestond.
94 Aangezien het WK-dossier niet met bewijsmateriaal is aangevuld, bestaan er geen aanwijzingen dat verzoeker bij de vaststelling van de handelingen van maart 2025 feitelijk nog steeds bestuurder en oprichter van RBA-Management was. Het argument van de Raad dat verzoekers vroegere activiteiten bij Compel die verandering van situatie volledig ongeloofwaardig maakten, is puur speculatief en niet onderbouwd.
95 In zijn geheel beschouwd, blijkt uit het voorgaande dat de Raad niet heeft aangetoond dat de door verzoeker overgelegde documenten ter onderbouwing van zijn gewijzigde persoonlijke omstandigheden geen bewijskracht hadden. Bijgevolg vormen deze documenten een begin van bewijs dat verzoeker in oktober 2024 ontslag had genomen als bestuurder van RBA-Management en daar sinds november 2024 geen oprichter meer was.
96 De Raad kon derhalve niet slechts afgaan op de bewijzen in het WK-dossier, die maanden ouder zijn dan de door verzoeker aangedragen gegevens en gelet op die gegevens achterhaald waren.
97 Het is dus ten onrechte dat de Raad de bewijskracht van verzoekers documenten heeft beoordeeld als onvoldoende om aan te tonen dat diens persoonlijke omstandigheden in oktober 2024 werkelijk waren veranderd, zonder bijgewerkte versies van de documenten in het WK-dossier of andere bewijzen te produceren waarmee werd aangetoond dat de omstandigheden op grond waarvan verzoekers naam op de betrokken lijsten was opgenomen, op de datum van vaststelling van de handelingen van maart 2025 nog steeds aan de orde waren, namelijk dat hij op die datum nog steeds algemeen directeur, oprichter en verantwoordelijke voor de bedrijfsvoering van RBA-Management was.
98 Derhalve moet worden vastgesteld dat de Raad geen bijgewerkte beoordeling heeft gemaakt van verzoekers situatie en daardoor niet heeft aangetoond dat verzoekers naam op de datum waarop de handelingen van maart 2025 werden vastgesteld, terecht op de betrokken lijsten vermeld bleef.
99 Hieruit volgt dat de Raad een beoordelingsfout heeft begaan door verzoekers naam in de handelingen van maart 2025 op grond van criterium f) op de betrokken lijsten te handhaven.
Handelingen van september 2025
100 Verzoeker voert aan dat de Raad een beoordelingsfout heeft gemaakt door zijn naam in de handelingen van september 2025 op de betrokken lijsten te handhaven, terwijl verzoeker een einde had gemaakt aan de situatie waardoor hij daar aanvankelijk op was geplaatst, en dat de Raad die veranderde situatie heeft erkend in de motivering voor de vermelding van zijn naam.
101 De Raad betoogt dat hij slechts heeft kunnen vaststellen dat verzoeker in formele zin en ogenschijnlijk afscheid heeft genomen van zijn leidinggevende functies. In zijn dossier heeft verzoeker echter geen enkele aanvullende aanwijzing opgenomen waaruit blijkt dat hij daadwerkelijk al zijn functies in verband met Compel heeft neergelegd. Volgens de Raad was dit de enige manier was om aan te tonen dat de voortdurende en essentiële band tussen de „bestuurder” en Compel was verbroken. Een ogenschijnlijke ontslagname is volgens de Raad onvoldoende en niet overtuigend, gelet op verzoekers rol bij de invoer van materieel dat de Russische oorlogsinspanning moet steunen.
102 In zijn verzoek tot heroverweging van 5 april 2025 heeft verzoeker de Raad opnieuw de in punt 36 hierboven aangehaalde beslissing nr. 16 gezonden alsook het uittreksel uit het gezamenlijk nationaal Russisch register van rechtspersonen betreffende RBA-Management, gedateerd op 7 november 2024 en aangehaald in punt 38 hierboven. Hij heeft met name ook een uittreksel uit het gezamenlijk nationaal Russisch register van rechtspersonen betreffende RBA-Management gezonden, gedateerd op 27 maart 2025, waarin Gurin staat vermeld als algemeen directeur en oprichter van RBA-Management, en een hem betreffend uittreksel van de website „checko.ru” dat een actualisering vormt van document nr. 3 in het WK-dossier.
103 Opgemerkt zij dat de Raad in de handelingen van september 2025 een gewijzigde reden heeft gebruikt om verzoekers naam op de betrokken lijsten te handhaven. Uit de wijzigingen blijkt dat verzoeker de „voormalige” algemeen directeur van RBA-Management is en dat hij als algemeen directeur en oprichter van RBA-Management verantwoordelijk „was” voor de bedrijfsvoering van deze vennootschap.
104 Hieruit blijkt duidelijk dat de Raad rekening heeft gehouden met de informatie die verzoeker in zijn verzoek tot heroverweging van 5 april 2025 heeft aangeleverd, en tot het standpunt is gekomen dat verzoeker afdoende had bewezen dat zijn persoonlijke omstandigheden waren veranderd, in de zin dat hij geen algemeen directeur van RBA-Management meer was en niet meer verantwoordelijk was voor de bedrijfsvoering van die onderneming.
105 De Raad kan dus niet met recht betogen dat hij met deze nieuwe reden slechts nota nam van een ogenschijnlijke wijziging van verzoekers persoonlijke omstandigheden. Die uitlegging strookt namelijk niet met de beschreven reden waarom verzoekers naam in de handelingen van september 2025 vermeld is gebleven.
106 Bijgevolg moet worden geconstateerd dat de reden die in de handelingen van september 2025 is aangehouden ter rechtvaardiging om verzoekers naam op de betrokken lijsten te handhaven, uitsluitend ligt in het feit dat deze in het verleden verantwoordelijk was voor de bedrijfsvoering van RBA-Management.
107 Criterium f), dat van toepassing is op natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen die materiële of financiële steun „verlenen” aan of profijt trekken van de regering van de Russische Federatie, is echter duidelijk in de tegenwoordige tijd gesteld (arrest van 10 juli 2024, Rashevsky/Raad, T‑309/22 en T‑739/22, niet gepubliceerd, waartegen hogere voorziening is ingesteld, EU:T:2024:455, punt 173), hetgeen impliceert dat deze steun moet worden verleend op de dag dat de handhavingshandelingen worden vastgesteld (zie naar analogie de conclusie van advocaat-generaal Biondi in de gevoegde zaken Letland/Aven en Fridman, C‑440/24 P en C‑441/24 P, EU:C:2025:854, punt 115).
108 Volgens vaste rechtspraak betekent de omstandigheid dat een persoon zijn functie binnen een structuur niet meer uitoefent, op zich niet dat die vroegere functie irrelevant is, aangezien zijn vroegere activiteiten zijn gedragingen kunnen beïnvloeden. De vroegere functie van een persoon kan echter op zichzelf beschouwd niet rechtvaardigen dat zijn naam op de betrokken lijsten wordt opgenomen. Indien de Raad zich wil baseren op de vroegere activiteiten van die persoon, zou hij immers ernstige en onderling overeenstemmende aanwijzingen moeten verstrekken op grond waarvan redelijkerwijs kan worden aangenomen dat die persoon banden aanhoudt met de structuur waarbij hij op de datum van vaststelling van de betrokken handeling zijn functie uitoefende, welke aanwijzingen de opneming van zijn naam op de betrokken lijsten rechtvaardigen nadat hij zijn activiteiten binnen die structuur heeft beëindigd (zie in die zin arrest van 24 november 2021, Assi/Raad, T‑256/19, EU:T:2021:818, punt 128 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
109 De Raad heeft echter geen bewijzen aangedragen waarmee kan worden aangetoond dat verzoeker banden met RBA-Management aanhield of bij die onderneming nog een functie had op de datum waarop de handelingen van september 2025 werden vastgesteld.
110 Vastgesteld moet worden dat de Raad uit het enkele feit dat verzoeker algemeen directeur en verantwoordelijke voor de bedrijfsvoering van RBA-Management is geweest, niet kan opmaken dat deze kan worden aangemerkt als natuurlijke persoon die de Russische regering maanden na zijn afscheid van die functie materiële steun verleent. Dat zou de situatie van verzoeker namelijk bevriezen en iedere nuttige werking ontnemen aan de periodieke evaluatie waarin met name is voorzien door artikel 6, derde alinea, van besluit 2014/145 en artikel 14, lid 4, van verordening nr. 269/2014, zoals gewijzigd (zie naar analogie arresten van 6 september 2023, Shulgin/Raad, T‑364/22, niet gepubliceerd, EU:T:2023:503, punt 116 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 29 november 2023, Pumpyanskiy/Raad, T‑734/22, niet gepubliceerd, EU:T:2023:761, punt 85 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
111 Uit de in punt 26 hierboven aangehaalde rechtspraak volgt dat het de Raad weliswaar niet verboden is om zich ter rechtvaardiging van de handhaving van de naam van een persoon op de betrokken lijsten te baseren op dezelfde bewijzen als die waarop de eerdere handhaving van de naam van die persoon op de betrokken lijsten was gebaseerd, mits, ten eerste, de redenen voor plaatsing ongewijzigd blijven en, ten tweede, de context niet zodanig is gewijzigd dat die bewijzen achterhaald zijn.
112 De reden voor plaatsing van verzoekers naam op de betrokken lijsten is echter in de handelingen van september 2025 gewijzigd. Door te erkennen dat verzoeker niet meer verantwoordelijk was voor de bedrijfsvoering van RBA-Management heeft de Raad impliciet, maar noodzakelijkerwijze, erkend dat de bewijzen in het WK-dossier dat verzoeker de bestuurder van die onderneming was, achterhaald zijn.
113 Hieruit volgt dat de Raad niet heeft voldaan aan de bewijsplicht die overeenkomstig de in de punten 23 en 24 hierboven aangehaalde rechtspraak op hem rust, omdat hij geen bewijzen heeft aangedragen waarmee kan worden vastgesteld dat verzoeker vanwege zijn voormalige functie bij RBA-Management de Russische regering materiële steun verleende in de zin van criterium f), op de datum waarop de handelingen van september 2025 werden vastgesteld.
114 Aan deze gevolgtrekking wordt niet afgedaan door de argumenten van de Raad.
115 De Raad betoogt dat de documenten in het WK-dossier inzake Compel relevant blijven en aantonen dat deze onderneming het middelpunt vormde van frauduleuze constructies om materieel in te voeren ter ondersteuning van de oorlog in Oekraïne, en dat verzoeker niet kan beweren slechts een onderneming voor civiele doeleinden te hebben geleid. Gelet op deze factoren vraagt de Raad zich af of verzoeker, die bij Compel feitelijk de leiding zou hebben, werkelijk is teruggetreden.
116 Ten eerste is het argument van de Raad dat verzoeker de facto nog altijd leiding kan geven aan Compel, niet relevant. In de handelingen van september 2025 wordt verzoekers steun aan de Russische regering er namelijk niet mee onderbouwd dat verzoeker na zijn ontslagname als bestuurder van RBA-Management nog banden met Compel onderhoudt of dat deze de facto bij Compel de leiding heeft.
117 Ten tweede wordt de bewering van de Raad dat verzoeker Compel de facto nog steeds bestuurt, hoe dan ook niet met bewijsstukken ondersteund.
118 Door te beweren dat verzoeker de daadwerkelijke beëindiging van alle functies in verband met Compel niet heeft aangetoond en onvoldoende bewijzen heeft aangedragen om overtuigend vast te kunnen stellen dat hij zich in Armenië heeft teruggetrokken en al zijn activiteiten heeft opgegeven, keert de Raad de bewijslast om. Indien de Raad van mening was dat verzoeker voor Compel bleef werken en dus op grond van criterium f) op de betrokken lijsten moest blijven staan, moest deze instelling dat bewijzen en als gevolg daarvan de reden voor vermelding van verzoekers naam aanpassen.
119 Uit het voorgaande volgt dat de Raad een beoordelingsfout heeft gemaakt door zich op het standpunt te stellen dat verzoeker op de datum van vaststelling van de handelingen van september 2025 kon worden aangemerkt als natuurlijke persoon die de Russische regering materiële steun verleent, aangezien de motivering van die handelingen om te voldoen aan criterium f) uitsluitend verwijst naar verzoekers voormalige functie bij RBA-Management. De Raad kon namelijk niet vaststellen dat het enkele feit dat verzoeker een jaar voordat de handelingen van september 2025 werden vastgesteld algemeen directeur van RBA-Management was, voldoende rechtvaardiging was om diens naam op de betrokken lijsten te handhaven als persoon die de Russische regering materiële steun verleent (zie naar analogie arrest van 10 september 2025, Pumpyanskiy/Raad, T‑541/24, niet gepubliceerd, EU:T:2025:841, punt 120 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
120 Hieruit volgt dat de Raad een beoordelingsfout heeft begaan door verzoekers naam in de handelingen van september 2025 op grond van criterium f) op de betrokken lijsten te handhaven.
121 Gelet op al het voorgaande moet het enige middel worden aanvaard en moeten de bestreden handelingen nietig worden verklaard voor zover zij verzoeker betreffen.
Schadevordering
122 Verzoeker vordert dat de Raad krachtens artikel 340 VWEU buitencontractueel aansprakelijk wordt gesteld vanwege schending van zijn rechten van verdediging. Hij betoogt dat de Raad in zijn brief van 17 maart 2025 slechts in stereotiepe standaardformuleringen heeft geantwoord op zijn verzoek tot heroverweging van 31 oktober 2024. De weigering van de Raad om dat verzoek te behandelen berokkent hem duidelijk schade doordat de beperkende maatregelen zijn verlengd met ten minste de duur van deze procedure, ongeveer twee jaar.
123 Aangaande de schade geeft verzoeker aan dat Armeense banken geen diensten verlenen aan personen tegen wie internationale sancties gelden, hetgeen een belemmering is geweest voor zijn plannen om zich in Armenië te vestigen en daar commerciële activiteiten in de vastgoedsector uit te oefenen. Als gevolg van de houding van de Armeense banken heeft hij een verlies van 42 480 EUR geleden omdat hij een onroerend goed dat hij bezit in Jerevan (Armenië) twee jaar lang niet kon verhuren. In diezelfde periode heeft hij tevens een omzetverlies van 150 000 EUR geleden doordat hij bepaalde overeenkomsten niet kon sluiten en bepaalde vastgoedinvesteringen in Jerevan niet kon doen.
124 In dit verband zij eraan herinnerd dat volgens vaste rechtspraak voor de buitencontractuele aansprakelijkheid van de Unie in de zin van artikel 340, tweede alinea, VWEU moet zijn voldaan aan een aantal voorwaarden, te weten dat er sprake is van een voldoende gekwalificeerde schending van een rechtsregel die ertoe strekt aan particulieren rechten toe te kennen, dat er werkelijk schade is geleden en dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen de schending van de op de auteur van de handeling rustende verplichting en de door de benadeelde personen geleden schade (zie arresten van 10 september 2019, HTTS/Raad, C‑123/18 P, EU:C:2019:694, punt 32 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 11 september 2024, Tokareva/Raad, T‑744/22, EU:T:2024:608, punt 171 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
125 Bovendien zijn de voorwaarden voor buitencontractuele aansprakelijkheid van de Unie in de zin van artikel 340, tweede alinea, VWEU cumulatief. Wanneer aan een van deze voorwaarden niet is voldaan, moet het beroep derhalve in zijn geheel worden verworpen, zonder dat hoeft te worden ingegaan op de andere voorwaarden (zie arrest van 11 september 2024, Tokareva/Raad, T‑744/22, EU:T:2024:608, punt 172 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
126 Met betrekking tot de voorwaarde van het bestaan van een causaal verband tussen het gestelde gedrag en de aangevoerde schade zij opgemerkt dat deze schade een voldoende rechtstreeks gevolg dient te zijn van het verweten gedrag, in die zin dat dit gedrag de belangrijkste oorzaak van de schade moet zijn, zonder dat evenwel alle nadelige gevolgen, hoe verwijderd ook, van een onrechtmatige situatie moeten worden vergoed. Het staat aan de verzoekende partij om aan te tonen dat er een causaal verband bestaat tussen het verweten gedrag en de gestelde schade (zie arresten van 13 december 2018, Iran Insurance/Raad, T‑558/15, EU:T:2018:945, punt 121 en aldaar aangehaalde rechtspraak, en 1 juni 2022, Eleveté Invest Group e.a./Commissie en GAR, T‑523/17, EU:T:2022:313, punt 655 en aldaar aangehaalde rechtspraak).
127 Wat het verweten gedrag betreft, betoogt verzoeker dat zijn rechten van verdediging door de Raad zijn geschonden bij de behandeling van zijn verzoek tot heroverweging van 31 oktober 2024. Wat de schade betreft, stelt verzoeker dat hij vanwege de houding van de Armeense banken een onroerend goed te Jerevan in zijn bezit niet kon verhuren, en omzet heeft verloren.
128 Volgens verzoekers redenering heeft een vermeende schending van zijn rechten van verdediging bij de evaluatieprocedure de Raad ertoe gebracht om zijn naam ten onrechte op de betrokken lijsten te handhaven, waardoor hij genoodzaakt was dit beroep in te stellen, zodat de beperkende maatregelen tijdens de duur van de procedure voor het Gerecht, die hij op twee jaar schat, werden verlengd. Hij geeft aan dat hij gedurende deze twee jaar in Armenië geen commerciële activiteiten kon ontplooien omdat de Armeense banken hem geen rekening lieten openen.
129 Uit verzoekers betoog volgt dus dat de beweerde schade hoogstens voortvloeit uit de weigering, gesteld dat deze wordt aangetoond, van de Armeense banken om hem een rekening te laten openen, en niet rechtstreeks uit de vermeende schending van zijn rechten van verdediging.
130 Bijgevolg moet worden vastgesteld dat er geen rechtstreeks verband kan worden aangetoond tussen het feit, gesteld dat het wordt aangetoond, dat de Raad het verzoek tot heroverweging van verzoeker niet heeft behandeld en de door deze laatste ondervonden hindernissen bij de verwezenlijking van zijn voornemens in Armenië.
131 Verzoeker toont derhalve geen rechtstreeks oorzakelijk verband aan tussen het onrechtmatige gedrag dat hij de Raad verwijt en de schade die hij zou hebben geleden.
132 Hoe dan ook toont verzoeker, gesteld al dat hij het aan de Raad verweten gedrag afleidde uit de vaststelling van de bestreden handelingen, niet aan dat de weigering van de Armeense banken om hem bancaire diensten te verlenen een rechtstreeks gevolg is van de hem opgelegde beperkende maatregelen.
133 Wat dit betreft, merkt de Raad op dat dat de houding van de Armeense banken weliswaar enkel het gevolg kan zijn van hun eigen initiatief en interne beleid, maar dat niet kan worden uitgesloten dat zij er vrijwillig voor hebben gekozen zich aan de beperkende maatregelen van de Europese Unie te houden. Die constatering is in casu evenwel niet relevant.
134 Ten eerste golden de bestreden handelingen namelijk niet in Armenië, zodat de Armeense banken tot niets verplicht waren. Ten tweede bestaan de beperkende maatregelen die op grond van de bestreden handelingen zijn genomen, in de bevriezing van de middelen van degenen van wie de naam op de betrokken lijsten staat vermeld en niet in een verbod om bankrekeningen te openen.
135 Hieruit volgt dat niet is voldaan aan een van de voorwaarden voor aansprakelijkheid van de Raad, zodat de schadevordering moet worden afgewezen.
Kosten
136 Volgens artikel 134, lid 3, van het Reglement voor de procesvoering draagt elke partij haar eigen kosten indien partijen onderscheidenlijk op een of meer punten in het ongelijk worden gesteld.
137 Aangezien verzoeker en de Raad elk gedeeltelijk in het ongelijk zijn gesteld, moet worden beslist dat elke partij haar eigen kosten draagt.
HET GERECHT (Vierde kamer),
rechtdoende, verklaart:
1) besluit (GBVB) 2025/528 van de Raad van 14 maart 2025 tot wijziging van besluit 2014/145/GBVB betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen, uitvoeringsverordening (EU) 2025/527 van de Raad van 14 maart 2025 tot uitvoering van verordening (EU) nr. 269/2014 betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen, besluit (GBVB) 2025/1895 van de Raad van 12 september 2025 tot wijziging van besluit 2014/145/GBVB betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen, en uitvoeringsverordening (EU) 2025/1894 van de Raad van 12 september 2025 tot uitvoering van verordening (EU) nr. 269/2014 betreffende beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen, worden nietig verklaard, voor zover de naam van Vladimir Avetisyan is gehandhaafd op de lijst van personen, entiteiten en lichamen waarop deze beperkende maatregelen betrekking hebben.
2) Het beroep wordt verworpen voor het overige.
3) Avetisyan en de Raad van de Europese Unie dragen elk hun eigen kosten.
|
De Baere |
Svenningsen |
Mac Eochaidh |
Uitgesproken ter openbare terechtzitting te Luxemburg op 30 september 2026.
ondertekeningen
* Procestaal: Frans.