Bruksela, dnia 5.8.2025

COM(2025) 456 final

2025/0251(COD)

Wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Jordańskiemu Królestwu Haszymidzkiemu

{SWD(2025) 245 final}


UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Perspektywy dla gospodarki Jordanii obarczone są znacznym ryzykiem pogorszenia w obliczu utrzymującej się niestabilności w regionie i niestabilnej sytuacji na świecie. Wzrost realnego PKB Jordanii oszacowano na 2,5 % w 2024 r. i prognozuje się, że w 2025 r. utrzyma się zasadniczo na niezmienionym poziomie. Do końca 2024 r. inflacja utrzymywała się poniżej 2 %, czemu sprzyjały niższe ceny importowe i dalsze zaostrzanie polityki pieniężnej przez bank centralny, który dążył do utrzymania kursu waluty względem dolara amerykańskiego. Potencjalne skutki uboczne pobliskich wojen zwiększyły jednak presję na sytuację w zakresie bezpieczeństwa i odporność gospodarczą Jordanii, co dodatkowo zwiększyło ryzyko pogorszenia jej perspektyw. Bliski Wschód doświadcza rosnącej niestabilności ze względu na wojnę w Strefie Gazy, niepewne zawieszenie broni w Libanie oraz upadek reżimu Assada w Syrii. Eskalacja napięć między Izraelem a Iranem w połowie 2025 r. zakłóciła podróże i zwiększyła niepewność, co miało bezpośredni wpływ na sektor turystyki i prawdopodobnie zmniejszyło zaufanie konsumentów i inwestorów. Chociaż sytuacja gospodarcza Jordanii pozostaje zasadniczo stabilna, zwiększona zmienność i nieprzewidywalność geopolityczna stanowią coraz większe wyzwania dla przyszłej stabilności gospodarczej i społecznej Jordanii.

Ponadto kraj ten stoi w obliczu głęboko zakorzenionych wyzwań strukturalnych. Stopa bezrobocia utrzymuje się na wysokim poziomie i wynosi 21,4 %, przy czym odsetek wśród młodzieży jest jeszcze wyższy, natomiast aktywność zawodowa kobiet należy do najniższych na świecie. Te słabości rynku pracy nadal ograniczają potencjał wzrostu Jordanii i utrudniają szersze włączenie gospodarcze i spójność społeczną. Presja fiskalna nasiliła się w 2024 r. w związku ze skutkami ubocznymi konfliktów regionalnych i spadającymi cenami kluczowych towarów eksportowych. Chociaż rząd wprowadził środki zwiększające dochody i ograniczył wydatki kapitałowe, ogólny deficyt budżetowy zwiększył się do 5,6 % PKB. Dług publiczny wzrósł nieznacznie do 90,4 % PKB (z wyłączeniem instrumentów dłużnych posiadanych przez zakład ubezpieczeń społecznych) 1 . Deficyt obrotów bieżących zwiększył się do blisko 6 % PKB w 2024 r. ze względu na niższy wywóz i spadek dochodów z turystyki. Strukturalna zależność Jordanii od przywozu energii i żywności w połączeniu ze słabą bazą eksportową nadal negatywnie wpływa na salda obrotów z zagranicą. Pomimo stabilnych rezerw w wysokości około 21 mld USD utrzymuje się podatność na kryzysy zewnętrzne, co zwiększa potrzebę dalszego międzynarodowego wsparcia finansowego.

W ostatnich latach Jordania kontynuowała wysiłki na rzecz modernizacji swojej struktury gospodarczej, w szczególności poprzez uruchomienie w 2022 r. Wizji modernizacji gospodarczej (EMV) – dziesięcioletniej strategii mającej na celu pobudzenie inwestycji, tworzenie miejsc pracy i podnoszenie poziomu życia. Opierając się na wcześniejszych reformach, takich jak inicjatywa londyńska z 2018 r., EMV koncentruje się na ośmiu kluczowych sektorach; obejmuje on środki mające na celu zwiększenie efektywności sektora publicznego i zaangażowania obywateli, przy czym wysiłki na rzecz reform wspiera się również w ramach kolejnych programów MFW i pomocy makrofinansowej UE (MFA). Pierwszy etap (2023–2025) dobiega końca, tworząc podstawy do wdrażania kolejnych działań w przyszłości. Poczyniono postępy w realizacji reform, pomimo szeregu nakładających się na siebie wstrząsów zewnętrznych, w tym przedłużającego się kryzysu związanego z uchodźcami z Syrii, pandemii COVID-19, globalnych zakłóceń w dostawach wywołanych niczym niesprowokowaną wojną napastniczą Rosji przeciwko Ukrainie, napięć regionalnych, które nasiliły się w następstwie konfliktu między Izraelem a Strefą Gazy, oraz zakłóceń w handlu na Morzu Czerwonym. Chociaż niedawne działania dyplomatyczne na rzecz reintegracji Syrii przyniosły pozytywne skutki, nie stworzyły one jeszcze warunków sprzyjających masowemu powrotowi syryjskich uchodźców z Jordanii.

Biorąc pod uwagę serię wstrząsów zewnętrznych i strategiczną rolę Jordanii w promowaniu stabilności w regionie, w ostatnim dziesięcioleciu kraj ten otrzymał znaczne wsparcie międzynarodowe od różnych partnerów międzynarodowych. Wsparcie to obejmuje cztery kolejne programy MFW od 2012 r., cztery operacje pomocy makrofinansowej UE od 2014 r., znaczną pomoc Stanów Zjednoczonych oraz ukierunkowane wsparcie dla uchodźców syryjskich.

–W ramach pierwszych trzech programów pomocy makrofinansowej (MFA I: 180 mln EUR; MFA II: 200 mln EUR; MFA III: 500 mln EUR + 200 mln EUR dodatkowych środków w odpowiedzi na pandemię COVID-19) w latach 2014–2023 przekazano łącznie 1,08 mld EUR w formie pożyczek. Ponadto na wniosek władz Jordanii z 8 października 2023 r. UE przyjęła w 2025 r. nową operację MFA IV w wysokości 500 mln EUR, przy czym wypłaty zaplanowano na lata 2025–2027. MFA IV zostanie wypłacona po spełnieniu warunków politycznych uzgodnionych w protokole ustaleń, obejmujących środki w zakresie zarządzania finansami publicznymi, sprawowania rządów i walki z korupcją, polityki społecznej i polityki rynku pracy oraz energii i otoczenia biznesowego.

–Jordania poczyniła również znaczne postępy w ramach instrumentu rozszerzonego wsparcia finansowego MFW w wysokości 1,2 mld USD (na lata 2024–2027); do tej pory dokonano trzech przeglądów tego instrumentu (ostatni zakończył się w kwietniu 2025 r.) i Jordania uzyskała w nich pozytywne oceny. Ponadto 25 czerwca 2025 r. MFW zatwierdził również około 700 mln USD w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RSF) w celu wsparcia reform przeciwdziałających zagrożeniom związanym z klimatem i zwiększających gotowość na wypadek pandemii. 

–Chociaż utrzymuje się tymczasowa niepewność co do wypłaty wsparcia budżetowego ze strony Stanów Zjednoczonych w 2025 r., Jordania zapewniła sobie finansowanie zewnętrzne z Banku Światowego i partnerów RWPZ, które miało dla niej krytyczne znaczenie.

Oprócz krótkoterminowej pomocy finansowej Unię Europejską (UE) i Jordanię łączy bliskie i długotrwałe partnerstwo, ustanowione na mocy układu o stowarzyszeniu UE–Jordania, który obowiązuje od 2002 r. Na przestrzeni lat stosunki te stale się pogłębiały, odzwierciedlając silne więzi polityczne, współpracę gospodarczą i wspólne interesy regionalne. W styczniu 2025 r. UE i Jordania uzgodniły, że zacieśnią swoje więzi dzięki strategicznemu i kompleksowemu partnerstwu mającemu na celu promowanie wspólnego dobrobytu, stabilności i bezpieczeństwa, zakorzenionego we wzajemnym zaufaniu i długotrwałej współpracy. To odnowione partnerstwo koncentruje się na sześciu kluczowych filarach: stosunki polityczne i współpraca regionalna; bezpieczeństwo i obrona; odporność gospodarcza, handel i inwestycje; kapitał ludzki; migracja oraz ochrona uchodźców i wsparcie dla nich. Jego realizacja będzie wspierana przez znaczny pakiet finansowy (w tym poprzez pomoc makrofinansową), łączący pomoc krótko- i długoterminową w celu realizacji programów reform makroekonomicznych i strukturalnych Jordanii, zwiększenia wsparcia inwestycyjnego oraz zapewnienia ukierunkowanej pomocy na realizację priorytetów strategicznych.

Biorąc pod uwagę trudną sytuację gospodarczą oraz znaczne i niezaspokojone potrzeby finansowe, władze Jordanii zwróciły się w styczniu 2025 r. o dodatkową operację pomocy makrofinansowej – MFA V w wysokości 500 mln EUR. We wniosku podkreślono pogarszające się otoczenie gospodarcze i polityczne, zauważając, że w 2024 r. wzrosła niestabilność w regionie, co spotęgowało i tak już niepewny i niestabilny kontekst globalny. Ponadto zmiany te wpłynęły negatywnie na bezpośrednie inwestycje zagraniczne, wywóz, konsumpcję krajową i dochody krajowe, co jeszcze bardziej osłabiło perspektywy gospodarcze i budżetowe Jordanii oraz sprawiło, że potrzeby w zakresie finansowania zewnętrznego mogą okazać się większe. Ponowne nasilenie przemocy w regionie, w tym eskalacja napięć między Izraelem a Iranem w połowie czerwca, doprowadziło do zawieszenia lotów w Jordanii i prawdopodobnie jeszcze bardziej skomplikuje kruche ożywienie gospodarcze w tym kraju oraz osłabi zaufanie inwestorów i turystów, przyczyniając się do pogorszenia już niepewnych perspektyw.

W tym kontekście Komisja Europejska proponuje dalsze wsparcie finansowe dla Jordanii w formie nowej pomocy makrofinansowej, obejmujące następujące elementy: 

–Po dogłębnej ocenie sytuacji politycznej i gospodarczej w Jordanii Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek w sprawie udzielenia Jordanii nowej pomocy makrofinansowej w wysokości do 500 mln EUR. Proponowana pomoc makrofinansowa pomogłaby Jordanii częściowo wyrównać pozostającą do pokrycia lukę w finansowaniu zewnętrznym, którą w kontekście bieżącego programu MFW oszacowano ogółem na około 3,9 mld USD w latach 2024–2027. Przyczyniłaby się ona również do utrzymania obecnych postępów w zakresie reform.

–Wypłata nastąpiłaby w trzech ratach, przy czym wypłata rat będzie ściśle uzależniona od osiągnięcia postępów we wdrażaniu zarówno programu MFW, jak i szeregu dodatkowych środków z zakresu polityki, które zostaną uzgodnione między Komisją a władzami i wskazane w protokole ustaleń. Protokół ustaleń mógłby zasadniczo uwzględniać reformy polityczne, m.in. w dziedzinie zarządzania gospodarką (obejmujące np. zarządzanie finansami publicznymi i środki wzmacniające mobilizację dochodów krajowych), politykę społeczną i politykę rynku pracy, sprawowanie rządów, środki antykorupcyjne, usługi użyteczności publicznej i otoczenie biznesowe.

–Oczekuje się, że realizacja proponowanej operacji będzie przebiegać równolegle ze wsparciem w ramach operacji wsparcia budżetowego finansowanym z Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” (ISWMR – „Globalny wymiar Europy”).

–Jak wyjaśniono bardziej szczegółowo w dokumencie roboczym służb Komisji towarzyszącym niniejszemu wnioskowi, Komisja uważa – opierając się również na ocenie sytuacji politycznej dokonanej przez Europejską Służbę Działań Zewnętrznych („ESDZ”) – że spełniono polityczne i ekonomiczne warunki wstępne proponowanej operacji pomocy makrofinansowej.

•Kontekst gospodarczy Jordanii

Bliski Wschód stoi w obliczu rosnącej niestabilności w związku z wojną w Strefie Gazy, niepewnym zawieszeniem broni w Libanie, upadkiem reżimu syryjskiego i niedawnym konfliktem izraelsko-irańskim. Napięcia te zwiększają presję na bezpieczeństwo i gospodarkę Jordanii, powodując wzrost zmienności i zwiększając ryzyko pogorszenia koniunktury – większa niepewność związana z niestabilną sytuacją w regionie, w tym wojną w Izraelu i Strefie Gazy, oraz ze spowolnieniem wzrostu światowego sprawiła, że dynamika wzrostu gospodarczego zmalała do 2,5 % r/r (rok do roku) w 2024 r. (z poziomu 2,9 % w 2023 r.). Pomimo zakłóceń związanych z wojną kluczowe sektory, takie jak turystyka i handel, nadal osiągały stosunkowo dobre wyniki, lepsze od początkowych oczekiwań; przyczynił się do tego wzrost przyjazdów turystów z regionu, który częściowo skompensował spadek przyjazdów z Zachodu. Mimo to w 2024 r. przychody z turystyki spadły o 2,3 %, a liczba odwiedzających zmalała o 3,9 %. Sektory, które wniosły największy wkład we wzrost gospodarczy, to przemysł wytwórczy, rolnictwo, transport i komunikacja, a także usługi finansowe. Na początku 2025 r. Jordania dalej odnotowywała wzrost gospodarczy – na poziomie 2,5 %, czyli zbliżonym do 2024 r. Jego siłą napędową było postępujące ożywienie w turystyce, przemyśle wytwórczym i rolnictwie. Przewiduje się jednak, że wyniki w drugim kwartale będą gorsze ze względu na eskalację napięć między Izraelem a Iranem i związane z tym konfliktem tymczasowe zamknięcie jordańskiej przestrzeni powietrznej. Sytuacja ta doprowadziła do zawieszenia lotów i zakłóciła ruch towarowy. Wzrosła również niepewność, co prawdopodobnie osłabiło zaufanie inwestorów i konsumentów.

Stopa bezrobocia pozostaje wysoka pomimo niewielkiego spadku do 21,4 % w 2024 r. (z 22,0 % w 2023 r.). Stopa bezrobocia wśród mężczyzn wynosiła 18,3 %, a wśród kobiet – 33,3 %. Bezrobocie wśród młodzieży i młodych osób dorosłych pozostaje poważnym problemem – stopa bezrobocia w przedziale wiekowym 15–19 lat i 20–24 lat wynosiła odpowiednio 54,7 % i 46,4 %. Kolejnym ważnym wyzwaniem jest niewielka, wynosząca zaledwie 34,3 % aktywność zawodowa. Współczynnik aktywności zawodowej mężczyzn jest niski – na poziomie 53,6 %, a kobiet – bardzo niski, na poziomie 14,8 %. Dla porównania, w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej wynosi on, odpowiednio, 72 % i 18 %.

Presja inflacyjna jest ograniczona, zgodnie z kierunkiem ostatnich decyzji w zakresie polityki pieniężnej. Inflacja spadła do 1,6 % w 2024 r. średnio w ujęciu rok do roku (z 2,1 % w 2023 r.), jednak na początku 2025 r. zaczęła ponownie rosnąć (2,2 % w styczniu i lutym 2025 r. w ujęciu rok do roku), co pozostaje spójne z polityką luzowania polityki pieniężnej prowadzoną przez bank centralny. Wzrost inflacji w ostatnich miesiącach wynikał przede wszystkim ze wzrostu czynszów, a także cen mięsa, drobiu, tytoniu i papierosów. Spadki cen dotyczyły przede wszystkim odzieży, przetworów mlecznych oraz olejów, przy czym dwie ostatnie grupy produktów znacząco przyczyniały się do wzrostu inflacji we wcześniejszych latach. Od września 2024 r. Bank Centralny Jordanii (BCJ) stopniowo – w drodze 3 obniżek o 100 punktów bazowych – zmniejszył stopę procentową do poziomu 6,5 %. Decyzje te wskazują na zakończenie cyklu zaostrzania polityki pieniężnej, który rozpoczął się 2,5 roku wcześniej. W okresie od marca 2022 r. do lipca 2023 r. główną stopę procentową podniesiono w 10 krokach z poziomu 2,5 % do 7,5 %. Kurs dinara jordańskiego jest powiązany z USD, a zatem podjęcie tych decyzji przez BCJ było konieczne, aby uwzględnić zaostrzenie/poluzowanie polityki pieniężnej Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych i uniknąć presji na przepływy kapitałowe – decyzje te rzeczywiście przyczyniły się do ograniczenia presji inflacyjnej.

System bankowy cechują w dalszym ciągu wysoka płynność i wysoki poziom kapitałów. Współczynnik adekwatności kapitałowej wynosił 18 % w 2024 r. (co oznacza wzrost w stosunku do 17,9 % w 2023 r.) i znacznie przewyższał wymagany poziom 12 %. Wskaźnik kredytów zagrożonych nieznacznie wzrósł do 5,6 % w 2024 r. (z 5,1 % w 2023 r.), natomiast wskaźnik pokrycia kredytów zagrożonych wynosił w 2024 r. 74,8 %. Rentowność banków utrzymywała się na stałym poziomie – szacowany zwrot z aktywów wyniósł 1,2 %.

Finanse publiczne wykazują podatność na zagrożenia, chociaż ocena MFW dotycząca ogólnej stabilności długu publicznego jest pozytywna. Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych osiągnął 5,6 % PKB w 2024 r., czyli był wyższy niż w poprzednim roku (5,1 % PKB w 2023 r.). Deficyt pierwotny (z wyłączeniem płatności z tytułu odsetek od długu publicznego) wyniósł 0,1 % PKB (0,4 % PKB w 2023 r.). Wydatki bieżące stanowiły 89,9 % wydatków publicznych. Oprócz płatności odsetek (20 % wydatków bieżących) głównymi składnikami wydatków były wydatki wojskowe (29,6 %), wynagrodzenia pracowników sektora cywilnego (19,3 %) oraz emerytury (16,3 %). W 2024 r. dług publiczny wyniósł 90,4 % PKB (z wyłączeniem długu wobec Funduszu Inwestycyjnego Ubezpieczeń Społecznych – SSIF), nieco więcej niż 89,2 % PKB w 2023 r. Z uwzględnieniem zadłużenia wobec SSIF dług publiczny wyniósł 116,8 % PKB w 2024 r., podczas gdy w 2023 r. wynosił 113,8 %. MFW ocenia z dużym prawdopodobieństwem zadłużenie publiczne Jordanii jako stabilne (art. IV, czerwiec 2025 r.). Ze względu na wysoki poziom długu publicznego Jordania jest wrażliwa na zaostrzenie warunków finansowania. Znaczna część długu została jednak zaciągnięta na korzystnych warunkach, co sprawia, że jest ona w dużym stopniu chroniona przed tym ryzykiem. Jordania utrzymuje ponadto znaczne bufory: rezerwy walutowe odpowiadają 7,7 miesiąca przywozu, a aktywa Funduszu Inwestycyjnego Ubezpieczeń Społecznych osiągnęły poziom 40 % PKB. MFW ocenia, że ryzyko napięć związanych z zadłużeniem państwa jest umiarkowane.

Sytuacja zewnętrzna Jordanii pozostaje trudna, ale rezerwy walutowe są odpowiednie. Deficyt obrotów bieżących (uwzględniając dotacje) zwiększył się do 5,9 % PKB w 2024 r. (z 3,6 % w 2023 r.), ponieważ nadwyżka usług zmalała, a deficyt towarów i dochodów pierwotnych wzrósł. Głównymi krajowymi produktami eksportowymi były chemikalia i minerały (30 % eksportu towarów), które trafiały głównie do Indii i krajów arabskich, a także odzież (20 %), która była eksportowana przede wszystkim do Stanów Zjednoczonych. Grupami towarów o największym udziale w przywozie były sprzęt transportowy i części zamienne (10 % przywozu towarów), głównie z Chin, Stanów Zjednoczonych i Korei Południowej; produkty ropopochodne (6 %), głównie z Arabii Saudyjskiej i Indii oraz tekstylia (5 %) z Azji. Wzrost deficytu obrotów bieżących był nadal łagodzony przez silne przepływy dochodów wtórnych: przekazy pieniężne osiągnęły poziom 6,8 % PKB w 2024 r., podczas gdy finansowanie w ramach programów (Banku Światowego, MFW i innego wsparcia dwustronnego/wielostronnego) wyniosło 4,2 % PKB. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne spadły do 3,3 % PKB w 2024 r. Rezerwy walutowe brutto BCJ utrzymywały się na wysokim poziomie i przekraczały 100 % wskaźnika adekwatności rezerw MFW.

Perspektywy na najbliższe lata są niepewne. W czerwcu 2025 r. MFW przewidywał umiarkowane przyspieszenie wzrostu gospodarczego w roku 2025 i w latach kolejnych, ale ta prognoza powstała przed konfliktem izraelsko-irańskim. Wojny regionalne stanowią poważne zagrożenie dla perspektyw, w szczególności ze względu na zwiększony poziom niepewności w regionie i możliwy przyszły wpływ na ważny sektor turystyki; niedawny konflikt między Izraelem a Iranem potęguje jeszcze to ryzyko. Oczekuje się, że deficyt zewnętrzny i deficyt fiskalny pozostaną wysokie, odzwierciedlając leżące u ich źródła problemy strukturalne: trudności z uzyskaniem trwałej poprawy dochodów budżetowych oraz deficyt handlowy. Z uwagi na wysoki poziom długu publicznego wskazane jest kontynuowanie procesu konsolidacji fiskalnej, równolegle z działaniami na rzecz modernizacji gospodarki i poprawy otoczenia biznesowego, z myślą o wzmocnieniu wzrostu sektora prywatnego, między innymi poprzez przyciąganie bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Proponowana pomoc makrofinansowa uzupełni zasoby przydzielone Jordanii w ramach istniejącej operacji przyjętej przez Parlament Europejski i Radę w dniu 14 kwietnia 2025 r. na mocy decyzji (UE) 2020/33 2 w sprawie udzielenia Jordańskiemu Królestwu Haszymidzkiemu pomocy makrofinansowej w wysokości 500 mln EUR w formie pożyczek, które mają zostać wypłacone w latach 2025–2027.

•Spójność z innymi politykami UE

UE i Jordania rozwinęły bliskie i długotrwałe partnerstwo, którego podstawą jest układ o stowarzyszeniu obowiązujący od 2002 r., przekształcony w 2010 r. w partnerstwo o szczególnym statusie 3 . Stosunki te zacieśniono przez przyjęcie priorytetów partnerstwa UE–Jordania w czerwcu 2022 r., ustanawiających strategiczne ramy współpracy do 2027 r. Priorytety te odzwierciedlają wspólne wartości i zaangażowanie na rzecz reform w dziedzinie dobrego sprawowania rządów i poszanowania praw człowieka, promowania zrównoważonego rozwoju gospodarczego oraz zacieśniania współpracy na rzecz stabilności i bezpieczeństwa w regionie.

Jordania utrzymuje również solidne stosunki gospodarcze z Unią Europejską, która jest jednym z jej kluczowych partnerów handlowych i inwestycyjnych. Podstawą stosunków handlowych między Unią Europejską a Jordanią jest układ o stowarzyszeniu UE–Jordania, który ułatwia preferencyjny dostęp do rynków UE. Od 2016 r. Jordania korzysta również z inicjatywy UE w zakresie uproszczonych reguł pochodzenia, której celem jest stymulowanie wywozu i rozwoju przemysłowego. Zgodnie z przeglądem polityki handlowej UE z 2021 r. UE i Jordania pracują nad pogłębieniem stosunków handlowych i inwestycyjnych, co obejmuje starania na rzecz poprawy klimatu biznesowego, przyspieszenia dostosowania przepisów sektorowych i pełnego wykorzystania potencjału układu o stowarzyszeniu.

Współpraca ta weszła na wyższy poziom dzięki strategicznemu i kompleksowemu partnerstwie UE-Jordania, które zostało zatwierdzone w styczniu 2025 r. Partnerstwo to określa kluczowe obszary ściślejszej współpracy, w tym stosunki polityczne i współpracę regionalną, bezpieczeństwo i obronę, odporność gospodarczą, handel i inwestycje, rozwój kapitału ludzkiego, migrację oraz ochronę i wsparcie uchodźców. Te kierunki działań są ściśle zgodne z Wizją modernizacji gospodarczej Jordanii (2022–2033) i mają na celu wspieranie długoterminowej odporności tego kraju, wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz zdolności do reagowania na regionalne i globalne wyzwania.

Proponowana operacja pomocy makrofinansowej jest zgodna z szerszymi celami UE w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS). Przyczynia się ona do wspierania celów Unii Europejskiej dotyczących stabilności gospodarczej i rozwoju w Jordanii, a w szerszym kontekście – budowania odporności w krajach sąsiedzkich Europy Południowej. Unijna pomoc makrofinansowa stanowiłaby uzupełnienie dotacji udostępnianych w ramach ISWMR oraz innych programów i instrumentów UE, a w szczególności warunków przewidzianych w związku z pakietami wsparcia budżetowego wdrażanymi przez UE na podstawie obecnych wieloletnich ram finansowych (WRF) 2021–2027. Dzięki kontynuacji wsparcia, które umożliwi władzom Jordanii przyjęcie odpowiednich ram na potrzeby polityki makroekonomicznej i reform strukturalnych, pomoc makrofinansowa Unii zwiększy wartość dodaną i skuteczność wszystkich unijnych środków wsparcia finansowego, w tym za pośrednictwem innych instrumentów.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Podstawę prawną wniosku stanowi art. 212 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”).

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Wniosek jest zgodny z zasadą pomocniczości, gdyż cel utrzymania krótkoterminowej stabilności makroekonomicznej w Jordanii nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii Europejskiej. Głównymi tego przyczynami są ograniczenia budżetowe na szczeblu krajowym oraz konieczność ścisłej koordynacji między darczyńcami celem zmaksymalizowania zakresu i skuteczności pomocy.

•Proporcjonalność

Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności: ogranicza się on do minimum koniecznego do osiągnięcia celu, jakim jest krótkoterminowa stabilność makroekonomiczna, i nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu.

Jak ustaliła Komisja w oparciu o szacunki dokonane przez MFW w kontekście rozszerzonego wsparcia finansowego, kwota proponowanej nowej pomocy makrofinansowej odpowiada 14,6 % szacowanej luki w finansowaniu, która pozostaje do pokrycia w latach 2025–2027. Jest to zgodne ze standardowymi praktykami w zakresie podziału obciążeń w ramach operacji pomocy makrofinansowej (według konkluzji Rady ECOFIN z dnia 8 października 2002 r. górny pułap w przypadku państwa, z którym zawarto układ o stowarzyszeniu, wynosi 60 %), biorąc pod uwagę pomoc zadeklarowaną Jordanii przez innych darczyńców dwustronnych i wielostronnych. Uwzględniając ogół wsparcia UE dla Jordanii za pośrednictwem różnych instrumentów (w tym proponowanej pomocy makrofinansowej, MFA IV, wsparcia z budżetu UE i pożyczek EBI, z wyłączeniem wsparcia udzielanego przez państwa członkowskie na zasadzie bilateralnej), całkowite wsparcie UE pokryłoby około 35,4 % szacowanej pozostającej do pokrycia luki w finansowaniu zewnętrznymi. Przewiduje się, że łączny wkład UE, w tym wsparcie budżetowe i pożyczki EBI dla Jordanii, będzie wyższy niż w przeszłości.

•Wybór instrumentów

Finansowanie typu project finance lub pomoc techniczna nie byłyby odpowiednim ani wystarczającym narzędziem realizacji zakładanych celów makroekonomicznych. Główna wartość dodana pomocy makrofinansowej w porównaniu z innymi instrumentami UE polega na zmniejszaniu ograniczeń w dostępie do finansowania zewnętrznego oraz na wsparciu tworzenia stabilnych ram makroekonomicznych, w tym poprzez przyczynienie się do równoważenia bilansu płatniczego i budżetu, oraz właściwych warunków ramowych dla reform strukturalnych. Poprzez pomoc w ustanowieniu właściwych ogólnych ram polityki pomoc makrofinansowa może zwiększyć skuteczność działań finansowanych w Jordanii z innych, bardziej ukierunkowanych instrumentów UE.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

Wniosek Komisji dotyczący pomocy makrofinansowej opiera się na wnioskach wyciągniętych z ocen ex post, jakim poddano wcześniejsze operacje przeprowadzone w krajach sąsiadujących z UE, w tym z oceny ex post operacji MFA II przekazanej Jordanii w latach 2016–2019, którą regulowała decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2371 z dnia 14 grudnia 2016 r. 4 , jak również najnowszej oceny ex post pakietu pomocy makrofinansowej związanej z COVID-19, która obejmowała MFA III dla Jordanii 5 .

W wyniku oceny ex post Jordanii za lata 2016–2019 6 stwierdzono ogółem, że program MFA II spełnił swoje cele. Jego zakres odpowiadał wyzwaniom gospodarczym, przed którymi stała Jordania, a jednocześnie znacząco przyczynił się do skutecznej stabilizacji sytuacji zewnętrznej i budżetowej Jordanii. Program miał znaczną wartość dodaną dla UE, ponieważ wspierał stabilność makroekonomiczną w sąsiadującym kraju partnerskim i łagodził skutki kryzysu związanego z uchodźcami z Syrii. Został on opracowany i wdrożony w sposób spójny z innymi politykami i instrumentami UE.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Pomoc makrofinansowa stanowi integralną część międzynarodowego wsparcia na rzecz stabilizacji gospodarczej Jordanii, w tym wsparcia z MFW. Przygotowując niniejszy wniosek w sprawie pomocy makrofinansowej, Komisja kontaktowała się z MFW, który obecnie przekazuje temu państwu płatności w ramach dużego programu finansowania. Dnia 2 lipca 2025 r. Komisja zasięgnęła opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego w składzie zastępców członków i uzyskała poparcie dla projektu wniosku. Komisja utrzymywała również regularne kontakty z władzami Jordanii.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu (UE, Euratom) 2024/2509 7 („rozporządzenie finansowe”) służby Komisji przeprowadziły ocenę operacyjną obiegu środków finansowych i procedur administracyjnych Jordanii przed wdrożeniem MFA IV. Celem było zapewnienie, aby krajowe procedury zarządzania pomocą w ramach programu, w tym pomocą makrofinansową, dawały odpowiednie gwarancje należytego zarządzania finansami. W październiku 2024 r. otrzymano sprawozdanie końcowe z oceny operacyjnej przygotowane przez firmę konsultingową. W sprawozdaniu odnotowano, że od czasu ostatniej oceny w 2020 r. osiągnięto wyraźne postępy w zakresie systemów zarządzania finansami publicznymi i innych obiegów środków finansowych. W sprawozdaniu stwierdzono, że status obiegu środków finansowych i procedur finansowych Jordanii uznaje się za odpowiedni do celów operacji pomocy makrofinansowej. Ponieważ ocenę operacyjną przeprowadzono niecały rok temu, a jej wyniki pozostają aktualne, Komisja uważa, że nowa ocena nie jest wymagana w odniesieniu do proponowanej operacji MFA V.

•Ocena skutków

Unijna pomoc makrofinansowa jest nadzwyczajnym instrumentem stosowanym w sytuacjach wyjątkowych, aby zaradzić poważnym trudnościom w zrównoważeniu bilansu płatniczego w państwach niebędących członkiem UE. W związku z tym niniejszy wniosek dotyczący pomocy makrofinansowej jest zwolniony z wymogu przeprowadzenia oceny skutków zgodnie z wytycznymi Komisji dotyczącymi lepszego stanowienia prawa (SWD(2015) 111 final), ponieważ w sytuacji, która wymaga szybkiej reakcji, działania należy podjąć szybko.

W szerszym kontekście w swoich wnioskach dotyczących pomocy makrofinansowej Komisja wykorzystuje wyniki ocen ex post wcześniejszych operacji przeprowadzonych w krajach sąsiadujących z UE. Nowa pomoc makrofinansowa i powiązany z nią program dostosowań i reform gospodarczych przyczynią się do częściowego zaspokojenia krótkoterminowych potrzeb finansowych Jordanii, wspierając jednocześnie realizację działań politycznych służących poprawie średnioterminowej sytuacji bilansu płatniczego i finansów publicznych oraz wzmocnieniu trwałego wzrostu gospodarczego i uzupełniając w ten sposób program Rady Wykonawczej MFW. Wspomniane warunki dotyczące polityki powinny odnosić się do niektórych z podstawowych słabości gospodarki i systemu zarządzania gospodarką Jordanii, które zostały zidentyfikowane na przestrzeni lat. Możliwe obszary warunkowości mogłyby zasadniczo obejmować reformy mające na celu poprawę zarządzania gospodarką, m.in. w obszarze zarządzania finansami publicznymi i administracji podatkowej, polityki społecznej i polityki rynku pracy, otoczenia biznesowego oraz transformacji energetycznej/ekologicznej.

•Prawa podstawowe

Kraje objęte europejską polityką sąsiedztwa kwalifikują się do pomocy makrofinansowej. Warunkiem wstępnym przyznania pomocy makrofinansowej jest respektowanie przez kwalifikujący się kraj skutecznych mechanizmów demokratycznych – w tym wielopartyjnego systemu parlamentarnego – i praworządności oraz gwarantowanie poszanowania praw człowieka.

Jordania kontynuowała reformy polityczne mające na celu wzmocnienie demokracji parlamentarnej i praworządności. W 2021 r. Jordania rozpoczęła proces modernizacji systemu politycznego przez zmiany przepisów dotyczących wyborów i partii politycznych, z zamiarem wspierania udziału kobiet i młodzieży w życiu politycznym, przezwyciężenia lojalności plemiennej i zachęcania do tworzenia ogólnokrajowych partii politycznych opartych na programach. W 2023 r. rząd znowelizował kodeks pracy, dostosowując go do międzynarodowych standardów praw człowieka. Pomimo bardzo trudnej sytuacji Jordania kontynuuje z determinacją reformy, dążąc do sprawnie działającego demokratycznego systemu politycznego opartego na praworządności i poszanowaniu praw człowieka. W tym kontekście polityczne warunki wstępne, od których uzależnione jest udzielenie pomocy makrofinansowej, uznaje się za spełnione.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Zgodnie z wnioskiem wypłata pomocy makrofinansowej dla Jordanii w maksymalnej wysokości 500 mln EUR, w formie pożyczek, zostanie rozłożona na okres 2,5 roku i dokonana w trzech ratach. Udzielana pożyczka będzie objęta gwarancją na działania zewnętrzne, na którą utworzone zostaną rezerwy przy wskaźniku zasilenia rezerw wynoszącym 9 %, zaprogramowane w ramach ISWMR – „Globalny wymiar Europy”, na łączną kwotę 45 mln EUR (linia budżetowa 14 02 01 70 „ISWMR – Tworzenie rezerw wspólnego funduszu rezerw”). Pożyczki będą udzielane w formie pożyczek amortyzowanych, z okresem karencji, a kapitał będzie następnie spłacany w równych ratach przez długi okres. Taka struktura pożyczek będzie korzystna zarówno dla beneficjenta, ponieważ ułatwia mu spłatę, jak i dla budżetu UE, dzięki rozłożeniu zobowiązań warunkowych na długi okres.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Unia Europejska udostępni Jordanii pomoc makrofinansową w łącznej kwocie do 500 mln EUR, która zostanie przekazana w formie pożyczek i pomoże pokryć pozostające do zaspokojenia potrzeby Jordanii w zakresie zewnętrznego finansowania w okresie, na jaki zostaje udostępniana pomoc w ramach tej operacji. Pomoc ma zostać wypłacona w trzech ratach, pod warunkiem że środki z zakresu polityki powiązane z każdą ratą zostaną w pełni wdrożone w odpowiednim terminie. Pomocą będzie zarządzać Komisja. W odniesieniu do pomocy zastosowanie mają szczegółowe przepisy dotyczące zapobiegania nadużyciom finansowym oraz innym nieprawidłowościom, zgodne z rozporządzeniem finansowym.

Wypłaty w ramach proponowanej operacji pomocy makrofinansowej będą uzależnione od pozytywnego wyniku przeglądów programów w ramach programu MFW. Komisja i władze Jordanii uzgodnią ponadto konkretny zestaw środków w ramach reform strukturalnych, które zostaną wskazane w protokole ustaleń. Środki te powinny wspierać rządowy program reform i uzupełniać programy uzgodnione z MFW, Bankiem Światowym i innymi darczyńcami, a także programy strategiczne w ramach unijnych operacji wsparcia budżetowego. Powinny one być spójne z priorytetami reform gospodarczych uzgodnionymi między UE a Jordanią w układzie o stowarzyszeniu, Priorytetach partnerstwa i załączonym do nich porozumieniu oraz strategicznym i kompleksowym partnerstwie, a także z Wizją modernizacji Jordanii i innymi krajowymi strategiami.

2025/0251 (COD)

Wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Jordańskiemu Królestwu Haszymidzkiemu

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 212 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą 8 ,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Stosunki między Unią Europejską („Unią”) a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim („Jordanią”) rozwijają się w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS). Układ o stowarzyszeniu został podpisany przez Unię i Jordanię w dniu 24 listopada 1997 r. i wszedł w życie w dniu 1 maja 2002 r. 9 Na podstawie układu o stowarzyszeniu Unia i Jordania ustanawiały stopniowo strefę wolnego handlu w okresie przejściowym trwającym 12 lat. Ponadto w 2007 r. weszło w życie porozumienie o dalszej liberalizacji handlu produktami rolnymi. W 2010 r. Unia i Jordania uzgodniły szczególny status partnerstwa, który otwiera drogę do rozszerzenia obszarów współpracy. Protokół w sprawie mechanizmów rozstrzygania sporów dotyczących handlu między Unią a Jordanią, parafowany w grudniu 2009 r., wszedł w życie w dniu 1 lipca 2011 r. Dwustronny dialog polityczny i współpraca gospodarcza zostały następnie zacieśnione w ramach układu o stowarzyszeniu i Priorytetów partnerstwa między UE a Jordanią przyjętych na lata 2022–2027 oraz strategicznego i kompleksowego partnerstwa podpisanego w styczniu 2025 r.

(2)Od 2011 r. Jordania rozpoczęła wprowadzanie szeregu reform politycznych mających na celu wzmocnienie demokracji parlamentarnej i praworządności. Powołano Trybunał Konstytucyjny i Niezależną Komisję Wyborczą, a parlament Jordanii uchwalił wiele ważnych przepisów, w tym ordynację wyborczą i ustawę o partiach politycznych, a także ustawy dotyczące decentralizacji i samorządów lokalnych. Przyjęto inicjatywy legislacyjne zwiększające niezależność sądownictwa i prawa kobiet.

(3)Gospodarka Jordanii poważnie ucierpiała w wyniku długotrwałej niestabilności w regionie, zwłaszcza konfliktu w Syrii oraz konfliktu w Izraelu i Strefie Gazy, a także zagrażających bezpieczeństwu incydentów na Morzu Czerwonym. Ten brak stabilności spowodował dodatkową niepewność, podważając zaufanie inwestorów, zakłócając szlaki handlowe i osłabiając turystykę. Wyzwania te nakładają się na utrzymujące się skutki gospodarcze i społeczne pandemii COVID-19, wstrząsy cenowe w następstwie rosyjskiej inwazji na Ukrainę oraz wyższe koszty finansowania zewnętrznego związane z zaostrzeniem globalnych warunków finansowych. Od niedawna dodatkowe wyzwanie stanowi wzrastająca niepewność w otoczeniu globalnym. Chociaż Jordanii udało się uniknąć powrotu recesji, m.in. dzięki solidnym politykom i reformom makroekonomicznym, tempo ożywienia gospodarczego jest nadal powolne. Bezrobocie utrzymuje się niezmiennie na wysokim poziomie, szczególnie wśród młodzieży i kobiet, a presja fiskalna i presja związana z zewnętrznym finansowaniem wywierają negatywny wpływ na gospodarkę.

(4)Konflikt w Izraelu i Strefie Gazy w połączeniu z ponownym nasileniem przemocy w regionie, w szczególności eskalacją napięć między Izraelem a Iranem w połowie czerwca 2025 r., doprowadził do zawieszenia lotów w Jordanii i prawdopodobnie jeszcze bardziej skomplikuje kruche ożywienie gospodarcze w tym kraju oraz osłabi zaufanie inwestorów i turystów, przyczyniając się do pogorszenia już niepewnych perspektyw. Napięcia społeczne w Jordanii pozostawały dotychczas na niskim poziomie, jednak mogą się nasilić w przypadku dalszej eskalacji konfliktów. Ponadto zmiana klimatu grozi pogłębieniem już obecnie dotkliwego niedoboru wody w Jordanii, co może zaszkodzić wzrostowi gospodarczemu i zwiększyć presję na finanse publiczne.

(5) W styczniu 2024 r. władze Jordanii i MFW uzgodniły program dostosowań gospodarczych wspierany przez czteroletni instrument rozszerzonego wsparcia finansowego (EFF) w wysokości 1,2 mld USD, który jest obecnie wdrażany. Według stanu na lipiec 2025 r. wyniki Jordanii w ramach rozszerzonego wsparcia finansowego były dobre, – pierwsze trzy przeglądy programów (w lipcu i grudniu 2024 r. oraz w kwietniu 2025 r.) potwierdziły, że wszystkie ilościowe kryteria dotyczące wyników i strukturalne wartości odniesienia zostały spełnione, w związku z czym uruchomiono wypłaty w łącznej wysokości 391 mln USD, z zatwierdzonej kwoty 1,2 mld USD.

(6)W kwietniu 2025 r. w odpowiedzi na wniosek Jordanii z października 2023 r. Unia przyjęła czwarty program pomocy makrofinansowej (MFA IV) 10 w wysokości 500 mln EUR w formie pożyczek. Wypłaty zaplanowano na lata 2025–2027, po spełnieniu warunków dotyczących polityki – uzgodnionych w protokole ustaleń – obejmujących środki w zakresie zarządzania finansami publicznymi, sprawowania rządów i walki z korupcją, polityki społecznej i polityki rynku pracy, energetyki i otoczenia biznesowego. Pomoc makrofinansowa MFA IV jest kontynuacją serii trzech poprzednich programów pomocy makrofinansowej (MFA I: 180 mln EUR; MFA II: 200 mln EUR; MFA III: 500 mln EUR + 200 mln EUR dodatkowych środków w odpowiedzi na pandemię COVID-19), w ramach których w latach 2014–2023 przekazano łącznie – w formie pożyczek – kwotę 1,08 mld EUR. 

(7)Od początku kryzysu w Syrii w 2011 r. Unia udostępniła Jordanii około 3,5 mld EUR w ramach różnych instrumentów (w tym 1,08 mln EUR w ramach trzech operacji pomocy makrofinansowej), aby pomóc temu krajowi w zachowaniu stabilności gospodarczej, przeprowadzeniu reform politycznych i gospodarczych oraz zaspokojeniu jego powiązanych potrzeb w zakresie pomocy humanitarnej, rozwoju i bezpieczeństwa. Ponadto Europejski Bank Inwestycyjny przyznał Jordanii od 2011 r. około 2,4 mld EUR w ramach pożyczek na projekty.

(8)W latach 2021–2024 wstępny dwustronny przydział środków unijnych (dotacje) w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” (ISWMR – „Globalny wymiar Europy”) na rzecz Jordanii wynosił około 360 mln EUR; do finansowania tego dochodzi wsparcie unijne, które ma pomóc Jordanii w poradzeniu sobie ze skutkami kryzysu w Syrii (214 mln EUR w latach 2021–2023), a także środki z innych programów regionalnych i tematycznych. W latach 2014–2020 Unia udzielała Jordanii wsparcia głównie za pośrednictwem Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa, na kwotę 765 mln EUR. W tym samym okresie Jordania otrzymała również dodatkową kwotę 126 mln EUR za pośrednictwem platformy inwestycyjnej dla krajów objętych polityką sąsiedztwa, którą to kwotę wykorzystano jako dźwignię finansową, pozyskując inwestycje o wartości około 580 mln EUR. W 2021 r. w ramach planu gospodarczo-inwestycyjnego (EPI) UE uruchomiła w Jordanii ponad 20 projektów sztandarowych, przeznaczając na ten cel około 461 mln EUR (w formie dotacji, instrumentów łączonych i gwarancji) i mobilizując w ten sposób inwestycje o łącznej wartości około 4,760 mld EUR. 

(9)W styczniu 2025 r., w związku z utrzymującą się trudną sytuacją gospodarczą i prognozami gospodarczymi, Jordania wystąpiła o dodatkową pomoc makrofinansową z Unii.

(10)Biorąc pod uwagę, że Jordania jest objęta europejską polityką sąsiedztwa, należy ją uznać za państwo kwalifikujące się do otrzymania pomocy makrofinansowej z Unii.

(11)Unijna pomoc makrofinansowa powinna stanowić instrument finansowy stosowany w sytuacjach wyjątkowych, mający formę niewiązanego i nieukierunkowanego wsparcia bilansu płatniczego, służący zaspokojeniu pilnych potrzeb beneficjenta w zakresie finansowania zewnętrznego; pomoc ta powinna także stanowić podstawę realizacji programu dotyczącego polityki obejmującego solidne środki dostosowawcze i środki w zakresie reformy strukturalnej, które mają poprawić pozycję bilansu płatniczego w perspektywie krótkoterminowej.

(12)Mając na uwadze, iż w bilansie płatniczym Jordanii utrzymuje się luka w finansowaniu zewnętrznym przewyższająca środki udostępnione przez MFW i inne instytucje wielostronne, przyznanie Jordanii dodatkowej pomocy makrofinansowej przez Unię uznaje się w obecnych nadzwyczajnych okolicznościach za właściwą odpowiedź na wniosek tego państwa skierowany do Unii o wsparcie jego stabilizacji gospodarczej, w powiązaniu z programem MFW. Unijna zwiększona pomoc makrofinansowa stanowiłaby wsparcie dla stabilizacji gospodarczej i dla programu reform strukturalnych Jordanii, ponieważ uzupełniałaby środki udostępnione w ramach porozumienia finansowego z MFW.

(13)Celem unijnej pomocy makrofinansowej powinno być wspieranie przywrócenia w Jordanii trwałego finansowania zewnętrznego, a tym samym wsparcie jej rozwoju gospodarczego i społecznego.

(14)Oczekuje się, że unijna pomoc makrofinansowa będzie funkcjonować równolegle do realizacji operacji wsparcia budżetowego z ISWMR – „Globalny wymiar Europy” ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 11 .

(15)Ustalenie kwoty unijnej pomocy makrofinansowej opiera się na kompleksowej ocenie ilościowej pozostających do zaspokojenia potrzeb Jordanii w zakresie finansowania zewnętrznego i uwzględnia zdolność tego państwa do finansowania się z własnych zasobów, w szczególności z rezerw międzynarodowych, którymi dysponuje. Unijna pomoc makrofinansowa powinna uzupełniać programy i środki udostępniane przez MFW i Bank Światowy. Przy ustalaniu kwoty udzielanej pomocy uwzględnia się również spodziewane wkłady finansowe ze strony darczyńców dwustronnych i wielostronnych oraz potrzebę zapewnienia sprawiedliwego podziału obciążeń między Unią a innymi darczyńcami, a także środki uruchomione wcześniej w Jordanii w ramach innych unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego oraz wartość dodaną ogólnego zaangażowania Unii.

(16)Komisja powinna zapewnić zgodność prawną i merytoryczną unijnej pomocy makrofinansowej z głównymi zasadami i celami różnych obszarów działań zewnętrznych oraz innych stosownych polityk Unii, oraz ze środkami podejmowanymi w tych obszarach i politykach.

(17)Unijna pomoc makrofinansowa powinna wspierać politykę zewnętrzną Unii wobec Jordanii. Służby Komisji i Europejska Służba Działań Zewnętrznych („ESDZ”) powinny ściśle współpracować przez cały okres udzielania pomocy makrofinansowej w celu koordynowania zewnętrznej polityki Unii i zapewnienia spójności tej polityki.

(18)Unijna pomoc makrofinansowa powinna wspierać zaangażowanie Jordanii w przestrzeganie wartości podzielanych przez to państwo i Unię, w tym demokracji, praworządności, dobrego sprawowania rządów, poszanowania praw człowieka, zrównoważonego rozwoju i ograniczania ubóstwa, a także jej zaangażowanie w przestrzeganie zasad handlu otwartego, opartego na zasadach i uczciwego.

(19)Warunkiem wstępnym przyznania unijnej pomocy makrofinansowej powinno być respektowanie przez Jordanię skutecznych mechanizmów demokratycznych – w tym wielopartyjnego systemu parlamentarnego – i praworządności oraz gwarantowanie poszanowania praw człowieka. Ponadto cele szczególne unijnej pomocy makrofinansowej powinny polegać na zwiększeniu skuteczności, przejrzystości i odpowiedzialności organów odpowiedzialnych za zarządzanie finansami publicznymi w Jordanii i na wspieraniu reform strukturalnych przyczyniających się do trwałego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy i konsolidacji budżetowej. Komisja i ESDZ powinny regularnie monitorować zarówno spełnienie warunku wstępnego, jak i realizację tych celów.

(20)W celu zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Unii związanych z unijną pomocą makrofinansową Jordania powinna wprowadzić stosowne środki w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim innym nieprawidłowościom związanym z tą pomocą oraz w zakresie ich zwalczania. Ponadto umowa pożyczki, która ma zostać zawarta między Komisją a władzami Jordanii, powinna zawierać postanowienia upoważniające Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) do prowadzenia dochodzeń, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, zgodnie z przepisami i procedurami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 12 i rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/966 13 , Komisję i Trybunał Obrachunkowy do przeprowadzania kontroli, a Prokuraturę Europejską do wykonywania jej uprawnień w odniesieniu do udzielenia unijnej pomocy makrofinansowej w okresie, na jaki pomoc ta została udostępniona, i po tym okresie.

(21)Wypłata unijnej pomocy makrofinansowej nie narusza uprawnień Parlamentu Europejskiego i Rady (jako władzy budżetowej).

(22)Wymagane kwoty finansowania przeznaczone na unijną pomoc makrofinansową powinny odpowiadać środkom budżetowym przewidzianym w wieloletnich ramach finansowych. 

(23)Unijną pomocą makrofinansową powinna zarządzać Komisja. Aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie możliwość śledzenia wykonania niniejszej decyzji, Komisja powinna regularnie informować wspomniane instytucje o rozwoju sytuacji w związku z pomocą i udostępniać im odpowiednie dokumenty.

(24)W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszej decyzji należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 14 .

(25)Unijna pomoc makrofinansowa powinna podlegać warunkom dotyczącym polityki gospodarczej, które mają zostać określone w protokole ustaleń. W celu zapewnienia jednolitych warunków wdrożenia oraz ze względu na efektywność Komisja powinna być uprawniona do negocjowania tych warunków z władzami Jordanii pod nadzorem komitetu przedstawicieli państw członkowskich zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011. Mając na uwadze potencjalnie znaczący wpływ pomocy, należy stosować procedurę sprawdzającą określoną w rozporządzeniu (UE) nr 182/2011. Mając na uwadze kwotę unijnej pomocy makrofinansowej dla Jordanii, w odniesieniu do przyjęcia protokołu ustaleń oraz do każdego obniżenia, zawieszenia lub anulowania pomocy powinna mieć zastosowanie procedura sprawdzająca,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

1.Unia udostępnia Jordanii pomoc makrofinansową w maksymalnej kwocie 500 mln EUR („unijna pomoc makrofinansowa”) w celu wspierania stabilizacji gospodarczej i programu znaczących reform w Jordanii. Pomoc ta przyczynia się do pokrycia potrzeb Jordanii w zakresie bilansu płatniczego określonych w programie MFW.

2.Pełna kwota unijnej pomocy makrofinansowej zostanie udostępniona Jordanii w formie pożyczek.

3.Komisja jest upoważniona do pożyczenia w imieniu Unii niezbędnych środków na rynkach kapitałowych lub od instytucji finansowych i do ich dalszego pożyczenia Jordanii.

4.Wypłatą unijnej pomocy makrofinansowej zarządza Komisja w sposób spójny z umowami lub ustaleniami między Międzynarodowym Funduszem Walutowym (MFW) a Jordanią oraz z głównymi zasadami i celami reform gospodarczych określonymi w układzie o stowarzyszeniu między UE a Jordanią.

5.Komisja regularnie informuje Parlament Europejski i Radę o rozwoju sytuacji w zakresie unijnej pomocy makrofinansowej, w tym o jej wypłatach, i w stosownym terminie przekazuje tym instytucjom odpowiednie dokumenty.

6.Unijna pomoc makrofinansowa udostępniana jest na okres dwóch i pół roku, począwszy od pierwszego dnia po wejściu w życie protokołu ustaleń, o którym mowa w art. 3 ust. 1.

7.Jeżeli w okresie wypłacania pomocy makrofinansowej Unii potrzeby Jordanii w zakresie finansowania znacznie się zmniejszą w stosunku do pierwotnych założeń, Komisja przyjmuje akty wykonawcze obniżające wysokość takiej pomocy, zawieszające ją lub ją anulujące. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 7 ust. 2.

Artykuł 2

1.Warunkiem wstępnym przyznania unijnej pomocy makrofinansowej jest respektowanie przez Jordanię skutecznych mechanizmów demokratycznych – w tym wielopartyjnego systemu parlamentarnego – i praworządności oraz gwarantowanie poszanowania praw człowieka.

2.Służby Komisji i Europejska Służba Działań Zewnętrznych monitorują wypełnienie tego warunku wstępnego przez cały czas udzielania unijnej pomocy makrofinansowej.

3.Ust. 1 i 2 niniejszego artykułu stosuje się zgodnie z decyzją Rady 2010/427/UE 15 .

Artykuł 3

1.Komisja, zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 7 ust. 2, uzgadnia z władzami Jordanii warunki dotyczące polityki gospodarczej oraz warunki finansowe – koncentrując się na reformach strukturalnych i zdrowych finansach publicznych – którym to warunkom ma podlegać unijna pomoc makrofinansowa i które mają zostać określone w protokole ustaleń („protokół ustaleń”) zawierającym harmonogram spełnienia tych warunków. Warunki dotyczące polityki gospodarczej i warunki finansowe określone w protokole ustaleń muszą być zgodne z umowami lub ustaleniami, o których mowa w art. 1 ust. 4, w tym z programami w zakresie dostosowania makroekonomicznego i reform strukturalnych realizowanymi przez Jordanię przy wsparciu MFW.

2.Warunki, o których mowa w ust. 1, mają w szczególności służyć zwiększeniu skuteczności, przejrzystości i rozliczalności systemów zarządzania finansami publicznymi w Jordanii, w tym w odniesieniu do wykorzystania unijnej pomocy makrofinansowej. Podczas opracowywania środków z zakresu polityki uwzględnia się również należycie postępy we wzajemnym otwieraniu rynku, rozwój opartego na zasadach i uczciwego handlu oraz inne priorytety w kontekście unijnej polityki zewnętrznej. Komisja regularnie monitoruje postępy w osiąganiu tych celów.

3.Zgodnie z art. 223 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 16 szczegółowe warunki finansowe unijnej pomocy makrofinansowej określa się w umowie pożyczki, która zostanie zawarta między Komisją a władzami Jordanii.

4.Komisja ocenia w regularnych odstępach czasu, czy warunki określone w art. 4 ust. 3 pozostają spełnione, w tym czy polityka gospodarcza Jordanii jest zgodna z celami unijnej pomocy makrofinansowej. Komisja działa w tym zakresie w ścisłej współpracy z MFW i Bankiem Światowym oraz – jeżeli to konieczne – z Parlamentem Europejskim i Radą.

Artykuł 4

1.Unijna pomoc makrofinansowa wypłacana jest przez Komisję w formie trzech rat pożyczki, z zastrzeżeniem spełnienia warunków określonych w ust. 3 niniejszego artykułu. Wysokość każdej raty określa się w protokole ustaleń, o którym mowa w art. 3 ust. 1.

2.Na kwoty unijnej pomocy makrofinansowej tworzone są rezerwy, jeżeli jest to wymagane, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/947.

3.O wypłacie rat decyduje Komisja, przy czym jest to uzależnione od spełnienia wszystkich następujących warunków:

a)warunku wstępnego określonego w art. 2 ust. 1;

b)udokumentowania stałych zadowalających postępów we wdrażaniu programu dotyczącego polityki, obejmującego solidne środki dostosowawcze oraz środki w zakresie reformy strukturalnej wspierane przez inne niż ostrożnościowe rozwiązania MFW w zakresie udzielania pożyczek;

c)zadowalającej realizacji warunków dotyczących polityki gospodarczej oraz warunków finansowych uzgodnionych w protokole ustaleń.

Wypłata drugiej raty pożyczki następuje co do zasady nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od dnia przekazania pierwszej raty pożyczki. Wypłata trzeciej raty następuje co do zasady nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od dnia wypłaty drugiej raty.

4.Jeżeli warunki, o których mowa w ust. 3 akapit pierwszy niniejszego artykułu, nie zostały spełnione, Komisja tymczasowo zawiesza lub anuluje wypłatę unijnej pomocy makrofinansowej. W takich przypadkach Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o przyczynach zawieszenia lub anulowania.

5.Unijna pomoc makrofinansowa jest wypłacana bankowi centralnemu Jordanii. Bank centralny Jordanii może przekazać środki finansowe Unii ministerstwu finansów Jordanii jako beneficjentowi końcowemu, z zastrzeżeniem postanowień, które mają zostać uzgodnione w protokole ustaleń, w tym potwierdzenia pozostających do zaspokojenia potrzeb budżetowych w zakresie finansowania.

Artykuł 5

1.W celu sfinansowania unijnej pomocy makrofinansowej w formie pożyczek Komisja jest upoważniona, w imieniu Unii, do pożyczania niezbędnych środków finansowych na rynkach kapitałowych lub od instytucji finansowych, zgodnie z art. 223 rozporządzenia (UE, Euratom) 2024/2509.

2.Komisja zawiera z Jordanią umowę pożyczki na kwotę określoną w art. 1. W umowie pożyczki określa się okres, na jaki zostaje udostępniona pomoc, oraz szczegółowe warunki wsparcia w ramach pomocy makrofinansowej udzielanej w formie pożyczek, w tym w odniesieniu do systemów kontroli wewnętrznej. Pożyczek udziela się na warunkach, które umożliwiają Jordanii ich spłatę w długim okresie, i przewidują możliwość okresu karencji. Maksymalny okres każdej wypłaty pożyczek wynosi 35 lat od daty wypłaty.

3.Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o rozwoju sytuacji w zakresie operacji, o których mowa w ust. 1 i 2.

Artykuł 6

1.Unijna pomoc makrofinansowa udzielana jest zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 17 .

2.Unijna pomoc makrofinansowa podlega wdrażaniu w ramach zarządzania bezpośredniego.

3.Przed udzieleniem unijnej pomocy makrofinansowej Komisja ocenia w drodze oceny operacyjnej prawidłowość stosowanych przez Jordanię uregulowań finansowych, procedur administracyjnych oraz wewnętrznych i zewnętrznych mechanizmów kontroli, które są istotne dla tej pomocy.

Artykuł 7

1.Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2.W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

Artykuł 8

1.Do dnia 30 czerwca każdego roku Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat wykonania niniejszej decyzji w poprzednim roku, zawierające ocenę takiego wykonania. Sprawozdanie to zawiera:

a)analizę postępów poczynionych we wdrażaniu unijnej pomocy makrofinansowej na rzecz Jordanii;

b)ocenę sytuacji gospodarczej Jordanii i jej perspektyw gospodarczych, a także ocenę postępów poczynionych we wdrażaniu warunków dotyczących polityki gospodarczej i warunków finansowych, o których mowa w art. 3 ust. 1;

c)informacje o związku pomiędzy warunkami dotyczącymi polityki gospodarczej określonymi w protokole ustaleń, bieżącymi wynikami gospodarczymi i budżetowymi Jordanii a decyzjami Komisji dotyczącymi wypłaty poszczególnych rat unijnej pomocy makrofinansowej.

2.Nie później niż dwa lata po upływie okresu, na jaki została udostępniona pomoc, o którym mowa w art. 1 ust. 6, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z oceny ex post, zawierające ocenę rezultatów i efektywności ukończonych działań w ramach unijnej pomocy makrofinansowej oraz zakresu, w jakim przyczyniły się one do osiągnięcia celów tej pomocy.

Artykuł 9

Niniejsza decyzja wchodzi w życie trzeciego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego    W imieniu Rady

Przewodnicząca    Przewodniczący



OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH I CYFROWYCH REGULACJI

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY3

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy3

1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa3

1.3.Cel(-e)3

1.3.1.Cel(-e) ogólny(-e)3

1.3.2.Cel(-e) szczegółowy(-e)3

1.3.3.Oczekiwane wyniki i wpływ3

1.3.4.Wskaźniki dotyczące realizacji celów3

1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy:4

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy4

1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy4

1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tego punktu „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.4

1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań4

1.5.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami5

1.5.5.Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków5

1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego6

1.7.Planowane metody wykonania budżetu6

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA8

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości8

2.2.System zarządzania i kontroli8

2.2.1.Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli8

2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia8

2.2.3.Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu)8

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom9

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY10

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ10

3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki12

3.2.1.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne12

3.2.1.1.Środki z uchwalonego budżetu12

3.2.1.2.Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel17

3.2.2.Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych22

3.2.3.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne24

3.2.3.1. Środki z uchwalonego budżetu24

3.2.3.2.Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel24

3.2.3.3.Ogółem środki24

3.2.4.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie25

3.2.4.1.Finansowane z uchwalonego budżetu25

3.2.4.2.Finansowane z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel26

3.2.4.3.Zapotrzebowanie na zasoby ludzkie ogółem26

3.2.5.Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi28

3.2.6.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi28

3.2.7.Udział osób trzecich w finansowaniu28

3.3.Szacunkowy wpływ na dochody29

4.Wymiar cyfrowy29

4.1.Wymogi cyfrowe30

4.2.Dane30

4.3.Rozwiązania cyfrowe31

4.4.Ocena interoperacyjności31

4.5.Środki wspierające cyfrowe wdrażanie32

1.STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY 

1.1.Tytuł wniosku/inicjatywy

Wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Jordańskiemu Królestwu Haszymidzkiemu

1.2.Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa 

Dziedzina polityki:    Sprawy gospodarcze i finansowe

Działanie:    Międzynarodowe kwestie gospodarcze i finansowe

1.3.Cel(-e)

1.3.1.Cel(-e) ogólny(-e)

Wieloletnie cele strategiczne Komisji wskazane we wniosku/inicjatywie

„Gospodarka służąca ludziom”

„Silniejsza pozycja Europy na świecie”

1.3.2.Cel(-e) szczegółowy(-e)

wspieranie stabilności makrofinansowej i reform pobudzających wzrost gospodarczy poza UE, w tym przez regularne dialogi gospodarcze z głównymi partnerami i udzielanie pomocy makrofinansowej.

1.3.3.Oczekiwane wyniki i wpływ

Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej.

(1)    Przyczynienie się do pokrywania potrzeb Jordanii w zakresie finansowania zewnętrznego w kontekście znaczącego pogorszenia jej bilansu płatniczego ze względu na niedawne wydarzenia geopolityczne.

(2)    Częściowe zaspokojenie budżetowych potrzeb finansowych partnera.

(3)    Wsparcie wysiłków na rzecz konsolidacji budżetowej oraz zewnętrznej stabilizacji w ramach programu MFW.

(4)    Wsparcie reform strukturalnych mających na celu poprawę ogólnego zarządzania makroekonomicznego, wzmocnienie zarządzania gospodarczego i zwiększenie przejrzystości oraz poprawę warunków sprzyjających trwałemu wzrostowi.

1.3.4.Wskaźniki dotyczące realizacji celów

Należy wskazać wskaźniki stosowane do monitorowania postępów i osiągnięć.

Władze Jordanii będą zobowiązane do regularnego składania służbom Komisji sprawozdań dotyczących określonych wskaźników gospodarczych oraz do przedstawienia wyczerpującego sprawozdania dotyczącego spełnienia uzgodnionych warunków z zakresu polityki przed wypłatą rat pomocy.

Po ocenie operacyjnej obiegu środków finansowych oraz procedur administracyjnych w Jordanii służby Komisji kontynuować będą monitorowanie zarządzania finansami publicznymi. Delegatura UE będzie także składać regularne sprawozdania dotyczące kwestii istotnych z punktu widzenia monitorowania pomocy. Służby Komisji pozostaną w ścisłym kontakcie z MFW oraz Bankiem Światowym, by korzystać z wiedzy, jaką instytucje te dysponują dzięki działalności prowadzonej przez nie w odpowiednim państwie będącym partnerem.

W proponowanej decyzji przewiduje się coroczne sprawozdanie dla Rady i Parlamentu Europejskiego zawierające ocenę wdrożenia przedmiotowej operacji. Pomoc zostanie poddana niezależnej ocenie ex post w ciągu dwóch lat po upływie okresu, na jaki została udostępniona pomoc.

 

1.4.Wniosek/inicjatywa dotyczy: 

X nowego działania 

 nowego działania, będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego 18  

 przedłużenia bieżącego działania 

 połączenia lub przekształcenia co najmniej jednego działania pod kątem innego/nowego działania

1.5.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy 

1.5.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy

Wypłata pomocy będzie uzależniona od spełnienia politycznych warunków wstępnych oraz zadowalających wyników wdrażania obecnego programu gospodarczego, który został uzgodniony między Jordanią a MFW, a następnie zatwierdzony przez Radę 10 stycznia 2024 r. Ponadto Komisja uzgodni z władzami Jordanii konkretne warunki dotyczące polityki wymienione w protokole ustaleń.

Pomoc ma zostać wypłacona w trzech ratach. Spodziewane jest, że wypłaty nastąpią w latach 2026–2028.

W odniesieniu do pomocy zastosowanie mają szczegółowe przepisy dotyczące zapobiegania nadużyciom finansowym oraz innym nieprawidłowościom, zgodne z rozporządzeniem finansowym. 1.5.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.

Instrument pomocy makrofinansowej opiera się na założeniach politycznych i ma na celu zaspokojenie krótko- i średnioterminowych potrzeb w zakresie finansowania zewnętrznego. W kontekście trwającego w regionie kryzysu pomoc makrofinansowa przyczyni się do umożliwienia władzom wprowadzenia skutecznych działań gospodarczych i budżetowych w odpowiedzi na kryzys, co pomoże krajowi partnerskiemu w przezwyciężaniu trudności gospodarczych spotęgowanych niedawnymi wydarzeniami geopolitycznymi, w szczególności wojną na Bliskim Wschodzie i wynikającym z niej kryzysem na Morzu Czerwonym. Proponowana pomoc makrofinansowa przyczyni się do promowania stabilności makroekonomicznej i politycznej w kraju partnerskim. Pomoc makrofinansowa uzupełni zasoby udostępnione przez międzynarodowe instytucje finansowe, dwustronnych darczyńców i inne instytucje finansowe UE. Dzięki temu przyczyni się do zwiększenia ogólnej skuteczności wsparcia finansowego udzielanego przez społeczność międzynarodową, jak również innej pomocy finansowej UE, w tym operacji wsparcia budżetowego.

Ponieważ program pomocy makrofinansowej zapewnia długoterminowe finansowanie na bardzo korzystnych warunkach, zazwyczaj lepszych niż warunki oferowane przez innych międzynarodowych lub dwustronnych darczyńców, oczekuje się, że pomoże on rządowi w wykonywaniu budżetu bez odchyleń fiskalnych oraz przyczyni się do stabilności długu.

Oprócz skutków finansowych proponowany program pomocy makrofinansowej wzmocni zaangażowanie rządu w realizację reform. Cel ten zostanie osiągnięty między innymi poprzez ustalenie odpowiednich warunków, od których będzie uzależniona wypłata pomocy.

1.5.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

Operacje pomocy makrofinansowej w krajach partnerskich podlegają ocenie ex post. Na podstawie przeprowadzonych dotychczas ocen (zakończonych programów pomocy makrofinansowej) można stwierdzić, że operacje pomocy makrofinansowej przyczyniają się do poprawy stabilności zewnętrznej i stabilności makroekonomicznej oraz realizacji reform strukturalnych w kraju partnerskim, nawet jeśli ich oddziaływanie jest czasem umiarkowane i pośrednie. W większości przypadków operacje pomocy makrofinansowej miały pozytywny wpływ na bilans płatniczy w kraju partnerskim oraz umożliwiły złagodzenie ograniczeń budżetowych. Prowadziły one również do nieznacznie wyższego wzrostu gospodarczego.

1.5.4.Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami

Zgodność z wieloletnimi ramami finansowymi

W wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027 tworzenie rezerw na pożyczki w ramach pomocy makrofinansowej jest objęte gwarancją na działania zewnętrzne w ramach globalnego wymiaru Europy (Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej).

Możliwe synergie z innymi właściwymi instrumentami

UE jest jednym z głównych darczyńców Jordanii i wspiera jej reformy gospodarcze, strukturalne i instytucjonalne, a także społeczeństwo obywatelskie. W tym kontekście pomoc makrofinansowa uzupełnia inne unijne działania zewnętrzne lub instrumenty wykorzystywane do wspierania Jordanii. Środki z zakresu polityki powiązane z pomocą makrofinansową obejmują wybrane postanowienia dotyczące układu o stowarzyszeniu oraz Priorytetów partnerstwa między UE a Jordanią.

Główna wartość dodana pomocy makrofinansowej w porównaniu z innymi instrumentami UE polegałaby na wsparciu tworzenia stabilnych ram makroekonomicznych, w tym poprzez przyczynienie się do zrównoważenia bilansu płatniczego i budżetu, oraz właściwych warunków ramowych dla reform strukturalnych. Pomoc makrofinansowa nie stanowi regularnej pomocy finansowej i jest wstrzymywana, gdy tylko sytuacja państwa pod względem finansowania zewnętrznego wraca na ścieżkę równowagi.

Pomoc makrofinansowa uzupełniałaby również interwencje podejmowane przez wspólnotę międzynarodową, w szczególności programy reform i dostosowań wspierane przez MFW i Bank Światowy.

1.5.5.Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków

Dzięki wykorzystaniu pożyczek przedmiotowa operacja pomocy makrofinansowej zwiększa skuteczność budżetu UE poprzez efekt dźwigni i stanowi najbardziej oszczędne kosztowo rozwiązanie.

Komisja jest upoważniona do pożyczania środków na rynkach kapitałowych w imieniu zarówno Unii Europejskiej, jak i Euratomu, wykorzystując gwarancję budżetową UE. Celem jest pozyskiwanie środków finansowych z rynku na najlepszych dostępnych warunkach dzięki posiadanemu przez UE ratingowi AAA.

1.6.Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego

X Ograniczony czas trwania

–Czas trwania: 2,5 roku od wejścia w życie protokołu ustaleń, jak określono w art. 1 ust. 4 wniosku dotyczącego decyzji.

–Wpływ finansowy w 2027 r. w odniesieniu zarówno do środków na zobowiązania, jak i środków na płatności.

1.7.Planowane metody wykonania budżetu 

X Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję

X w ramach jej służb, w tym za pośrednictwem jej pracowników w delegaturach Unii;

2.ŚRODKI ZARZĄDZANIA 

2.1.Zasady nadzoru i sprawozdawczości 

Działania, które mają być finansowane na podstawie niniejszej decyzji, będą realizowane w ramach bezpośredniego zarządzania przez Komisję z siedziby głównej oraz przy wsparciu delegatur Unii.

Niniejsza pomoc ma charakter makroekonomiczny i została dostosowana do programu wspieranego przez MFW. Monitorowanie działań przez służby Komisji będzie prowadzone na podstawie postępów w realizacji porozumienia z MFW oraz konkretnych środków w ramach reform, które zostaną uzgodnione z władzami partnerów w protokole ustaleń, z częstotliwością, która odpowiada liczbie rat (zob. również pkt 1.3.4).

2.2.System zarządzania i kontroli 

2.2.1.Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli

Działania, które mają być finansowane na podstawie niniejszej decyzji, będą realizowane w ramach bezpośredniego zarządzania przez Komisję z siedziby głównej oraz przy wsparciu delegatur Unii.

Wypłaty pomocy makrofinansowej są uzależnione od pozytywnych wyników przeglądu i od spełnienia warunków powiązanych z każdą operacją. Wdrażanie warunków jest szczegółowo monitorowane przez Komisję w ścisłej koordynacji z delegaturami Unii.

2.2.2.Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia

Zidentyfikowane ryzyko

Z proponowanymi operacjami pomocy makrofinansowej wiąże się ryzyko o charakterze powierniczym, ryzyko związane z prowadzoną polityką gospodarczą, a także ogólne ryzyko polityczne.

Istnieje ryzyko, że pomoc makrofinansowa zostanie wykorzystana w nieuczciwy sposób. Ponieważ pomoc makrofinansowa nie jest przeznaczona na konkretne wydatki (w przeciwieństwie np. do finansowania typu project finance), ryzyko to jest powiązane z takimi czynnikami jak ogólna jakość systemów zarządzania w banku centralnym i Ministerstwie Finansów partnera, procedury administracyjne, funkcje kontroli i nadzoru, bezpieczeństwo systemów IT oraz odpowiednie możliwości w zakresie kontroli wewnętrznych i zewnętrznych.

Kolejne ryzyko wiąże się z faktem, że partner może nie być w stanie obsługiwać swoich zobowiązań finansowych wobec UE wynikających z pożyczek w ramach proponowanej pomocy makrofinansowej (ryzyko niewykonania zobowiązania / ryzyko kredytowe), co na przykład mogłoby być spowodowane dodatkowym znaczącym pogorszeniem się bilansu płatniczego i sytuacji budżetowej w tym państwie będącym partnerem.

Wewnętrzne systemy kontroli

Pomoc makrofinansowa będzie podlegać procedurom weryfikacji, kontroli i audytu, za które odpowiedzialna będzie Komisja, w tym Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), oraz Trybunał Obrachunkowy, jak przewidziano w art. 129 rozporządzenia finansowego.

Ex ante: Przeprowadzona przez Komisję ocena systemu zarządzania i kontroli w kraju korzystającym. W przypadku każdego kraju korzystającego Komisja przeprowadza ex ante ocenę operacyjną obiegu środków finansowych i środowiska kontroli, korzystając w razie potrzeby ze wsparcia technicznego konsultantów. W celu zapewnienia rozsądnego poziomu pewności w zakresie należytego zarządzania finansami przeprowadzane są analizy procedur księgowych, podziału obowiązków oraz wewnętrzny/zewnętrzny audyt banku centralnego i Ministerstwa Finansów. W przypadku stwierdzenia niedociągnięć są one uwzględniane przy określeniu warunków, które muszą zostać wdrożone przed wypłatą pomocy. W razie potrzeby wprowadza się również szczegółowe ustalenia dotyczące płatności (np. wyodrębnione rachunki).

Podczas realizacji: Kontrola przez Komisję okresowych deklaracji partnera. Płatność podlega (1) monitorowaniu przez pracowników DG ECFIN, w ścisłej koordynacji z delegaturami UE i zewnętrznymi zainteresowanymi stronami, takimi jak MFW, wdrożenia uzgodnionych warunków, oraz (2) normalnym procedurom kontroli przewidzianym w ramach obiegu środków finansowych (model 2) stosowanym w DG ECFIN, w tym sprawdzeniu przez jednostkę finansową spełnienia warunków związanych z wypłatą pomocy. Wypłata w ramach operacji pomocy makrofinansowej może podlegać dodatkowym niezależnym weryfikacjom ex post (kontrolom dokumentacji lub kontrolom na miejscu) przeprowadzanym przez zespół ds. kontroli ex post z danej DG. Takie weryfikacje mogą również zostać przeprowadzone na wniosek właściwego subdelegowanego urzędnika zatwierdzającego. W razie potrzeby można dokonać wstrzymania i zawieszenia płatności, korekt finansowych (wprowadzanych przez Komisję) i odzyskania środków (dotychczas nie dokonywano takich działań). Działania te są wyraźnie przewidziane w umowach w sprawie finansowania podpisanych z partnerami.

2.2.3.Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu)

Dzięki istniejącym systemom kontroli, takim jak oceny operacyjne ex post lub oceny ex post, faktyczny poziom błędu w przypadku płatności w ramach pomocy makrofinansowej wyniósł 0 %. Nie są znane przypadki nadużyć finansowych, korupcji lub niezgodnych z prawem działań. Operacje pomocy makrofinansowej mają jasną logikę interwencji, która umożliwia Komisji ocenę ich skutków. Kontrole te umożliwiają potwierdzenie pewności oraz realizację celów i priorytetów politycznych.

2.3.Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom 

Aby ograniczyć ryzyko nieuczciwego wykorzystania, zostały i zostaną podjęte następujące działania:

po pierwsze, umowa pożyczki będzie zawierała szereg postanowień dotyczących kontroli, zapobiegania nadużyciom finansowym, audytów oraz odzyskania środków w przypadku nadużyć finansowych lub korupcji. Przewiduje się ponadto, że pomoc będzie podlegać konkretnym warunkom dotyczącym polityki, w tym warunkom w dziedzinie zarządzania finansami publicznymi, w celu zwiększenia skuteczności, przejrzystości i rozliczalności. Kwota pomocy zostanie wpłacona na specjalne konto banku centralnego partnera.

Ponadto pomoc makrofinansowa będzie podlegać procedurom weryfikacji, kontroli i audytu, za które odpowiedzialna będzie Komisja, w tym Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), oraz Trybunał Obrachunkowy, jak przewidziano w art. 129 rozporządzenia finansowego.

3.SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY 

3.1.Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ 

·Istniejące linie budżetowe

Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych

Dział wieloletnich ram finansowych

Linia budżetowa

Rodzaj środków

Wkład

Numer 

Zróżn. / niezróżn. 19

państw EFTA 20

krajów kandydujących i potencjalnych kandydatów 21

innych państw trzecich

pochodzący z pozostałych dochodów przeznaczonych na określony cel

14.02.01.70 ISWMR – „Globalny wymiar Europy” – Tworzenie rezerw wspólnego funduszu rezerw [Pożyczki w ramach pomocy makrofinansowej – gwarancja na działania zewnętrzne]

Zróżn.

NIE

NIE

NIE

NIE

·Proponowane nowe linie budżetowe – nie dotyczy

3.2.Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki 

3.2.1.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne 

–    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych

–X Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej:

3.2.1.1.Środki z uchwalonego budżetu

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Dział wieloletnich ram finansowych

6

Dział 6 – „Sąsiedztwo i świat”

Dyrekcja Generalna ECFIN

Rok

Rok

Rok

Rok

OGÓŁEM WRF 2021–2027

2024

2025

2026

2027

Środki operacyjne

Linia budżetowa

14.02.01.70 ISWMR – „Globalny wymiar Europy” – Tworzenie rezerw wspólnego funduszu rezerw [Pożyczki w ramach pomocy makrofinansowej – gwarancja na działania zewnętrzne]

Środki na zobowiązania

(1a)

 

 

 

45 

45

Środki na płatności

(2a)

 

 

 

45 

45

Środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy 

Linia budżetowa

14.20.03.01

Zatwierdzenie wypłat i płatności

(3)

 

 

 

0,1 

0,1

OGÓŁEM środki

dla Dyrekcji Generalnej ECFIN

Środki na zobowiązania

=1a+1b+3

45,1

45,1

Środki na płatności

=2a+2b+3

45,1

45,1

 

Rok

Rok

Rok

OGÓŁEM WRF 2021–2027

2025

2026

2027

OGÓŁEM środki operacyjne 

Środki na zobowiązania

(4)

45

45

Środki na płatności

(5)

45

45

OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy

(6)

0,1

0,1

OGÓŁEM środki na DZIAŁ 6

Środki na zobowiązania

=4+6

45,1

45,1

wieloletnich ram finansowych

Środki na płatności

=5+6

45,1

45,1

Rok

Rok

Rok

Rok

OGÓŁEM WRF 2021–2027

2024

2025

2026

2027

• OGÓŁEM środki operacyjne (wszystkie działy operacyjne)

Środki na zobowiązania

(4)

Środki na płatności

(5)

• OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy (wszystkie działy operacyjne)

(6)

OGÓŁEM środki na
DZIAŁY od
 1 do 6

Środki na zobowiązania

=4+6

wieloletnich ram finansowych 
(kwota referencyjna)

Środki na płatności

=5+6



Dział wieloletnich ram finansowych

7

„Wydatki administracyjne”

Dyrekcja Generalna: <…….>

Rok

Rok

Rok

Rok

OGÓŁEM WRF 2021–2027

2024

2025

2026

2027

 Zasoby ludzkie

 Pozostałe wydatki administracyjne

OGÓŁEM Dyrekcja Generalna <…….>

Środki

Dyrekcja Generalna: <…….>

Rok

Rok

Rok

Rok

OGÓŁEM WRF 2021–2027

2024

2025

2026

2027

 Zasoby ludzkie

 Pozostałe wydatki administracyjne

OGÓŁEM Dyrekcja Generalna <…….>

Środki

OGÓŁEM środki na DZIAŁ 7 wieloletnich ram finansowych

(Środki na zobowiązania ogółem = środki na płatności ogółem)

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

 

Rok

Rok

Rok

Rok

OGÓŁEM WRF 2021–2027

2024

2025

2026

2027

OGÓŁEM środki na DZIAŁY od 1 do 7

Środki na zobowiązania

wieloletnich ram finansowych 

Środki na płatności

 

Rok

Rok

Rok

Rok

OGÓŁEM WRF 2021–2027

2024

2025

2026

2027

OGÓŁEM środki operacyjne

 

Środki na zobowiązania

(4)

45

45

Środki na płatności

(5)

45

45

OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy

(6)

0,1

0,1

OGÓŁEM środki na DZIAŁ 6

Środki na zobowiązania

=4+6

45,1

45,1

wieloletnich ram finansowych

Środki na płatności

=5+6

45,1

45,1

3.2.2.Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych (nie wypełniać w przypadku agencji zdecentralizowanych)

Środki na zobowiązania w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Określić cele i produkty

Rok 
2025

Rok 
2026

Rok 
2027

OGÓŁEM

Rodzaj 22

Średni koszt

Liczba

Koszt

Liczba

Koszt

Liczba

Koszt

Liczba ogółem

Koszt całkowity

CEL SZCZEGÓŁOWY nr 1 23

- Produkt 1

Tworzenie rezerw na gwarancję na działania zewnętrzne

1

45

1

45,1

- Produkt 2

Ocena ex post

1

0,1

1

0,1

Cel szczegółowy nr 1 – suma cząstkowa

2

45,1

2

45,1

CEL SZCZEGÓŁOWY nr 2 …

- Produkt

Cel szczegółowy nr 2 – suma cząstkowa

OGÓŁEM

2

45,1

2

45,1

3.2.3.Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne 

–XWniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych

–    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej:

3.2.3.1. Środki z uchwalonego budżetu

ZATWIERDZONE ŚRODKI

Rok

Rok

Rok

Rok

OGÓŁEM 2021–2027

2024

2025

2026

2027

DZIAŁ 7

Zasoby ludzkie

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Pozostałe wydatki administracyjne

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Suma cząstkowa DZIAŁ 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Poza DZIAŁEM 7

Zasoby ludzkie

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Pozostałe wydatki o charakterze administracyjnym

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Suma cząstkowa poza DZIAŁEM 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 

OGÓŁEM

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Potrzeby w zakresie środków na zasoby ludzkie i inne wydatki o charakterze administracyjnym zostaną pokryte ze środków dyrekcji generalnej już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.

3.2.4.Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie 

–X    Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich

–    Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej:

3.2.4.1.Finansowane z uchwalonego budżetu

Wartości szacunkowe należy wyrazić w ekwiwalentach pełnego czasu pracy (EPC)

ZATWIERDZONE ŚRODKI

Rok

Rok

Rok

2025

2026

2027

20 01 02 01 (w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji)

0

0

0

20 01 02 03 (w delegaturach UE)

0

0

0

01 01 01 01 (pośrednie badania naukowe)

0

0

0

01 01 01 11 (bezpośrednie badania naukowe)

0

0

0

Inna linia budżetowa (określić)

0

0

0

20 02 01 (CA, SNE z globalnej koperty finansowej)

0

0

0

20 02 03 (CA, LA, SNE i JPD w delegaturach UE)

0

0

0

Linia budżetowa na wsparcie adm. 
[XX.01.YY.YY]

- w centrali

0

0

0

- w delegaturach UE

0

0

0

01 01 01 02 (CA, SNE – pośrednie badania naukowe)

0

0

0

01 01 01 12 (CA, SNE – bezpośrednie badania naukowe)

0

0

0

Inna linia budżetowa (określić) – dział 7

0

0

0

Inna linia budżetowa (określić) – poza działem 7

0

0

0

OGÓŁEM

0

0

0

Personel niezbędny do wdrożenia wniosku (w EPC):

Personel już pracujący w służbach Komisji

Personel dodatkowy*

Finansowany z działu 7 lub ze środków „Badania naukowe”

Finansowany z linii BA

Finansowany z opłat

Stanowiska w planie zatrudnienia

4

Nie dotyczy

Personel zewnętrzny (CA, SNE, INT)

Opis zadań do wykonania:

Urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony

Personel zewnętrzny

3.2.6.Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi 

Wniosek/inicjatywa:

–X    może zostać w pełni sfinansowany(-a) przez przegrupowanie środków w ramach odpowiedniego działu wieloletnich ram finansowych (WRF)

–    wymaga zastosowania nieprzydzielonego marginesu środków w ramach odpowiedniego działu WRF lub zastosowania specjalnych instrumentów zdefiniowanych w rozporządzeniu w sprawie WRF

–    wymaga rewizji WRF

3.2.7.Udział osób trzecich w finansowaniu 

Wniosek/inicjatywa:

–X    nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich

–    przewiduje współfinansowanie ze strony osób trzecich zgodnie z poniższymi szacunkami:

środki w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Rok 
2024

Rok 
2025

Rok 
2026

Rok 
2027

Ogółem

Określić organ współfinansujący 

OGÓŁEM środki objęte współfinansowaniem

 
3.3.    Szacunkowy wpływ na dochody 

–X    Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody

–    Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:

–    wpływ na zasoby własne

–    wpływ na dochody inne

–    Wskazać, czy dochody są przypisane do linii budżetowej po stronie wydatków

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Linia budżetowa po stronie dochodów

Środki zapisane w budżecie na bieżący rok budżetowy

Wpływ wniosku/inicjatywy 24

Rok 2024

Rok 2025

Rok 2026

Rok 2027

Artykuł …

4.Wymiar cyfrowy

Nie dotyczy niniejszej inicjatywy politycznej.

4.1.Wymogi cyfrowe

Nie dotyczy

4.2.Dane

Nie dotyczy

4.3.Rozwiązania cyfrowe

Nie dotyczy

4.4.Ocena interoperacyjności

Nie dotyczy

4.5.Środki wspierające cyfrowe wdrażanie

Nie dotyczy

(1)    Zadłużenie z uwzględnieniem instrumentów dłużnych posiadanych przez zakład ubezpieczeń społecznych, osiągnęło 114,7 % PKB.
(2)    Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/793 z dnia 14 kwietnia 2025 r. w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Jordańskiemu Królestwu Haszymidzkiemu (Dz.U. L, 2025/793, 22.4.2025, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2025/793/oj  ).
(3)    Dz.U. L 129 z 15.5.2002, s. 3 (http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2002/357(1)/oj).
(4)    Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2371 z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie udzielenia dalszej pomocy makrofinansowej Jordańskiemu Królestwu Haszymidzkiemu (Dz.U. L 352 z 23.12.2016, s. 18, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2016/2371/oj).
(5)    Ocena została przeprowadzona przez konsultantów zewnętrznych i zakończona w maju 2025 r. Oczekuje się, że ocena ex post zostanie opublikowana wraz z dokumentem roboczym służb Komisji (SWD) w drugiej połowie 2025 r.
(6)    Ocena ex post operacji pomocy makrofinansowej dla Tunezji i Jordanii jako państw południowego sąsiedztwa (2016–2019), wrzesień 2021 r., dostępna na stronie internetowej: https://commission.europa.eu/about-european-commission/departments-and-executive-agencies/economic-and-financial-affairs/evaluation-reports-economic-and-financial-affairs-policies-and-spending-activities/joint-ex-post-evaluation-macro-financial-assistance-mfa-operations-tunisia-and_en?prefLang=pl
(7)    Dz.U. L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj (BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, GA, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV).
(8)    Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia … r. i decyzja Rady z dnia … r.
(9)    Dz.U. L 129 z 15.5.2002, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2002/357(1)/oj .
(10)    Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/793 z dnia 14 kwietnia 2025 r. w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Jordańskiemu Królestwu Haszymidzkiemu (Dz.U. L, 2025/793, 22.4.2025, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2025/793/oj ).
(11)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z dnia 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny Wymiar Europy, zmieniające i uchylające decyzję nr 466/2014/UE oraz uchylające rozporządzenie (UE) 2017/1601 i rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 (Dz.U. L 209 z 14.6.2021, s. 1), ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/947/oj).
(12)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Rady (Euratom) nr 1074/1999 (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/883/oj).
(13)    Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj).
(14)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/182/oj).
(15)    Decyzja Rady 2010/427/UE z dnia 26 lipca 2010 r. określająca organizację i zasady funkcjonowania Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (Dz.U. L 201 z 3.8.2010, s. 30, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2010/427/oj).
(16)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj , ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).
(17)    O którym mowa w art. 58 ust. 2 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.
(18)    Środki zróżnicowane/środki niezróżnicowane.
(19)    EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu.
(20)    Kraje kandydujące oraz, w stosownych przypadkach, potencjalni kandydaci z Bałkanów Zachodnich.
(21)    Produkty odnoszą się do produktów i usług, które mają zostać zapewnione (np. liczba sfinansowanych wymian studentów, liczba kilometrów zbudowanych dróg itp.).
(22)    Zgodnie z opisem w sekcji 1.3.2. „Cele szczegółowe”.
(23)    W przypadku tradycyjnych zasobów własnych (opłaty celne, opłaty wyrównawcze od cukru) należy wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto po odliczeniu 20 % na poczet kosztów poboru.