Brussel, 5.8.2025

COM(2025) 456 final

2025/0251(COD)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië

{SWD(2025) 245 final}


TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

De Jordaanse economie dreigt in een neerwaartse spiraal te geraken als gevolg van de aanhoudende instabiliteit van de regio en de zwakke mondiale vooruitzichten. De reële bbp-groei van Jordanië werd geraamd op 2,5 % in 2024 en zal naar verwachting in 2025 grotendeels ongewijzigd blijven. De inflatie bedroeg eind 2024 minder dan 2 %, mede dankzij lagere invoerprijzen en aanhoudende monetaire verkrapping door de centrale bank in lijn met de koppeling aan de Amerikaanse dollar. Door mogelijke overloopeffecten van oorlogen in de nabije omgeving zijn de veiligheidssituatie en de economische veerkracht van Jordanië echter verder onder druk komen te staan, waardoor de vooruitzichten verder zijn verslechterd. Het Midden-Oosten kampt met toenemende instabiliteit als gevolg van de oorlog in Gaza, het fragiele staakt-het-vuren in Libanon en de val van het regime van Assad in Syrië. De escalatie van de spanningen tussen Israël en Iran medio 2025 verstoorde het verkeer en vergrootte de onzekerheid, wat directe gevolgen had voor het toerisme en waarschijnlijk ook voor het vertrouwen van consumenten en beleggers. Hoewel de economische situatie in Jordanië over het algemeen stabiel blijft, vormen de toegenomen volatiliteit en de onvoorspelbare geopolitieke situatie een steeds grotere uitdaging voor de toekomstige economische en sociale stabiliteit van het land.

Bovendien heeft Jordanië te kampen met diepgewortelde structurele uitdagingen. De werkloosheid blijft aanhoudend hoog met 21,4 % en een nog hogere werkloosheid onder jongeren, terwijl de participatie van vrouwen tot de laagste ter wereld behoort. Deze zwakke punten van de arbeidsmarkt blijven het groeipotentieel van Jordanië beperken en een belemmering vormen voor bredere economische inclusie en sociale cohesie. De begrotingsdruk nam in 2024 toe tegen de achtergrond van overloopeffecten van regionale conflicten en dalende prijzen van belangrijke exportgrondstoffen. Hoewel de regering inkomstenverhogende maatregelen heeft genomen en de kapitaaluitgaven heeft verlaagd, is het algemene begrotingstekort toegenomen tot 5,6 % van het bbp. De overheidsschuld is licht gestegen tot 90,4 % van het bbp (exclusief deelnemingen van de Social Security Corporation — SSC) 1 . Het tekort op de lopende rekening nam in 2024 toe tot bijna 6 % van het bbp als gevolg van een lagere uitvoer en een daling van de inkomsten uit toerisme. Jordanië blijft structureel afhankelijk van de invoer van energie en voedsel, gekoppeld aan een zwakke uitvoerbasis, en dat blijft drukken op de externe saldi. Ondanks stabiele reserves ten belope van ongeveer 21 miljard USD blijft het land kwetsbaar voor externe schokken, waardoor de noodzaak van voortdurende internationale financiële steun wordt versterkt.

De afgelopen jaren heeft Jordanië gewerkt aan de modernisering van zijn economische structuur, met name via de in 2022 gelanceerde visie op de modernisering van de economie — een tienjarige strategie om investeringen te stimuleren, banen te creëren en de levensstandaard te verhogen. De visie, die voortbouwt op eerdere hervormingen zoals het initiatief van Londen van 2018, is gericht op acht sleutelsectoren en omvat maatregelen om de efficiëntie van de overheidssector en de betrokkenheid van burgers te vergroten, waarbij de hervormingsinspanningen ook worden ondersteund via de opeenvolgende IMF-programma’s en de macrofinanciële bijstand (MFB) van de EU. De eerste fase (2023-2025) is bijna voltooid en legt de basis voor de toekomstige uitvoering. Deze hervormingsinspanningen zijn voortgezet ondanks een aantal overlappende externe schokken, waaronder de aanhoudende crisis met betrekking tot Syrische vluchtelingen, de COVID-19-pandemie, wereldwijde verstoringen van de toeleveringsketens als gevolg van de niet-uitgelokte aanvalsoorlog van Rusland tegen Oekraïne en weer opgelaaide spanningen in de regio naar aanleiding van het conflict tussen Israël en Gaza en verstoringen van de handel in de Rode Zee. Hoewel er recent goede diplomatieke stappen zijn gezet in de richting van de re-integratie van Syrië in de Arabische Liga, moeten er nog gunstige omstandigheden worden gecreëerd voor de grootschalige terugkeer van vluchtelingen uit Jordanië.

Gezien de externe schokken en de strategische rol van Jordanië bij het bevorderen van regionale stabiliteit heeft het land de afgelopen tien jaar aanzienlijke internationale steun ontvangen van verschillende internationale partners. Die steun omvat vier achtereenvolgende IMF-programma’s sinds 2012, vier MFB-operaties van de EU sinds 2014, aanzienlijke bijstand van de VS en gerichte steun voor de opvang van Syrische vluchtelingen.

–De eerste drie MFB-programma’s (MFB I: 180 miljoen EUR; MFK II: 200 miljoen EUR; MFK III: 500 miljoen EUR + nog eens 200 miljoen EUR in reactie op COVID-19) hebben tussen 2014 en 2023 in totaal 1,08 miljard EUR aan leningen verstrekt. Bovendien heeft de EU, naar aanleiding van een verzoek van de Jordaanse autoriteiten van 8 oktober 2023, in 2025 een nieuwe MFB-operatie (MFB IV) ten bedrage van 500 miljoen EUR goedgekeurd, met geplande uitbetalingen in de periode 2025-2027. MFB IV zal worden uitbetaald zodra is voldaan aan de beleidsvoorwaarden van het memorandum van overeenstemming, die betrekking hebben op maatregelen op het gebied van het beheer van de overheidsfinanciën, bestuur en corruptiebestrijding, sociaal en arbeidsmarktbeleid, alsook energie en ondernemingsklimaat.

–Jordanië boekt ook goede vooruitgang in het kader van de uitgebreide financieringsfaciliteit van het IMF van 1,2 miljard USD (2024-2027), die tot nu toe driemaal positief is geëvalueerd (de laatste evaluatie vond plaats in april 2025). Daarnaast heeft het IMF op 25 juni 2025 ook ongeveer 700 miljoen USD goedgekeurd in het kader van de faciliteit voor veerkracht en duurzaamheid ter ondersteuning van hervormingen waarmee risico’s in verband met klimaat en pandemieën worden aangepakt. 

–Hoewel de uitbetaling van Amerikaanse begrotingssteun in 2025 voorlopig onzeker is, heeft Jordanië met succes cruciale externe financiering aangetrokken van de Wereldbank en de partners van de Samenwerkingsraad van de Golf.

Naast de financiële bijstand voor de korte termijn onderhouden de Europese Unie (EU) en Jordanië een hechte en langdurige samenwerking, die is verankerd in de sinds 2002 van kracht zijnde associatieovereenkomst tussen de EU en Jordanië. Deze relatie is in de loop der jaren gestaag verdiept tegen de achtergrond van sterke politieke betrekkingen, economische samenwerking en gedeelde regionale belangen. In januari 2025 hebben de EU en Jordanië hun banden versterkt met de sluiting van een strategisch en breed partnerschap ter bevordering van gedeelde welvaart, stabiliteit en veiligheid, dat stoelt op wederzijds vertrouwen en langdurige samenwerking. Dit hernieuwde partnerschap is gericht op zes belangrijke pijlers: politieke betrekkingen en regionale samenwerking; veiligheid en defensie; economische veerkracht, handel en investeringen; menselijk kapitaal; migratie; en bescherming en ondersteuning van vluchtelingen. De uitvoering ervan zal worden ondersteund door een omvangrijk financieel pakket (onder meer via MFB), waarin korte- en langetermijnbijstand worden gecombineerd om de macrobudgettaire en structurele hervormingsagenda van Jordanië te bevorderen, de investeringssteun op te voeren en gerichte steun te verlenen voor de verwezenlijking van strategische prioriteiten.

Gezien hun moeilijke economische situatie en de aanzienlijke en onvervulde financieringsbehoeften hebben de Jordaanse autoriteiten in januari 2025 om een aanvullende vijfde ronde (MFB V) ten belope van 500 miljoen EUR verzocht. In het verzoek wezen zij op het verslechterende economische en politieke klimaat, waarbij zij opmerkten dat de regionale onrust in de loop van 2024 is toegenomen, waardoor de toch al onzekere en instabiele algemene situatie is verslechterd. Bovendien hebben deze ontwikkelingen hun weerslag op de buitenlandse directe investeringen, de uitvoer, de binnenlandse consumptie en de binnenlandse inkomsten, waardoor de economische en budgettaire vooruitzichten van Jordanië verder zijn verzwakt en de externe financieringsbehoeften verder dreigen toe te nemen. Het opgelaaide geweld in de regio, waaronder de hoog opgelopen spanningen tussen Israël en Iran medio juni, heeft geleid tot de opschorting van vluchten in Jordanië en zal het broze economisch herstel van het land waarschijnlijk verder bemoeilijken, het vertrouwen van investeerders en toeristen ondermijnen en de vooruitzichten nog onzekerder maken.

Tegen deze achtergrond stelt de Europese Commissie voor Jordanië verdere financiële steun te verlenen in de vorm van nieuwe MFB, met de volgende kenmerken: 

–Na een grondige beoordeling van de politieke en economische situatie in Jordanië dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een voorstel in voor nieuwe macrofinanciële bijstand van maximaal 500 miljoen EUR ten gunste van Jordanië. De voorgestelde macrofinanciële bijstand zou Jordanië helpen een deel van het resterende externe financieringstekort te dekken, dat in het kader van het nieuwe IMF-programma voor de periode 2024-2027 op 3,9 miljard USD wordt geraamd. De steun zou ook helpen de voortgang van de lopende hervormingen veilig te stellen.

–De uitbetaling zou in drie tranches plaatsvinden, waarbij de vrijgave van elke tranche strikt gekoppeld wordt aan vorderingen bij de uitvoering van zowel het IMF-programma als een aantal aanvullende beleidsmaatregelen waarover de Commissie en de autoriteiten overeenstemming moeten bereiken en die in een memorandum van overeenstemming moeten worden opgesomd. Het memorandum van overeenstemming kan in beginsel beleidshervormingen omvatten met betrekking tot economische governance (zoals het beheer van de overheidsfinanciën en maatregelen om meer binnenlandse inkomsten te mobiliseren), sociaal en arbeidsmarktbeleid, bestuur, corruptiebestrijdingsmaatregelen, nutsvoorzieningen en het ondernemingsklimaat.

–De uitvoering van de voorgestelde operatie zal naar verwachting gepaard gaan met de steun in het kader van begrotingsmaatregelen die worden gefinancierd door het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld (“NDICI — Europa in de wereld”).

–Zoals nader uitgelegd in het werkdocument van de diensten van de Commissie dat dit voorstel vergezelt, is de Commissie — mede op basis van de door de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) verrichte beoordeling van de politieke situatie — van mening dat aan de politieke en economische randvoorwaarden voor de voorgestelde MFB-operatie is voldaan.

•De economische context van Jordanië

Het Midden-Oosten kampt met toenemende instabiliteit als gevolg van de oorlog in Gaza, het fragiele staakt-het-vuren in Libanon, de val van het Syrische regime en het recente conflict tussen Israël en Iran. Deze spanningen verhogen de druk op de veiligheid en economie van Jordanië en vergroten de volatiliteit en het risico op een neerwaartse spiraal, waarbij de economische groei van 2023 op 2024 daalde van 2,9 % tot 2,5 % als gevolg van de toegenomen onzekerheid door de instabiliteit in de regio, waaronder de oorlog in Israël en Gaza, en de matiging van de mondiale groei. Belangrijke sectoren zoals toerisme en handel bleven relatief goed presteren, ondanks verstoringen in verband met de oorlog, en overtroffen de oorspronkelijke verwachtingen, waarbij de toename van het aantal regionale toeristen de daling van het aantal bezoekers uit het westen gedeeltelijk compenseerde. Desondanks daalden de inkomsten uit toerisme in 2024 met 2,3 % en daalde het aantal bezoekers met 3,9 %. De sectoren die het meest hebben bijgedragen tot de economische groei, waren industrie, landbouw, vervoer en communicatie, alsook financiële dienstverlening. Jordanië begon 2025 met een gestage economische groei, min of meer in lijn met de 2,5 % die in 2024 werd opgetekend, onder invloed van het aanhoudende herstel van het toerisme, de industrie en de landbouw. Naar verwachting zal het tweede kwartaal echter zijn beïnvloed door de escalatie van de spanningen tussen Israël en Iran, die hebben geleid tot de tijdelijke sluiting van het Jordaanse luchtruim. Deze verstoring leidde tot de opschorting van vluchten, verstoorde het vrachtverkeer en veroorzaakte algemene onzekerheid, wat het vertrouwen van investeerders en consumenten waarschijnlijk drukt.

De werkloosheid blijft hoog, ondanks een lichte daling van 22,0 % in 2023 tot 21,4 % in 2024. De werkloosheid bedroeg 18,3 % onder mannen en 33,3 % onder vrouwen. De jeugdwerkloosheid blijft een grote uitdaging en houdt aan onder jongvolwassenen, aangezien het werkloosheidspercentage in de leeftijdscategorieën 15-19 jaar en 20-24 jaar respectievelijk 54,7 % en 46,4 % bedroeg. Met slechts 34,3 % blijft de arbeidsparticipatie een belangrijke uitdaging; deze is laag onder mannen (53,6 %) en zeer laag onder vrouwen (14,8 %), tegenover respectievelijk 72 % en 18 % in de regio Midden-Oosten en Noord-Afrika.

De inflatiedruk wordt beheerst, in overeenstemming met recente beslissingen inzake monetair beleid. De inflatie daalde in 2024 tot gemiddeld 1,6 % op jaarbasis (tegenover 2,1 % in 2023), maar nam begin 2025 toe (2,2 % in januari-februari 2025, op jaarbasis), in overeenstemming met de monetaire versoepeling van de centrale bank. De inflatie werd de laatste tijd vooral veroorzaakt door de huren en de prijzen van vlees en pluimvee, tabak en sigaretten. Met name de prijzen van kleding, zuivelproducten en oliën daalden, waarbij de laatste twee categorieën in voorgaande jaren juist hadden bijgedragen tot de stijging van de inflatie. Sinds september 2024 heeft de Centrale Bank van Jordanië (CBJ) haar rentevoet in drie stappen met 100 basispunten verlaagd tot 6,5 %, waarmee er een einde kwam aan de fase van monetaire verkrapping die 2,5 jaar eerder was ingezet. Tussen maart 2022 en juli 2023 was de basisrente in tien stappen verhoogd van 2,5 % tot 7,5 %. De besluiten van de centrale bank van Jordanië waren noodzakelijk gezien de koppeling van de Jordaanse Dinar aan de USD, om in overeenstemming te zijn met de monetaire verkrapping/versoepeling van de Amerikaanse Federal Reserve en om druk op kapitaalstromen te vermijden, en bij te dragen tot de matiging van de inflatoire druk.

Het bankwezen blijft liquide en goed gekapitaliseerd. De kapitaalratio bedroeg 18 % in 2024 (tegenover 17,9 % in 2023), ruim boven de vereiste 12 %. Het percentage niet-renderende leningen is licht gestegen van 5,1 % in 2023 tot 5,6 % in 2024, terwijl het dekkingspercentage voor niet-renderende leningen in 2024 74,8 % bedroeg. De winstgevendheid van de banken bleef stabiel, bij een geraamd rendement op activa van 1,2 %.

De overheidsfinanciën vertonen zwakke plekken, hoewel de algehele beoordeling van de houdbaarheid van de overheidsschuld door het IMF positief is. Het overheidstekort bedroeg 5,6 % van het bbp in 2024, wat hoger is dan in het voorgaande jaar (5,1 % van het bbp in 2023). Het primaire tekort (exclusief rentebetalingen op de overheidsschuld) bedroeg 0,1 % van het bbp (tegenover 0,4 % van het bbp in 2023). Lopende uitgaven waren goed voor 89,9 % van de overheidsuitgaven. Naast rentebetalingen (20 % van de lopende uitgaven) waren de belangrijkste uitgavencomponenten militaire uitgaven (29,6 %), ambtenarensalarissen (19,3 %) en pensioenen (16,3 %). De overheidsschuld bedroeg in 2024 90,4 % van het bbp (exclusief de schuld van het Social Security Investment Fund — SSIF), iets hoger dan de 89,2 % van het bbp in 2023. Met inbegrip van de SSIF-schuld bedroeg de overheidsschuld in 2024 116,8 % van het bbp, tegenover 113,8 % in 2023. De overheidsschuld van Jordanië wordt door het IMF met grote waarschijnlijkheid als houdbaar beoordeeld (artikel IV van juni 2025). Hoewel Jordanië door de hoge overheidsschuld kwetsbaar is voor verkrapping van de financiële voorwaarden, vormt het grote aandeel van de schuld dat tegen gunstige voorwaarden is afgesloten, een belangrijke buffer. Bovendien beschikt Jordanië over aanzienlijke buffers: de deviezenreserves komen overeen met 7,7 maanden invoer, en de activa van het Social Security Investment Fund bedroegen 40 % van het bbp. Het IMF acht het risico van een schuldencrisis matig.

De externe situatie van Jordanië blijft kwetsbaar, maar de deviezenreserves zijn toereikend. Het tekort op de lopende rekening (inclusief subsidies) steeg van 3,6 % van het bbp in 2023 tot 5,9 % in 2024 doordat het overschot op de handel in diensten afnam terwijl het tekort op de goederenhandel en aan primair inkomen toenamen. De belangrijkste binnenlandse exportproducten waren chemicaliën en mineralen (goed voor 30 % van de goederenuitvoer), voornamelijk bestemd voor India en Arabische landen, alsook kleding (20 %), grotendeels bestemd voor de VS. De grootste categorieën ingevoerde goederen waren transportmiddelen en reserveonderdelen (goed voor 10 % van de goedereninvoer), voornamelijk uit China, de VS en Zuid-Korea; aardolieproducten (6 %) voornamelijk uit Saudi-Arabië en India; en textiel (5 %) uit Azië. Het tekort op de lopende rekening werd verder verzacht door sterke secundaire inkomensstromen: de geldovermakingen bedroegen 6,8 % van het bbp in 2024, terwijl de programmafinanciering (Wereldbank, IMF en andere bilaterale/multilaterale steun) 4,2 % van het bbp bedroeg. De buitenlandse directe investeringen daalden in 2024 tot 3,3 % van het bbp. De bruto deviezenreserves van de CBJ bleven sterk en lagen boven 100 % van de IMF-maatstaf voor toereikende reserves.

De vooruitzichten voor de komende jaren zijn onzeker. Kijkend naar de toekomst verwachtte het IMF in juni 2025 een bescheiden groei voor 2025 en de daaropvolgende jaren, maar die prognose dateert van vóór het conflict tussen Israël en Iran. Door de regionale oorlogen dreigen de vooruitzichten te verslechteren, met name als gevolg van de toegenomen onzekerheid in de regio en de mogelijke toekomstige gevolgen voor de belangrijke toeristische sector, die verder zijn aangewakkerd door het recente conflict tussen Israël en Iran. De externe en de begrotingstekorten zullen naar verwachting hoog blijven als gevolg van de onderliggende structurele uitdagingen om de begrotingsontvangsten en het handelstekort duurzaam te verbeteren. Gezien de aanzienlijke overheidsschuld moet de budgettaire consolidatie worden voortgezet, naast de lopende inspanningen voor de modernisering van de economie, om het ondernemingsklimaat te verbeteren en de groei van de particuliere sector te bevorderen, onder meer door buitenlandse directe investeringen aan te trekken.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

De voorgestelde MFB zou de middelen ondersteunen die aan Jordanië zijn toegekend in het kader van de bestaande ronde die het Europees Parlement en de Raad op 14 april 2025 op grond van Besluit (EU) 2020/33 2 hebben goedgekeurd, waarbij zij het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië 500 miljoen EUR aan macrofinanciële bijstand toekenden in de vorm van in de periode 2025-2027 uit te betalen leningen.

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

De EU en Jordanië hebben een hechte en langdurige samenwerking ontwikkeld die wordt geschraagd door de associatieovereenkomst die sinds 2002 van kracht is en in 2010 is opgewaardeerd tot een partnerschap met een geavanceerde status 3 . Deze samenwerking is verder versterkt door de vaststelling van de partnerschapsprioriteiten EU-Jordanië in juni 2022, waarmee het strategisch samenwerkingskader tot 2027 werd vastgesteld. De prioriteiten weerspiegelen gedeelde waarden en een verbintenis tot hervormingen op het gebied van goed bestuur en eerbiediging van de mensenrechten, de bevordering van duurzame economische ontwikkeling en de versterking van de samenwerking met het oog op regionale stabiliteit en veiligheid.

Jordanië onderhoudt ook solide economische betrekkingen met de Europese Unie, die een van zijn belangrijkste handels- en investeringspartners is. Hun handelsbetrekkingen zijn verankerd in de associatieovereenkomst tussen de EU en Jordanië, die preferentiële toegang tot de EU-markten faciliteert. Jordanië profiteert sinds 2016 ook van het EU-initiatief voor vereenvoudigde oorsprongsregels, dat tot doel heeft de uitvoer en de industriële ontwikkeling te stimuleren. In overeenstemming met de evaluatie van het handelsbeleid van de EU van 2021 werken de EU en Jordanië aan het verdiepen van de handels- en investeringsbetrekkingen, onder meer door zich in te zetten voor een beter ondernemingsklimaat, sectorspecifieke harmonisatie van de regelgeving te bevorderen en het potentieel van de associatieovereenkomst ten volle te benutten.

Deze samenwerking werd voorts naar een hoger plan getild door de lancering van het in januari 2025 goedgekeurde strategisch en breed partnerschap tussen de EU en Jordanië. Het partnerschap beschrijft belangrijke gebieden voor nauwere samenwerking, waaronder politieke betrekkingen en regionale samenwerking, veiligheid en defensie, economische veerkracht, handel en investeringen, de ontwikkeling van menselijk kapitaal, migratie en de bescherming en ondersteuning van vluchtelingen. Deze pijlers sluiten nauw aan bij de Jordaanse visie op de modernisering van de economie (2022-2033) en zijn bedoeld ter ondersteuning van de veerkracht van het land op lange termijn, inclusieve groei en het vermogen om te reageren op regionale en mondiale uitdagingen.

De voorgestelde MFB-operatie sluit aan bij de bredere EU-doelstellingen in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid (ENB). Hij ondersteunt mee de doelstellingen van de Europese Unie van economische stabiliteit en ontwikkeling in Jordanië en, meer in het algemeen, de veerkracht van de zuidelijke Europese nabuurschap. De macrofinanciële bijstand van de EU zou een aanvulling vormen op de subsidies die worden gemobiliseerd in het kader van het NDICI en andere EU-programma’s en -instrumenten, en met name op de voorwaarden in het kader van de pakketten begrotingssteun die de EU uitvoert in het kader van het huidige meerjarig financieel kader 2021-2027. Door de Jordaanse autoriteiten te blijven steunen bij de totstandbrenging van een passend kader om het macro-economische beleid te hervormen en structurele hervormingen door te voeren, zou de macrofinanciële bijstand van de EU de meerwaarde en de doelmatigheid van alle financiële steunmaatregelen van de EU, ook via andere instrumenten, ten goede komen.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag

De rechtsgrondslag van dit voorstel is artikel 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (“VWEU”).

•Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)

Het subsidiariteitsbeginsel is geëerbiedigd aangezien de doelstelling de macro-economische stabiliteit op korte termijn in Jordanië te behouden, onvoldoende kan worden verwezenlijkt door de lidstaten alleen en derhalve beter door de Europese Unie kan worden verwezenlijkt. De belangrijkste redenen zijn de budgettaire beperkingen op nationaal niveau en de behoefte aan krachtige donorcoördinatie om de omvang en de doeltreffendheid van de bijstand zo groot mogelijk te maken.

•Evenredigheid

Het voorstel is in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel: het blijft beperkt tot hetgeen minimaal vereist is om de doelstellingen van macro-economische stabiliteit op korte termijn te verwezenlijken en gaat niet verder dan wat voor dat doel nodig is.

Zoals de Commissie op basis van de ramingen van het IMF in het kader van de regeling inzake de uitgebreide financieringsfaciliteit heeft berekend, komt het bedrag van de voorgestelde nieuwe macrofinanciële bijstand neer op 14,6 % van het geraamde resterende financieringstekort voor de periode 2025-2027. Dit strookt met de standaardpraktijken inzake lastenverdeling voor MFB-operaties (voor een land met een associatieovereenkomst is de bovengrens 60 % volgens de conclusies van de Raad Ecofin van 8 oktober 2002), rekening houdend met de bijstand die door andere bilaterale en multilaterale donoren aan Jordanië is toegezegd. Wanneer wordt gekeken naar de totale EU-steun aan Jordanië via verschillende instrumenten (waaronder de voorgestelde MFB-ronde, MFB-ronde IV, EU-begrotingssteun en EIB-leningen, met uitzondering van bilaterale steun van de lidstaten), zou de totale EU-steun ongeveer 35,4 % van het geraamde resterende externe financieringstekort dekken. De totale bijdrage van de EU, met inbegrip van begrotingssteun en EIB-leningen aan Jordanië, zal naar verwachting hoger zijn dan in het verleden.

•Keuze van instrument

Projectfinanciering of technische bijstand zou niet geschikt of afdoende zijn voor de verwezenlijking van de macro-economische doelstellingen. De belangrijkste meerwaarde van macrofinanciële bijstand in vergelijking met andere EU-instrumenten is dat deze bijstand externe financiële druk verlicht en de totstandkoming van een stabiel macro-economisch kader faciliteert, onder meer door een houdbare betalingsbalans en begrotingssituatie en een passend kader voor structurele hervormingen te bevorderen. Door aan de totstandbrenging van een passend algemeen beleidskader bij te dragen, kan macrofinanciële bijstand de doeltreffendheid vergroten van de acties die in Jordanië in het kader van andere instrumenten van de EU met een nauwere focus worden gefinancierd.

3.EVALUATIE, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING

•Ex-postevaluatie van bestaande wetgeving en controle van de resultaatgerichtheid ervan

Het MFB-voorstel van de Commissie bouwt voort op de lessen die zijn getrokken uit de ex-postevaluatie van eerdere rondes in het kader van het EU-nabuurschapsbeleid, waaronder de ex-postevaluatie van de ronde MFB II die in 2016-2019 aan Jordanië werd verleend krachtens Besluit (EU) 2016/2371 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2016 4 , alsook de meest recente ex-postevaluatie van het MFB-pakket dat in het kader van COVID-19 aan Jordanië werd toegekend (MFB III) 5 .

In de ex-postevaluatie voor de tranche 2016-2019 6 werd geconcludeerd dat het MFB II-programma zijn doelstellingen over het algemeen had verwezenlijkt. Qua opzet was het relevant voor de economische uitdagingen van Jordanië, terwijl het substantieel bijdroeg aan de doeltreffende stabilisatie van de externe positie en de financiële en begrotingssituatie van Jordanië. Het programma had aanzienlijke meerwaarde voor de EU, omdat het de macro-economische stabiliteit ondersteunde in een land van de nabuurschap en de gevolgen van de Syrische vluchtelingencrisis verzachtte. Het was opgezet en uitgevoerd op een wijze die coherent was met andere beleidsmaatregelen en instrumenten van de EU.

•Raadpleging van belanghebbenden

De macrofinanciële bijstand wordt toegekend als een integrerend onderdeel van de internationale steun, onder meer van het IMF, voor de economische stabilisatie van Jordanië. Bij de voorbereiding van dit MFB-voorstel heeft de Commissie overleg gepleegd met het IMF, dat reeds een omvangrijk financieringsprogramma heeft opgezet. De Commissie heeft het Plaatsvervangend Economisch en Financieel Comité op 2 juli 2025 geraadpleegd, dat zijn goedkeuring aan het ontwerpvoorstel heeft gehecht. De Commissie heeft ook regelmatig contact gehad met de Jordaanse autoriteiten.

•Bijeenbrengen en gebruik van expertise

Overeenkomstig de vereisten van Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 7 (het “Financieel Reglement”) hebben de diensten van de Commissie de financiële en administratieve procedures van Jordanië voorafgaand aan de uitvoering van MFB IV aan een operationele beoordeling onderworpen. Het doel daarvan was ervoor te zorgen dat de procedures van het land voor het beheer van programmabijstand, met inbegrip van MFB, voldoende garanties bieden voor deugdelijk financieel beheer. Het eindverslag van de operationele beoordeling, opgesteld door een adviesbureau, is in oktober 2024 ontvangen. In het verslag werd gewezen op duidelijke vooruitgang op het gebied van de systemen voor het beheer van de overheidsfinanciën en andere financiële procedures sinds 2020, toen de laatste exercitie werd uitgevoerd. In het verslag werd geconcludeerd dat de financiële procedures van Jordanië geschikt zijn voor een MFB-operatie. Aangezien de operationele beoordeling minder dan een jaar geleden is uitgevoerd en de bevindingen ervan nog steeds geldig zijn, is de Commissie van mening dat een nieuwe beoordeling niet nodig is voor de voorgestelde ronde MFB V.

•Effectbeoordeling

De MFB van de Unie is een uitzonderlijk noodinstrument dat gericht is op het aanpakken van ernstige betalingsbalansproblemen in derde landen. Dit voorstel voor macrofinanciële bijstand is dus vrijgesteld van het vereiste dat een effectbeoordeling moet worden verricht overeenkomstig de richtsnoeren inzake betere regelgeving van de Commissie (SWD(2015) 111 final), omdat het politiek noodzakelijk is dat in een urgente situatie snel wordt gereageerd.

Meer in het algemeen bouwen de voorstellen inzake macrofinanciële bijstand van de Commissie voort op lessen die zijn getrokken uit ex-postevaluaties van eerdere operaties in de buurlanden van de EU. De nieuwe macrofinanciële bijstand en het bijbehorende economische aanpassings- en hervormingsprogramma zullen bijdragen aan verlichting van de financieringsbehoeften van Jordanië op korte termijn, de beleidsmaatregelen ondersteunen die erop gericht zijn de betalingsbalans op de middellange termijn en fiscale duurzaamheid te versterken en de duurzame groei te verhogen, en vormen dus een aanvulling op het vastgestelde programma van het College van Bewindvoerders van het IMF. Die beleidsvoorwaarden moeten enkele van de fundamentele tekortkomingen aanpakken die in de loop der jaren uit de Jordaanse economie en het stelsel voor economische governance naar voren zijn gekomen. Mogelijke gebieden van conditionaliteit zouden in beginsel hervormingen kunnen omvatten ter versterking van de economische governance, met inbegrip van het beheer van de overheidsfinanciën en de belastingdienst, sociaal en arbeidsmarktbeleid, het ondernemingsklimaat en energie/groene transitie.

•Grondrechten

Landen die onder het Europees nabuurschapsbeleid vallen, komen voor macrofinanciële bijstand in aanmerking. Een randvoorwaarde voor de toekenning van macrofinanciële bijstand is dat het relevante land doeltreffende democratische mechanismen – waaronder een parlementair stelsel met meerdere partijen en de rechtsstaat – eerbiedigt en de naleving van de mensenrechten garandeert.

Jordanië heeft zijn politieke hervormingen ter versterking van de parlementaire democratie en de rechtsstaat voortgezet. In 2021 startte Jordanië een politiek moderniseringsproces dat erop gericht was de politieke participatie van vrouwen en jongeren te bevorderen, tribale trouw te ondervangen en de vorming van nationale programmagebaseerde politieke partijen aan te moedigen, ingevoerd via wijzigingen in de kieswetten en wetten inzake politieke partijen. In 2023 wijzigde de regering de arbeidswet in overeenstemming met de internationale mensenrechtennormen. Ondanks de zeer moeilijke omstandigheden blijft Jordanië zich inzetten voor hervormingen met het oog op een doeltreffender democratisch politiek systeem dat stoelt op de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten. In dit verband wordt ervan uitgegaan dat aan de politieke voorwaarden voor toekenning van macrofinanciële bijstand is voldaan.

4.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

De voorgestelde MFB-operatie van maximaal 500 miljoen EUR aan leningen voor Jordanië zal over een periode van 2,5 jaar in drie tranches worden uitbetaald. De lening zal in het kader van de garantie voor extern optreden worden verstrekt met een voorzieningspercentage van 9 %, dat in het kader van NDICI – Europa in de wereld zal worden geprogrammeerd, voor een totaalbedrag van 45 miljoen EUR (begrotingsonderdeel 14 02 01 70 “NDICI – Europa in de wereld – Voorziening van het gemeenschappelijk voorzieningsfonds”). De leningen worden verstrekt in de vorm van aflossingsleningen met een aflossingsvrije periode en daaropvolgende aflossingen van kapitaal in gelijke tranches over een lange periode. Een dergelijke leningstructuur zal gunstig zijn voor zowel de begunstigde, doordat aflossingen worden vergemakkelijkt, als de EU-begroting, doordat voorwaardelijke verplichtingen over een lange periode worden gespreid.

5.OVERIGE ELEMENTEN

•Uitvoeringsplanning en regelingen betreffende controle, evaluatie en rapportage

De Europese Unie stelt Jordanië macrofinanciële bijstand beschikbaar van ten hoogste 500 miljoen EUR in de vorm van leningen, hetgeen zal bijdragen aan de dekking van de resterende externe financieringsbehoeften van Jordanië tijdens de periode dat de macrofinanciële bijstand beschikbaar is gesteld. De bijstand is gepland om in drie tranches te worden uitbetaald, op voorwaarde dat de aan elke tranche verbonden beleidsmaatregelen tijdig volledig zijn uitgevoerd. De bijstand zal door de Commissie worden beheerd. Daarbij zijn met het Financieel Reglement strokende specifieke bepalingen ter preventie van fraude en andere onregelmatigheden van toepassing.

Uitbetalingen in het kader van de voorgestelde MFB-operatie zullen afhankelijk worden gesteld van succesvolle programma-evaluaties in het kader van het IMF-programma. Daarnaast zullen de Commissie en de Jordaanse autoriteiten overeenstemming bereiken over een specifieke reeks structurele hervormingsmaatregelen, die in een memorandum van overeenstemming moeten worden opgenomen. Deze hervormingsmaatregelen zouden de hervormingsagenda van de autoriteiten moeten ondersteunen en een aanvulling vormen op de programma's die met het IMF, de Wereldbank en andere donoren zijn overeengekomen, en op de beleidsprogramma's die met de begrotingssteunmaatregelen van de EU gepaard gaan. Zij moeten in overeenstemming zijn met de belangrijkste economische hervormingsprioriteiten die de EU en Jordanië zijn overeengekomen in de associatieovereenkomst, de partnerschapsprioriteiten en het bijgevoegde pact, het strategisch en breed partnerschap en de moderniseringsvisie en andere nationale strategieën van Jordanië.

2025/0251 (COD)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 212, lid 2,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure 8 ,

Overwegende hetgeen volgt:

1)De betrekkingen tussen de Europese Unie (“de Unie”) en het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië (“Jordanië”) ontwikkelen zich in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid. De Unie en Jordanië hebben op 24 november 1997 een associatieovereenkomst ondertekend, die op 1 mei 2002 in werking is getreden 9 . Op grond van de associatieovereenkomst hebben de Unie en Jordanië geleidelijk een vrijhandelszone tot stand gebracht gedurende een overgangsperiode van twaalf jaar. Bovendien is een overeenkomst inzake verdere liberalisering van landbouwproducten in 2007 in werking getreden. In 2010 is overeenstemming bereikt over een “geavanceerde status”-partnerschap tussen de Unie en Jordanië, dat ertoe strekt de samenwerkingsterreinen uit te breiden. Een protocol betreffende mechanismen voor de beslechting van geschillen voor de handel tussen de Unie en Jordanië, geparafeerd in december 2009, is op 1 juli 2011 in werking getreden. De bilaterale politieke dialoog en economische samenwerking zijn verder ontwikkeld in het kader van de associatieovereenkomst en de partnerschapsprioriteiten EU-Jordanië voor de periode 2022-2027 en het strategisch en breed partnerschap dat in januari 2025 werd ondertekend.

2)In 2011 heeft Jordanië een aanvang gemaakt met een reeks politieke hervormingen ter versterking van de parlementaire democratie en de rechtsstaat. Het land heeft een grondwettelijk hof en een onafhankelijke verkiezingscommissie opgericht, en het Jordaanse parlement heeft een aantal belangrijke wetten, waaronder de kieswet en de wet op de politieke partijen, alsook wetten inzake decentralisatie en gemeenten, aangenomen. Verbeteringen van de wetgeving op het gebied van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en vrouwenrechten zijn aangenomen.

3)De Jordaanse economie is zwaar getroffen door de langdurige regionale instabiliteit, met name het conflict in Syrië en het conflict in Israël en Gaza, in combinatie met verstoringen van de veiligheid in de Rode Zee. Deze instabiliteit heeft de onzekerheid verder vergroot, het vertrouwen van investeerders ondermijnd, de handelsroutes verstoord en het toerisme verzwakt. Deze uitdagingen komen bovenop de aanhoudende economische en sociale gevolgen van de wereldwijde prijsschokken door de COVID-19-pandemie en na de Russische invasie in Oekraïne en de hogere financieringskosten in verband met krappere mondiale financieringsvoorwaarden. Meer recentelijk vormt de toegenomen onzekerheid over de mondiale situatie ook een extra uitdaging. Hoewel Jordanië een hernieuwde economische krimp heeft voorkomen, deels dankzij het voeren van gezond macro-economisch beleid en hervormingen, blijft het herstel traag. De werkloosheid blijft aanhoudend hoog, met name onder jongeren en vrouwen, en de fiscale en externe financieringsdruk blijft wegen op de economie.

4)Als gevolg van het conflict in Israël en Gaza en het opgelaaide geweld in de regio, met name de hoog opgelopen spanningen tussen Israël en Iran medio juni 2025, zijn in Jordanië vluchten opgeschort en zal het broze economisch herstel van het land verder worden bemoeilijkt, het vertrouwen van investeerders en toeristen afnemen en zullen de vooruitzichten steeds onzekerder worden. Er zijn weinig sociale spanningen in Jordanië, maar die zouden kunnen toenemen bij verdere escalatie van de aanhoudende conflicten. Bovendien dreigt de klimaatverandering de reeds nijpende waterschaarste in Jordanië te verergeren, wat de groei zou kunnen schaden en de overheidsfinanciën verder onder druk kan zetten.

5) In januari 2024 bereikten de Jordaanse autoriteiten en het IMF overeenstemming over een economisch aanpassingsprogramma, ondersteund door een vierjarige uitgebreide financieringsfaciliteit ten belope van 1,2 miljard USD, die momenteel wordt uitgevoerd. In juli 2025 presteerde Jordanië sterk in het kader van de uitgebreide financieringsfaciliteit en het land voldeed bij de eerste drie programma-evaluaties (in juli en december 2024 en april 2025) aan alle kwantitatieve prestatiecriteria en structurele benchmarks, waardoor in totaal 391 miljoen USD van de goedgekeurde 1,2 miljard USD werd uitbetaald.

6)In april 2025 heeft de Unie in antwoord op een verzoek van Jordanië van oktober 2023 een vierde programma voor macrofinanciële bijstand (MFB IV) 10 ten bedrage van 500 miljoen EUR in de vorm van leningen goedgekeurd. De uitbetalingen zijn gepland voor de periode 2025-2027, voor zover is voldaan aan de voorwaarden van het memorandum van overeenstemming, die betrekking hebben op maatregelen op het gebied van beheer van de overheidsfinanciën, governance en corruptiebestrijding, sociaal en arbeidsmarktbeleid, energie en ondernemingsklimaat. Het MFK IV volgt op een reeks van drie eerdere MFK-programma’s (MFK I: 180 miljoen EUR; MFK II: 200 miljoen EUR; MFK III: 500 miljoen EUR + nog eens 200 miljoen EUR in reactie op COVID-19) en heeft tussen 2014 en 2023 in totaal 1,08 miljard EUR aan leningen verstrekt.

7)Sinds het begin van de Syrische crisis in 2011 heeft de Unie Jordanië ongeveer 3,5 miljard EUR beschikbaar gesteld in het kader van verschillende instrumenten (waaronder 1,08 miljard EUR in het kader van de drie MFB-operaties) om het land te helpen de economische stabiliteit te vrijwaren, de politieke en economische hervorming door te zetten en te voorzien in de leniging van zijn noden op humanitair, ontwikkelings- en veiligheidsgebied. Daarnaast heeft de Europese Investeringsbank sinds 2011 ongeveer 2,4 miljard EUR aan projectleningen aan Jordanië toegewezen.

8)Voor de periode 2021-2024 bedraagt de bilaterale indicatieve toewijzing (subsidies) van de Unie in het kader van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld (NDICI — Europa in de wereld) aan Jordanië 360 miljoen EUR, aangevuld met Uniesteun om Jordanië te helpen de gevolgen van de Syrische crisis op te vangen (214 miljoen EUR van 2021 tot en met 2023) en met andere regionale en thematische programma’s. In de periode 2014-2020 heeft de EU Jordanië steun verleend, voornamelijk via het Europees nabuurschapsinstrument met 765 miljoen EUR. In dezelfde periode heeft Jordanië ook 126 miljoen EUR extra ontvangen via het investeringsplatform voor het nabuurschap, dat ongeveer 580 miljoen EUR aan investeringen heeft aangetrokken. In 2021 lanceerde de EU in het kader van het economisch en investeringsplan meer dan twintig vlaggenschipprojecten in Jordanië, waarvoor ongeveer 461 miljoen EUR werd vastgelegd (in de vorm van subsidies, blendingverrichtingen en garanties) en waarmee in totaal ongeveer 4,76 miljard EUR aan investeringen werd gemobiliseerd.

9)In januari 2025 heeft Jordanië, gelet op de nog altijd moeilijke economische situatie en vooruitzichten, de Unie om aanvullende macrofinanciële bijstand verzocht.

10)Omdat Jordanië onder het Europees nabuurschapsbeleid valt, moet het worden beschouwd als een land dat voor macrofinanciële bijstand van de Unie in aanmerking komt.

11)De macrofinanciële bijstand van de Unie moet een uitzonderlijk financieringsinstrument zijn van ongebonden en niet-toegewezen betalingsbalanssteun, gericht op het lenigen van de onmiddellijke externe financieringsbehoeften van de begunstigde, en moet dienen ter ondersteuning van de uitvoering van een beleidsprogramma met krachtige directe aanpassingsmaatregelen en maatregelen voor structurele hervorming die gericht zijn op het verbeteren van de betalingsbalanspositie op korte termijn.

12)Aangezien er nog steeds sprake is van een resterend extern financieringstekort op de betalingsbalans van Jordanië dat de door het IMF en andere multilaterale instellingen verstrekte middelen te boven gaat, wordt de toekenning van aanvullende macrofinanciële bijstand door de Unie aan Jordanië, onder de huidige uitzonderlijke omstandigheden, beschouwd als een passende reactie op het verzoek van Jordanië aan de Unie om zijn economische stabilisatie te ondersteunen, in samenhang met het IMF-programma. De verruimde macrofinanciële bijstand van de Unie zou de economische stabilisatie en de agenda voor structurele hervorming van Jordanië ondersteunen en een aanvulling vormen op de middelen die in het kader van de financiële overeenkomst met het IMF beschikbaar worden gesteld.

13)De macrofinanciële bijstand van de Unie moet gericht zijn op het helpen herstellen van een houdbare externe financieringspositie voor Jordanië en aldus de economische en sociale ontwikkeling van het land ondersteunen.

14)Verwacht wordt dat de macrofinanciële bijstand van de Unie hand in hand zal gaan met het verrichten van begrotingssteunoperaties in het kader van NDICI — Europa in de wereld dat is ingesteld bij Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad 11 .

15)Het bedrag van de macrofinanciële bijstand van de Unie is gebaseerd op een volledige kwantitatieve beoordeling van de resterende externe financieringsbehoeften van Jordanië, en bij de bepaling ervan is rekening gehouden met het vermogen van het land zichzelf te financieren met eigen middelen, in het bijzonder de internationale reserves die het ter beschikking heeft. De macrofinanciële bijstand van de Unie moet een aanvulling vormen op de programma’s van het IMF en de Wereldbank en de door hen verstrekte middelen. Bij de vaststelling van het bijstandsbedrag wordt ook rekening gehouden met verwachte financiële bijdragen van bilaterale en multilaterale donoren, met het gegeven dat de lasten billijk tussen de Unie en andere donoren moeten worden verdeeld, met de reeds bestaande inzet van andere externe financieringsinstrumenten van de Unie in Jordanië, en met de meerwaarde van de totale inbreng van de Unie.

16)De Commissie moet ervoor zorgen dat de macrofinanciële bijstand van de Unie juridisch en materieel verenigbaar is met de voornaamste beginselen en doelstellingen van de verschillende onderdelen van het extern optreden en het relevante beleid van de Unie op andere terreinen, alsook met de in het kader daarvan genomen maatregelen.

17)De macrofinanciële bijstand van de Unie moet haar externe beleid ten aanzien van Jordanië ondersteunen. De diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) moeten gedurende de hele macrofinanciële-bijstandsoperatie nauw samenwerken om het externe beleid van de Unie te coördineren en de samenhang ervan te waarborgen.

18)De macrofinanciële bijstand van de Unie moet ondersteuning bieden voor de inspanningen van Jordanië om met de Unie gedeelde waarden, zoals de democratie, de rechtsstaat, goed bestuur, eerbiediging van de mensenrechten, duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding, na te leven, en om het beginsel van open, op regels gebaseerde en eerlijke handel toe te passen.

19)Eerbiediging door Jordanië van doeltreffende democratische mechanismen, waaronder een parlementair stelsel met meerdere partijen en de rechtsstaat, alsook de mensenrechten moet een randvoorwaarde zijn voor de toekenning van de macrofinanciële bijstand van de Unie. Bovendien moeten de specifieke doelstellingen van de macrofinanciële bijstand van de Unie de efficiëntie, de transparantie en de verantwoording inzake de beheersystemen voor de overheidsfinanciën in Jordanië bevorderen en bijdragen aan structurele hervormingen die gericht zijn op de bevordering van duurzame en inclusieve groei, het scheppen van werkgelegenheid en begrotingsconsolidatie. De Commissie en de EDEO moeten regelmatig controleren of aan de randvoorwaarde is voldaan en of die doelstellingen worden verwezenlijkt.

20)Met het oog op een doeltreffende bescherming van de financiële belangen van de Unie in het kader van de macrofinanciële bijstand van de Unie, moet Jordanië passende maatregelen nemen voor de preventie en de bestrijding van fraude, corruptie en andere onregelmatigheden met betrekking tot deze bijstand. Daarnaast moet een tussen de Commissie en de Jordaanse autoriteiten te sluiten leningsovereenkomst bepalingen bevatten waarbij het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) wordt gemachtigd om overeenkomstig de bepalingen en procedures van Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad 12 en Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/966 van de Raad 13 onderzoeken, met inbegrip van controles ter plaatse en inspecties, uit te voeren, de Commissie en de Rekenkamer worden gemachtigd audits uit te voeren en het Europees Openbaar Ministerie wordt gemachtigd zijn bevoegdheden uit te oefenen met betrekking tot de verlening van macrofinanciële bijstand van de Unie tijdens en na de beschikbaarheidsperiode.

21)De uitkering van de macrofinanciële bijstand van de Unie laat de bevoegdheden van het Europees Parlement en de Raad (als begrotingsautoriteit) onverlet.

22)De bedragen van de voorziening voor de macrofinanciële bijstand van de Unie moeten stroken met de in het meerjarig financieel kader vastgestelde begrotingskredieten. 

23)De macrofinanciële bijstand van de Unie moet door de Commissie worden beheerd. Om ervoor te zorgen dat het Europees Parlement en de Raad de uitvoering van dit besluit kunnen volgen, moet de Commissie hen regelmatig inlichten over ontwikkelingen met betrekking tot de bijstand en hun de relevante documenten daarover verstrekken.

24)Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van dit besluit te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend. Deze bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad 14 .

25)De macrofinanciële bijstand van de Unie moet onderworpen zijn aan economische beleidsvoorwaarden, die in een memorandum van overeenstemming moeten worden vastgelegd. Ter wille van de efficiëntie en om eenvormige uitvoeringsvoorwaarden te waarborgen, moet de Commissie worden gemachtigd om met de Jordaanse autoriteiten onderhandelingen over die voorwaarden te voeren onder toezicht van het comité van vertegenwoordigers van de lidstaten, overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad. Gezien de mogelijk aanzienlijke impact van bijstand, is het passend dat de in Verordening (EU) nr. 182/2011 gespecificeerde onderzoeksprocedure wordt gebruikt. Gezien het bedrag van de macrofinanciële bijstand van de Unie aan Jordanië moet de onderzoeksprocedure worden toegepast op de vaststelling van het memorandum van overeenstemming, of voor het verlagen, opschorten of annuleren van de bijstand,

HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

1.De Unie stelt voor een maximumbedrag van 500 miljoen EUR macrofinanciële bijstand ter beschikking van Jordanië (de “macrofinanciële bijstand van de Unie”), teneinde de economische stabilisatie van Jordanië en een substantiële hervormingsagenda te ondersteunen. De bijstand draagt bij aan het lenigen van de betalingsbalansbehoeften van Jordanië die in het IMF-programma zijn vastgesteld.

2.Het volledige bedrag van de macrofinanciële bijstand van de Unie wordt in de vorm van leningen aan Jordanië verstrekt.

3.De Commissie is bevoegd om namens de Unie de nodige financiële middelen te lenen op de kapitaalmarkten of van financiële instellingen teneinde de middelen vervolgens aan Jordanië door te lenen.

4.De uitkering van de macrofinanciële bijstand van de Unie wordt door de Commissie beheerd op een wijze die strookt met de overeenkomsten of afspraken tussen het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en Jordanië en met de hoofdbeginselen en -doelstellingen van de economische hervormingen die in de associatieovereenkomst tussen de EU en Jordanië zijn uiteengezet.

5.De Commissie licht het Europees Parlement en de Raad regelmatig in over de ontwikkelingen met betrekking tot de macrofinanciële bijstand van de Unie, onder meer de uitbetalingen daarvan, en verstrekt die instellingen tijdig de relevante documenten.

6.De macrofinanciële bijstand van de Unie wordt beschikbaar gesteld voor een periode van tweeënhalf jaar, die ingaat op de eerste dag na de inwerkingtreding van het in artikel 3, lid 1, bedoelde memorandum van overeenstemming.

7.Indien de financieringsbehoeften van Jordanië tijdens de periode van uitbetaling van de macrofinanciële bijstand van de Unie aanzienlijk verminderen ten opzichte van de oorspronkelijke prognoses, stelt de Commissie uitvoeringshandelingen vast om het bedrag van de bijstand te verminderen of de bijstand te schorsen of te annuleren. Die uitvoeringshandelingen worden overeenkomstig de in artikel 7, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld.

Artikel 2

1.Eerbiediging door Jordanië van doeltreffende democratische mechanismen, waaronder een parlementair stelsel met meerdere partijen en de rechtsstaat, alsook de mensenrechten is een randvoorwaarde voor de toekenning van de macrofinanciële bijstand van de Unie.

2.De diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden zien er tijdens de volledige duur van de macrofinanciële bijstand van de EU op toe dat aan die basisvoorwaarde is voldaan.

3.De leden 1 en 2 van dit artikel worden toegepast overeenkomstig Besluit 2010/427/EU van de Raad 15 .

Artikel 3

1.De Commissie bereikt, volgens de in artikel 7, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure, met de Jordaanse autoriteiten overeenstemming over voorwaarden inzake economisch beleid en financiële voorwaarden, gericht op structurele hervormingen en gezonde overheidsfinanciën, waaraan de macrofinanciële bijstand van de Unie onderworpen is en die worden vastgelegd in een memorandum van overeenstemming (“het memorandum van overeenstemming”), dat een tijdschema bevat voor het voldoen aan die voorwaarden. De in het memorandum van overeenstemming vastgelegde voorwaarden inzake economisch beleid en financiële voorwaarden stroken met de in artikel 1, lid 4, bedoelde overeenkomsten of afspraken, met inbegrip van de programma’s voor macro-economische aanpassing en structurele hervorming die door Jordanië met steun van het IMF worden uitgevoerd.

2.De in lid 1 bedoelde voorwaarden zijn er in het bijzonder op gericht de doelmatigheid, transparantie en verantwoording van de beheerssystemen voor de overheidsfinanciën in Jordanië te bevorderen, met inbegrip van de systemen voor het gebruik van de macrofinanciële bijstand van de EU. Bij het vaststellen van de beleidsmaatregelen wordt ook naar behoren rekening gehouden met vooruitgang op het gebied van het wederzijds openstellen van markten, de ontwikkeling van op regels gebaseerde en eerlijke handel, en andere prioriteiten in het kader van het externe beleid van de EU. De Commissie ziet regelmatig toe op de vooruitgang die bij het bereiken van die doelstellingen is geboekt.

3.De financiële voorwaarden van de macrofinanciële bijstand van de Unie worden in detail vastgelegd in een tussen de Commissie en de Jordaanse autoriteiten te sluiten leningsovereenkomst overeenkomstig artikel 223 van Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 van het Europees Parlement en de Raad 16 .

4.De Commissie onderzoekt op gezette tijden of de in artikel 4, lid 3, bedoelde voorwaarden vervuld blijven, onder meer of het economische beleid van Jordanië verenigbaar is met de doelstellingen van de macrofinanciële bijstand van de Unie. Hierbij werkt de Commissie nauw samen met het IMF en de Wereldbank en, indien nodig, met het Europees Parlement en de Raad.

Artikel 4

1.De Commissie stelt de macrofinanciële bijstand van de Unie onder de in lid 3 van dit artikel bedoelde voorwaarden beschikbaar in drie leningstranches. De omvang van elke tranche wordt in het in artikel 3, lid 1, bedoelde memorandum van overeenstemming vastgelegd.

2.Voor de bedragen van de macrofinanciële bijstand van de Unie worden, indien nodig, voorzieningen aangelegd overeenkomstig Verordening (EU) 2021/947.

3.De Commissie besluit tot uitbetaling van de tranches mits aan alle volgende voorwaarden is voldaan:

a)de in artikel 2, lid 1, vastgestelde noodzakelijke voorwaarde;

b)een constante bevredigende voortgang bij de uitvoering van een beleidsprogramma met krachtige aanpassingsmaatregelen en structurele hervormingsmaatregelen, ondersteund door een niet uit voorzorg getroffen kredietregeling met het IMF;

c)de bevredigende uitvoering van de in het memorandum van overeenstemming vastgelegde voorwaarden inzake economisch beleid en financiële voorwaarden.

De tweede tranche wordt in beginsel niet vroeger dan drie maanden na de uitbetaling van de eerste tranche uitbetaald. De derde tranche wordt in beginsel niet vroeger dan drie maanden na de uitkering van de tweede tranche uitgekeerd.

4.Indien de in lid 3, eerste alinea, van dit artikel bedoelde voorwaarden niet zijn vervuld, wordt de uitkering van de macrofinanciële bijstand van de Unie door de Commissie tijdelijk geschorst of geannuleerd. In die gevallen licht zij het Europees Parlement en de Raad in over de redenen voor de schorsing of intrekking.

5.De macrofinanciële bijstand van de Unie wordt aan de centrale bank van Jordanië uitbetaald. Met inachtneming van de in het memorandum van overeenstemming vast te leggen bepalingen, onder meer betreffende een bevestiging van de resterende budgettaire financieringsbehoeften, kunnen de middelen van de Unie door de centrale bank van Jordanië aan het Jordaanse ministerie van Financiën als eindbegunstigde worden overgemaakt.

Artikel 5

1.Voor de financiering van de macrofinanciële bijstand van de Unie in de vorm van leningen wordt de Commissie gemachtigd om, namens de Unie, de nodige financiële middelen op de kapitaalmarkten of bij financiële instellingen te lenen overeenkomstig artikel 223 van Verordening (EU, Euratom) 2024/2509.

2.De Commissie sluit met Jordanië een leningsovereenkomst voor het in artikel 1 bedoelde bedrag. In de leningsovereenkomst worden de beschikbaarheidsperiode en de gedetailleerde voorwaarden van de steun in het kader van de macrofinanciële bijstand in de vorm van leningen vastgesteld, onder meer met betrekking tot de internecontrolesystemen. De leningen worden verstrekt tegen voorwaarden die Jordanië in staat stellen de lening af te lossen over een lange periode, met inbegrip van een eventuele aflossingsvrije periode. De maximale looptijd van elke uitbetaling van de leningen bedraagt 35 jaar vanaf de datum van uitbetaling.

3.De Commissie licht het Europees Parlement en de Raad in over ontwikkelingen met betrekking tot de in de leden 1 en 2 bedoelde verrichtingen.

Artikel 6

1.De macrofinanciële bijstand van de Unie wordt uitgevoerd overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 17 .

2.De macrofinanciële bijstand van de Unie wordt onder direct beheer uitgevoerd.

3.Vóór de uitvoering van de macrofinanciële bijstand van de EU beoordeelt de Commissie door middel van een operationele beoordeling de deugdelijkheid van de voor de bijstand geldende financiële regelingen, administratieve procedures en interne en externe controlemechanismen van Jordanië.

Artikel 7

1.De Commissie wordt bijgestaan door een comité. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011.

2.Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing.

Artikel 8

1.De Commissie dient jaarlijks, uiterlijk op 30 juni, bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de uitvoering van dit besluit in het voorgaande jaar, met inbegrip van een evaluatie van die uitvoering. In dat verslag:

a)wordt de geboekte vooruitgang bij de uitvoering van de macrofinanciële bijstand van de Unie aan Jordanië onderzocht;

b)worden de economische situatie en vooruitzichten van Jordanië, alsook de bij de uitvoering van de in artikel 3, lid 1, bedoelde economische en financiële beleidsvoorwaarden geboekte vooruitgang beoordeeld;

c)wordt het verband gespecificeerd tussen de in het memorandum van overeenstemming vastgelegde voorwaarden inzake het economische beleid, de actuele economische en budgettaire prestaties van Jordanië en de besluiten van de Commissie tot uitkering van de tranches van de macrofinanciële bijstand van de Unie.

2.Uiterlijk twee jaar na het verstrijken van de in artikel 1, lid 6, vastgestelde beschikbaarheidsperiode dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een ex-postevaluatieverslag in met een beoordeling van de resultaten en de efficiëntie van de voltooide macrofinanciële bijstand van de Unie en van de mate waarin die tot de doelstellingen van de bijstand heeft bijgedragen.

Artikel 9

Dit besluit treedt in werking op de derde dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Gedaan te Brussel,

Voor het Europees Parlement    Voor de Raad

De voorzitter    De voorzitter



FINANCIEEL EN DIGITAAL MEMORANDUM

1.KADER VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF3

1.1.Benaming van het voorstel/initiatief3

1.2.Betrokken beleidsterrein(en)3

1.3.Doelstelling(en)3

1.3.1.Algemene doelstelling(en)3

1.3.2.Specifieke doelstelling(en)3

1.3.3.Verwacht(e) resulta(a)t(en) en gevolg(en)3

1.3.4.Prestatie-indicatoren3

1.4.Het voorstel/initiatief betreft:4

1.5.Motivering van het voorstel/initiatief4

1.5.1.Behoefte(n) waarin op korte of lange termijn moet worden voorzien, met een gedetailleerd tijdschema voor de uitrol van het initiatief4

1.5.2.Meerwaarde van het optreden van de EU (deze kan het resultaat zijn van verschillende factoren, bijvoorbeeld coördinatiewinst, rechtszekerheid, grotere doeltreffendheid of complementariteit). Voor de toepassing van dit punt wordt onder “meerwaarde van het optreden van de EU” verstaan de waarde die het optreden van de Unie oplevert boven op de waarde die door een optreden van alleen de lidstaten zou zijn gecreëerd.4

1.5.3.Nuttige ervaring die bij soortgelijke activiteiten in het verleden is opgedaan4

1.5.4.Verenigbaarheid met het meerjarig financieel kader en eventuele synergie met andere passende instrumenten5

1.5.5.Beoordeling van de verschillende beschikbare financieringsopties, waaronder mogelijkheden voor herschikking5

1.6.Duur van het voorstel/initiatief en van de financiële gevolgen ervan6

1.7.Wijze(n) van uitvoering van de begroting6

2.BEHEERSMAATREGELEN8

2.1.Regels inzake het toezicht en de verslagen8

2.2.Beheers- en controlesyste(e)m(en)8

2.2.1.Rechtvaardiging van de voorgestelde wijzen van uitvoering van de begroting, uitvoeringsmechanismen voor financiering, betalingsvoorwaarden en controlestrategie8

2.2.2.Informatie over de geïdentificeerde risico’s en het (de) systeem (systemen) voor interne controle dat is (die zijn) opgezet om die risico’s te beperken8

2.2.3.Raming en motivering van de kosteneffectiviteit van de controles (verhouding tussen de controlekosten en de waarde van de desbetreffende financiële middelen) en evaluatie van het verwachte foutenrisico (bij betaling en bij afsluiting).8

2.3.Maatregelen ter voorkoming van fraude en onregelmatigheden9

3.GERAAMDE FINANCIËLE GEVOLGEN VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF10

3.1.Rubriek(en) van het meerjarig financieel kader en betrokken begrotingsonderde(e)l(en) voor uitgaven10

3.2.Geraamde financiële gevolgen van het voorstel inzake kredieten12

3.2.1.Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de beleidskredieten12

3.2.1.1.Kredieten uit goedgekeurde begroting12

3.2.1.2.Kredieten uit externe bestemmingsontvangsten17

3.2.2.Geraamde output, gefinancierd uit beleidskredieten22

3.2.3.Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de administratieve kredieten24

3.2.3.1. Kredieten uit goedgekeurde begroting24

3.2.3.2.Kredieten uit externe bestemmingsontvangsten24

3.2.3.3.Totaal kredieten24

3.2.4.Geraamde personeelsbehoeften25

3.2.4.1.Gefinancierd uit goedgekeurde begroting25

3.2.4.2.Gefinancierd uit externe bestemmingsontvangsten26

3.2.4.3.Totale personeelsbehoeften26

3.2.5.Overzicht van het geschatte effect op investeringen die met digitale technologie samenhangen28

3.2.6.Verenigbaarheid met het huidige meerjarig financieel kader28

3.2.7.Bijdragen van derden28

3.3.Geraamde gevolgen voor de ontvangsten29

4.Digitale dimensies29

4.1.Voorschriften met digitale relevantie30

4.2.Data30

4.3.Digitale oplossingen31

4.4.Interoperabiliteitsbeoordeling31

4.5.Maatregelen ter ondersteuning van de digitale uitvoering32

1.KADER VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF 

1.1.Benaming van het voorstel/initiatief

Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië

1.2.Betrokken beleidsterrein(en) 

Beleidsterrein:    Economische en Financiële Zaken

Activiteit:        Internationale economische en financiële zaken

1.3.Doelstelling(en)

1.3.1.Algemene doelstelling(en)

De met het voorstel/initiatief beoogde strategische meerjarendoelstelling(en) van de Commissie

“Een economie die werkt voor de mensen”

“Een sterker Europa in de wereld”

1.3.2.Specifieke doelstelling(en)

Ondersteuning van macrofinanciële stabiliteit en bevordering van groeibevorderende hervormingen buiten de EU, onder meer via regelmatige economische dialogen met sleutelpartners en door verlening van macrofinanciële bijstand.

1.3.3.Verwacht(e) resulta(a)t(en) en gevolg(en)

Vermeld de gevolgen die het voorstel/initiatief zou moeten hebben op de begunstigden/doelgroepen.

1)    Bijdragen aan het dekken van externe financieringsbehoeften van Jordanië in de context van een aanzienlijke verslechtering van zijn externe rekeningen als gevolg van de recente geopolitieke ontwikkelingen.

2)    De budgettaire financieringsbehoeften van de partner helpen te verlichten.

3)    De budgettaire consolidatie-inspanning en de externe stabilisatie in de context van het IMF-programma ondersteunen.

4)    Structurele hervormingen ondersteunen ter verbetering van het algemene macro-economische management, ter versterking van de economische governance en transparantie, en ter verbetering van de voorwaarden voor duurzame groei

1.3.4.Prestatie-indicatoren

Vermeld de indicatoren voor de monitoring van de voortgang en de beoordeling van de resultaten

De Jordaanse autoriteiten zullen op regelmatige basis aan de diensten van de Commissie verslag moeten uitbrengen over een aantal economische indicatoren en een uitgebreid verslag moeten verstrekken inzake de naleving van de overeengekomen beleidsvoorwaarden, voordat de tranches van de bijstand worden uitbetaald.

De diensten van de Commissie zullen ook na de operationele beoordeling van de financiële en administratieve procedures in Jordanië, toezicht op het beheer van de overheidsfinanciën blijven houden. De EU-delegatie brengt ook periodieke verslagen uit over zaken die relevant zijn voor het toezicht op de bijstand. De diensten van de Commissie onderhouden nauwe contacten met het IMF en de Wereldbank om te profiteren van hun inzichten naar aanleiding van hun lopende activiteiten in het betrokken partnerland.

Het voorstel voor een wetgevingsbesluit voorziet in een jaarlijks bij de Raad en het Europees Parlement in te dienen verslag waarin een evaluatie van de tenuitvoerlegging van deze maatregel is opgenomen. Binnen twee jaar na het verstrijken van de beschikbaarheidsperiode zal een onafhankelijke ex-postevaluatie van de bijstand worden uitgevoerd.

 

1.4.Het voorstel/initiatief betreft: 

X een nieuwe actie 

 een nieuwe actie na een proefproject/voorbereidende actie 18  

 de verlenging van een bestaande actie 

 de samenvoeging of ombuiging van een of meer acties naar een andere/een nieuwe actie

1.5.Motivering van het voorstel/initiatief 

1.5.1.Behoefte(n) waarin op korte of lange termijn moet worden voorzien, met een gedetailleerd tijdschema voor de uitrol van het initiatief

De uitbetaling van de bijstand zal afhankelijk worden gesteld van de vervulling van de politieke randvoorwaarden en bevredigende vorderingen bij de uitvoering van het bestaande economische programma tussen Jordanië en het IMF, dat door het College van Bewindvoerders van het IMF is goedgekeurd op 10 januari 2024. Daarnaast komen de Commissie en de Jordaanse autoriteiten specifieke beleidsvoorwaarden overeen die in een memorandum van overeenstemming worden vastgelegd.

Het is de bedoeling dat de bijstand in drie tranches wordt uitbetaald. De uitbetalingen zullen naar verwachting plaatsvinden tussen 2026 en 2028.

Daarbij zijn met het Financieel Reglement strokende specifieke bepalingen ter preventie van fraude en andere onregelmatigheden van toepassing.1.5.2.Meerwaarde van het optreden van de EU (deze kan het resultaat zijn van verschillende factoren, bijvoorbeeld coördinatiewinst, rechtszekerheid, grotere doeltreffendheid of complementariteit). Voor de toepassing van dit punt wordt onder “meerwaarde van het optreden van de EU” verstaan de waarde die het optreden van de Unie oplevert boven op de waarde die door een optreden van alleen de lidstaten zou zijn gecreëerd.

Het instrument van macrofinanciële bijstand is een beleidsinstrument ter verlichting van de externe financiële behoeften op korte en middellange termijn. In het kader van de aanhoudende crisis in de regio zal de MFB de autoriteiten economische en budgettaire beleidsruimte helpen verschaffen om een doeltreffende economische reactie op de crisis te formuleren door het partnerland te helpen de door de recente geopolitieke ontwikkelingen en met name de oorlog in het Midden-Oosten en de daaruit voortvloeiende crisis in de Rode Zee versterkte economische moeilijkheden te overwinnen. De voorgestelde MFB zal helpen om de macro-economische en politieke stabiliteit in het partnerland te bevorderen. De macrofinanciële bijstand zal een aanvulling vormen op de middelen die door internationale financiële instellingen, bilaterale donoren en andere financiële instellingen van de EU beschikbaar zijn gesteld. Daardoor zal deze bijdragen tot de globale doeltreffendheid van de financiële steun door de internationale gemeenschap, maar ook van andere vormen van financiële bijstand van de EU, waaronder begrotingssteunmaatregelen.

Voorts wordt verwacht dat het MFB-programma, door langlopende financiering te verstrekken tegen zeer gunstige voorwaarden, die gewoonlijk gunstiger zijn dan die van andere internationale of bilaterale donoren, de regering zal helpen haar begroting zonder begrotingsafwijkingen uit te voeren en zal bijdragen tot de houdbaarheid van de schuldpositie.

Naast het financiële effect van de macrofinanciële bijstand zal het voorgestelde programma de hervormingsinspanningen van de regering versterken Dit resultaat zal onder meer worden verwezenlijkt door de uitbetaling van de bijstand van passende voorwaarden afhankelijk te stellen.

1.5.3.Nuttige ervaring die bij soortgelijke activiteiten in het verleden is opgedaan

MFB-operaties in partnerlanden zijn onderworpen aan ex-postevaluaties. Volgens de evaluaties die tot dusver (van voltooide MFB-programma’s) zijn uitgevoerd, leveren MFB-operaties een positieve, zij het soms bescheiden en indirecte bijdrage tot een betere houdbaarheid van de externe positie, de macro-economische stabiliteit en de totstandbrenging van structurele hervormingen in het partnerland. In de meeste gevallen hebben de MFB-operaties een positief effect gehad op de betalingsbalans van het partnerland en verlichting gebracht van de begrotingsmoeilijkheden. Ook hebben ze tot een enigszins hogere economische groei geleid.

1.5.4.Verenigbaarheid met het meerjarig financieel kader en eventuele synergie met andere passende instrumenten

Verenigbaarheid met het meerjarige financiële kader

In het meerjarig financieel kader voor de periode 2021-2027 wordt de verstrekking van MFB-leningen gedekt door de garantie voor extern optreden in het kader van “Europa in de wereld” (instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking).

Eventuele synergie met andere passende instrumenten

De EU is een van de belangrijkste donoren van Jordanië en biedt ondersteuning aan economische, structurele en institutionele hervormingen en aan het maatschappelijk middenveld. In deze context vormt macrofinanciële bijstand een aanvulling op andere externe acties of instrumenten van de EU die ter ondersteuning van Jordanië worden gebruikt. De beleidsmaatregelen die met macrofinanciële bijstand gepaard gaan, hebben betrekking op geselecteerde bepalingen van de associatieovereenkomst en de partnerschapsprioriteiten EU-Jordanië.

De grootste meerwaarde van macrofinanciële bijstand in vergelijking met andere EU-instrumenten is dat hiermee de totstandkoming wordt gefaciliteerd van een stabiel macro-economisch kader, onder meer door een houdbare betalingsbalanspositie en begrotingssituatie te bevorderen, alsmede van een passend kader om structurele hervormingen te stimuleren. Macrofinanciële bijstand is geen regelmatige financiële steun en moet worden beëindigd zodra het land weer een houdbare externe financiële positie heeft.

Voorts vormt macrofinanciële bijstand een aanvulling op interventies van de internationale gemeenschap, in het bijzonder de door het IMF en de Wereldbank ondersteunde aanpassings- en hervormingsprogramma's.

1.5.5.Beoordeling van de verschillende beschikbare financieringsopties, waaronder mogelijkheden voor herschikking

Door leningen te gebruiken verhoogt deze MFB-operatie de doeltreffendheid van de EU-begroting door middel van het hefboomeffect en vormt zij de beste kostenefficiënte optie.

De Commissie is bevoegd om zowel namens de EU als Euratom middelen te lenen op de kapitaalmarkten met gebruikmaking van de garantie van de EU-begroting. Het doel is middelen van de markt te verkrijgen tegen de beste beschikbare tarieven dankzij de AAA-kredietstatus van de EU.

1.6.Duur van het voorstel/initiatief en van de financiële gevolgen ervan

X beperkte geldigheidsduur

–Van kracht gedurende 2,5 jaar vanaf de inwerkingtreding van het memorandum van overeenstemming, zoals bepaald in artikel 1, lid 4, van het voorstel voor een besluit.

–Financiële gevolgen in 2027 voor vastleggings- en voor betalingskredieten.

1.7.Wijze(n) van uitvoering van de begroting 

X Direct beheer door de Commissie.

X Door haar diensten, waaronder het personeel in de EU-delegaties.

2.BEHEERSMAATREGELEN 

2.1.Regels inzake het toezicht en de verslagen 

De uit hoofde van dit besluit te financieren acties zullen in direct beheer door de Commissie worden uitgevoerd op het hoofdkantoor, met steun van de EU-delegaties.

De bijstand in kwestie is van macro-economische aard en sluit qua opzet aan bij het door het IMF ondersteunde programma. Het toezicht op de actie door de diensten van de Commissie zal plaatsvinden op basis van de vorderingen bij de tenuitvoerlegging van de IMF-overeenkomst en de uitvoering van specifieke hervormingsmaatregelen die met de autoriteiten van de partners in een memorandum van overeenstemming moeten worden vastgelegd (zie ook punt 1.3.4), met een frequentie die strookt met het aantal tranches.

2.2.Beheers- en controlesyste(e)m(en) 

2.2.1.Rechtvaardiging van de voorgestelde wijzen van uitvoering van de begroting, uitvoeringsmechanismen voor financiering, betalingsvoorwaarden en controlestrategie

De uit hoofde van dit besluit te financieren acties zullen in direct beheer door de Commissie worden uitgevoerd op het hoofdkantoor, met steun van de EU-delegaties.

De MFB-uitbetalingen worden afhankelijk gesteld van positieve evaluaties en van de naleving van de conditionaliteit die aan elke operatie verbonden is. De Commissie houdt nauwlettend toezicht op de uitvoering van de voorwaarden, in nauwe samenwerking met de delegaties van de Unie.

2.2.2.Informatie over de geïdentificeerde risico’s en het (de) systeem (systemen) voor interne controle dat is (die zijn) opgezet om die risico’s te beperken

Geconstateerde risico's

Aan de voorgestelde MFB-operaties zijn fiduciaire, beleidsmatige en politieke risico’s verbonden.

Er bestaat een risico dat de macrofinanciële bijstand op frauduleuze wijze zou kunnen worden aangewend. Aangezien macrofinanciële bijstand niet wordt toegewezen aan specifieke uitgaven (wat bijvoorbeeld wel het geval is bij projectfinanciering), hangt dit risico samen met factoren zoals de algemene kwaliteit van beheerssystemen in de centrale bank en het ministerie van Financiën van de partner, administratieve procedures, controle- en toezichtfuncties, beveiliging van IT-systemen en de geschiktheid van interne en externe controlemogelijkheden.

Een tweede risico hangt samen met de kans dat de partner niet in staat zou zijn de uit de voorgestelde MFB-leningen voortvloeiende financiële verplichtingen jegens de EU na te komen (wanbetalings- of kredietrisico). Een dergelijke situatie kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door een aanmerkelijke verdere verslechtering van de begrotingssituatie en betalingsbalanspositie van de partner.

Internecontrolesystemen

De macrofinanciële bijstand zal worden onderworpen aan verificatie-, controle- en auditprocedures onder de verantwoordelijkheid van de Commissie, met inbegrip van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF), en van de Europese Rekenkamer, zoals bepaald in artikel 129 van het Financieel Reglement.

Vooraf: Beoordeling door de Commissie van het beheers- en controlesysteem in het begunstigde land. Voor elk begunstigd land verricht de Commissie, indien nodig met technische ondersteuning door consultants, vooraf een operationele beoordeling van de financiële procedures en de controleomgeving. Er wordt een analyse van de boekhoudprocedures, de scheiding van taken en de interne/externe audit van de centrale bank en het ministerie van Financiën verricht om een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over goed financieel beheer. Als zwakke punten worden vastgesteld, moeten in verband daarmee voorwaarden worden gesteld, die moeten worden uitgevoerd voordat de bijstand wordt uitbetaald. Zo nodig worden ook specifieke regelingen voor betalingen (bv. afgeschermde rekeningen) ingesteld.

Tijdens de uitvoering: Controles van de Commissie van periodieke verklaringen van de partner. De betaling wordt onderworpen aan 1) toezicht door personeelsleden van DG ECFIN, in nauwe samenwerking met de EU-delegaties en met externe belanghebbenden, zoals het IMF, op de uitvoering van de overeengekomen conditionaliteiten, en 2) de normale controleprocedure waarin de door DG ECFIN gevolgde financiële procedure (model 2) voorziet, waaronder de verificatie door de financiële eenheid van de naleving van de hierboven vermelde voorwaarden die voor de uitbetaling van de bijstand zijn gesteld. De uitbetaling met betrekking tot MFB-operaties kan afhankelijk worden gesteld van aanvullende onafhankelijke ex-postverificaties (van documenten of ter plaatse) door ambtenaren van het ex-postcontroleteam van het DG. Die verificaties kunnen ook plaatsvinden op verzoek van de verantwoordelijke gesubdelegeerd ordonnateur. Zo nodig kunnen onderbrekingen en opschortingen van betalingen, (door de Commissie uitgevoerde) financiële correcties of terugvorderingen plaatsvinden (wat tot dusver nog niet voorgekomen is): de financieringsovereenkomsten met de partners voorzien uitdrukkelijk in die mogelijkheid.

2.2.3.Raming en motivering van de kosteneffectiviteit van de controles (verhouding tussen de controlekosten en de waarde van de desbetreffende financiële middelen) en evaluatie van het verwachte foutenrisico (bij betaling en bij afsluiting).

De ingevoerde controlesystemen, zoals de operationele beoordelingen vooraf of de beoordelingen achteraf, hebben gezorgd voor een effectief foutenpercentage voor de betalingen van macrofinanciële bijstand van 0 %. Er zijn geen gevallen bekend van fraude, corruptie of onwettige activiteit. De MFB-operaties hebben een duidelijke interventielogica, waardoor de Commissie hun effect kan evalueren. Door de controles kan zekerheid worden verkregen en kan worden nagegaan of de beleidsdoelstellingen en -prioriteiten zijn gehaald.

2.3.Maatregelen ter voorkoming van fraude en onregelmatigheden 

Om de risico’s van frauduleus gebruik van de middelen te voorkomen, zijn meerdere maatregelen getroffen en zullen nog andere maatregelen worden getroffen.

Om te beginnen zal de leningovereenkomst een aantal bepalingen bevatten met betrekking tot inspectie, fraudepreventie, controles en terugvordering van middelen in geval van fraude of corruptie. Het is voorts de bedoeling dat aan de bijstand een aantal specifieke beleidsvoorwaarden, met name op het gebied van het beheer van de overheidsfinanciën, zal worden verbonden ter bevordering van de efficiëntie, de transparantie en de toerekenbaarheid. Daarnaast zal de bijstand worden uitbetaald op een speciaal daarvoor bedoelde rekening van de centrale bank van de partner.

Ten slotte zal de bijstand worden onderworpen aan verificatie-, controle- en auditprocedures onder de verantwoordelijkheid van de Commissie, met inbegrip van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF), en de Europese Rekenkamer, zoals bepaald in artikel 129 van het Financieel Reglement.

3.GERAAMDE FINANCIËLE GEVOLGEN VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF 

3.1.Rubriek(en) van het meerjarig financieel kader en betrokken begrotingsonderde(e)l(en) voor uitgaven 

·Bestaande begrotingsonderdelen

In volgorde van de rubrieken van het meerjarig financieel kader en de begrotingsonderdelen.

Rubriek van het meerjarig financieel kader

Begrotingsonderdeel

Soort uitgave

Bijdrage

Nummer  

GK/NGK 19

van EVA-landen 20

van kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaten 21

van andere derde landen

andere bestemmingsontvangsten

14.02.01.70 NDICI — Europa in de wereld — Voorziening van het gemeenschappelijk voorzieningsfonds [MFB-leningen — EAG]

GK

NEE

NEE

NEE

NEE

·Te creëren nieuwe begrotingsonderdelen (niet van toepassing)

3.2.Geraamde financiële gevolgen van het voorstel inzake kredieten 

3.2.1.Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de beleidskredieten 

–    Voor het voorstel/initiatief zijn geen beleidskredieten nodig.

–X Voor het voorstel/initiatief zijn beleidskredieten nodig, zoals hieronder nader wordt beschreven.

3.2.1.1.Kredieten uit goedgekeurde begroting

in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

Rubriek van het meerjarig financieel kader

6

Rubriek 6 – “Nabuurschap en de wereld”

DG ECFIN

Jaar

Jaar

Jaar

Jaar

TOTAAL MFK 2021-2027

2024

2025

2026

2027

Beleidskredieten

Begrotingsonderdeel

14.02.01.70 NDICI — Europa in de wereld — Voorziening van het gemeenschappelijk voorzieningsfonds [MFB-leningen — EAG]

Vastleggingen

(1a)

 

 

 

45 

45

Betalingen

(2a)

 

 

 

45 

45

Uit het budget van specifieke programma’s gefinancierde administratieve kredieten 

Begrotingsonderdeel

14.20.03.01

Betalingsverplichtingen en betalingen  

3)

 

 

 

0,1 

0,1

TOTAAL kredieten

voor DG ECFIN

Vastleggingen

=1a+1b+3

45,1

45,1

Betalingen

=2a+2b+3

45,1

45,1

 

Jaar

Jaar

Jaar

TOTAAL MFK 2021-2027

2025

2026

2027

TOTAAL beleidskredieten  

Vastleggingen

4)

45

45

Betalingen

5)

45

45

TOTAAL uit het budget van specifieke programma’s gefinancierde administratieve kredieten

6)

0,1

0,1

TOTAAL kredieten onder RUBRIEK 6

Vastleggingen

=4+6

45,1

45,1

van het meerjarig financieel kader

Betalingen

=5+6

45,1

45,1

Jaar

Jaar

Jaar

Jaar

TOTAAL MFK 2021-2027

2024

2025

2026

2027

• TOTAAL beleidskredieten (alle beleidsrubrieken)

Vastleggingen

4)

Betalingen

5)

• TOTAAL uit het budget van specifieke programma’s gefinancierde administratieve kredieten (alle beleidsrubrieken)

6)

TOTAAL kredieten onder de rubrieken 1 tot en met 6

Vastleggingen

=4+6

van het meerjarig financieel kader 
(referentiebedrag)

Betalingen

=5+6



Rubriek van het meerjarig financieel kader

7

“Administratieve uitgaven”

DG: <…….>

Jaar

Jaar

Jaar

Jaar

TOTAAL MFK 2021-2027

2024

2025

2026

2027

Personele middelen 

Andere administratieve uitgaven 

TOTAAL DG <…….>

Kredieten

DG: <…….>

Jaar

Jaar

Jaar

Jaar

TOTAAL MFK 2021-2027

2024

2025

2026

2027

Personele middelen 

Andere administratieve uitgaven 

TOTAAL DG <…….>

Kredieten

TOTAAL kredieten onder RUBRIEK 7 van het meerjarig financieel kader

(totaal vastleggingen = totaal betalingen)

in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

 

Jaar

Jaar

Jaar

Jaar

TOTAAL MFK 2021-2027

2024

2025

2026

2027

TOTAAL kredieten onder de RUBRIEKEN 1 tot en met 7

Vastleggingen

van het meerjarig financieel kader 

Betalingen

 

Jaar

Jaar

Jaar

Jaar

TOTAAL MFK 2021-2027

2024

2025

2026

2027

TOTAAL beleidskredieten



Vastleggingen

4)

45

45

Betalingen

5)

45

45

TOTAAL uit het budget van specifieke programma’s gefinancierde administratieve kredieten

6)

0,1

0,1

TOTAAL kredieten onder RUBRIEK 6

Vastleggingen

=4+6

45,1

45,1

van het meerjarig financieel kader

Betalingen

=5+6

45,1

45,1

3.2.2.Geraamde output, gefinancierd uit beleidskredieten (niet invullen voor gedecentraliseerde agentschappen)

Vastleggingskredieten, in miljoenen EUR (tot op drie decimalen)

Vermeld doelstellingen en outputs

Jaar
2025

Jaar
2026

Jaar
2027

TOTAAL

Soort 22

Gem. kosten

Aantal

Kosten

Aantal

Kosten

Aantal

Kosten

Totaal aantal

Totale kosten

SPECIFIEKE DOELSTELLING NR. 1 23 …

— Output 1

Verstrekking van de garantie voor het externe optreden

1

45

1

45,1

— Output 2

Evaluatie achteraf

1

0,1

1

0,1

Subtotaal voor specifieke doelstelling nr. 1

2

45,1

2

45,1

SPECIFIEKE DOELSTELLING NR. 2 …

— Output

Subtotaal voor specifieke doelstelling nr. 2

TOTAAL

2

45,1

2

45,1

3.2.3.Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de administratieve kredieten 

–X Voor het voorstel/initiatief zijn geen administratieve kredieten nodig.

–    Voor het voorstel/initiatief zijn administratieve kredieten nodig, zoals hieronder nader wordt beschreven.

3.2.3.1. Kredieten uit goedgekeurde begroting

GOEDGEKEURDE KREDIETEN

Jaar

Jaar

Jaar

Jaar

TOTAAL 2021-2027

2024

2025

2026

2027

RUBRIEK 7

Personele middelen

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Andere administratieve uitgaven

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Subtotaal RUBRIEK 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Buiten RUBRIEK 7

Personele middelen

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Andere administratieve uitgaven

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Subtotaal buiten RUBRIEK 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 

TOTAAL

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

De benodigde kredieten voor personeel en andere administratieve uitgaven zullen worden gefinancierd uit de kredieten van het DG die reeds voor het beheer van deze actie zijn toegewezen en/of binnen het DG zijn herverdeeld, eventueel aangevuld met middelen die in het kader van de jaarlijkse toewijzingsprocedure met inachtneming van de budgettaire beperkingen aan het beherende DG kunnen worden toegewezen.

3.2.4.Geraamde personeelsbehoeften 

–X    Voor het voorstel/initiatief zijn geen personele middelen nodig.

–    Voor het voorstel/initiatief zijn personele middelen nodig, zoals hieronder nader wordt beschreven.

3.2.4.1.Gefinancierd uit goedgekeurde begroting

Raming in voltijdequivalenten (vte’s)

GOEDGEKEURDE KREDIETEN

Jaar

Jaar

Jaar

2025

2026

2027

20 01 02 01 (centrale diensten en vertegenwoordigingen van de Commissie)

0

0

0

20 01 02 03 (EU-delegaties)

0

0

0

01 01 01 01 (onderzoek onder contract)

0

0

0

01 01 01 11 (eigen onderzoek)

0

0

0

Ander begrotingsonderdeel (te vermelden)

0

0

0

20 02 01 (AC, END van de “totale financiële middelen”)

0

0

0

20 02 03 (AC, AL, END en JPD in de EU-delegaties)

0

0

0

Admin. ondersteuning 
[XX.01.YY.YY]

— centrale diensten

0

0

0

— EU-delegaties

0

0

0

01 01 01 02 (AC, END — onderzoek onder contract)

0

0

0

01 01 01 12 (AC, END — eigen onderzoek)

0

0

0

Andere begrotingsonderdelen (te vermelden) — rubriek 7

0

0

0

Andere begrotingsonderdelen (te vermelden) — buiten rubriek 7

0

0

0

TOTAAL

0

0

0

Aantal personeelsleden dat nodig is voor de uitvoering van het voorstel (in vte’s):

Uit te voeren door bestaand personeel van de diensten van de Commissie

Uitzonderlijk aanvullend personeel*

Te financieren uit rubriek 7 of onderzoek

Te financieren uit BA-onderdeel

Te financieren uit vergoedingen

Personeelsformatieposten

4

n.v.t.

Extern personeel (AC, END, INT)

Beschrijving van de uit te voeren taken door:

Ambtenaren en tijdelijk personeel

Extern personeel

3.2.6.Verenigbaarheid met het huidige meerjarig financieel kader 

Het voorstel/initiatief:

–X    kan volledig worden gefinancierd door middel van herschikking binnen de relevante rubriek van het meerjarig financieel kader (MFK);

–    vereist een beroep op de niet-toegewezen marge in de desbetreffende rubriek van het MFK en/of op de speciale instrumenten zoals gedefinieerd in de MFK-verordening;

–    vereist een herziening van het MFK.

3.2.7.Bijdragen van derden 

Het voorstel/initiatief:

–X    voorziet niet in medefinanciering door derden.

–    voorziet in medefinanciering door derden, zoals hieronder wordt geraamd:

Kredieten in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

Jaar
2024

Jaar
2025

Jaar
2026

Jaar
2027

Totaal

Medefinancieringsbron 

TOTAAL medegefinancierde kredieten

 
3.3.    Geraamde gevolgen voor de ontvangsten 

–X    Het voorstel/initiatief heeft geen financiële gevolgen voor de ontvangsten.

–    Het voorstel/initiatief heeft de hieronder beschreven financiële gevolgen:

–    voor de eigen middelen;

–    voor overige ontvangsten;

–    geef aan of de ontvangsten worden toegewezen aan de begrotingsonderdelen voor uitgaven.

in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

Begrotingsonderdeel voor ontvangsten:

Voor het lopende begrotingsjaar beschikbare kredieten

Gevolgen van het voorstel/initiatief 24

Jaar 2024

Jaar 2025

Jaar 2026

Jaar 2027

Artikel ………….

4.Digitale dimensies

Niet van toepassing op dit beleidsinitiatief.

4.1.Voorschriften met digitale relevantie

n.v.t.

4.2.Data

n.v.t.

4.3.Digitale oplossingen

n.v.t.

4.4.Interoperabiliteitsbeoordeling

n.v.t.

4.5.Maatregelen ter ondersteuning van de digitale uitvoering

n.v.t.

(1)    De schuld inclusief de SSC-deelnemingen bedroeg 114,7 % van het bbp.
(2)    Besluit (EU) 2025/793 van het Europees Parlement en de Raad van 14 april 2025 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië (PB L, 2025/793, 22.4.2025, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2025/793/oj ).
(3)    PB L 129 van 15.5.2002, blz. 3 (http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2002/357(1)/oj).
(4)    Besluit (EU) 2016/2371 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2016 tot toekenning van verdere macrofinanciële bijstand aan het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië (PB L 352 van 23.12.2016, blz. 18, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2016/2371/oj).
(5)    De evaluatie werd uitgevoerd door externe consultants en werd in mei 2025 afgerond. De publicatie van de ex-postevaluatie samen met het werkdocument van de diensten van de Commissie wordt verwacht voor de tweede helft van 2025.
(6)    Ex-postevaluatie van: MFB-operaties voor de landen van het Zuidelijk Nabuurschap Tunesië en Jordanië (2016-2019), september 2021, beschikbaar op: https://commission.europa.eu/about-european-commission/departments-and-executive-agencies/economic-and-financial-affairs/evaluation-reports-economic-and-financial-affairs-policies-and-spending-activities/joint-ex-post-evaluation-macro-financial-assistance-mfa-operations-tunisia-and_en.
(7)    PB L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj (BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, GA, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV).
(8)    Standpunt van het Europees Parlement van … en Besluit van de Raad van ….
(9)    PB L 129 van 15.5.2002, blz. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2002/357(1)/oj .
(10)    Besluit (EU) 2025/793 van het Europees Parlement en de Raad van 14 april 2025 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan het Hasjemitisch Koninkrijk Jordanië (PB L, 2025/793, 22.4.2025, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2025/793/oj ).
(11)    Verordening (EU) 2021/947 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juni 2021 tot vaststelling van het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking — Europa in de wereld, tot wijziging en intrekking van Besluit nr. 466/2014/EU van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Verordening (EU) 2017/1601 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EG, Euratom) nr. 480/2009 van de Raad (PB L 209 van 14.6.2021, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/947/oj).
(12)    Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 september 2013 betreffende onderzoeken door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlement en de Raad en van Verordening (Euratom) nr. 1074/1999 van de Raad (PB L 248 van 18.9.2013, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/883/oj).
(13)    Verordening (EU) 2017/1939 van de Raad van 12 oktober 2017 betreffende nauwere samenwerking bij de instelling van het Europees Openbaar Ministerie (“EOM”) (PB L 283 van 31.10.2017, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj).
(14)    Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/182/oj).
(15)    Besluit 2010/427/EU van de Raad van 26 juli 2010 tot vaststelling van de organisatie en werking van de Europese Dienst voor extern optreden (PB L 201 van 3.8.2010, blz. 30, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2010/427/oj).
(16)    Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2024 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (PB L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj ). http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj.
(17)    In de zin van artikel 58, lid 2, punt a) of b), van het Financieel Reglement.
(18)    GK = gesplitste kredieten/NGK = niet-gesplitste kredieten.
(19)    EVA: Europese Vrijhandelsassociatie.
(20)    Kandidaat-lidstaten en, in voorkomend geval, potentiële kandidaten van de Westelijke Balkan.
(21)    Outputs zijn de te verstrekken producten en diensten (bv. aantal gefinancierde studentenuitwisselingen, aantal km aangelegde wegen enz.).
(22)    Zoals beschreven in punt 1.3.2. “Specifieke doelstelling(en)”.
(23)    Voor traditionele eigen middelen (douanerechten en suikerheffingen) moeten nettobedragen worden vermeld, d.w.z. na aftrek van 20 % aan inningskosten.