IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 5.8.2025
COM(2025) 456 final
2025/0251(COD)
Proposta għal
DEĊIŻJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
li tipprovdi assistenza makrofinanzjarja lir-Renju Ħaxemita tal-Ġordan
{SWD(2025) 245 final}
IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 5.8.2025
COM(2025) 456 final
2025/0251(COD)
Proposta għal
DEĊIŻJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
li tipprovdi assistenza makrofinanzjarja lir-Renju Ħaxemita tal-Ġordan
{SWD(2025) 245 final}
MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI
1.KUNTEST TAL-PROPOSTA
•Raġunijiet u objettivi tal-proposta
Il-prospettiva għall-ekonomija tal-Ġordan hija soġġetta għal riskji negattivi kbar, fid-dawl tal-instabbiltà reġjonali kontinwa u perspettiva globali fraġli. It-tkabbir tal-PDG reali tal-Ġordan kien stmat għal 2.5 % fl-2024 u huwa pproġettat li jibqa’ ġeneralment l-istess fl-2025. L-inflazzjoni baqgħet taħt it-2 % sa tmiem l-2024, appoġġata minn prezzijiet tal-importazzjoni aktar baxxi u l-issikkar monetarju kontinwu mill-Bank Ċentrali f’konformità mal-peg tad-dollaru Amerikan. Madankollu, l-effetti konsegwenzjali potenzjali tal-gwerer fil-qrib żiedu l-pressjonijiet fuq is-sitwazzjoni tas-sigurtà u r-reżiljenza ekonomika tal-Ġordan, u komplew iżidu r-riskji negattivi għall-prospettiva tiegħu. Il-Lvant Nofsani qed jesperjenza instabbiltà dejjem akbar, minħabba l-gwerra f’Gaża, il-waqfien mill-ġlied fraġli fil-Libanu, il-waqgħa tar-reġim ta’ Assad fis-Sirja. L-eskalazzjoni tat-tensjonijiet bejn Iżrael u l-Iran f’nofs l-2025 fixklet l-ivvjaġġar u żiedet l-inċertezza, b’impatti diretti fuq is-settur tat-turiżmu u effetti negattivi probabbli fuq il-fiduċja tal-konsumatur u tal-investituri. Filwaqt li l-isfond ekonomiku tal-Ġordan għadu ġeneralment stabbli, volatilità akbar u imprevedibbiltà ġeopolitika joħolqu sfidi dejjem akbar għall-istabbiltà ekonomika u soċjali futura tiegħu.
Barra minn hekk, il-pajjiż qed jiffaċċja sfidi strutturali b’għeruq fondi. Ir-rata tal-qgħad għadha għolja b’mod persistenti fil-livell ta’ 21.4 %, b’rati saħansitra ogħla fost iż-żgħażagħ, filwaqt li l-parteċipazzjoni tan-nisa hija fost l-aktar baxxi fid-dinja. Dawn id-dgħufijiet fis-suq tax-xogħol ikomplu jillimitaw il-potenzjal tat-tkabbir tal-Ġordan u jfixklu l-inklużjoni ekonomika u l-koeżjoni soċjali usa’. Il-pressjonijiet fiskali intensifikaw fl-2024 fost effetti konsegwenzjali minn kunflitti reġjonali u tnaqqis fil-prezzijiet ta’ komoditajiet ewlenin għall-esportazzjoni. Għalkemm il-gvern introduċa miżuri li jżidu d-dħul u naqqas l-infiq kapitali, id-defiċit ġenerali tal-baġit xorta twessa’ għal 5.6 % tal-PDG. Id-dejn pubbliku żdied bi ftit għal 90.4 % tal-PDG (minbarra l-holdings tal-Korporazzjoni tas-Sigurtà Soċjali) 1 . Id-defiċit fil-kont kurrenti kiber għal kważi 6 % tal-PDG fl-2024, xprunat minn esportazzjonijiet aktar baxxi u tnaqqis fid-dħul mit-turiżmu. Id-dipendenza strutturali tal-Ġordan fuq l-importazzjonijiet tal-enerġija u tal-ikel, flimkien ma’ bażi dgħajfa ta’ esportazzjoni, tkompli tkun ta’ piż fuq il-bilanċi esterni. Minkejja riżervi stabbli ta’ madwar USD 21 biljun, għad hemm vulnerabbiltajiet għal xokkijiet esterni, li jsaħħu l-ħtieġa għal appoġġ finanzjarju internazzjonali kontinwu.
F’dawn l-aħħar snin, il-Ġordan kompla bl-isforzi biex jimmodernizza l-istruttura ekonomika tiegħu, b’mod partikolari permezz tat-tnedija tal-Viżjoni għall-Modernizzazzjoni Ekonomika (EMV) fl-2022, strateġija ta’ għaxar snin immirata biex tagħti spinta lill-investiment, toħloq l-impjiegi, u tgħolli l-istandards tal-għajxien. Filwaqt li jibni fuq riformi preċedenti, bħall-Inizjattiva ta’ Londra tal-2018, l-EMV tiffoka fuq tmien setturi ewlenin u jinkludi miżuri biex jissaħħu l-effiċjenza tas-settur pubbliku u l-involviment taċ-ċittadini, bi sforzi ta’ riforma appoġġati wkoll permezz tal-programmi konsekuttivi tal-FMI u l-Assistenza Makrofinanzjarja (MFA) tal-UE. L-ewwel fażi (2023–2025) waslet biex titlesta, u qed twitti t-triq għall-implimentazzjoni futura. Dawn l-isforzi ta’ riforma avvanzaw minkejja sensiela ta’ xokkijiet esterni li jikkoinċidu, inkluż il-kriżi fit-tul tar-refuġjati Sirjani, il-pandemija tal-COVID-19, it-tfixkil fil-provvista globali kkawżat mill-gwerra ta’ aggressjoni mhux provokata tar-Russja kontra l-Ukrajna, u tensjonijiet reġjonali mġedda wara l-kunflitt bejn Iżrael u l-Gaza u t-tfixkil kummerċjali fil-Baħar l-Aħmar. Għalkemm il-passi diplomatiċi reċenti lejn ir-riintegrazzjoni tas-Sirja kienu pożittivi, dawn għad iridu joħolqu l-kundizzjonijiet li jwasslu għar-ritorn fuq skala kbira tar-refuġjati mill-Ġordan.
Minħabba s-sensiela ta’ xokkijiet esterni u r-rwol strateġiku tal-Ġordan fil-promozzjoni tal-istabbiltà reġjonali, il-pajjiż irċieva appoġġ internazzjonali sostanzjali matul l-aħħar għaxar snin permezz ta’ diversi sħab internazzjonali. Dan jinkludi erba’ programmi konsekuttivi tal-FMI mill-2012, erba’ operazzjonijiet tal-AMF mill-UE mill-2014, assistenza sinifikanti mill-Istati Uniti, u appoġġ immirat għall-ospitar ta’ refuġjati Sirjani.
–L-ewwel tliet programmi tal-AMF (AMF I: EUR 180 miljun; AMF II: EUR 200 miljun; AMF III: EUR 500 miljun + EUR 200 miljun supplimentari b’rispons għall-COVID-19) ipprovdew total ta’ EUR 1.08 biljun f’self bejn l-2014 u l-2023. Barra minn hekk, wara talba mill-awtoritajiet tal-Ġordan fit-8 ta’ Ottubru 2023, l-UE adottat operazzjoni ġdida tal-AMF IV fl-2025, li tammonta għal EUR 500 miljun, bi żborżi ppjanati matul l-2025–2027. L-AMF IV se tiġi żborżata malli jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet ta’ politika miftiehma fil-Memorandum ta’ Qbil (MtQ), li jkopru miżuri fil-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi, il-governanza u l-politiki kontra l-korruzzjoni, soċjali u tas-suq tax-xogħol, u fl-ambjent tal-enerġija u tan-negozju.
–Il-Ġordan qed jagħmel ukoll progress tajjeb taħt il-Faċilità ta’ Fond Estiża tal-FMI ta’ USD 1.2 biljun (2024–2027), li s’issa lestiet tliet rieżamijiet pożittivi (l-aħħar wieħed konkluż f’April 2025). Barra minn hekk, fil-25 ta’ Ġunju 2025, il-FMI approva wkoll madwar USD 700 miljun taħt il-Faċilità għar-Reżiljenza u s-Sostenibbiltà (RSF) biex jappoġġa riformi li jindirizzaw ir-riskji relatati mal-klima u t-tħejjija għall-pandemiji.
–Għalkemm għad hemm inċertezza temporanja dwar l-iżborż tal-appoġġ baġitarju tal-Istati Uniti fl-2025, il-Ġordan immobilizza b’suċċess finanzjament estern kritiku mill-Bank Dinji, u s-sħab tal-GCC.
Lil hinn mill-assistenza finanzjarja fuq terminu qasir, l-Unjoni Ewropea (UE) u l-Ġordan għandhom sħubija mill-qrib u li ilha teżisti, ankrata fil-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-UE u l-Ġordan, li ilu fis-seħħ mill-2002. Din ir-relazzjoni ġiet approfondita b’mod kostanti matul is-snin, u dan jirrifletti rabtiet politiċi b’saħħithom, kooperazzjoni ekonomika, u interessi reġjonali kondiviżi. F’Jannar 2025, l-UE u l-Ġordan qablu li jsaħħu r-rabtiet tagħhom permezz ta’ Sħubija Strateġika u Komprensiva (SCP) immirata lejn il-promozzjoni tal-prosperità, l-istabbiltà u s-sigurtà kondiviżi, imsejsa fuq il-fiduċja reċiproka u l-kooperazzjoni fit-tul. Din is-sħubija mġedda tiffoka fuq sitt pilastri ewlenin: ir-relazzjonijiet politiċi u l-kooperazzjoni reġjonali; sigurtà u difiża; ir-reżiljenza ekonomika, il-kummerċ u l-investiment; il-kapital uman; il-migrazzjoni; u l-protezzjoni tar-refuġjati u l-appoġġ għalihom. L-implimentazzjoni tagħha se tkun appoġġata minn pakkett finanzjarju sostanzjali (inkluż permezz tal-AMF), li jikkombina assistenza fuq terminu qasir u twil biex javvanza l-aġendi ta’ riforma makrofiskali u strutturali tal-Ġordan, iżid l-appoġġ għall-investiment, u jipprovdi għajnuna mmirata għat-twassil ta’ prijoritajiet strateġiċi.
Minħabba s-sitwazzjoni ekonomika diffiċli tagħhom u l-ħtiġijiet finanzjarji mdaqqsa u mhux issodisfati, l-awtoritajiet tal-Ġordan talbu operazzjoni addizzjonali tal-AMF V ta’ EUR 500 miljun f’Jannar 2025. It-talba enfasizzat l-ambjent ekonomiku u politiku li qed jiddeterjora, filwaqt li nnotat li t-taqlib reġjonali intensifika matul l-2024, li aggrava kuntest globali diġà inċert u instabbli. Barra minn hekk, dawn l-iżviluppi kienu ta’ piż fuq l-investiment dirett barrani, l-esportazzjonijiet, il-konsum domestiku u d-dħul domestiku, u dan kompla jdgħajjef il-perspettiva ekonomika u fiskali tal-Ġordan u żied ir-riskju ta’ ħtiġijiet akbar ta’ finanzjament estern. Il-vjolenza mġedda fir-reġjun, inkluża ż-żieda fit-tensjonijiet bejn Iżrael u l-Iran f’nofs Ġunju, wasslet għal sospensjonijiet ta’ titjiriet fil-Ġordan u x’aktarx tkompli tikkomplika l-irkupru ekonomiku fraġli tal-pajjiż, tnaqqas il-fiduċja tal-investituri u tat-turisti, u tikkontribwixxi għal perspettiva dejjem aktar inċerta.
F’dan l-isfond, il-Kummissjoni Ewropea tipproponi li tipprovdi aktar appoġġ finanzjarju lill-Ġordan, fil-forma ta’ AMF ġdida, bil-karatteristiċi li ġejjin:
–Wara valutazzjoni fil-fond tas-sitwazzjoni politika u ekonomika fil-Ġordan, il-Kummissjoni qed tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill proposta biex tipprovdi AMF ġdida sa EUR 500 miljun għall-benefiċċju tal-Ġordan. L-AMF proposta tgħin lill-Ġordan jkopri parti mid-diskrepanza residwa fil-finanzjament estern ġenerali tiegħu, li hija stmata għal madwar USD 3,9 biljun, fil-kuntest tal-programm il-ġdid tal-FMI matul il-perjodu 2024-2027. Dan jgħin ukoll biex jiġi ssalvagwardjat il-progress li għaddej fir-riforma.
–L-iżborż isir fi tliet pagamenti parzjali, bir-rilaxx tal-pagamenti parzjali strettament marbuta mal-progress fl-implimentazzjoni kemm tal-programm tal-FMI kif ukoll ta’ għadd ta’ miżuri ta’ politika addizzjonali li għandhom jiġu miftiehma bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet u elenkati f’Memorandum ta’ Qbil (MtQ). Il-MtQ jista’, fil-prinċipju, jinkludi riformi ta’ politika li jkopru l-governanza ekonomika (bħall-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi u miżuri biex tissaħħaħ il-mobilizzazzjoni tad-dħul domestiku), il-politiki soċjali u tas-suq tax-xogħol, il-governanza, il-miżuri kontra l-korruzzjoni, l-utilitajiet, u l-ambjent tan-negozju.
–L-implimentazzjoni tal-operazzjoni proposta hija mistennija li timxi id f’id mal-appoġġ taħt operazzjonijiet ta’ appoġġ baġitarju ffinanzjati mill-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali - Ewropa Globali (‘NDICI-GE’).
–Kif elaborat ulterjorment fid-Dokument tal-Ħidma tal-Persunal (DĦP) tal-Kummissjoni li jakkumpanja din il-proposta, il-Kummissjoni tqis, fuq il-bażi wkoll tal-valutazzjoni tal-qagħda politika magħmula mis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), li l-prerekwiżiti politiċi u ekonomiċi għal operazzjoni tal-AMF proposta huma ssodisfati.
•Il-kuntest ekonomiku tal-Ġordan
Il-Lvant Nofsani qed jiffaċċja instabbiltà dejjem akbar mill-gwerra f’Gaża, waqfien mill-ġlied fraġli tal-Libanu, il-waqgħa tar-reġim tas-Sirja, u l-kunflitt reċenti bejn Iżrael u l-Iran. Dawn it-tensjonijiet iżidu l-pressjoni fuq is-sigurtà u l-ekonomija tal-Ġordan, b’volatilità li qed tiżdied u riskji negattivi li qed jiżdiedu, it-tkabbir ekonomiku naqas għal 2.5 % sena wara sena (sena wara sena) fl-2024 (minn 2.9 % fl-2023), minħabba ż-żieda fl-inċertezza li tirriżulta mill-instabbiltà fir-reġjun, inkluża l-gwerra f’Iżrael l-Gaza, u l-moderazzjoni tat-tkabbir globali. Setturi ewlenin bħat-turiżmu u l-kummerċ komplew ikollhom prestazzjoni relattivament tajba, minkejja tfixkil marbut mal-gwerra, u qabżu l-aspettattivi inizjali, appoġġati minn żieda fil-wasliet ta’ turisti reġjonali li parzjalment jikkumpensaw għat-tnaqqis fil-viżitaturi mill-Punent. Minkejja dan, id-dħul mit-turiżmu naqas bi 2.3 % fl-2024, u l-għadd ta’ viżitaturi naqas bi 3.9 %. Is-setturi li kkontribwew l-aktar għat-tkabbir ekonomiku kienu l-manifattura, l-agrikoltura, it-trasport u l-komunikazzjonijiet, kif ukoll is-servizzi finanzjarji. Il-Ġordan beda fl-2025 bi tkabbir ekonomiku sostnut, ġeneralment f’konformità mat-2.5 % irreġistrat fl-2024, xprunat minn irkupru kontinwu fit-turiżmu, fil-manifattura u fl-agrikoltura. Madankollu, it-tieni trimestru huwa mistenni li jkun affettwat mill-eskalazzjoni tat-tensjonijiet bejn Iżrael u l-Iran, li wasslet għall-għeluq temporanju tal-ispazju tal-ajru tal-Ġordan. Dan it-tfixkil wassal għal sospensjoni tat-titjiriet u tfixkil fit-traffiku tal-merkanzija, u kkawża inċertezza usa’, u b’hekk x’aktarx kien hemm ponderazzjoni fuq il-fiduċja tal-investituri u tal-konsumaturi.
Ir-rata tal-qgħad għadha għolja, minkejja tnaqqis żgħir għal 21.4 % fl-2024 (minn 22.0 % fl-2023). Ir-rata tal-qgħad fost l-irġiel kienet ta’ 18.3 % u ta’ 33.3 % fost in-nisa. Il-qgħad fost iż-żgħażagħ jibqa’ sfida importanti u jkompli fil-ħajja adulta żagħżugħa, peress li r-rata tal-qgħad għall-kategoriji tal-età ta’ 15-19 sena u 20-24 sena kienet ta’ 54.7 % u 46.4 %, rispettivament. Il-parteċipazzjoni tal-forza tax-xogħol, b’persentaġġ ta’ 34.3 % biss, tibqa’ sfida importanti, fejn il-parteċipazzjoni tal-irġiel u tan-nisa fil-forza tax-xogħol hija kemm baxxa kif ukoll baxxa ħafna fil-livell ta’ 53.6 % u 14.8 %, rispettivament, li titqabbel ma’ 72 % u 18 % fir-reġjun tal-MENA, rispettivament.
Il-pressjonijiet tal-inflazzjoni huma mrażżna, f’konformità mad-deċiżjonijiet reċenti dwar il-politika monetarja. L-inflazzjoni naqset għal 1.6 % fl-2024 bħala medja sena wara sena (minn 2.1 % fl-2023) għalkemm żdiedet fil-bidu tal-2025 (2.2 % f’Jan-Feb 2025, sena wara sena) f’konformità mat-tnaqqis monetarju tal-bank ċentrali. Dan l-aħħar, il-fatturi ewlenin tal-inflazzjoni kienu l-prezzijiet għall-kirjiet, il-laħam u l-pollam, u t-tabakk u s-sigaretti. Ġie rreġistrat tnaqqis fil-prezzijiet b’mod partikolari għall-ħwejjeġ, il-prodotti tal-ħalib u ż-żjut, u dawn it-tnejn tal-aħħar kienu kkontribwew biex jixprunaw l-inflazzjoni fis-snin preċedenti. Minn Settembru 2024, il-Bank Ċentrali tal-Ġordan (CBJ) naqqas ir-rata tal-imgħax tiegħu fi 3 passi b’100 punt bażi għal 6.5 %, li jimmarka t-tmiem tal-fażi ta’ ssikkar monetarju li bdiet sentejn u nofs qabel. Bejn Marzu 2022 u Lulju 2023, ir-rata ewlenija żdiedet f’10 passi minn 2.5 % għal 7.5 %. Id-deċiżjonijiet tas-CBJ kienu meħtieġa minħabba r-rabta tal-JOD mal-USD, biex ikunu konformi mal-issikkar/tnaqqis monetarju tar-Riżerva Federali tal-Istati Uniti u jevitaw pressjonijiet fuq il-flussi kapitali, u tabilħaqq ikkontribwew għall-moderazzjoni tal-pressjonijiet inflazzjonarji.
Is-sistema bankarja tibqa’ likwida u kapitalizzata tajjeb. Il-proporzjon tal-adegwatezza kapitali kien ta’ 18 % fl-2024 (minn 17.9 % fl-2023), ferm ogħla mit-12 % meħtieġa. Il-proporzjon tas-self improduttiv (NPL) żdied bi ftit għal 5.6 % fl-2024 (minn 5.1 % fl-2023), filwaqt li l-proporzjon ta’ kopertura għall-NPLs kien ta’ 74.8 % fl-2024. Il-profittabbiltà tal-banek baqgħet stabbli b’redditu stmat fuq l-assi ta’ 1.2 %.
Il-finanzi pubbliċi juru vulnerabbiltajiet, għalkemm il-valutazzjoni ġenerali tas-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku tal-FMI hija ta’ appoġġ. Id-defiċit tal-amministrazzjoni pubblika laħaq 5.6 % tal-PDG fl-2024, li huwa ogħla mis-sena ta’ qabel (minn 5.1 % tal-PDG fl-2023). Id-defiċit primarju (esklużi l-pagamenti tal-imgħax fuq id-dejn pubbliku) kien ta’ 0.1 % tal-PDG (0.4 % tal-PDG fl-2023). In-nefqa kurrenti kienet tammonta għal 89.9 % tan-nefqa pubblika. Minbarra l-pagamenti tal-imgħax (20 % tan-nefqa kurrenti) il-komponenti ewlenin tan-nefqa kienu n-nefqa militari (29.6 %), il-kumpens tal-impjegati tas-settur ċivili (19.3 %) u l-pensjonijiet (16.3 %). Id-dejn pubbliku ammonta għal 90.4 % tal-PDG (eskluż id-dejn miżmum mill-Fond ta’ Investiment għas-Sigurtà Soċjali, SSIF) fl-2024, ftit ogħla minn 89.2 % tal-PDG fl-2023. Inkluż id-dejn tal-SSIF, id-dejn pubbliku kien ta’ 116.8 % tal-PDG fl-2024, li jitqabbel ma’ 113.8 % fl-2023. Id-dejn pubbliku tal-Ġordan huwa vvalutat bħala sostenibbli bi probabbiltà għolja mill-FMI (l-Artikolu IV, Ġunju 2025). Tabilħaqq, filwaqt li l-livell għoli ta’ dejn pubbliku jagħmel lill-Ġordan vulnerabbli għal issikkar fil-kundizzjonijiet finanzjarji, is-sehem kbir tad-dejn konċessjonali jipprovdi riżerva importanti. Barra minn hekk, il-Ġordan għandu riżervi sinifikanti: ir-riżervi tal-kambju jikkorrispondu għal 7.7 xhur ta’ importazzjonijiet; u l-assi tal-Fond ta’ Investiment għas-Sigurtà Soċjali laħqu l-40 fil-mija tal-PDG. Ir-riskju ta’ stress sovran huwa vvalutat bħala moderat mill-FMI.
Is-sitwazzjoni esterna tal-Ġordan għadha fraġli, iżda r-riżervi tal-kambju huma adegwati. Id-defiċit tal-kont kurrenti (inklużi l-għotjiet) twessa’ għal 5.9 % tal-PDG fl-2024 (minn 3.6 % fl-2023), hekk kif is-surplus tas-servizzi naqas, filwaqt li d-defiċit tal-oġġetti u d-defiċit tal-introjtu primarju kibru. L-oġġetti domestiċi ewlenin għall-esportazzjoni kienu sustanzi kimiċi u minerali (30 % tal-esportazzjonijiet tal-oġġetti) prinċipalment destinati għall-Indja u l-pajjiżi Għarab, kif ukoll ħwejjeġ (20 %) fil-biċċa l-kbira destinati għall-Istati Uniti. L-akbar gruppi ta’ importazzjoni ta’ oġġetti kienu t-tagħmir tat-trasport & ampspare parts (10 % tal-importazzjonijiet tal-merkanzija) prinċipalment miċ-Ċina, mill-Istati Uniti u mill-Korea t’Isfel; prodotti taż-żejt (6 %) prinċipalment mill-Arabja Sawdija u mill-Indja; u t-tessuti (5 %) mill-Asja. Id-defiċit tal-kont kurrenti kompla jiġi mmitigat minn flussi b’saħħithom ta’ introjtu sekondarju: ir-rimessi laħqu 6.8 % tal-PDG fl-2024, filwaqt li l-finanzjament tal-programmi (il-Bank Dinji, il-FMI u appoġġ bilaterali/multilaterali ieħor) laħaq l-4.2 % tal-PDG. L-investiment dirett barrani naqas għal 3.3 % tal-PDG fl-2024. Ir-riżervi barranin grossi tas-CBJ baqgħu b’saħħithom u ogħla minn 100 % tal-metrika tal-adegwatezza tar-riżerva tal-FMI.
Il-prospettiva matul il-ftit snin li ġejjin hija inċerta. Meta wieħed iħares ’il quddiem, il-FMI kien mistenni żieda modesta fit-tkabbir għall-2025 u fis-snin ta’ wara f’Ġunju 2025, iżda din il-previżjoni tippreċedi l-kunflitt bejn Iżrael u l-Iran. Il-gwerer reġjonali joħolqu riskju negattiv importanti għall-prospettiva, b’mod partikolari minħabba l-livell ogħla ta’ inċertezza fir-reġjun u l-impatt futur possibbli fuq is-settur importanti tat-turiżmu, xprunat aktar mill-kunflitt reċenti bejn Iżrael u l-Iran. Id-defiċits esterni u fiskali huma mistennija li jibqgħu għoljin, li jirriflettu l-isfidi strutturali sottostanti biex jittejjeb b’mod sostenibbli d-dħul fiskali u d-defiċit kummerċjali. Minħabba l-piż kbir tad-dejn pubbliku, il-kors ta’ konsolidazzjoni fiskali jeħtieġ li jkompli, flimkien mal-isforzi ta’ modernizzazzjoni ekonomika li għaddejjin biex jittejjeb l-ambjent tan-negozju, biex jitrawwem it-tkabbir tas-settur privat, inkluż billi jiġi attirat investiment dirett barrani.
••Konsistenza mad-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam ta’ politika
L-AMF proposta tappoġġa r-riżorsi allokati lill-Ġordan taħt l-operazzjoni eżistenti adottata mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fl-14 ta’ April 2025 skont id-Deċiżjoni (UE) 2020/33 2 dwar l-għoti ta’ AMF lir-Renju Ħaxemita tal-Ġordan li tammonta għal EUR 500 miljun f’self li għandu jiġi żborżat matul il-perjodu 2025-2027.
•Konsistenza ma’ politiki oħra tal-UE
L-UE u l-Ġordan żviluppaw sħubija mill-qrib u li ilha teżisti, mirfuda mill-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni li ilu fis-seħħ mill-2002, u li ġie aġġornat għal sħubija dwar l-Istatus Avvanzat fl-2010 3 . Din ir-relazzjoni kompliet tissaħħaħ bl-adozzjoni tal-Prijoritajiet tas-Sħubija bejn l-UE u l-Ġordan f’Ġunju 2022, li jistabbilixxu l-qafas strateġiku għall-kooperazzjoni sal-2027. Il-prijoritajiet jirriflettu valuri kondiviżi u impenn għal riformi fl-oqsma tal-governanza tajba u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, il-promozzjoni ta’ żvilupp ekonomiku sostenibbli u, u t-tisħiħ tal-kooperazzjoni dwar l-istabbiltà u s-sigurtà reġjonali.
Il-Ġordan igawdi wkoll minn relazzjonijiet ekonomiċi sodi mal-Unjoni Ewropea, li hija waħda mis-sħab kummerċjali u ta’ investiment ewlenin tiegħu. Ir-relazzjoni kummerċjali tagħhom hija ankrata fil-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-UE u l-Ġordan, li jiffaċilita l-aċċess preferenzjali għas-swieq tal-UE. Il-Ġordan ibbenefika wkoll mill-inizjattiva tar-regoli ta’ oriġini simplifikati tal-UE mill-2016, imfassla biex jistimulaw l-esportazzjonijiet u l-iżvilupp industrijali. F’konformità mar-Rieżami tal-Politika Kummerċjali tal-UE tal-2021, l-UE u l-Ġordan qed jaħdmu biex japprofondixxu r-relazzjonijiet kummerċjali u ta’ investiment, inklużi sforzi biex itejbu l-klima tan-negozju, javvanzaw l-allinjament regolatorju speċifiku għas-settur, u jisfruttaw bis-sħiħ il-potenzjal tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni.
Din il-kooperazzjoni kompliet tiżdied permezz tat-tnedija tas-Sħubija Strateġika u Komprensiva bejn l-UE u l-Ġordan, approvata f’Jannar 2025. Is-sħubija tiddeskrivi oqsma ewlenin għal kollaborazzjoni aktar profonda, inklużi r-relazzjonijiet politiċi u l-kooperazzjoni reġjonali, is-sigurtà u d-difiża, ir-reżiljenza ekonomika, il-kummerċ u l-investiment, l-iżvilupp tal-kapital uman, il-migrazzjoni, u l-protezzjoni u l-appoġġ tar-refuġjati. Dawn il-pilastri jallinjaw mill-qrib mal-Viżjoni dwar il-Modernizzazzjoni Ekonomika tal-Ġordan (2022–2033) u għandhom l-għan li jappoġġaw ir-reżiljenza fit-tul, it-tkabbir inklużiv, u l-kapaċità tal-pajjiż li jirreaġixxi għall-isfidi reġjonali u globali.
L-operazzjoni tal-AMF proposta tallinja mal-objettivi usa’ tal-UE taħt il-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV). Hija tikkontribwixxi biex tappoġġja l-objettivi tal-Unjoni Ewropea ta’ stabbiltà u żvilupp ekonomiku fil-Ġordan u b’mod aktar ġenerali, reżiljenza fil-viċinat tan-Nofsinhar tal-Ewropa. L-AMF tal-UE tikkomplementa l-għotjiet mobilizzati taħt l-NDICI u programmi u strumenti oħra tal-UE u, b’mod partikolari, il-kundizzjonijiet previsti taħt il-pakketti ta’ appoġġ baġitarju li qed jiġu implimentati mill-UE taħt il-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) attwali 2021–2027. Billi tkompli tappoġġa l-adozzjoni mill-awtoritajiet tal-Ġordan ta’ qafas xieraq għall-politika makroekonomika u r-riformi strutturali, l-AMF tal-UE żżid il-valur miżjud u l-effettività tal-miżuri ta’ appoġġ finanzjarju ġenerali tal-UE, inkluż permezz ta’ strumenti oħra.
2.BAŻI LEGALI, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ
•Bażi legali
Il-bażi legali għal din il-proposta hija l-Artikolu 212 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“TFUE”).
•Sussidjarjetà (għall-kompetenza mhux esklużiva)
Il-prinċipju tas-sussidjarjetà japplika peress li l-objettivi tar-restawr tal-istabbiltà makroekonomika għal perjodu ta’ żmien qasir fil-Ġordan ma jistgħux jintlaħqu biżżejjed mill-Istati Membri waħedhom u jistgħu għalhekk jintlaħqu aħjar mill-Unjoni Ewropea. Ir-raġunijiet ewlenin huma r-restrizzjonijiet baġitarji ffaċċati fil-livell nazzjonali u l-ħtieġa għal koordinazzjoni b’saħħitha tad-donaturi sabiex l-iskala u l-effikaċja tal-assistenza jiġu kemm jista’ jkun massimizzati.
•Proporzjonalità
Il-proposta hija konformi mal-prinċipju tal-proporzjonalità: hija tillimita ruħha għall-minimu meħtieġ sabiex jintlaħqu l-objettivi tal-istabbiltà makroekonomika għal perjodu ta’ żmien qasir u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ għal dak l-iskop.
Kif identifikat mill-Kummissjoni, fuq il-bażi tal-istimi tal-FMI fil-kuntest tal-Faċilità ta' Fond Estiża futura, l-ammont tal-MFA propost ġdid jikkorrispondi għal 14.6 % tad-diskrepanza ta' finanzjament residwu għall-perjodu 2025-2027. Dan huwa konsistenti mal-prattiki standard dwar il-qsim tal-piżijiet għall-operazzjonijiet tal-MFA (għal pajjiż bi Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, il-limitu massimu hu ta’ 60 % skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill ECOFIN tat-8 ta’ Ottubru 2002), filwaqt li titqies l-assistenza mwiegħda lill-Ġordan minn donaturi bilaterali u multilaterali oħra. Meta jitqies l-appoġġ ġenerali tal-UE lill-Ġordan permezz ta’ diversi strumenti (inklużi l-AMF proposta, l-AMF IV, l-appoġġ baġitarju tal-UE u s-self tal-BEI, eskluż l-appoġġ bilaterali mill-Istati Membri), l-appoġġ totali tal-UE jkopri madwar 35.4 % tad-diskrepanza fil-finanzjament estern residwu stmat. Il-kontribuzzjoni globali tal-UE inklużi l-appoġġ baġitarju u s-self tal-BEI lill-Ġordan hija mistennija li tkun ogħla milli fil-passat.
•Għażla ta’ strument
Il-finanzjament jew l-assistenza teknika għall-proġetti ma jkunux adattati jew suffiċjenti biex jindirizzaw l-objettivi makroekonomiċi. Il-valur miżjud ewlieni tal-MFA, meta mqabbel ma’ strumenti oħrajn tal-UE, huwa li din l-assistenza ttaffi restrizzjonijiet finanzjarji esterni u tgħin sabiex jinħoloq qafas makroekonomiku stabbli, inkluż billi tippromwovi bilanċ tal-pagamenti u sitwazzjoni baġitarja sostenibbli, kif ukoll qafas xieraq għar-riformi strutturali. Billi tgħin biex jiġi stabbilit qafas ta’ politika ġenerali xieraq, l-AMF tista’ żżid l-effikaċja tal-azzjonijiet iffinanzjati fil-Ġordan permezz ta’ strumenti oħrajn tal-UE aktar iffukati.
3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT
•Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti
Il-proposta tal-AMF tal-Kummissjoni tibni fuq it-tagħlimiet meħuda mill-evalwazzjonijiet ex post imwettqa fuq operazzjonijiet tal-passat fil-viċinat tal-UE, inkluż fuq l-evalwazzjoni ex post tal-operazzjoni MFA-II ipprovduta lill-Ġordan fl-2016–2019 li kienet irregolata mid-Deċiżjoni (UE) 2016/2371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta’ Diċembru 2016 4 , kif ukoll l-aktar evalwazzjoni ex post reċenti tal-pakkett tal-AMF għall-COVID-19, li kopriet l-MFA-III tal-Ġordan 5 .
L-evalwazzjoni ex post tal-Ġordan 2016-2019 6 ikkonkludiet li bv’mod ġenerali l-programm MFA-II laħaq l-objettivi tiegħu. Id-disinn tiegħu kien rilevanti għall-isfidi ekonomiċi tal-Ġordan, filwaqt li kkontribwixxa sostanzjalment għall-istabbilizzazzjoni effettiva tal-pożizzjoni finanzjarja esterna u fiskali tal-Ġordan. Il-programm kellu valur miżjud konsiderevoli għall-UE billi appoġġa l-istabbiltà makroekonomika f’pajjiż sieħeb ġar u mmitiga l-impatt tal-kriżi tar-refuġjati fis-Sirja. Dan tfassal u ġie implimentat b’mod li kien koerenti ma’ politiki u strumenti oħra tal-UE.
•Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati
L-AMF qed tingħata bħala parti integrali mill-appoġġ internazzjonali għall-istabbilizzazzjoni ekonomika tal-Ġordan inkluż mill-FMI. Biex tħejji din il-proposta għall-AMF, il-Kummissjoni kkonsultat mal-FMI, li qed jiżborża programm ta’ finanzjament imdaqqas. Il-Kummissjoni kkonsultat il-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Supplenti fis-2 ta’ Lulju 2025, fejn ingħatat approvazzjoni għall-abozz ta’ proposta. Il-Kummissjoni kienet ukoll f’kuntatt regolari mal-awtoritajiet tal-Ġordan.
•Ġbir u użu tal-għarfien espert
F’konformità mar-rekwiżiti skont ir-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 7 (‘ir-Regolament Finanzjarju’), is-servizzi tal-Kummissjoni wettqu valutazzjoni operazzjonali taċ-ċirkwiti finanzjarji u amministrattivi tal-Ġordan qabel l-implimentazzjoni tal-AMF IV. L-għan kien li jiġi żgurat li l-proċeduri tal-pajjiż għall-ġestjoni tal-assistenza tal-programm, inkluża l-AMF, jipprovdu garanziji adegwati għal ġestjoni finanzjarja tajba. Ir-rapport finali tal-valutazzjoni operattiva, imħejji minn kumpanija ta’ konsulenza, wasal f’Ottubru 2024. Ir-rapport jinnota li sar progress ċar fis-sistemi ta’ ġestjoni tal-finanzi pubbliċi u f’ċirkwiti finanzjarji oħra mill-2020, jiġifieri meta sar l-aħħar eżerċizzju, ’l hawn. Ir-rapport ikkonkluda li l-istatus taċ-ċirkwiti u l-proċeduri finanzjarji tal-Ġordan jitqies favorevoli għal operazzjoni tal-AMF. Peress li l-valutazzjoni operazzjonali twettqet inqas minn sena ilu u s-sejbiet tagħha għadhom validi, il-Kummissjoni tqis li mhijiex meħtieġa valutazzjoni ġdida għall-operazzjoni proposta tal-AMF V.
•Valutazzjoni tal-impatt
L-AMF tal-UE hija strument ta’ emerġenza eċċezzjonali li għandu l-għan li jindirizza diffikultajiet severi fil-bilanċ tal-pagamenti f’pajjiżi mhux tal-UE. Għalhekk, din il-proposta dwar l-MFA hija eżentata mir-rekwiżit li titwettaq Valutazzjoni tal-Impatt skont il-Linji Gwida għal Regolamentazzjoni Aħjar tal-Kummissjoni (SWD(2015)111 final) peress li hemm l-eżiġenza politika li jsir progress malajr f’sitwazzjoni li tkun teħtieġ reazzjoni rapida.
B’mod aktar ġenerali, il-proposti tal-MFA tal-Kummissjoni jibnu fuq it-tagħlimiet meħuda minn evalwazzjonijiet ex post imwettqa fuq operazzjonijiet tal-passat fil-viċinat tal-UE. L-MFA il-ġdida u l-programm ta’ riformi u aġġustamenti ekonomiċi assoċjati magħha għandhom jgħinu sabiex jittaffew il-ħtiġijiet finanzjarji tal-Ġordan għal terminu ta' żmien qasir, filwaqt li jappoġġaw il-miżuri ta’ politika maħsuba biex isaħħu l-bilanċ tal-pagamenti u l-pożizzjonijiet fiskali, u biex jiżdied it-tkabbir sostenibbli, biex b'hekk jikkomplimenta l-programm li għandu jiġi adottat mill-Bord Eżekuttiv tal-FMI. Jenħtieġ li dawn il-kundizzjonijiet ta’ politika jindirizzaw xi wħud mid-dgħufijiet fundamentali murija matul is-snin mill-ekonomija tal-Ġordan u mis-sistema tal-governanza ekonomika. Oqsma possibbli ta’ kundizzjonalità jistgħu, fil-prinċipju, jinkludu riformi biex tittejjeb il-governanza ekonomika, inklużi l-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi u l-amministrazzjoni tat-taxxa, il-politiki soċjali u tas-suq tax-xogħol, l-ambjent tan-negozju u t-tranżizzjoni tal-enerġija/ekoloġika.
•Drittijiet fundamentali
Pajjiżi li huma koperti mill-Politika Ewropea tal-Viċinat huma eleġibbli għall-assistenza makrofinanzjarja. Prekundizzjoni għall-għoti tal-MFA hija li l-pajjiż eliġibbli jirrispetta mekkaniżmi demokratiċi effettivi, inkluża sistema parlamentari b'diversi partiti u l-istat tad-dritt, u jiggarantixxi r-rispett lejn id-drittijiet tal-bniedem.
Il-Ġordan kompla bl-isforzi ta’ riforma politika tiegħu biex isaħħaħ id-demokrazija parlamentari u l-istat tad-dritt. Fl-2021, il-Ġordan nieda proċess ta’ modernizzazzjoni politika li jaspira li jrawwem il-parteċipazzjoni politika tan-nisa u ż-żgħażagħ, li jegħleb il-lealtà tribali u jinkoraġġixxi l-formazzjoni ta’ partiti politiċi bbażati fuq programm nazzjonali, introdotti permezz ta’ emendi għal-Liġijiet dwar l-Elezzjonijiet u l-Partiti Politiċi. Fl-2023, il-gvern emenda l-Kodiċi tax-Xogħol f’konformità mal-istandards internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem. Minkejja kuntest diffiċli ħafna, il-Ġordan jibqa’ impenjat li javvanza r-riformi lejn sistema politika demokratika aktar effettiva bbażata fuq l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem. F’dan il-kuntest, il-prekundizzjonijiet politiċi għall-AMF jitqiesu li ġew issodisfati.
4.IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI
L-operazzjoni proposta tal-AMF sa EUR 500 miljun f’self għall-Ġordan hija ppjanata li tiġi żborżata fi tliet pagamenti li għandhom jiġu rilaxxati fuq perjodu ta’ mhux aktar minn sentejn u nofs. Is-self se jiġi pprovdut taħt il-Garanzija għall-Azzjoni Esterna bi proviżjonament b’rata ta’ 9 %, li se jiġi pprogrammat taħt l-NDICI-GE, għal ammont totali ta’ EUR 45 miljun (linja baġitarja 14 02 01 70 “NDICI — Il-Proviżjonament tal-Fond ta’ Proviżjonament Komuni”). Is-selfiet għandhom jingħataw fil-forma ta’ selfiet ta’ amortizzazzjoni b’perjodu ta’ grazzja u ripagamenti kapitali sussegwenti f’porzjonijiet ugwali fuq perjodu twil. Tali struttura ta’ self se tkun ta’ benefiċċju kemm għall-benefiċjarju fis-sens li tiffaċilita r-ripagamenti, kif ukoll għall-baġit tal-UE, billi tifrex l-obbligazzjonijiet kontinġenti fuq perjodu twil ta’ żmien.
5.ELEMENTI OĦRA
•Pjanijiet ta’ implimentazzjoni u arranġamenti dwar il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u r-rapportar
L-Unjoni Ewropea se tagħmel l-MFA disponibbli għall-Ġordan għal ammont totali sa EUR 500 miljun, ipprovdut fil-forma ta’ self, li se jikkontribwixxi biex ikopri l-ħtiġijiet ta’ finanzjament estern residwu tal-Ġordan fil-perjodu ta’ disponibbiltà tal-operazzjoni. L-assistenza hija ppjanata li tiġi żborżata fi tliet pagamenti parzjali, dment li l-miżuri ta’ politika marbuta ma’ kull pagament parzjali jkunu ġew implimentati bis-sħiħ fil-ħin. L-assistenza se tkun ġestita mill-Kummissjoni. Japplikaw dispożizzjonijiet speċifiċi dwar il-prevenzjoni tal-frodi u ta’ irregolaritajiet oħrajn, b’mod konsistenti mar-Regolament Finanzjarju.
L-iżborżi taħt l-operazzjoni tal-AMF proposta se jkunu kundizzjonali fuq ir-rieżamijiet tal-programmi b’suċċess skont il-programm tal-FMI. Barra minn hekk, il-Kummissjoni u l-awtoritajiet tal-Ġordan se jaqblu dwar sett speċifiku ta’ miżuri ta’ riforma strutturali, li għandhom jiġu stabbiliti f’Memorandum ta’ Qbil. Dawn il-miżuri ta’ riforma se jappoġġjaw l-aġenda ta’ riforma tal-awtoritajiet u jikkomplementaw il-programmi maqbula mal-FMI, mal-Bank Dinji u ma' donaturi oħrajn, kif ukoll programmi ta’ politika assoċjati ma’ operazzjonijiet ta’ appoġġ baġitarju tal-UE. Jenħtieġ li dawn ikunu konsistenti mal-prijoritajiet ewlenin ta’ riforma ekonomika miftiehma bejn l-UE u l-Ġordan fil-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, il-Prijoritajiet ta’ Sħubija u l-Patt anness, il-KPS u l-Viżjoni għall-Modernizzazzjoni tal-Ġordan u strateġiji nazzjonali oħra.
2025/0251 (COD)
Proposta għal
DEĊIŻJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
li tipprovdi assistenza makrofinanzjarja lir-Renju Ħaxemita tal-Ġordan
IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 212(2) tiegħu,
Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,
Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,
Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja 8 ,
Billi:
(1)Ir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea (“l-Unjoni”) u r-Renju Ħaxemita tal-Ġordan (“il-Ġordan”) qegħdin jiżviluppaw fi ħdan il-qafas tal-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV). L-Unjoni u l-Ġordan iffirmaw Ftehim ta’ Assoċjazzjoni fl-24 ta’ Novembru 1997, li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Mejju 2002 9 . Skont il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, l-Unjoni u l-Ġordan gradwalment stabbilew Żona ta’ Kummerċ Ħieles matul perjodu tranżizzjonali ta’ 12-il sena. Barra minn hekk, fl-2007 daħal fis-seħħ ftehim dwar aktar liberalizzazzjoni ta’ prodotti agrikoli. Fl-2010, ġiet miftiehma sħubija ta' Status Avvanzat bejn l-UE u l-Ġordan li tinvolvi oqsma usa' ta' kooperazzjoni. Il-protokoll dwar Mekkaniżmi għas-Soluzzjoni tat-Tilwim għall-kummerċ bejn l-UE u l-Ġordan inizjalat f'Diċembru 2009 daħal fis-seħħ fl-1 ta' Lulju 2011. Id-djalogu politiku bilaterali u l-kooperazzjoni ekonomika ġew żviluppati aktar fil-qafas tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, il-Prijoritajiet tas-Sħubija UE-Ġordan adottati għall-2022–2027 u s-Sħubija Strateġika u Komprensiva, iffirmata f’Jannar 2025.
(2)Mill-2011 ’l hawn, il-Ġordan beda għadd ta’ riformi politiċi biex tissaħħaħ id-demokrazija parlamentari u l-istat tad-dritt. Twaqqfu Qorti Kostituzzjonali u Kummissjoni Elettorali Indipendenti u l-Parlament tal-Ġordan għadda għadd ta’ liġijiet ewlenin, inkluż l-Att Elettorali u l-Att tal-Partiti Politiċi kif ukoll liġijiet dwar id-deċentralizzazzjoni u l-muniċipalitajiet. Sar titjib leġiżlattiv fejn jidħlu l-indipendenza tal-ġudikatura u d-drittijiet tan-nisa.
(3)L-ekonomija tal-Ġordan ġiet affettwata ħafna minn instabbiltà reġjonali fit-tul, b’mod partikolari l-kunflitt fis-Sirja u, il-kunflitt f’Iżrael-Gaza, flimkien ma’ tfixkil fis-sigurtà fil-Baħar l-Aħmar. Dawn l-instabbiltajiet żiedu aktar inċertezza, dgħajfu l-fiduċja tal-investituri, u r-rotot kummerċjali, u jdgħajfu t-turiżmu. Dawn l-isfidi ġew minbarra l-impatti ekonomiċi u soċjali persistenti mix-xokkijiet globali fil-prezzijiet tal-pandemija tal-COVID-19 wara l-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja, u kostijiet tas-self ogħla marbuta ma’ kundizzjonijiet finanzjarji globali aktar stretti. Aktar reċentement, iż-żieda fl-inċertezza tal-ambjent globali tirrappreżenta wkoll sfida addizzjonali. Filwaqt li l-Ġordan evita kontrazzjoni ekonomika mġedda, parzjalment bis-saħħa tal-insegwiment ta’ politiki u riformi makroekonomiċi sodi, l-irkupru għadu kajman. Il-qgħad għadu għoli b’mod persistenti, b’mod partikolari fost iż-żgħażagħ u n-nisa, u l-pressjonijiet finanzjarji fiskali u esterni għadhom ta’ piż fuq l-ekonomija.
(4)Il-kunflitt f’Iżrael u Gaża flimkien mal-vjolenza mġedda fir-reġjun, notevolment iż-żieda fit-tensjonijiet bejn Iżrael u l-Iran f’nofs Ġunju 2025, wasslu għal sospensjonijiet ta’ titjiriet fil-Ġordan u x’aktarx l-irkupru ekonomiku fraġli tal-pajjiż isir iktar ikkumplikat, tonqs il-fiduċja tal-investituri u tat-turisti, u l-perspettiva ssir dejjem aktar inċerta. It-tensjonijiet soċjali fil-Ġordan baqgħu baxxi iżda jistgħu jiżdiedu jekk il-kunflitti fit-tul ikomplu jeskalaw. Barra minn hekk, it-tibdil fil-klima jirriskja li jaggrava l-iskarsezza tal-ilma diġà mwiegħra tal-Ġordan jista’ jżomm lura t-tkabbir u jżid aktar pressjonijiet fuq il-finanzi tal-gvern.
(5) F’Jannar 2024, l-awtoritajiet tal-Ġordan u l-FMI qablu dwar programm ta’ aġġustament ekonomiku appoġġat minn Faċilità ta’ Fond Estiża (FES) ta’ erba’ snin fl-ammont ta’ USD 1.2 biljun, li bħalissa qed jiġi implimentat. Minn Lulju 2025, il-prestazzjoni tal-Ġordan taħt il-FES kienet b’saħħitha, bil-kriterji kwantitattivi tal-prestazzjoni u l-punti ta’ riferiment strutturali kollha ssodisfati matul l-ewwel tliet rieżamijiet tal-programmi (Lulju u Diċembru 2024, u April 2025), li skattaw żborżi li jammontaw għal USD 391 miljun mill-USD 1.2 biljun approvati.
(6)F’April 2025, l-Unjoni adottat ir-raba’ programm ta’ assistenza makrofinanzjarja (AMF-IV) 10 ta’ EUR 500 miljun fil-forma ta’ self, bi tweġiba għal talba mill-Ġordan f’Ottubru 2023. L-iżborżi huma ppjanati matul l-2025–2027, malli jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet ta’ politika miftiehma fil-Memorandum ta’ Qbil, li jkopru miżuri fil-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi, il-governanza u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni, il-politiki soċjali u tas-suq tax-xogħol, l-enerġija u l-ambjent tan-negozju. L-AMF IV issegwi minn serje ta’ tliet programmi preċedenti tal-AMF (AMF I: EUR 180 miljun; AMF II: EUR 200 miljun; AMF III: EUR 500 miljun + EUR 200 miljun supplimentari b’rispons għall-COVID-19) ipprovdew total ta’ EUR 1.08 biljun f’self bejn l-2014 u l-2023.
(7)Sa mill-bidu tal-kriżi Sirjana fl-2011, l-Unjoni għamlet disponibbli aktar minn EUR 3,5 biljun lill-Ġordan taħt strumenti differenti (inklużi EUR 1.08 miljun taħt iż-żewġ programmi tal-MFA msemmija hawn fuq) biex tgħin lill-pajjiż jippreserva l-istabbiltà ekonomika, isostni r-riforma politika u ekonomika u jindirizza l-ħtiġijiet relatati umanitarji, ta’ żvilupp u ta’ sigurtà tiegħu. Barra minn hekk, il-Bank Ewropew tal-Investiment alloka madwar EUR 2.4 biljun f’self għal proġetti lill-Ġordan mill-2011 sal-lum.
(8)Għall-perjodu 2021–2024, l-allokazzjoni indikattiva bilaterali tal-Unjoni (għotjiet) taħt l-Istrument ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali – Ewropa Globali (NDICI-GE) lill-Ġordan tammonta għal madwar EUR 360 miljun u hija kkomplementata mill-appoġġ tal-Unjoni biex tgħin lill-Ġordan jindirizza l-impatt tal-kriżi Sirjana (EUR 214 miljun mill-2021 sal-2023) kif ukoll programmi reġjonali u tematiċi oħra. Matul il-perjodu 2014-2020, l-Unjoni pprovdiet appoġġ lill-Ġordan prinċipalment permezz tal-Istrument Ewropew ta’ Viċinat, ammonta għal EUR 765 miljun. Matul l-istess perjodu, il-Ġordan ibbenefika wkoll minn EUR 126 miljun addizzjonali mgħoddija permezz tal-Pjattaforma ta’ Investiment tal-Viċinat (NIP), li ingranat madwar EUR 580 miljun f’investimenti. Fl-2021, taħt il-Pjan Ekonomiku u ta’ Investiment (EIP), l-UE nediet aktar minn 20 proġett ewlieni fil-Ġordan, fejn impenjat madwar EUR 461 miljun (permezz ta’ għotjiet, taħlit u garanziji) u ingranat madwar EUR 4.760 biljun f’investiment totali.
(9)F'Jannar 2025, fid-dawl tas-sitwazzjoni ekonomika u l-prospett ekonomiku li kienu għadhom diffiċli, il-Ġordan talab għal aktar assistenza makrofinanzjarja mill-Unjoni.
(10)Minħabba li l-Ġordan huwa pajjiż kopert mill-PEV, jenħtieġ li jkun ikkunsidrat bħala eliġibbli biex jirċievi l-assistenza makrofinanzjarja mill-Unjoni.
(11)L-assistenza makrofinanzjarja mill-Unjoni jenħtieġ li tkun strument finanzjarju eċċezzjonali ta' appoġġ mingħajr irbit u mhux speċifikat għall-bilanċ tal-pagamenti, bl-għan li tindirizza l-ħtiġijiet finanzjarji esterni immedjati tal-benefiċjarju u jenħtieġ li tirfed l-implimentazzjoni ta' programm ta' politika li fih miżuri qawwija ta' riforma strutturali u ta' aġġustament immedjat maħsuba biex itejbu l-pożizzjoni tal-bilanċ tal-pagamenti fuq terminu qasir.
(12)Minħabba li għad hemm diskrepanza fil-finanzjament residwu estern tal-bilanċ tal-Ġordan tal-pagamenti lil hinn mir-riżorsi pprovduti mill-FMI u minn istituzzjonijiet multilaterali oħrajn, l-għoti mill-Unjoni ta' assistenza makrofinanzjarja lill-Ġordan, fiċ-ċirkostanzi eċċezzjonali attwali qed titqies bħala tweġiba xierqa għat-talba li l-Ġordan għamel lill-Unjoni biex tappoġġja l-istabbilizzazzjoni ekonomika tiegħu flimkien mal-programm tal-FMI. L-assistenza makrofinanzjarja imkabbra tal-Unjoni tkun tappoġġa l-aġenda tal-istabbilizzazzjoni ekonomika u tar-riforma strutturali tal-Ġordan, filwaqt li tissuplimenta r-riżorsi li huma disponibbli taħt l-arranġament finanzjarju tal-FMI.
(13)Jenħtieġ li l-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni jkollha l-għan li tappoġġa l-ħolqien mill-ġdid ta' sitwazzjoni finanzjarja esterna sostenibbli għall-Ġordan, u b'hekk tappoġġa l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tiegħu.
(14)L-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni hija mistennija li timxi id f’id mal-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet ta’ appoġġ baġitarju taħt l-NDICI-GE stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/947 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 11 .
(15)Id-determinazzjoni tal-ammont tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni hija bbażata fuq valutazzjoni kwantitattiva kompleta tal-ħtiġijiet ta’ finanzjament estern residwu tal-Ġordan u tqis il-kapaċità tiegħu li jiffinanzja lilu nnifsu bir-riżorsi proprji tiegħu, partikolarment ir-riżervi internazzjonali li għandu għad-dispożizzjoni tiegħu. L-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha tikkumplementa l-programmi u r-riżorsi pprovduti mill-FMI u mill-Bank Dinji. Id-determinazzjoni tal-ammont tal-assistenza tqis ukoll il-kontribuzzjonijiet finanzjarji mistennija mingħand donaturi bilaterali u multilaterali u l-ħtieġa li tiġi żgurata l-kondiviżjoni ġusta tal-piż bejn l-Unjoni u donaturi oħrajn, kif ukoll l-implimentazzjoni diġà eżistenti tal-istrumenti ta' finanzjament esterni l-oħrajn tal-Unjoni fil-Ġordan u l-valur miżjud tal-involviment kumplessiv tal-Unjoni.
(16)Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li l-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni tkun legalment u sostanzjalment skont il-prinċipji u l-objettivi ta', u l-miżuri ewlenin meħuda fl-oqsma differenti tal-azzjoni esterna u ta' linji ta' politika oħrajn rilevanti tal-Unjoni.
(17)L-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha tappoġġa l-politika esterna tal-Unjoni rigward il-Ġordan. Is-servizzi tal-Kummissjoni u s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (“SEAE”) jenħtieġ li jaħdmu flimkien mill-qrib matul l-operazzjoni ta' assistenza makrofinanzjarja kollha bl-għan li jikkoordinaw il-politika esterna tal-Unjoni u li jiżguraw il-konsistenza tagħha.
(18)L-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha tappoġġa l-impenn tal-Ġordan fir-rigward tal-valuri kondiviżi mal-Unjoni, fosthom id-demokrazija, l-istat tad-dritt, il-governanza tajba, ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, l-iżvilupp sostenibbli u t-tnaqqis fil-faqar, kif ukoll l-impenn tiegħu għall-prinċipji ta’ kummerċ miftuħ, ibbażat fuq ir-regoli u b’mod ġust.
(19)Prekundizzjoni għall-għoti tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni jenħtieġ li tkun li l-Ġordan jirrispetta l-mekkaniżmi demokratiċi effettivi – inklużi sistema parlamentari b'diversi partiti – u l-istat tad-dritt, u li jiggarantixxi r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem. Barra minn hekk, l-objettivi speċifiċi tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandhom isaħħu l-effiċjenza, it-trasparenza u r-responsabbiltà fis-sistemi tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi fil-Ġordan, u jippromwovu r-riformi strutturali li għandhom l-għan li jappoġġaw it-tkabbir sostenibbli u inklussiv, il-ħolqien tax-xogħol u l-konsolidazzjoni fiskali. Kemm it-twettiq tal-prekondizzjoni kif ukoll il-kisba ta' dawk l-objettivi jenħtieġ li jiġu mmonitorjati regolarment mill-Kummissjoni u mis-SEAE.
(20)Sabiex tkun żgurata l-protezzjoni effikaċi tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni marbuta mal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni, il-Ġordan għandu jadotta l-miżuri xierqa relatati mal-prevenzjoni tal-frodi, il-korruzzjoni u kull irregolarità oħra marbuta ma’ din l-assistenza, u l-ġlieda kontrihom. Barra minn hekk, ftehim ta’ self li għandu jiġi konkluż bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet Eġizzjani jenħtieġ li jkun fih dispożizzjonijiet li jawtorizzaw lill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF, European Anti-Fraud Office) iwettaq investigazzjonijiet, inklużi verifiki fuq il-post u spezzjonijiet, f’konformità mad-dispożizzjonijiet u l-proċeduri stabbiliti fir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 12 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 2185/966 13 , lill-Kummissjoni u lill-Qorti tal-Awdituri biex iwettqu awditi u lill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew biex jeżerċita l-kompetenzi tiegħu fir-rigward tal-għoti tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni matul u wara l-perjodu ta’ disponibbiltà tagħha.
(21)Ir-rilaxx tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni huwa mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (bħala awtorità baġitarja).
(22)L-ammonti li għandhom jiġu pprovduti meħtieġa għall-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni jenħtieġ li jkunu konsistenti mal-approprjazzjonijiet baġitarji definiti fil-qafas finanzjarju pluriennali.
(23)L-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni jenħtieġ li tkun ġestita mill-Kummissjoni. Sabiex ikun żgurat li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikunu jistgħu jsegwu l-implimentazzjoni ta' din id-Deċiżjoni, il-Kummissjoni jenħtieġ li tinfurmahom regolarment bl-iżviluppi relatati mal-assistenza u tipprovdilhom id-dokumenti rilevanti.
(24)Sabiex jiġu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' din id-Deċiżjoni, il-Kummissjoni jenħtieġ li tingħata s-setgħat ta' implimentazzjoni. Jenħtieġ li dawk is-setgħat ikunu eżerċitati f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 14 .
(25)L-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni jenħtieġ li tkun soġġetta għal kundizzjonijiet ta’ politika ekonomika, li għandhom jiġu stabbiliti f’Memorandum ta’ Qbil. Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi ta’ implimentazzjoni u għal raġunijiet ta’ effiċjenza, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tinnegozja tali kundizzjonijiet mal-awtoritajiet Ukreni taħt is-superviżjoni tal-kumitat tar-rappreżentanti tal-Istati Membri f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill. Meta jiġi kkunsidrat l-impatt potenzjalment sinifikanti tal-assistenza, huwa adatt li tintuza l-proċedura ta’ eżami kif speċifikat fir-Regolament (UE) Nru 182/2011. Meta jitqies l-ammont ta’ assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni lill-Ġordan, il-proċedura ta’ eżami jenħtieġ li tapplika għall-adozzjoni tal-Memorandum ta’ Qbil, u għal kwalunkwe tnaqqis, sospensjoni jew tħassir tal-assistenza.
ADOTTAW DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1
1.L-Unjoni għandha tagħmel assistenza makrofinanzjarja ta' ammont massimu ta' EUR 500 miljun disponibbli għall-Ġordan (“l-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni”), bil-ħsieb li tappoġġa l-istabbilizzazzjoni ekonomika u l-aġenda ta' riforma sostantiva tal-Ġordan. L-assistenza għandha tikkontribwixxi biex tkopri l-ħtiġijiet tal-Ġordan għall-bilanċ tal-pagamenti kif inhuma identifikati fil-programm tal-FMI.
2.L-ammont sħiħ tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandu jkun ipprovdut lill-Ġordan fil-forma ta’ self.
3.Il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa, f’isem l-Unjoni, li tissellef il-fondi meħtieġa mis-swieq kapitali jew minn istituzzjonijiet finanzjarji u li, min-naħa tagħha, issellifhom lill-Ġordan.
4.Ir-rilaxx tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandu jkun ġestit mill-Kummissjoni b'mod konsistenti mal-ftehimiet jew fehim milħuqa bejn il-Fond Monetarju Internazzjona (FMI) u l-Ġordan u mal-prinċipji u l-objettivi ewlenin tar-riformi ekonomiċi stabbiliti fil-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-UE u l-Ġordan.
5.Il-Kummissjoni għandha tinforma regolarment lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill bl-iżviluppi fir-rigward tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni, inkluż l-iżborżi tagħha, u għandha tipprovdi lil dawk l-istituzzjonijiet bid-dokumenti rilevanti fi żmien xieraq.
6.L-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha ssir disponibbli għal perjodu ta’ sentejn u nofs, li jibdew mill-ewwel jum wara d-dħul fis-seħħ tal-Memorandum ta’ Qbil imsemmi fl-Artikolu 3(1).
7.Jekk il-ħtiġijiet ta’ finanzjament tal-Ġordan jonqsu b’mod fundamentali matul il-perjodu tal-iżborż tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni meta mqabbla mal-projezzjonijiet inizjali, il-Kummissjoni għandha tadotta atti ta’ implimentazzjoni biex tnaqqas l-ammont tal-assistenza jew tissospendiha jew tħassarha. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 7(2).
Artikolu 2
1.Prekundizzjoni għall-għoti tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha tkun li l-Ġordan jirrispetta l-mekkaniżmi demokratiċi effettivi – inklużi sistema parlamentari b'diversi partiti – u l-istat tad-dritt, u li jiggarantixxi r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem.
2.Is-servizzi tal-Kummissjoni u s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna għandhom jimmonitorjaw li din il-prekundizzjoni tiġi ssodisfata matul iċ-ċiklu tal-ħajja sħiħ tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni.
3.Il-paragrafi 1 u 2 ta' dan l-Artikolu għandhom jiġu applikati skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/427/UE 15 .
Artikolu 3
1.Il-Kummissjoni, f'konformità mal-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 7(2), għandha tilħaq ftehim mal-awtoritajiet Ġordaniżi dwar politika ekonomika u kundizzjonijiet finanzjarji ikkonċentrati fuq riformi strutturali u finanzi pubbliċi sodi, li l-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha tkun soġġetta għalihom, li għandhom jitniżżlu f'Memorandum ta' Qbil (il-“Memorandum ta' Qbil”) li għandu jinkludi perjodu ta' żmien għat-twettiq ta' dawk il-kundizzjonijiet. Il-politika ekonomika u l-kundizzjonijiet finanzjarji stabbiliti fil-Memorandum ta' Qbil għandhom ikunu konsistenti mal-ftehimiet jew mal-arranġamenti msemmija fl-Artikolu 1(4), inklużi l-programmi ta' aġġustament makroekonomiku u ta' riforma strutturali implimentati mill-Ġordan bl-appoġġ tal-FMI.
2.Il-kundizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1 għandhom jimmiraw, b'mod partikolari, li jtejbu l-effiċjenza, it-trasparenza u r-responsabbiltà tas-sistemi ta' ġestjoni tal-finanzi pubbliċi fil-Ġordan, inkluż għall-użu tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni. Il-progress fil-ftuħ reċiproku tas-swieq, l-iżvilupp ta' kummerċ ġust u bbażat fuq ir-regoli u prijoritajiet oħrajn fil-kuntest tal-politika esterna tal-Unjoni għandhom ukoll jitqiesu bil-mod dovut fit-tfassil tal-miżuri ta' politika. Il-progress fl-ilħuq ta' dawn l-objettivi għandu jiġi mmonitorjat regolarment mill-Kummissjoni.
3.It-termini finanzjarji dettaljati tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandhom jiġu stabbiliti fi ftehim ta’ self f’konformità mal-Artikolu 223 tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 16 , li għandu jiġi konkluż bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet tal-Ġordan.
4.Il-Kummissjoni għandha tivverifika, f’intervalli regolari, li l-kundizzjonijiet imsemmijin fl-Artikolu 4(3) jibqgħu jiġu ssodisfati, inkluż jekk il-linji ta’ politika ekonomika tal-Ġordan ikunux f’konformità mal-objettivi tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni. Hija u tagħmel dan, il-Kummissjoni għandha tikkoordina mill-qrib mal-FMI u mal-Bank Dinji u, fejn ikun meħtieġ, mal-Parlament Ewropew u l-Kunsill.
Artikolu 4
1.Soġġett għall-kundizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, l-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha ssir disponibbli mill-Kummissjoni fi tliet pagamenti ta’ self. Id-daqs ta' kull pagament għandu jiġi stabbilit fil-Memorandum ta' Qbil imsemmi fl-Artikolu 3(1).
2.L-ammonti tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandhom jiġu pprovduti, fejn meħtieġ, f’konformità mar-Regolament (UE) 2021/947.
3.Il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi dwar ir-rilaxx tal-pagamenti skont jekk ikunux twettqu l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:
(a)il-prekundizzjoni stipulata fl-Artikolu 2(1);
(b)rekord sodisfaċenti kontinwu fl-implimentazzjoni ta’ programm ta’ politika li jkun fih miżuri ta’ aġġustament u ta’ riforma strutturali b’saħħithom appoġġati minn arranġament ta’ kreditu tal-FMI mhux prekawzjonarju;
(c)l-implimentazzjoni sodisfaċenti tal-politika ekonomika u tal-kundizzjonijiet finanzjarji miftiehma fil-Memorandum ta’ Qbil.
Ir-rilaxx tat-tieni pagament ma għandux, fil-prinċipju, isir qabel tliet xhur wara r-rilaxx tal-ewwel pagament parzjali. Ir-rilaxx tat-tielet pagament ma għandux, fil-prinċipju, isir qabel tliet xhur wara r-rilaxx tat-tieni pagament.
4.Fejn il-kondizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, l-ewwel subparagrafu, ma jiġux sodisfatti, il-Kummissjoni għandha tissospendi jew tikkanċella temporanjament l-iżborż tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni. F'tali każijiet, hija għandha tinforma lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar ir-raġunijiet għas-sospensjoni jew il-kanċellazzjoni.
5.L-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha tiġi żborżata lill-Bank Ċentrali tal-Ġordan. Soġġetti għad-dispożizzjonijiet li għandhom jiġu mifthiema fil-Memorandum ta’ Qbil, inkluża konferma tal-ħtiġijiet finanzjarji baġitarji residwi, il-fondi tal-Unjoni jistgħu jiġu ttrasferiti mill-Bank Ċentrali tal-Ġordan lill-Ministeru tal-Finanzi tal-Ġordan bħala l-benefiċjarju aħħari.
Artikolu 5
1.Sabiex tiffinanzja l-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni fil-forma ta’ self, il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa, f’isem l-Unjoni, li tissellef il-fondi meħtieġa mis-swieq kapitali jew minn istituzzjonijiet finanzjarji f’konformità mal-Artikolu 223 tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509.
2.Il-Kummissjoni għandha tidħol fi ftehim ta’ self mal-Ġordan fir-rigward tal-ammont imsemmi fl-Artikolu 1. Il-ftehim tas-self għandu jistabbilixxi l-perjodu ta’ disponibbiltà u t-termini dettaljati tal-appoġġ taħt l-assistenza makrofinanzjarja fil-forma ta’ self, inkluż fir-rigward tas-sistemi ta’ kontroll intern. Is-self għandu jingħata b’termini li jippermettu lill-Ġordan jħallas lura s-self fuq perjodu twil, inkluż perjodu ta’ grazzja possibbli. Id-durata massima ta’ kull żborż tas-self għandha tkun ta’ 35 snin mid-data tal-iżborż.
3.Il-Kummissjoni għandha tinforma lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-iżviluppi fl-operazzjonijiet imsemmija fil-paragrafi 1 u 2.
Artikolu 6
1.L-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha tiġi implimentata f’konformità mar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 17 .
2.L-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni għandha tkun taħt ġestjoni diretta.
3.Qabel l-implimentazzjoni tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni, il-Kummissjoni għandha tivvaluta, permezz ta' valutazzjoni operazzjonali, is-solidità tal-arranġamenti finanzjarji tal-Ġordan, il-proċeduri amministrattivi, u l-mekkaniżmi ta' kontroll interni u esterni li huma rilevanti għall-assistenza.
Artikolu 7
1.Il-Kummissjoni għandha tkun megħjuna minn kumitat. Dak il-kumitat għandu jkun kumitat skont it-tifsira tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.
2.Meta ssir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.
Artikolu 8
1.Sat-30 ta’ Ġunju ta’ kull sena, il-Kummissjoni għandha tibgħat lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill rapport dwar l-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni fis-sena ta’ qabel, inkluża evalwazzjoni ta’ dik l-implimentazzjoni. Ir-rapport għandu:
(a)jeżamina l-progress li sar fl-implimentazzjoni tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni lill-Ġordan;
(b)jivvaluta s-sitwazzjoni ekonomika u l-prospetti tal-Ġordan, kif ukoll il-progress li jkun sar fl-implimentazzjoni tal-kundizzjonijiet tal-politika ekonomika u tal-kundizzjonijiet finanzjarji msemmija fl-Artikolu 3(1);
(c)jindika r-rabta bejn il-kundizzjonijiet tal-politika ekonomika stipulati fil-Memorandum ta' Qbil, il-prestazzjoni ekonomika u fiskali attwali tal-Ġordan u d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li tirrilaxxa l-ħlasijiet parzjali tal-assistenza makrofinanzjarja tal-Unjoni.
2.Sa mhux aktar tard minn sentejn wara li jiskadi l-perjodu ta’ disponibbiltà msemmi fl-Artikolu 1(6), il-Kummissjoni għandha tibgħat rapport ta’ evalwazzjoni ex post lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, li jivvaluta r-riżultati u l-effiċjenza tal-assistenza makrofinanzjarja kompletata tal-Unjoni u sa liema punt din ikkontribwixxiet għall-għanijiet tal-assistenza.
Artikolu 9
Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fit-tielet jum wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
Magħmul fi Brussell,
Għall-Parlament Ewropew Għall-Kunsill
Il-President Il-President
DIKJARAZZJONI FINANZJARJA U DIĠITALI LEĠIŻLATTIVA
1.QAFAS TAL-PROPOSTA/TAL-INIZJATTIVA3
1.1.Titolu tal-proposta/tal-inizjattiva3
1.2.Qasam/Oqsma ta’ politika kkonċernat(i)3
1.3.Objettiv(i)3
1.3.1.Objettiv(i) ġenerali3
1.3.2.Objettiv(i) speċifiku/speċifiċi3
1.3.3.Riżultat(i) u impatt mistennija3
1.3.4.Indikaturi tal-prestazzjoni3
1.4.Il-proposta/l-inizjattiva hija relatata ma’:4
1.5.Raġunijiet għall-proposta/għall-inizjattiva4
1.5.1.Rekwiżit(i) li jrid(u) jiġi(u) ssodisfat(i) fuq terminu qasir jew twil inkluża kronoloġija dettaljata għat-tnedija tal-implimentazzjoni tal-inizjattiva4
1.5.2.Valur miżjud tal-involviment tal-UE (dan jista’ jirriżulta minn fatturi differenti, pereż. gwadanji mill-koordinazzjoni, ċertezza legali, aktar effettività jew komplementarjetajiet). Għall-finijiet ta’ din it-taqsima, “valur miżjud tal-involviment tal-UE” huwa l-valur li jirriżulta mill-azzjoni tal-UE, li huwa addizzjonali għall-valur illi kieku kien jinħoloq mill-Istati Membri waħedhom.4
1.5.3.Tagħlimiet meħuda minn esperjenzi simili fl-imgħoddi4
1.5.4.Kompatibbiltà mal-Qafas Finanzjarju Pluriennali u sinerġiji possibbli ma’ strumenti xierqa oħra5
1.5.5.Valutazzjoni tal-għażliet differenti ta’ finanzjament disponibbli, inkluż l-ambitu għar-riallokazzjoni5
1.6.Durata tal-proposta/tal-inizjattiva u tal-impatt finanzjarju tagħha6
1.7.Metodu(i) tal-implimentazzjoni tal-baġit ippjanat(i)6
2.MIŻURI TA’ ĠESTJONI8
2.1.Regoli ta’ monitoraġġ u ta’ rapportar8
2.2.Sistema(i) ta’ ġestjoni u ta’ kontroll8
2.2.1.Ġustifikazzjoni tal-metodu(i) tal-implimentazzjoni tal-baġit, tal-mekkaniżmu(i) għall-implimentazzjoni tal-finanzjament, tal-modalitajiet ta’ pagament u tal-istrateġija ta’ kontroll proposta8
2.2.2.Informazzjoni dwar ir-riskji identifikati u s-sistema(i) ta’ kontroll intern stabbilita(i) għall-mitigazzjoni tagħhom8
2.2.3.Stima u ġustifikazzjoni tal-kosteffettività tal-kontrolli (proporzjon bejn il-kostijiet tal-kontroll u l-valur tal-fondi relatati ġestiti) u valutazzjoni tal-livelli mistennija tar-riskju ta’ errur (mal-ħlas u fl-għeluq)8
2.3.Miżuri għall-prevenzjoni ta’ frodi u ta’ irregolaritajiet9
3.IMPATT FINANZJARJU STMAT TAL-PROPOSTA/TAL-INIZJATTIVA10
3.1.Intestatura(i) tal-qafas finanzjarju pluriennali u l-linja/i baġitarja/i tan-nefqa affettwata(i)10
3.2.Impatt finanzjarju stmat tal-proposta fuq l-approprjazzjonijiet12
3.2.1.Sommarju tal-impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet operazzjonali12
3.2.1.1.Approprjazzjonijiet mill-baġit ivvutat12
3.2.1.2.Approprjazzjonijiet minn dħul assenjat estern17
3.2.2.Output stmat iffinanzjat minn approprjazzjonijiet operazzjonali22
3.2.3.Sommarju tal-impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet amministrattivi24
3.2.3.1. Approprjazzjonijiet mill-baġit ivvutat24
3.2.3.2.Approprjazzjonijiet minn dħul assenjat estern24
3.2.3.3.Total tal-approprjazzjonijiet24
3.2.4.Rekwiżiti stmati ta’ riżorsi umani25
3.2.4.1.Iffinanzjati mill-baġit ivvutat25
3.2.4.2.Iffinanzjati minn dħul assenjat estern26
3.2.4.3.Rekwiżiti totali ta’ riżorsi umani26
3.2.5.Ħarsa ġenerali lejn l-impatt stmat fuq l-investimenti relatati mat-teknoloġija diġitali28
3.2.6.Kompatibbiltà mal-qafas finanzjarju pluriennali attwali28
3.2.7.Kontribuzzjonijiet ta’ partijiet terzi28
3.3.Impatt stmat fuq id-dħul29
4.Dimensjonijiet diġitali29
4.1.Rekwiżiti ta’ rilevanza diġitali30
4.2.Data30
4.3.Soluzzjonijiet diġitali31
4.4.Valutazzjoni tal-interoperabbiltà31
4.5.Miżuri li jappoġġaw l-implimentazzjoni diġitali32
1.QAFAS TAL-PROPOSTA/TAL-INIZJATTIVA
1.1.Titolu tal-proposta/tal-inizjattiva
Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tipprovdi assistenza makrofinanzjarja lir-Renju Ħaxemita tal-Ġordan
1.2.Qasam/Oqsma ta’ politika kkonċernat(i)
Qasam ta’ politika: Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji
Attività: Affarijiet ekonomiċi u finanzjarji internazzjonali
1.3.Objettiv(i)
1.3.1.Objettiv(i) ġenerali
L-għan(ijiet) strateġiku/ċi pluriennali tal-Kummissjoni fil-mira tal-proposta/tal-inizjattiva
“Ekonomija għas-servizz tan-nies”
“Ewropa aktar b’saħħitha fid-dinja”
1.3.2.Objettiv(i) speċifiku/speċifiċi
L-appoġġ tal-istabbiltà makroekonomika u l-promozzjoni tar-riformi favur it-tkabbir barra mill-UE, inkluż permezz ta’ djalogi ekonomiċi regolari mas-sħab ewlenin u bl-għoti ta' assistenza makrofinanzjarja.
1.3.3.Riżultat(i) u impatt mistennija
Speċifika l-effetti li l-proposta/l-inizjattiva jenħtieġ li jkollha fuq il-benefiċjarji/il-gruppi fil-mira.
(1) Tikkontribwixxi biex tkopri l-ħtiġijiet ta’ finanzjament esterni tal-Ġordan fil-kuntest ta’ deterjorament sinifikanti tal-kontijiet esterni tiegħu b’konsegwenza tal-iżviluppi ġeopolitiċi ta’ dan l-aħħar.
(2) Ittaffi l-ħtiġijiet ta’ finanzjament baġitarju tas-sieħeb.
(3) Tappoġġa l-isforz ta’ konsolidazzjoni fiskali u l-istabbilizzazzjoni esterna fil-kuntest tal-programm tal-FMI.
(4) Tappoġġa l-isforzi ta’ riforma strutturali mmirati biex itejbu l-ġestjoni makroekonomika globali, isaħħu l-governanza u t-trasparenza ekonomika, u jtejbu l-kundizzjonijiet għal tkabbir sostenibbli
1.3.4.Indikaturi tal-prestazzjoni
Speċifika l-indikaturi għall-monitoraġġ tal-progress u tal-kisbiet.
L-awtoritajiet tal-Ġordan se jkunu meħtieġa jirrappurtaw lis-servizzi tal-Kummissjoni fuq bażi regolari dwar sett ta’ indikaturi ekonomiċi kif ukoll jipprovdu rapport komprensiv dwar il-konformità mal-kundizzjonijiet miftiehma ta’ politika, qabel ma jiġu żborżati l-pagamenti parzjali tal-assistenza.
Is-servizzi tal-Kummissjoni se jkomplu jimmonitorjaw il-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi, waqt li jsegwu l-valutazzjoni operattiva taċ-ċirkwiti finanzjarji u l-proċeduri amministrattivi fil-Ġordan. Id-Delegazzjoni tal-UE se tipprovdi wkoll rapportar regolari dwar kwistjonijiet relevanti għall-monitoraġġ tal-assistenza. Is-servizzi tal-Kummissjoni se jibqgħu f’kuntatt mill-qrib mal-FMI u mal-Bank Dinji sabiex jibbenefikaw mill-għarfien tagħhom miksub mill-attivitajiet kontinwi tagħhom fil-pajjiż sieħeb rispettiv.
Fid-deċiżjoni leġiżlattiva proposta huwa previst rapport annwali lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew li jkun fih valutazzjoni tal-implimentazzjoni ta' din l-operazzjoni. Evalwazzjoni indipendenti ex post dwar l-assistenza se titwettaq fi żmien sentejn wara l-iskadenza tal-perjodu ta’ disponibilità.
1.4.Il-proposta/l-inizjattiva hija relatata ma’:
X azzjoni ġdida
azzjoni ġdida b’segwitu għal proġett pilota/azzjoni preparatorja 18
l-estensjoni ta’ azzjoni eżistenti
fużjoni jew ridirezzjonar ta’ azzjoni waħda jew aktar lejn azzjoni oħra/ġdida
1.5.Raġunijiet għall-proposta/għall-inizjattiva
1.5.1.Rekwiżit(i) li jrid(u) jiġi(u) ssodisfat(i) fuq terminu qasir jew twil inkluża kronoloġija dettaljata għat-tnedija tal-implimentazzjoni tal-inizjattiva
L-iżborż tal-assistenza se jkun kundizzjonali fuq l-issodisfar tal-prekundizzjonijiet politiċi u rekord sodisfaċenti fl-implimentazzjoni tal-programm ekonomiku li għaddej bejn il-Ġordan u l-FMI, li ġie approvat mill-Bord fl-10 ta’ Jannar 2024. Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha taqbel mal-awtoritajiet tal-Ġordan fuq kundizzjonijiet speċifiċi ta’ politika, elenkati fil-Memorandum ta’ Qbil.
L-assistenza hija ppjanata li tiġi żborżjata fi tliet pagamenti parzjali. L-iżborżi huma mistennija li jseħħu bejn l-2026 u l-2028.
Japplikaw dispożizzjonijiet speċifiċi dwar il-prevenzjoni tal-frodi u ta’ irregolaritajiet oħrajn, b’mod konsistenti mar-Regolament Finanzjarju.1.5.2.Valur miżjud tal-involviment tal-UE (dan jista’ jirriżulta minn fatturi differenti, pereż. gwadanji mill-koordinazzjoni, ċertezza legali, aktar effettività jew komplementarjetajiet). Għall-finijiet ta’ din it-taqsima, “valur miżjud tal-involviment tal-UE” huwa l-valur li jirriżulta mill-azzjoni tal-UE, li huwa addizzjonali għall-valur illi kieku kien jinħoloq mill-Istati Membri waħedhom.
L-istrument tal-assistenza makrofinanzjarja huwa strument ibbażat fuq il-politika li għandu l-għan li jtaffi l-ħtiġijiet ta’ finanzjament estern fuq terminu qasir u medju. Fil-kuntest tal-kriżi reġjonali attwali, l-AMF se tgħin biex tipprovdi spazju ta’ politika ekonomika u fiskali għall-awtoritajiet biex jimmuntaw rispons ekonomiku effettiv għall-kriżi permezz tal-għajnuna lis-sieħeb biex jegħleb id-diffikultajiet ekonomiċi amplifikati b’konsegwenza tal-iżviluppi ġeopolitiċi ta’ dan l-aħħar u b’mod partikolari l-gwerra fil-Lvant Nofsani u l-kriżi konsegwenti tal-Baħar l-Aħmar. L-AMF proposta se tikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-istabbiltà makroekonomika u politika fil-pajjiż sieħeb. L-MFA se tikkumplimenta r-riżorsi magħmula disponibbli mill-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, id-donaturi bilaterali u istituzzjonijiet finanzjarji oħra tal-UE. B’hekk, se tikkontribwixxi għall-effettività ġenerali tal-appoġġ finanzjarju pprovdut mill-komunità internazzjonali, kif ukoll ta’ assistenza finanzjarja oħra tal-UE, inklużi operazzjonijiet ta’ appoġġ baġitarju.
Barra minn hekk, billi jipprovdi finanzjament fit-tul f’termini konċessjonali ħafna, normalment b’termini iktar favorevoli inqas mill-bqija tad-donaturi internazzjonali jew bilaterali, il-programm tal-MFA huwa mistenni li jgħin lill-gvern jesegwixxi l-baġit tiegħu mingħajr devjazzjonijiet fiskali u jikkontribwixxi għas-sostenibbiltà tad-dejn.
Minbarra l-impatt finanzjarju tal-AMF, il-programm propost se jsaħħaħ l-impenn ta’ riforma tal-gvern. Dan ir-riżultat se jinkiseb, fost l-oħrajn, permezz ta’ kundizzjonalità xierqa għall-iżborż tal-assistenza.
1.5.3.Tagħlimiet meħuda minn esperjenzi simili fl-imgħoddi
L-operazzjonijiet ta’ assistenza makrofinanzjarja fil-pajjiżi sħab huma soġġetti għal evalwazzjoni ex post. L-evalwazzjonijiet li saru sa issa (fuq programmi tal-AMF li tlestew) ikkonkludew li l-operazzjonijiet tal-AMF jikkontribwixxu, għalkemm xi kultant modestament u indirettament, għat-titjib tas-sostenibbiltà esterna, l-istabbiltà makroekonomika, u l-kisba ta’ riformi strutturali fil-pajjiż sieħeb. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet l-operazzjonijiet tal-MFA kellhom effett pożittiv fuq il-bilanċ tal-pagamenti tal-pajjiż benefiċjarju u kkontribwew biex jonqsu l-pressjonijiet baġitarji. Dawn wasslu wkoll biex ikun hemm tkabbir ekonomiku kemxejn ogħla.
1.5.4.Kompatibbiltà mal-Qafas Finanzjarju Pluriennali u sinerġiji possibbli ma’ strumenti xierqa oħra
Kompatibilità mal-Qafas Finanzjarju Multiannwali
Fil-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027, il-proviżjonament tas-self tal-AMF huwa kopert mill-Garanzija għall-Azzjoni Esterna fi ħdan l-istrument Ewropa Globali (l-Istrument ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali).
Sinerġiji possibbli ma’ strumenti xierqa oħrajn
L-UE hija fost id-donaturi ewlenin tal-Ġordan u tappoġġja r-riformi istituzzjonali, strutturali u ekonomiċi kif ukoll lis-soċjetà ċivili. F’dan il-kuntest, l-MFA tikkumplimenta azzjonijiet jew strumenti esterni oħra tal-UE li jintużaw biex jingħata appoġġ lill-Ġordan. Il-miżuri ta’ politika assoċjati mal-MFA jkopru dispożizzjonijiet magħżula relatati mal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni u mal-Prijoritajiet tas-Sħubija tal-UE mal-Ġordan.
Il-valur miżjud ewlieni tal-MFA, meta mqabbel ma’ strumenti oħrajn tal-UE, huwa li jgħin biex jinħoloq qafas makroekonomiku stabbli, inkluż billi jiġi promoss bilanċ tal-pagamenti u sitwazzjoni baġitarja sostenibbli, kif ukoll qafas xieraq għar-riformi strutturali li qed javvanzaw. L-MFA ma tipprovdix appoġġ finanzjarju regolari u trid titwaqqaf hekk kif is-sitwazzjoni finanzjarja esterna tal-pajjiż tkun reġgħet qabdet perkors sostenibbli.
L-MFA tkun ukoll kumplimentari għall-interventi previsti mill-komunità internazzjonali, b’mod partikolari għall-programm ta' aġġustament u riforma appoġġjat mill-FMI u mill-Bank Dinji.
1.5.5.Valutazzjoni tal-għażliet differenti ta’ finanzjament disponibbli, inkluż l-ambitu għar-riallokazzjoni
Bl-użu ta’ self, din l-operazzjoni tal-MFA żżid l-effikaċja tal-baġit tal-UE permezz tal-effett ta’ ingranaġġ u tipprovdi l-aktar opzjoni kosteffiċjenti.
Il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tissellef fondi mis-swieq kapitali kemm f’isem l-Unjoni Ewropea kif ukoll f’isem il-Euratom billi tuża l-garanzija tal-baġit tal-UE. L-għan huwa li jinkisbu fondi mis-suq bl-aħjar rati disponibbli bis-saħħa tal-klassifikazzjoni AAA tal-UE.
1.6.Durata tal-proposta/tal-inizjattiva u tal-impatt finanzjarju tagħha
X durata limitata
–Fis-seħħ għal sentejn u nofs minn meta jidħol fis-seħħ il-Memorandum ta’ Qbil, kif imsemmi fl-Artikolu (1.4) tad-Deċiżjoni.
–Impatt finanzjarju fl-2027 għall-approprjazzjonijiet ta’ impenn u ta’ pagament.
1.7.Metodu(i) tal-implimentazzjoni tal-baġit ippjanat(i)
X Ġestjoni diretta mill-Kummissjoni
X mid-dipartimenti tagħha, inkluż mill-persunal tagħha fid-delegazzjonijiet tal-Unjoni;
2.MIŻURI TA’ ĠESTJONI
2.1.Regoli ta’ monitoraġġ u ta’ rapportar
L-azzjonijiet li għandhom jiġu ffinanzjati taħt din id-Deċiżjoni se jiġu implimentati taħt ġestjoni diretta mill-Kummissjoni mill-kwartieri ġenerali u bl-għajnuna tad-delegazzjonijiet tal-Unjoni.
Din l-assistenza hija ta’ natura makroekonomika u hija mfassla b’mod li tkun konsistenti mal-programm appoġġat mill-FMI. Il-monitoraġġ tal-azzjoni mis-servizzi tal-Kummissjoni se jseħħ fuq il-bażi tal-progress fl-implimentazzjoni tal-arranġament tal-FMI u l-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ riforma speċifiċi li għandhom jiġu miftiehma mal-awtoritajiet tas-sħab f’Memorandum ta’ Qbil bi frekwenza li tkun konsistenti ma’ għadd ta’ pagamenti parzjali (Ara wkoll il-punt 1.3.4).
2.2.Sistema(i) ta’ ġestjoni u ta’ kontroll
2.2.1.Ġustifikazzjoni tal-metodu(i) tal-implimentazzjoni tal-baġit, tal-mekkaniżmu(i) għall-implimentazzjoni tal-finanzjament, tal-modalitajiet ta’ pagament u tal-istrateġija ta’ kontroll proposta
L-azzjonijiet li għandhom jiġu ffinanzjati taħt din id-Deċiżjoni se jiġu implimentati taħt ġestjoni diretta mill-Kummissjoni mill-kwartieri ġenerali u bl-għajnuna tad-delegazzjonijiet tal-Unjoni.
L-iżborżi tal-MFA huma dipendenti fuq rieżamijiet b’suċċess, u marbuta mat-twettiq tal-kondizzjonalità marbuta ma’ kull operazzjoni. L-implimentazzjoni tal-kundizzjonijiet hija mmonitorjata mill-qrib mill-Kummissjoni, f’koordinazzjoni mill-qrib mad-Delegazzjonijiet tal-Unjoni.
2.2.2.Informazzjoni dwar ir-riskji identifikati u s-sistema(i) ta’ kontroll intern stabbilita(i) għall-mitigazzjoni tagħhom
Riskji identifikati
Hemm riskji fiduċjarji, politiċi kif ukoll ta’ politika marbutin mal-operazzjoni tal-MFA proposta.
Hemm ir-riskju li l-assistenza makrofinanzjarja tista’ tintuża b’mod qarrieqi. Peress li l-MFA mhijiex imfassla għal infiq speċifiku (għall-kuntrarju tal-finanzjament ta’ proġett, pereżempju), dan ir-riskju huwa relatat ma’ fatturi bħalma huma l-kwalità ġenerali tas-sistemi ta’ ġestjoni fil-Bank Ċentrali u l-Ministeru tal-Finanzi tas-sieħeb, il-proċeduri amministrattivi, il-funzjonijiet ta’ kontroll u sorveljanza, is-sigurtà tas-sistemi tal-IT u l-adegwatezza tal-kapaċitajiet tal-awditjar intern u estern.
Riskju ieħor ġej mill-possibbiltà li s-sieħeb jonqos milli jonora l-obbligazzjonijiet finanzjarji lejn l-UE li jirriżultaw mis-self tal-MFA proposta (riskju ta' inadempjenza jew ta’ kreditu), riskju li jista' jkun ikkawżat, pereżempju, minn deterjorament addizzjonali sinifikanti tal-bilanċ tal-pagamenti u tal-pożizzjoni fiskali tas-sieħeb.
Sistemi ta’ kontroll intern
L-assistenza makrofinanzjarja se tkun soġġetta għal proċeduri ta’ verifika, kontroll u awditjar taħt ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni, inkluż tal-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF), u tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri kif previst fl-Artikolu 129 tar-Regolament Finanzjarju.
Ex-ante: Il-valutazzjoni tal-Kummissjoni tas-sistema tal-ġestjoni u tal-kontroll fil-pajjiż benefiċjarju. Għal kull pajjiż benefiċjarju ssir valutazzjoni operazzjonali ex ante taċ-ċirkwiti finanzjarji u tal-ambjent tal-kontroll mill-Kummissjoni, jekk ikun meħtieġ, bl-appoġġ tekniku ta’ konsulenti. Jitwettqu analiżi tal-proċeduri tal-kontabbiltà, tas-segregazzjoni tad-dmirijiet u tal-awditjar intern/estern tal-bank Ċentrali u tal-Ministeru tal-Finanzi sabiex jiġi żgurat livell raġonevoli ta’ żgurar ta’ ġestjoni finanzjarja tajba. Jekk jiġu identifikati dgħufijiet, dawn jinqalbu f’kundizzjonijiet, li jkunu jridu jiġu implimentati qabel l-iżborż tal-assistenza. Barra minn hekk, meta jkun meħtieġ, jiġu stabbiliti arranġamenti speċifiċi għall-pagamenti (pereż. kontijiet delimitati).
Matul l-implimentazzjoni: Il-kontrolli mill-Kummissjoni tad-dikjarazzjonijiet perjodiċi tas-sieħeb. Il-pagament huwa soġġett għal (1) monitoraġġ mill-persunal tad-DĠ ECFIN, f’koordinazzjoni mill-qrib mad-Delegazzjonijiet tal-UE u mal-partijiet konċernati esterni, bħall-FMI, tal-implimentazzjoni tal-kundizzjonalitajiet miftiehma, u (2) il-proċedura normali ta’ kontroll prevista miċ-ċirkuwitu finanzjarju (mudell 2) użata fid-DĠ ECFIN, inkluża l-verifika mill-unità finanzjarja tas-sodisfar tal-kundizzjonijiet marbuta mal-iżborż tal-assistenza msemmija hawn fuq. L-iżborż relatat ma’ operazzjonijiet tal-MFA jista’ jkun soġġett għal verifiki ex post addizzjonali u indipendenti (dokumentarji u/jew fuq il-post) minn uffiċjali tat-tim ta’ kontroll ex post tad-DĠ. Tali verifiki jistgħu wkoll jinbdew fuq talba tal-AOSD responsabbli. Interruzzjonijiet u sospensjonijiet ta’ pagamenti, korrezzjonijiet finanzjarji (implimentati mill-Kummissjoni) u rkupri jistgħu jitwettqu fejn meħtieġ (dan għadu ma seħħ qatt s’issa), u huma previsti b’mod espliċitu fil-ftehimiet ta’ finanzjament mas-sħab.
2.2.3.Stima u ġustifikazzjoni tal-kosteffettività tal-kontrolli (proporzjon bejn il-kostijiet tal-kontroll u l-valur tal-fondi relatati ġestiti) u valutazzjoni tal-livelli mistennija tar-riskju ta’ errur (mal-ħlas u fl-għeluq)
Is-sistemi tal-kontroll fis-seħħ, bħall-valutazzjonijiet operazzjonali ex-post jew il-valutazzjonijiet ex post, żguraw rata effettiva ta’ errur għall-pagamenti tal-MFA ta’ 0 %. Ma hemmx każijiet magħrufa ta’ frodi, korruzzjoni jew attività illegali. L-operazzjonijiet tal-MFA għandhom loġika ċara ta’ intervent, waħda li tippermetti lill-Kummissjoni tevalwa l-impatt tagħhom. Il-kontrolli jippermettu l-konferma tal-iżgurar u tal-kisba tal-objettivi u tal-prijoritajiet tal-politika.
2.3.Miżuri għall-prevenzjoni ta’ frodi u ta’ irregolaritajiet
Sabiex jimmitigaw ir-riskji tal-użu frodulenti ttieħdu u se jittieħdu diversi miżuri:
L-ewwel nett, il-Ftehim ta’ Self se jikkonsisti f’għadd ta’ dispożizzjonijiet dwar l-ispezzjoni, il-prevenzjoni tal-frodi, l-awditjar, u l-irkupru ta’ fondi f’każ ta’ frodi jew ta' korruzzjoni. Hu maħsub ukoll li mal-assistenza jintrabtu għadd ta’ kundizzjonijiet speċifiċi ta' politika, l-aktar fil-qasam tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi, bl-għan li jissaħħu l-effiċjenza, it-trasparenza u l-akkontabbiltà. Barra minn hekk, l-assistenza se titħallas f’kont speċifiku fil-Bank Ċentrali tal-pajjiż sieħeb.
Fl-aħħar, l-assistenza se tkun soġġetta għal proċeduri ta’ verifika, kontroll u awditjar taħt ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni, inkluż tal-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF), u tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri kif previst fl-Artikolu 129 tar-Regolament Finanzjarju.
3.IMPATT FINANZJARJU STMAT TAL-PROPOSTA/TAL-INIZJATTIVA
3.1.Intestatura(i) tal-qafas finanzjarju pluriennali u l-linja/i baġitarja/i tan-nefqa affettwata(i)
·Linji baġitarji eżistenti
Fl-ordni tal-intestaturi tal-qafas finanzjarju pluriennali u l-linji baġitarji.
|
Intestatura tal-qafas finanzjarju pluriennali |
Linja baġitarja |
Tip ta’ nefqa |
Kontribuzzjoni |
|||
|
Numru
|
Diff./Mhux diff. 19 |
minn pajjiżi tal-EFTA 20 |
minn pajjiżi kandidati u pajjiżi kandidati potenzjali 21 |
Minn pajjiżi terzi oħra |
dħul assenjat ieħor |
|
|
14.02.01.70 NDICI — Ewropa Globali — Proviżjonament tal-fond ta’ proviżjonament komuni [self tal-AMF — EAG] |
Diff. |
LE |
LE |
LE |
LE |
|
·Linji baġitarji ġodda mitluba - Mhux applikabbli
3.2.Impatt finanzjarju stmat tal-proposta fuq l-approprjazzjonijiet
3.2.1.Sommarju tal-impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet operazzjonali
– Il-proposta/l-inizjattiva ma teħtieġx l-użu ta’ approprjazzjonijiet operazzjonali
–X Il-proposta/inizjattiva teħtieġ l-użu ta’ approprjazzjonijiet operazzjonali, kif spjegat hawn taħt
3.2.1.1.Approprjazzjonijiet mill-baġit ivvutat
EUR miljuni (sa tliet pożizzonijiet deċimali)
|
Intestatura tal-qafas finanzjarju pluriennali |
6 |
Intestatura 6 - “Il-Viċinat u d-Dinja” |
|
DĠ ECFIN |
Sena |
Sena |
Sena |
Sena |
TOTAL QFP 2021-2027 |
||||||||||||||||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||||||||||||||||||
|
Approprjazzjonijiet operazzjonali |
|||||||||||||||||||||
|
Linja baġitarja 14.02.01.70 NDICI — Ewropa Globali — Proviżjonament tal-fond ta’ proviżjonament komuni [self tal-AMF — EAG] |
Impenji |
(1a) |
|
|
|
45 |
45 |
||||||||||||||
|
Pagamenti |
(2 a) |
|
|
|
45 |
45 |
|||||||||||||||
|
Approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva ffinanzjati mill-pakkett għall-programmi speċifiċi |
|||||||||||||||||||||
|
Linja baġitarja 14.20.03.01 |
Impenji u ħlasijiet |
(3) |
|
|
|
0.1 |
0.1 |
||||||||||||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet għad-DĠ ECFIN |
Impenji |
=1 a+1b+3 |
45.1 |
45.1 |
|||||||||||||||||
|
Pagamenti |
=2 a+2b+3 |
45.1 |
45.1 |
||||||||||||||||||
|
|
Sena |
Sena |
Sena |
TOTAL QFP 2021-2027 |
|||||||||||||||||
|
2025 |
2026 |
2027 |
|||||||||||||||||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet operazzjonali
|
Impenji |
(4) |
45 |
45 |
|||||||||||||||||
|
Pagamenti |
(5) |
45 |
45 |
||||||||||||||||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva ffinanzjati mill-pakkett għal programmi speċifiċi |
(6) |
0.1 |
0.1 |
||||||||||||||||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet skont l-INTESTATURA 6 |
Impenji |
=4+6 |
45.1 |
45.1 |
|||||||||||||||||
|
tal-qafas finanzjarju pluriennali |
Pagamenti |
=5+6 |
45.1 |
45.1 |
|||||||||||||||||
|
Sena |
Sena |
Sena |
Sena |
TOTAL QFP 2021-2027 |
|||||||||||||||||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||||||||||||||||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet operazzjonali (l-intestaturi operazzjonali kollha) |
Impenji |
(4) |
|||||||||||||||||||
|
Pagamenti |
(5) |
||||||||||||||||||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva ffinanzjati mill-pakkett għal programmi speċifiċi (l-intestaturi operazzjonali kollha) |
(6) |
||||||||||||||||||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet Skont l-Intestaturi 1 sa 6 |
Impenji |
=4+6 |
|||||||||||||||||||
|
tal-qafas finanzjarju pluriennali
|
Pagamenti |
=5+6 |
|||||||||||||||||||
|
|
7 |
“Nefqa amministrattiva” |
||||||||
|
DĠ: <…….> |
Sena |
Sena |
Sena |
Sena |
TOTAL QFP 2021-2027 |
|||||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
|||||||
|
Riżorsi umani |
||||||||||
|
Nefqa amministrattiva oħra |
||||||||||
|
TOTAL TAD-DĠ <….> |
Approprjazzjonijiet |
|||||||||
|
DĠ: <…….> |
Sena |
Sena |
Sena |
Sena |
TOTAL QFP 2021-2027 |
|||||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
|||||||
|
Riżorsi umani |
||||||||||
|
Nefqa amministrattiva oħra |
||||||||||
|
TOTAL TAD-DĠ <….> |
Approprjazzjonijiet |
|||||||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet skont l-INTESTATURA 7 tal-qafas finanzjarju pluriennali |
(Total ta’ impenji = Total ta’ pagamenti) |
|||||||||
EUR miljuni (sa tliet pożizzonijiet deċimali)
|
|
Sena |
Sena |
Sena |
Sena |
TOTAL QFP 2021-2027 |
||||||||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||||||||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet skont l-INTESTATURI 1 sa 7 |
Impenji |
||||||||||||
|
tal-qafas finanzjarju pluriennali |
Pagamenti |
||||||||||||
|
|
Sena |
Sena |
Sena |
Sena |
TOTAL QFP 2021-2027 |
||||||||
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||||||||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet operazzjonali
|
Impenji |
(4) |
45 |
45 |
|||||||||
|
Pagamenti |
(5) |
45 |
45 |
||||||||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva ffinanzjati mill-pakkett għal programmi speċifiċi |
(6) |
0.1 |
0.1 |
||||||||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet skont l-INTESTATURA 6 |
Impenji |
=4+6 |
45.1 |
45.1 |
|||||||||
|
tal-qafas finanzjarju pluriennali |
Pagamenti |
=5+6 |
45.1 |
45.1 |
|||||||||
3.2.2.Output stmat iffinanzjat mill-approprjazzjonijiet operazzjonali (din it-taqsima ma għandhiex timtela mill-aġenziji deċentralizzati)
Approprjazzjonijiet ta’ impenn f’miljuni ta’ EUR (għal tliet pożizzjonijiet deċimali)
|
Indika l-objettivi u l-outputs |
Sena
|
Sena
|
Sena
|
TOTAL |
||||||||
|
Tip 22 |
Kost medju |
Le |
Kost |
Le |
Kost |
Le |
Kost |
Nru totali |
Kost totali |
|||
|
OBJETTIV SPEĊIFIKU Nru 1 23 … |
||||||||||||
|
- Output 1 |
Proviżjonament tal-Garanzija għall-Azzjoni Esterna |
1 |
45 |
1 |
45.1 |
|||||||
|
- Output 2 |
Evalwazzjoni ex post |
1 |
0.1 |
1 |
0.1 |
|||||||
|
Subtotal tal-objettiv speċifiku Nru 1 |
2 |
45.1 |
2 |
45.1 |
||||||||
|
OBJETTIV SPEĊIFIKU Nru 2 ... |
||||||||||||
|
- Output |
||||||||||||
|
Subtotal tal-objettiv speċifiku Nru 2 |
||||||||||||
|
TOTALI |
2 |
45.1 |
2 |
45.1 |
||||||||
3.2.3.Sommarju tal-impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet amministrattivi
–XIl-proposta/l-inizjattiva ma teħtieġx l-użu ta’ approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva
– Il-proposta/l-inizjattiva teħtieġ l-użu ta’ approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva, kif spjegat hawn taħt
3.2.3.1. Approprjazzjonijiet mill-baġit ivvutat
|
APPROPRJAZZJONIJIET IVVUTATI |
Sena |
Sena |
Sena |
Sena |
TOTAL GĦALL-PERJODU 2021 – 2027 |
|
2024 |
2025 |
2026 |
2027 |
||
|
INTESTATURA 7 |
|||||
|
Riżorsi umani |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
|
Nefqa amministrattiva oħra |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
|
Subtotal tal-INTESTATURA 7 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
|
Barra mill-INTESTATURA 7 |
|||||
|
Riżorsi umani |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
|
Nefqa oħra ta’ natura amministrattiva |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
|
Subtotal barra mill-INTESTATURA 7 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
|
|
|||||
|
TOTAL |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
0.000 |
L-approprjazzjonijiet meħtieġa għar-riżorsi umani u għal nefqa oħra ta’ natura amministrattiva se jiġu koperti mill-approprjazzjonijiet tad-DĠ diġà assenjati għall-ġestjoni tal-azzjoni u/jew diġà riallokati fid-DĠ, flimkien, jekk ikun meħtieġ, ma’ kwalunkwe allokazzjoni addizzjonali li tista’ tingħata lid-DĠ ta' ġestjoni skont il-proċedura annwali ta’ allokazzjoni u fid-dawl tal-limitazzjonijiet baġitarji.
3.2.4.Rekwiżiti stmati ta’ riżorsi umani
–X Il-proposta/L-inizjattiva ma teħtieġx l-użu ta’ riżorsi umani
– Il-proposta/l-inizjattiva teħtieġ l-użu ta’ riżorsi umani, kif spjegat hawn taħt
3.2.4.1.Iffinanzjati mill-baġit ivvutat
L-istima għandha tiġi espressa f’unitajiet ekwivalenti għall-full-time (FTEs, Full-Time Equivalent)
|
APPROPRJAZZJONIJIET IVVUTATI |
Sena |
Sena |
Sena |
|
|
2025 |
2026 |
2027 |
||
|
20 01 02 01 (Kwartieri Ġenerali u Uffiċċji tar-Rappreżentanza tal-Kummissjoni) |
0 |
0 |
0 |
|
|
20 01 02 03 (Delegazzjonijiet tal-UE) |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 01 (Riċerka indiretta) |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 11 (Riċerka diretta) |
0 |
0 |
0 |
|
|
Linji baġitarji oħra (speċifika) |
0 |
0 |
0 |
|
|
20 02 01 (AC, END mill-“pakkett globali”) |
0 |
0 |
0 |
|
|
20 02 03 (AC, AL, END u JPD fid-Delegazzjonijiet tal-UE) |
0 |
0 |
0 |
|
|
Ammin. Linja ta’ appoġġ
|
- fil-Kwartieri Ġenerali |
0 |
0 |
0 |
|
- fid-Delegazzjonijiet tal-UE |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 02 (AC, END - Riċerka indiretta) |
0 |
0 |
0 |
|
|
01 01 01 12 (AC, END - Riċerka diretta) |
0 |
0 |
0 |
|
|
Linji baġitarji oħra (speċifika) - Intestatura 7 |
0 |
0 |
0 |
|
|
Linji baġitarji oħra (speċifika) - Barra mill-Intestatura 7 |
0 |
0 |
0 |
|
|
TOTAL |
0 |
0 |
0 |
|
Il-persunal meħtieġ għall-implimentazzjoni tal-proposta (f’FTEs):
|
Għandu jiġi kopert mill-persunal attwali disponibbli fis-servizzi tal-Kummissjoni |
Persunal addizzjonali eċċezzjonali * |
|||
|
Għandu jiġi ffinanzjat skont l-Intestatura 7 jew mir-Riċerka |
Għandu jiġi ffinanzjat mil-linja BA |
Għandu jiġi ffinanzjat mit-tariffi |
||
|
Pożizzjonijiet fit-tabella tal-persunal |
4 |
M/A |
||
|
Persunal estern (CA, SNEs, INT) |
||||
Deskrizzjoni tal-kompiti li jridu jitwettqu minn:
|
Uffiċjali u persunal temporanju |
|
|
Persunal estern |
3.2.6.Kompatibbiltà mal-qafas finanzjarju pluriennali attwali
Il-proposta/l-inizjattiva:
–X tista’ tiġi ffinanzjata kompletament permezz ta’ riallokazzjoni fl-intestatura rilevanti tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali (il-QFP)
– teħtieġ l-użu tal-marġni mhux allokat taħt l-intestatura rilevanti tal-QFP u/jew l-użu tal-istrumenti speċjali kif ddefiniti fir-Regolament QFP
– teħtieġ reviżjoni tal-QFP
3.2.7.Kontribuzzjonijiet ta’ partijiet terzi
Il-proposta/l-inizjattiva:
–X ma tipprevedix kofinanzjament minn partijiet terzi
– tipprevedi l-kofinanzjament minn partijiet terzi kif stmat hawn taħt:
Approprjazzjonijiet f’miljuni ta’ EUR (għal tliet pożizzjonijiet deċimali)
|
Sena
|
Sena
|
Sena
|
Sena
|
Total |
|
|
Speċifika l-korp ta’ kofinanzjament |
|||||
|
TOTAL tal-approprjazzjonijiet kofinanzjati |
3.3.
Impatt stmat fuq id-dħul
–X Il-proposta/l-inizjattiva ma għandha l-ebda impatt finanzjarju fuq id-dħul.
– Il-proposta/l-inizjattiva għandha l-impatt finanzjarju li ġej:
– fuq ir-riżorsi proprji
– fuq dħul ieħor
– indika jekk id-dħul hux assenjat għal-linji tan-nefqa
EUR miljuni (sa tliet pożizzonijiet deċimali)
|
Linja baġitarja tad-dħul: |
Approprjazzjonijiet disponibbli għas-sena finanzjarja attwali |
Impatt tal-proposta/tal-inizjattiva 24 |
|||
|
Sena 2024 |
Sena 2025 |
Sena 2026 |
Sena 2027 |
||
|
Artikolu …………. |
|||||
4.Dimensjonijiet diġitali
Mhux applikabbli għal din l-inizjattiva ta’ politika.
4.1.Rekwiżiti ta’ rilevanza diġitali
|
M/A |
4.2.Data
|
M/A |
4.3.Soluzzjonijiet diġitali
|
M/A |
4.4.Valutazzjoni tal-interoperabbiltà
|
M/A |
4.5.Miżuri li jappoġġaw l-implimentazzjoni diġitali
M/A