ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Βρυξέλλες, 5.8.2025

COM(2025) 456 final

2025/0251(COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στο Χασεμιτικό Βασίλειο της Ιορδανίας

{SWD(2025) 245 final}

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

•Αιτιολόγηση και στόχοι της πρότασης

Οι προοπτικές για την οικονομία της Ιορδανίας υπόκεινται σε μεγάλους κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, λόγω της συνεχιζόμενης περιφερειακής αστάθειας και των εύθραυστων παγκόσμιων προοπτικών. Η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ της Ιορδανίας εκτιμήθηκε σε 2,5 % το 2024 και, σύμφωνα με τις προβολές, θα παραμείνει σε γενικές γραμμές αμετάβλητη το 2025. Ο πληθωρισμός παρέμεινε κάτω του 2 % έως το τέλος του 2024, υποστηριζόμενος από τις χαμηλότερες τιμές εισαγωγής και τη συνεχιζόμενη αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής από την Κεντρική Τράπεζα, λαμβανομένης υπόψη της σύνδεσης με το δολάριο ΗΠΑ. Ωστόσο, οι πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις των γειτονικών πολέμων έχουν αυξήσει τις πιέσεις στην κατάσταση της ασφάλειας και στην οικονομική ανθεκτικότητα της Ιορδανίας, ενισχύοντας περαιτέρω τους κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων στις προοπτικές της. Η Μέση Ανατολή βιώνει αυξανόμενη αστάθεια, λόγω του πολέμου στη Γάζα, της εύθραυστης κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο και της πτώσης του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία. Η κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν στα μέσα του 2025 διατάραξε τα ταξίδια και αύξησε την αβεβαιότητα, με άμεσες επιπτώσεις στον τομέα του τουρισμού και πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών και των επενδυτών. Μολονότι το οικονομικό υπόβαθρο της Ιορδανίας παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερό, η αύξηση της αστάθειας και ο απρόβλεπτος χαρακτήρας της γεωπολιτικής θέτουν εντεινόμενες προκλήσεις για τη μελλοντική οικονομική και κοινωνική της σταθερότητα.

Επιπλέον, η χώρα αντιμετωπίζει βαθιά ριζωμένες διαρθρωτικές προκλήσεις.. Το ποσοστό ανεργίας παραμένει σταθερά υψηλό στο 21,4 %, με ακόμη υψηλότερα ποσοστά μεταξύ των νέων, ενώ η συμμετοχή των γυναικών συγκαταλέγεται μεταξύ των χαμηλότερων στον κόσμο. Αυτές οι αδυναμίες της αγοράς εργασίας εξακολουθούν να περιορίζουν το αναπτυξιακό δυναμικό της Ιορδανίας και να παρεμποδίζουν τη γενικότερη οικονομική ένταξη και την κοινωνική συνοχή. Οι δημοσιονομικές πιέσεις εντάθηκαν το 2024 εν μέσω δευτερογενών επιπτώσεων από περιφερειακές συγκρούσεις και μείωσης των τιμών βασικών εξαγόμενων προϊόντων. Μολονότι η κυβέρνηση θέσπισε μέτρα άντλησης εσόδων και μείωσε τις κεφαλαιουχικές δαπάνες, το έλλειμμα του γενικού προϋπολογισμού συνέχισε να διευρύνεται στο 5,6 % του ΑΕΠ. Το δημόσιο χρέος αυξήθηκε ελαφρά στο 90,4 % του ΑΕΠ [εξαιρουμένων των συμμετοχών του Οργανισμού Κοινωνικής Ασφάλισης (Social Security Corporation ή SSC)] 1 . Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διευρύνθηκε σε σχεδόν 6 % του ΑΕΠ το 2024, λόγω της μείωσης των εξαγωγών και της πτώσης των εσόδων από τον τουρισμό. Η διαρθρωτική εξάρτηση της Ιορδανίας από τις εισαγωγές ενέργειας και τροφίμων, σε συνδυασμό με την ασθενή εξαγωγική βάση, εξακολουθεί να επιβαρύνει τα εξωτερικά ισοζύγια. Παρά τα σταθερά αποθέματα ύψους περίπου 21 δισ. USD, εξακολουθούν να υπάρχουν ευπάθειες σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για συνεχή διεθνή χρηματοδοτική στήριξη.

Τα τελευταία έτη, η Ιορδανία συνέχισε τις προσπάθειές της για τον εκσυγχρονισμό της οικονομικής της δομής, ιδίως μέσω της δρομολόγησης του οράματος για τον οικονομικό εκσυγχρονισμό (EMV) το 2022, μιας δεκαετούς στρατηγικής που αποσκοπεί στην τόνωση των επενδύσεων, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Με βάση προηγούμενες μεταρρυθμίσεις, όπως η πρωτοβουλία του Λονδίνου του 2018, το ΕΜV επικεντρώνεται σε οκτώ βασικούς τομείς και περιλαμβάνει μέτρα για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα και της συμμετοχής των πολιτών, με μεταρρυθμιστικές προσπάθειες που υποστηρίζονται επίσης μέσω των διαδοχικών προγραμμάτων του ΔΝΤ και της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ) της ΕΕ. Η πρώτη φάση (2023-2025) πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της, θέτοντας τις βάσεις για τη μελλοντική εφαρμογή. Οι εν λόγω μεταρρυθμιστικές προσπάθειες έχουν προχωρήσει παρά τη σειρά αλληλεπικαλυπτόμενων εξωτερικών κλυδωνισμών, συμπεριλαμβανομένων της παρατεταμένης συριακής προσφυγικής κρίσης, της πανδημίας COVID-19, των διαταραχών του παγκόσμιου εφοδιασμού που προκλήθηκαν από τον απρόκλητο επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και των νέων περιφερειακών εντάσεων μετά τη σύγκρουση Ισραήλ-Γάζας και τις διαταραχές του εμπορίου στην Ερυθρά Θάλασσα. Αν και η πρόσφατη διπλωματική πρόοδος προς την επανένταξη στη Συρία υπήρξε θετική, δεν έχουν ακόμη δημιουργηθεί οι κατάλληλες συνθήκες για τη μεγάλης κλίμακας επιστροφή προσφύγων από την Ιορδανία.

Με δεδομένη τη σειρά εξωτερικών κλυδωνισμών και τον στρατηγικό ρόλο της Ιορδανίας στην προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας, η χώρα έχει λάβει σημαντική διεθνή στήριξη κατά την τελευταία δεκαετία μέσω διαφόρων διεθνών εταίρων. Η στήριξη αυτή περιλαμβάνει τέσσερα διαδοχικά προγράμματα του ΔΝΤ από το 2012, τέσσερις πράξεις ΜΧΣ από την ΕΕ από το 2014, σημαντική βοήθεια από τις ΗΠΑ και στοχευμένη στήριξη για τη φιλοξενία Σύριων προσφύγων.

–Με τα τρία πρώτα προγράμματα ΜΧΣ (ΜΧΣ I: 180 εκατ. EUR· ΜΧΣ II: 200 εκατ. EUR· ΜΧΣ III: 500 εκατ. EUR + συμπληρωματική ενίσχυση ύψους 200 εκατ. EUR για την αντιμετώπιση της νόσου COVID-19) χορηγήθηκε συνολικό ποσό 1,08 δισ. EUR σε δάνεια μεταξύ του 2014 και του 2023. Επιπλέον, κατόπιν αιτήματος των αρχών της Ιορδανίας στις 8 Οκτωβρίου 2023, η ΕΕ ενέκρινε νέα πράξη ΜΧΣ IV το 2025, ύψους 500 εκατ. EUR, με προγραμματισμένες εκταμιεύσεις για την περίοδο 2025-2027. Η ΜΧΣ IV θα εκταμιευθεί μετά την εκπλήρωση των συμφωνηθέντων όρων πολιτικής στο μνημόνιο συνεννόησης (ΜΣ), το οποίο καλύπτει μέτρα στους τομείς της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, της διακυβέρνησης και της καταπολέμησης της διαφθοράς, της κοινωνικής πολιτικής και της πολιτικής για την αγορά εργασίας, καθώς και στον τομέα της ενέργειας και του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

–Η Ιορδανία σημειώνει επίσης ικανοποιητική πρόοδο στο πλαίσιο της διευρυμένης χρηματοδοτικής διευκόλυνσης του ΔΝΤ ύψους 1,2 δισ. USD (2024-2027), η οποία έχει αποτελέσει αντικείμενο τριών θετικών αξιολογήσεων μέχρι σήμερα (η τελευταία ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2025). Επιπλέον, στις 25 Ιουνίου 2025, το ΔΝΤ ενέκρινε επίσης περίπου 700 εκατ. USD στο πλαίσιο του μηχανισμού ανθεκτικότητας και βιωσιμότητας (RSF) για τη στήριξη μεταρρυθμίσεων με σκοπό την αντιμετώπιση των κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα και την ετοιμότητα έναντι πανδημιών. 

–Μολονότι παραμένει προσωρινή αβεβαιότητα όσον αφορά την εκταμίευση της δημοσιονομικής στήριξης των ΗΠΑ το 2025, η Ιορδανία κινητοποίησε με επιτυχία κρίσιμης σημασίας εξωτερική χρηματοδότηση από την Παγκόσμια Τράπεζα και τους εταίρους του ΣΣΠΚ.

Πέραν της βραχυπρόθεσμης χρηματοδοτικής συνδρομής, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και η Ιορδανία έχουν στενή και μακροχρόνια εταιρική σχέση, η οποία βασίζεται στη συμφωνία σύνδεσης ΕΕ-Ιορδανίας που ισχύει από το 2002. Η σχέση αυτή εμβαθύνεται σταθερά με την πάροδο των ετών και αντικατοπτρίζει ισχυρούς πολιτικούς δεσμούς, οικονομική συνεργασία και κοινά περιφερειακά συμφέροντα. Τον Ιανουάριο του 2025, η ΕΕ και η Ιορδανία συμφώνησαν να ενισχύσουν τους δεσμούς τους μέσω μιας στρατηγικής και συνολικής εταιρικής σχέσης (SCP) με στόχο την προώθηση της κοινής ευημερίας, σταθερότητας και ασφάλειας, με βάση την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τη μακροχρόνια συνεργασία. Αυτή η ανανεωμένη εταιρική σχέση επικεντρώνεται σε έξι βασικούς πυλώνες: πολιτικές σχέσεις και περιφερειακή συνεργασία· ασφάλεια και η άμυνα· οικονομική ανθεκτικότητα, εμπόριο και επενδύσεις· ανθρώπινο κεφάλαιο· μετανάστευση· και προστασία και στήριξη των προσφύγων. Η εφαρμογή της θα υποστηριχθεί από σημαντική χρηματοδοτική δέσμη (μεταξύ άλλων μέσω ΜΧΣ), η οποία θα συνδυάζει βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη συνδρομή για την προώθηση των προγραμμάτων μακροδημοσιονομικών και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της Ιορδανίας, την κλιμάκωση της επενδυτικής στήριξης και την παροχή στοχευμένης βοήθειας για την υλοποίηση στρατηγικών προτεραιοτήτων.

Δεδομένης της δύσκολης οικονομικής τους κατάστασης και των σημαντικών και μη καλυπτόμενων χρηματοδοτικών αναγκών τους, οι αρχές της Ιορδανίας ζήτησαν πρόσθετη πράξη ΜΧΣ V ύψους 500 εκατ. EUR τον Ιανουάριο του 2025. Στο αίτημα οι αρχές τόνισαν την επιδείνωση του οικονομικού και πολιτικού περιβάλλοντος και επισήμαναν ότι η περιφερειακή αναταραχή εντάθηκε καθόλη τη διάρκεια του 2024, επιτείνοντας ένα ήδη αβέβαιο και ασταθές παγκόσμιο πλαίσιο. Επιπλέον, οι εξελίξεις αυτές επηρέασαν αρνητικά τις άμεσες ξένες επενδύσεις, τις εξαγωγές, την εγχώρια κατανάλωση και τα εγχώρια έσοδα, αποδυναμώνοντας περαιτέρω τις οικονομικές και δημοσιονομικές προοπτικές της Ιορδανίας και αυξάνοντας τον κίνδυνο μεγαλύτερων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης. Η αναζωπύρωση της βίας στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της κλιμάκωσης των εντάσεων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν στα μέσα Ιουνίου, οδήγησε σε διακοπές πτήσεων στην Ιορδανία και είναι πιθανό να περιπλέξει περαιτέρω την εύθραυστη οικονομική ανάκαμψη της χώρας, να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και των τουριστών και να συμβάλει σε μια ολοένα και πιο αβέβαιη προοπτική.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη χορήγηση περαιτέρω χρηματοδοτικής στήριξης στην Ιορδανία, με τη μορφή νέας ΜΧΣ, με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: 

–Έπειτα από διεξοδική αξιολόγηση της πολιτικής και οικονομικής κατάστασης στην Ιορδανία, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πρόταση για τη χορήγηση νέας ΜΧΣ ύψους έως 500 εκατ. EUR υπέρ της Ιορδανίας. Η προτεινόμενη ΜΧΣ θα συνδράμει την Ιορδανία για να καλύψει μέρος του συνολικού υπολειπόμενου κενού εξωτερικής χρηματοδότησης, το οποίο εκτιμάται σε 3,9 δισ. USD, στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος του ΔΝΤ για την περίοδο 2024-2027. Θα συμβάλει επίσης στη διασφάλιση της συνεχιζόμενης προόδου των μεταρρυθμίσεων.

–Η εκταμίευση θα πραγματοποιηθεί σε τρεις δόσεις και η αποδέσμευση των δόσεων θα συνδέεται στενά με την πρόοδο όσον αφορά την εφαρμογή τόσο του προγράμματος του ΔΝΤ όσο και ορισμένων πρόσθετων μέτρων πολιτικής που θα συμφωνηθούν μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών και θα περιληφθούν σε μνημόνιο συνεννόησης (ΜΣ). Το ΜΣ θα μπορούσε, κατ’ αρχήν, να περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις πολιτικής που καλύπτουν την οικονομική διακυβέρνηση (όπως η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών και μέτρα για την ενίσχυση της κινητοποίησης εγχώριων εσόδων), τις κοινωνικές πολιτικές και τις πολιτικές για την αγορά εργασίας, τη διακυβέρνηση, τα μέτρα κατά της διαφθοράς, τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας και το επιχειρηματικό περιβάλλον.

–Η εφαρμογή της προτεινόμενης πράξης αναμένεται να συνδυαστεί με τη στήριξη στο πλαίσιο πράξεων δημοσιονομικής στήριξης που χρηματοδοτούνται από τον Μηχανισμό Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας – Παγκόσμια Ευρώπη (NDICI-GE).

–Όπως επεξηγείται περαιτέρω στο έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής (SWD) που συνοδεύει την παρούσα πρόταση, η Επιτροπή θεωρεί, με βάση και την αξιολόγηση της πολιτικής κατάστασης από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), ότι πληρούνται οι πολιτικές και οικονομικές προϋποθέσεις για την προτεινόμενη πράξη ΜΧΣ.

•Οικονομικό πλαίσιο της Ιορδανίας

Η Μέση Ανατολή αντιμετωπίζει αυξανόμενη αστάθεια λόγω του πολέμου στη Γάζα, της εύθραυστης κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο, της πτώσης του καθεστώτος στη Συρία και της πρόσφατης σύγκρουσης Ισραήλ-Ιράν. Οι εντάσεις αυτές εντείνουν την πίεση στην ασφάλεια και την οικονομία της Ιορδανίας, αυξάνοντας τη μεταβλητότητα και τους κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων. Η οικονομική ανάπτυξη μειώθηκε σε 2,5 % σε ετήσια βάση το 2024 (από 2,9 % το 2023), λόγω της αυξημένης αβεβαιότητας που οφείλεται στην αστάθεια στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου Ισραήλ - Γάζας, και της επιβράδυνσης της παγκόσμιας ανάπτυξης. Βασικοί τομείς, όπως ο τουρισμός και το εμπόριο, συνέχισαν να σημειώνουν σχετικά καλές επιδόσεις, παρά τις διαταραχές που συνδέονται με τον πόλεμο και υπερβαίνουν τις αρχικές προσδοκίες, υποστηριζόμενες από την αύξηση των περιφερειακών τουριστικών αφίξεων που αντιστάθμισαν εν μέρει τη μείωση των επισκεπτών από τη Δύση. Παρά το γεγονός αυτό, τα έσοδα από τον τουρισμό μειώθηκαν κατά 2,3 % το 2024 και ο αριθμός των επισκεπτών σημείωσε πτώση κατά 3,9 %. Οι τομείς που συνέβαλαν περισσότερο στην οικονομική ανάπτυξη ήταν η μεταποίηση, η γεωργία, οι μεταφορές και οι επικοινωνίες, καθώς και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Η Ιορδανία ξεκίνησε το 2025 με σταθερή οικονομική ανάπτυξη, η οποία συμβαδίζει σε γενικές γραμμές με το 2,5 % που καταγράφηκε το 2024, λόγω της συνεχιζόμενης ανάκαμψης στον τουρισμό, τη μεταποίηση και τη γεωργία. Ωστόσο, το δεύτερο τρίμηνο αναμένεται να έχει επηρεαστεί από την κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, η οποία οδήγησε στο προσωρινό κλείσιμο του εναέριου χώρου της Ιορδανίας. Η διαταραχή αυτή είχε ως αποτέλεσμα την αναστολή των πτήσεων και τη διατάραξη των εμπορευματικών μεταφορών και προκάλεσε γενικότερη αβεβαιότητα, και ως εκ τούτου είχε πιθανό αντίκτυπο στην εμπιστοσύνη των επενδυτών και των καταναλωτών.

Το ποσοστό ανεργίας παραμένει υψηλό, παρά τη μικρή μείωση σε 21,4 % το 2024 (από 22,0 % το 2023). Το ποσοστό ανεργίας μεταξύ των ανδρών ήταν 18,3 % και μεταξύ των γυναικών ήταν 33,3 %. Η ανεργία των νέων εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση και συνεχίζεται στην αρχή της ενηλικίωσης, δεδομένου ότι το ποσοστό ανεργίας για τις ηλικιακές ομάδες 15-19 ετών και 20-24 ετών ήταν 54,7 % και 46,4 %, αντίστοιχα. Με ποσοστό μόλις 34,3 %, η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση, δεδομένου ότι η συμμετοχή των ανδρών και των γυναικών στο εργατικό δυναμικό είναι χαμηλή και πολύ χαμηλή στο 53,6 % και 14,8 % αντίστοιχα, σε σύγκριση με 72 % και 18 % στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, αντίστοιχα.

Οι πληθωριστικές πιέσεις συγκρατούνται, σύμφωνα με τις πρόσφατες αποφάσεις νομισματικής πολιτικής. Ο πληθωρισμός μειώθηκε στο 1,6 % το 2024 κατά μέσο όρο σε ετήσια βάση (από 2,1 % το 2023), αν και αυξήθηκε στις αρχές του 2025 (2,2 % τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο του 2025, σε ετήσια βάση) σύμφωνα με τη νομισματική χαλάρωση της κεντρικής τράπεζας. Πιο πρόσφατα, οι κύριοι παράγοντες του πληθωρισμού ήταν οι τιμές των ενοικίων, του κρέατος και των πουλερικών, του καπνού και των τσιγάρων. Καταγράφηκαν μειώσεις τιμών ιδίως για τα είδη ένδυσης, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα έλαια, ενώ τα δύο τελευταία είχαν συμβάλει στην αύξηση του πληθωρισμού τα προηγούμενα έτη. Από τον Σεπτέμβριο του 2024, η Κεντρική Τράπεζα της Ιορδανίας (CBJ) μείωσε το επιτόκιο της σε 3 στάδια κατά 100 μονάδες βάσης σε 6,5 %, σηματοδοτώντας το τέλος της φάσης αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής που ξεκίνησε 2,5 χρόνια νωρίτερα. Μεταξύ Μαρτίου 2022 και Ιουλίου 2023, το βασικό ποσοστό αυξήθηκε σε 10 βήματα από 2,5 % σε 7,5 %. Οι αποφάσεις της CBJ ήταν απαραίτητες, δεδομένης της σύνδεσης του δηναρίου της Ιορδανίας (JOD) με το δολάριο ΗΠΑ (USD), ώστε να εναρμονιστεί η πολιτική της με την αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και να αποφευχθούν οι πιέσεις στις ροές κεφαλαίων, και πράγματι συνέβαλαν στον μετριασμό των πληθωριστικών πιέσεων.

Το τραπεζικό σύστημα παραμένει ρευστό και διαθέτει επαρκή κεφαλαιοποίηση. Ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας ανήλθε σε 18 % το 2024 (από 17,9 % το 2023), πολύ πάνω από το απαιτούμενο 12 %. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) αυξήθηκε ελαφρώς σε 5,6 % το 2024 (από 5,1 % το 2023), ενώ ο δείκτης κάλυψης για τα ΜΕΔ ανήλθε σε 74,8 % το 2024. Η κερδοφορία των τραπεζών παρέμεινε σταθερή με εκτιμώμενη απόδοση περιουσιακών στοιχείων 1,2 %.

Τα δημόσια οικονομικά παρουσιάζουν ευπάθειες, αν και η συνολική αξιολόγηση από του ΔΝΤ της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους είναι υποστηρικτική. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ανήλθε σε 5,6 % του ΑΕΠ το 2024, ποσοστό υψηλότερο από ό,τι το προηγούμενο έτος (από 5,1 % του ΑΕΠ το 2023). Το πρωτογενές έλλειμμα (εξαιρουμένων των πληρωμών τόκων για το δημόσιο χρέος) ανήλθε σε 0,1 % του ΑΕΠ (0,4 % του ΑΕΠ το 2023). Οι τρέχουσες δαπάνες αντιστοιχούσαν στο 89,9 % των δημόσιων δαπανών. Εκτός από τις πληρωμές τόκων (20 % των τρεχουσών δαπανών), οι κύριες συνιστώσες των δαπανών ήταν οι στρατιωτικές δαπάνες (29,6 %), οι αμοιβές των υπαλλήλων του μη στρατιωτικού τομέα (19,3 %) και οι συντάξεις (16,3 %). Το δημόσιο χρέος ανήλθε στο 90,4 % του ΑΕΠ (εξαιρουμένου του διακρατούμενου χρέους του Ταμείου Επενδύσεων Κοινωνικής Ασφάλισης, (Social Security Investment Fund ή SSIF) το 2024, ελαφρώς υψηλότερο από το 89,2 % του ΑΕΠ το 2023. Συμπεριλαμβανομένου του χρέους του SSIF, το δημόσιο χρέος ανήλθε στο 116,8 % του ΑΕΠ το 2024, έναντι 113,8 % το 2023. Το δημόσιο χρέος της Ιορδανίας αξιολογείται ως βιώσιμο με μεγάλη πιθανότητα από το ΔΝΤ (άρθρο IV, Ιούνιος 2025). Πράγματι, ενώ το υψηλό επίπεδο δημόσιου χρέους καθιστά την Ιορδανία ευάλωτη σε αυστηρότερες οικονομικές συνθήκες, το μεγάλο μερίδιο του χρέους με ευνοϊκούς όρους παρέχει σημαντικό αποθεματικό. Επιπλέον, η Ιορδανία διαθέτει σημαντικά αποθέματα ασφαλείας: τα συναλλαγματικά αποθέματα αντιστοιχούν σε 7,7 μήνες εισαγωγών· και τα περιουσιακά στοιχεία του Ταμείου Επενδύσεων Κοινωνικής Ασφάλισης ανήλθαν στο 40 % του ΑΕΠ. Ο κίνδυνος ακραίων καταστάσεων δημόσιου χρέους αξιολογείται ως μέτριος από το ΔΝΤ.

Η εξωτερική κατάσταση της Ιορδανίας παραμένει εύθραυστη, αλλά τα συναλλαγματικά αποθέματα είναι επαρκή. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (συμπεριλαμβανομένων των επιχορηγήσεων) διευρύνθηκε σε 5,9 % του ΑΕΠ το 2024 (από 3,6 % το 2023), δεδομένου ότι το πλεόνασμα των υπηρεσιών μειώθηκε, ενώ το έλλειμμα αγαθών και το έλλειμμα του πρωτογενούς εισοδήματος διευρύνθηκαν. Τα κύρια εγχώρια αγαθά προς εξαγωγή ήταν χημικά προϊόντα και ορυκτά (30 % των εξαγωγών αγαθών) που προορίζονταν κυρίως για την Ινδία και τις αραβικές χώρες, καθώς και ενδύματα (20 %) που προορίζονταν σε μεγάλο βαθμό για τις ΗΠΑ. Οι μεγαλύτερες κατηγορίες εισαγωγών αγαθών αφορούσαν τον εξοπλισμό μεταφορών και τα ανταλλακτικά (10 % των εισαγωγών αγαθών) κυρίως από την Κίνα, τις ΗΠΑ και τη Νότια Κορέα· προϊόντα πετρελαίου (6 %) κυρίως από τη Σαουδική Αραβία και την Ινδία· και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα (5 %) από την Ασία. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών εξακολούθησε να μετριάζεται από ισχυρές δευτερογενείς εισοδηματικές ροές: τα εμβάσματα ανήλθαν στο 6,8 % του ΑΕΠ το 2024, ενώ η χρηματοδότηση του προγράμματος (Παγκόσμια Τράπεζα, ΔΝΤ και άλλη διμερής/πολυμερής στήριξη) ανήλθε στο 4,2 % του ΑΕΠ. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις μειώθηκαν στο 3,3 % του ΑΕΠ το 2024. Τα ακαθάριστα συναλλαγματικά διαθέσιμα της CBJ παρέμειναν ισχυρά και υπερέβαιναν το 100 % του δείκτη επάρκειας αποθεμάτων του ΔΝΤ.

Οι προοπτικές για τα επόμενα έτη είναι αβέβαιες. Όσον αφορά τις μελλοντικές εξελίξεις, τον Ιούνιο του 2025 το ΔΝΤ ανέμενε μέτρια άνοδο της ανάπτυξης για το 2025 και τα επόμενα έτη, αλλά η πρόβλεψη αυτή προηγείται της σύγκρουσης Ισραήλ-Ιράν. Οι περιφερειακοί πόλεμοι ενέχουν σημαντικό κίνδυνο δυσμενέστερων εξελίξεων για τις προοπτικές, ιδίως λόγω του αυξημένου επιπέδου αβεβαιότητας στην περιοχή και του πιθανού μελλοντικού αντικτύπου στον σημαντικό τουριστικό τομέα, που τροφοδοτείται περαιτέρω από την πρόσφατη σύγκρουση Ισραήλ-Ιράν. Τα εξωτερικά και δημοσιονομικά ελλείμματα αναμένεται να παραμείνουν υψηλά, αντικατοπτρίζοντας τις υποκείμενες διαρθρωτικές προκλήσεις για τη βιώσιμη βελτίωση των δημοσιονομικών εσόδων και του εμπορικού ελλείμματος. Δεδομένης της μεγάλης επιβάρυνσης του δημόσιου χρέους, η πορεία δημοσιονομικής εξυγίανσης πρέπει να συνεχιστεί, πέραν των συνεχιζόμενων προσπαθειών οικονομικού εκσυγχρονισμού για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος με στόχο την προώθηση της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα, μεταξύ άλλων με την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων.

•Συνέπεια με τις ισχύουσες διατάξεις στον τομέα πολιτικής

•Συνέπεια με άλλες πολιτικές της ΕΕ

2.ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ, ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑ

•Νομική βάση

•Επικουρικότητα (σε περίπτωση μη αποκλειστικής αρμοδιότητας)

Η αρχή της επικουρικότητας τηρείται στον βαθμό που οι στόχοι της διατήρησης της βραχυπρόθεσμης μακροοικονομικής σταθερότητας στην Ιορδανία δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη μόνο και μπορούν να επιτευχθούν καλύτερα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι κύριοι λόγοι είναι οι δημοσιονομικοί περιορισμοί που ισχύουν σε εθνικό επίπεδο και η ανάγκη αυξημένου συντονισμού των χορηγών με σκοπό τη μεγιστοποίηση της κλίμακας και της αποτελεσματικότητας της συνδρομής.

•Αναλογικότητα

Η πρόταση συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας: περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο για την επίτευξη των στόχων βραχυπρόθεσμης μακροοικονομικής σταθερότητας και δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για τον σκοπό αυτόν.

Όπως προσδιορίστηκε από την Επιτροπή, βάσει των εκτιμήσεων του ΔΝΤ στο πλαίσιο του διευρυμένου πιστωτικού μηχανισμού, το ποσό της προτεινόμενης νέας ΜΧΣ αντιστοιχεί στο 14,6 % του εκτιμώμενου υπολειπόμενου κενού χρηματοδότησης για την περίοδο 2025-2027. Τούτο συνάδει με τις συνήθεις πρακτικές όσον αφορά τον επιμερισμό των βαρών για τις πράξεις ΜΧΣ (για μια χώρα με συμφωνία σύνδεσης, το ανώτατο όριο είναι 60 % σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου ECOFIN της 8ης Οκτωβρίου 2002), λαμβανομένης υπόψη της βοήθειας που έχουν υποσχεθεί στην Ιορδανία άλλοι διμερείς και πολυμερείς χορηγοί. Αν ληφθεί υπόψη η συνολική στήριξη της ΕΕ προς την Ιορδανία με διάφορα μέσα (συμπεριλαμβανομένης της προτεινόμενης ΜΧΣ, της ΜΧΣ IV, της δημοσιονομικής στήριξης της ΕΕ και των δανείων της ΕΤΕπ, εξαιρουμένης της διμερούς στήριξης των κρατών μελών), η συνολική στήριξη της ΕΕ θα καλύπτει το 35,4 % περίπου του εκτιμώμενου υπολειπόμενου εξωτερικού κενού χρηματοδότησης. Η συνολική συνεισφορά της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της δημοσιονομικής στήριξης και των δανείων της ΕΤΕπ προς την Ιορδανία, αναμένεται να είναι υψηλότερη από ό, τι στο παρελθόν.

•Επιλογή της νομικής πράξης

Η χρηματοδότηση έργων ή η χορήγηση τεχνικής βοήθειας δεν θα ήταν κατάλληλες ή επαρκείς για την υλοποίηση των μακροοικονομικών στόχων. Η καθοριστική προστιθέμενη αξία της ΜΧΣ σε σύγκριση με άλλα ενωσιακά μέσα είναι η άμβλυνση των περιορισμών εξωτερικής χρηματοδότησης και η βοήθεια για τη δημιουργία σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου, μεταξύ άλλων μέσω της προαγωγής βιώσιμου ισοζυγίου πληρωμών και βιώσιμης δημοσιονομικής κατάστασης, καθώς και κατάλληλου πλαισίου για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Συμβάλλοντας στην καθιέρωση ενός κατάλληλου συνολικού πλαισίου πολιτικών, η ΜΧΣ μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των δράσεων που χρηματοδοτούνται στην Ιορδανία βάσει άλλων μέσων της ΕΕ µε στενότερη στόχευση.

3.ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΚ ΤΩΝ ΥΣΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΕΩΝ, ΤΩΝ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

•Εκ των υστέρων αξιολογήσεις / έλεγχοι καταλληλότητας της ισχύουσας νομοθεσίας

•Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη

Η ΜΧΣ χορηγείται ως αναπόσπαστο μέρος της διεθνούς στήριξης για την οικονομική σταθεροποίηση της Ιορδανίας, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης από το ΔΝΤ. Για τη σύνταξη της παρούσας πρότασης για ΜΧΣ, η Επιτροπή προχώρησε σε διαβούλευση με το ΔΝΤ, το οποίο εκταμιεύει σημαντικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής σε επίπεδο αναπληρωτών στις 2 Ιουλίου 2025, όπου δόθηκε η έγκριση για το σχέδιο πρότασης. Η Επιτροπή βρίσκεται επίσης σε τακτική επαφή με τις αρχές της Ιορδανίας.

•Συλλογή και χρήση εμπειρογνωσίας

Σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 7 («δημοσιονομικός κανονισμός»), οι υπηρεσίες της Επιτροπής διενήργησαν επιχειρησιακή αξιολόγηση των χρηματοδοτικών και διοικητικών κυκλωμάτων της Ιορδανίας πριν από την εφαρμογή της ΜΧΣ IV. Σκοπός ήταν να διασφαλιστεί ότι οι διαδικασίες της χώρας για τη διαχείριση της συνδρομής του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της ΜΧΣ, παρέχουν επαρκείς εγγυήσεις για χρηστή δημοσιονομική διαχείριση. Η τελική έκθεση της επιχειρησιακής αξιολόγησης, η οποία εκπονήθηκε από εταιρεία συμβούλων, ελήφθη τον Οκτώβριο του 2024. Στην έκθεση καταγράφηκε σαφής πρόοδος όσον αφορά τα συστήματα διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών και άλλα χρηματοοικονομικά κυκλώματα από το 2020, όταν πραγματοποιήθηκε η τελευταία διαδικασία. Η έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η κατάσταση των χρηματοδοτικών κυκλωμάτων και διαδικασιών της Ιορδανίας θεωρείται ευνοϊκή για μια πράξη ΜΧΣ. Δεδομένου ότι η επιχειρησιακή αξιολόγηση διενεργήθηκε λιγότερο από ένα έτος πριν και τα πορίσματά της εξακολουθούν να ισχύουν, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν απαιτείται νέα αξιολόγηση για την προτεινόμενη πράξη ΜΧΣ V.

•Εκτίμηση επιπτώσεων

Η ΜΧΣ της ΕΕ αποτελεί μέσο έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση σοβαρών δυσκολιών του ισοζυγίου πληρωμών σε τρίτες χώρες. Επομένως, η παρούσα πρόταση ΜΧΣ εξαιρείται από την υποχρέωση διενέργειας εκτίμησης επιπτώσεων σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας (SWD(2015) 111 final), δεδομένου ότι αποτελεί πολιτική επιταγή να σημειωθεί ταχεία εξέλιξη σε μια κατάσταση που απαιτεί άμεση αντίδραση.

Γενικότερα, οι προτάσεις ΜΧΣ της Επιτροπής βασίζονται σε διδάγματα που έχουν αντληθεί από τις εκ των υστέρων αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν για προγενέστερες πράξεις στις γειτονικές περιοχές της ΕΕ. Η νέα ΜΧΣ και το πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων που συνδέεται με τη συνδρομή αυτή θα βοηθήσουν στην άμβλυνση των βραχυπρόθεσμων χρηματοδοτικών αναγκών της Ιορδανίας, στηρίζοντας παράλληλα μέτρα πολιτικής που σκοπό έχουν να ενισχύσουν μεσοπρόθεσμα το ισοζύγιο πληρωμών και τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, καθώς επίσης και να αυξήσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη, συμπληρώνοντας με τον τρόπο αυτόν το πρόγραμμα του Εκτελεστικού Συμβουλίου του ΔΝΤ. Οι εν λόγω όροι πολιτικής θα πρέπει να εστιάζουν σε κάποιες από τις θεμελιώδεις διαχρονικές αδυναμίες που παρουσιάζει η οικονομία και το σύστημα οικονομικής διακυβέρνησης της Ιορδανίας. Οι πιθανοί τομείς αιρεσιμότητας θα μπορούσαν, καταρχήν, να περιλαμβάνουν μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της οικονομικής διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων της διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών και της φορολογικής διοίκησης, της κοινωνικής πολιτικής και της πολιτικής για την αγορά εργασίας, του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και της ενεργειακής/πράσινης μετάβασης.

•Θεμελιώδη δικαιώματα

Οι χώρες που καλύπτονται από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας είναι επιλέξιμες για χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής. Προϋπόθεση για τη χορήγηση ΜΧΣ είναι ο σεβασμός, εκ μέρους της αποδέκτριας χώρας, των ουσιαστικών θεσμών της δημοκρατίας, στους οποίους περιλαμβάνονται το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα και το κράτος δικαίου, καθώς και η εγγύηση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Ιορδανία συνεχίζει τις προσπάθειες πολιτικής μεταρρύθμισης για την ενίσχυση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Το 2021 η Ιορδανία δρομολόγησε διαδικασία πολιτικού εκσυγχρονισμού επιδιώκοντας να ενθαρρύνει τη συμμετοχή των γυναικών και των νέων στην πολιτική, να υπερισχύσει της αφοσίωσης στη φυλή και να ενθαρρύνει τον σχηματισμό πολιτικών κομμάτων σε εθνικό επίπεδο που να βασίζονται σε πρόγραμμα, μέσω τροποποιήσεων της νομοθεσίας περί εκλογών και πολιτικών κομμάτων. Το 2023 η κυβέρνηση τροποποίησε τον εργατικό κώδικα σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Παρά το πολύ δύσκολο πλαίσιο, η Ιορδανία παραμένει προσηλωμένη στην προώθηση μεταρρυθμίσεων προς ένα αποτελεσματικότερο δημοκρατικό πολιτικό σύστημα που βασίζεται στο κράτος δικαίου και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρείται ότι πληρούνται οι πολιτικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση ΜΧΣ.

4.ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η προτεινόμενη πράξη ΜΧΣ ύψους έως 500 εκατ. EUR σε δάνεια για την Ιορδανία προβλέπεται να εκταμιευθεί σε τρεις δόσεις που θα αποδεσμευθούν εντός περιόδου έως και 2,5 ετών. Το δάνειο θα χορηγηθεί στο πλαίσιο της εγγύησης εξωτερικής δράσης με συντελεστή προβλέψεων 9 %, οι οποίες θα προγραμματιστούν στο πλαίσιο του NDICI-GE και θα ανέλθουν συνολικά σε 45 εκατ. EUR (γραμμή του προϋπολογισμού 14 02 01 70 «NDICI — Τροφοδότηση του κοινού ταμείου προβλέψεων»). Τα δάνεια χορηγούνται με τη μορφή τοκοχρεολυτικών δανείων με περίοδο χάριτος και μεταγενέστερων αποπληρωμών κεφαλαίου σε ίσες δόσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτή η δομή δανείου θα είναι επωφελής τόσο για τον δικαιούχο, διότι διευκολύνει τις αποπληρωμές, όσο και για τον προϋπολογισμό της ΕΕ, λόγω της κατανομής των ενδεχόμενων υποχρεώσεων σε μεγάλο χρονικό διάστημα.

5.ΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

•Σχέδια εφαρμογής και ρυθμίσεις παρακολούθησης, αξιολόγησης και υποβολής εκθέσεων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαθέσει στην Ιορδανία ΜΧΣ συνολικού ύψους έως 500 εκατ. EUR, υπό μορφή δανείων, τα οποία θα συμβάλουν στην κάλυψη των υπολειπόμενων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της Ιορδανίας για την περίοδο διαθεσιμότητας της πράξης. Η συνδρομή σχεδιάζεται να εκταμιευθεί σε τρεις δόσεις, υπό την προϋπόθεση ότι τα μέτρα πολιτικής που συνδέονται με κάθε δόση έχουν εφαρμοστεί πλήρως και εγκαίρως. Η Επιτροπή θα αναλάβει τη διαχείριση της συνδρομής. Ισχύουν ειδικές διατάξεις για την πρόληψη της απάτης και άλλων παρατυπιών, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.

Οι εκταμιεύσεις στο πλαίσιο της προτεινόμενης πράξης ΜΧΣ θα εξαρτώνται από τις επιτυχημένες επανεξετάσεις του προγράμματος στο πλαίσιο του προγράμματος του ΔΝΤ. Επιπλέον, η Επιτροπή και οι αρχές της Ιορδανίας θα συμφωνήσουν σε ειδική δέσμη μέτρων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, τα οποία θα καθοριστούν σε μνημόνιο συνεννόησης. Τα εν λόγω μεταρρυθμιστικά μέτρα θα πρέπει να στηρίζουν το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων των αρχών και να συμπληρώνουν τα προγράμματα που συμφωνήθηκαν με το ΔΝΤ, την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλους χορηγούς, καθώς και τα προγράμματα πολιτικής που συνδέονται με τις πράξεις δημοσιονομικής στήριξης της ΕΕ. Θα πρέπει να συνάδουν με τις κύριες προτεραιότητες οικονομικής μεταρρύθμισης που συμφωνήθηκαν μεταξύ της ΕΕ και της Ιορδανίας στη συμφωνία σύνδεσης, στις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης και στο προσαρτώμενο σε αυτές σύμφωνο, τη SCP και με το όραμα εκσυγχρονισμού της Ιορδανίας και άλλες εθνικές στρατηγικές.

2025/0251 (COD)

Πρόταση

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στο Χασεμιτικό Βασίλειο της Ιορδανίας

ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 212 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Κατόπιν διαβίβασης του σχεδίου νομοθετικής πράξης στα εθνικά κοινοβούλια,

Αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία 8 ,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1)Οι σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Ένωση) και του Χασεμιτικού Βασιλείου της Ιορδανίας (στο εξής: Ιορδανία) αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (ΕΠΓ). Η Ένωση και η Ιορδανία υπέγραψαν συμφωνία σύνδεσης στις 24 Νοεμβρίου 1997, η οποία άρχισε να ισχύει την 1η Μαΐου 2002 9 . Στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης, η Ένωση και η Ιορδανία καθιέρωσαν σταδιακά ζώνη ελεύθερων συναλλαγών κατά τη διάρκεια 12ετούς μεταβατικής περιόδου. Επιπλέον, το 2007 άρχισε να ισχύει μια συμφωνία για την περαιτέρω ελευθέρωση των γεωργικών προϊόντων. Το 2010 συμφωνήθηκε εταιρική σχέση «προηγμένου καθεστώτος» μεταξύ της Ένωσης και της Ιορδανίας, η οποία συνεπάγεται διευρυμένους τομείς συνεργασίας. Το πρωτόκολλο σχετικά με τους μηχανισμούς διευθέτησης των διαφορών για τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ της Ένωσης και της Ιορδανίας, το οποίο μονογραφήθηκε τον Δεκέμβριο του 2009, άρχισε να ισχύει την 1η Ιουλίου 2011. Αναπτύσσεται περαιτέρω διμερής πολιτικός διάλογος και οικονομική συνεργασία στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης και των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ιορδανίας που εγκρίθηκαν για την περίοδο 2022-2027 και στη στρατηγική και συνολική εταιρική σχέση ΕΕ–Ιορδανίας, η οποία υπεγράφη τον Ιανουάριο του 2025.

2)Από το 2011, η Ιορδανία έχει ξεκινήσει μια σειρά πολιτικών μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Δημιουργήθηκε Συνταγματικό Δικαστήριο και ανεξάρτητη εκλογική επιτροπή και το ιορδανικό κοινοβούλιο ψήφισε σειρά σημαντικών νόμων, όπως τον εκλογικό νόμο και τον νόμο για τα πολιτικά κόμματα, καθώς και νόμους για την αποκέντρωση και την τοπική αυτοδιοίκηση. Έχουν εγκριθεί νομοθετικές βελτιώσεις όσον αφορά την ανεξαρτησία του δικαστικού σώματος και τα δικαιώματα των γυναικών.

3)Η οικονομία της Ιορδανίας έχει πληγεί σοβαρά από την παρατεταμένη περιφερειακή αστάθεια, ιδίως τη σύγκρουση στη Συρία και τη σύγκρουση Ισραήλ-Γάζας, καθώς και από τις διαταραχές της ασφάλειας στην Ερυθρά Θάλασσα. Αυτή η αστάθεια έχει αυξήσει περαιτέρω την αβεβαιότητα, υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη των επενδυτών, διαταράσσοντας τις εμπορικές οδούς και αποδυναμώνοντας τον τουρισμό. Οι προκλήσεις αυτές προστίθενται στις μακροχρόνιες οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19, στους παγκόσμιους κλυδωνισμούς των τιμών μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, καθώς και στο υψηλότερο κόστος δανεισμού που συνδέεται με τις δυσχερέστερες παγκόσμιες χρηματοοικονομικές συνθήκες. Πιο πρόσφατα, η αυξημένη αβεβαιότητα όσον αφορά το παγκόσμιο περιβάλλον συνιστά επίσης πρόσθετη πρόκληση. Μολονότι η Ιορδανία απέφυγε μια νέα οικονομική συρρίκνωση, εν μέρει χάρη στην επιδίωξη υγιών μακροοικονομικών πολιτικών και μεταρρυθμίσεων, η ανάκαμψη παραμένει υποτονική. Η ανεργία παραμένει σταθερά υψηλή, ιδίως μεταξύ των νέων και των γυναικών, ενώ οι δημοσιονομικές και εξωτερικές χρηματοδοτικές πιέσεις εξακολουθούν να επιβαρύνουν την οικονομία.

4)Η σύγκρουση Ισραήλ-Γάζας παράλληλα με την αναζωπύρωση της βίας στην περιοχή, ιδίως η κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν στα μέσα Ιουνίου 2025, οδήγησε σε αναστολή των πτήσεων στην Ιορδανία και είναι πιθανό να περιπλέξει περαιτέρω την εύθραυστη οικονομική ανάκαμψη της χώρας, να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και των τουριστών και να συμβάλει σε ολοένα και πιο αβέβαιες προοπτικές. Οι κοινωνικές εντάσεις στην Ιορδανία παρέμειναν σε χαμηλά επίπεδα, αλλά θα μπορούσαν να αυξηθούν εάν κλιμακωθούν περαιτέρω οι μακροχρόνιες συγκρούσεις. Επιπλέον, η κλιματική αλλαγή κινδυνεύει να επιδεινώσει την ήδη καταστροφική λειψυδρία της Ιορδανίας, γεγονός που θα μπορούσε να πλήξει την ανάπτυξη και να ασκήσει περαιτέρω πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.

5)Τον Ιανουάριο του 2024 οι αρχές της Ιορδανίας και το ΔΝΤ συμφώνησαν για πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής, το οποίο στηρίχθηκε από τετραετή διευρυμένο πιστωτικό μηχανισμό (EFF) ύψους 1,2 δισ. USD και το οποίο υλοποιείται επί του παρόντος. Από τον Ιούλιο του 2025, οι επιδόσεις της Ιορδανίας στο πλαίσιο του EFF ήταν ισχυρές, ενώ όλα τα ποσοτικά κριτήρια επιδόσεων και τα διαρθρωτικά κριτήρια αναφοράς εκπληρώθηκαν κατά τις τρεις πρώτες επανεξετάσεις του προγράμματος (Ιούλιος 2024, Δεκέμβριος 2024 και Απρίλιος 2025). Το γεγονός που επέτρεψε εκταμιεύσεις συνολικού ύψους 391 εκατ. USD από τα εγκριθέντα 1,2 δισ. USD.

6)Τον Απρίλιο του 2025 η Ένωση ενέκρινε τέταρτο πρόγραμμα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ-IV) 10 ύψους 500 εκατ. EUR υπό μορφή δανείων, ανταποκρινόμενη σε αίτημα της Ιορδανίας τον Οκτώβριο του 2023. Οι εκταμιεύσεις προγραμματίζονται για την περίοδο 2025-2027, μετά την εκπλήρωση των συμφωνηθέντων όρων πολιτικής στο μνημόνιο συνεννόησης, το οποίο καλύπτει μέτρα για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, τη διακυβέρνηση και την καταπολέμηση της διαφθοράς, την κοινωνική πολιτική και την πολιτική για την αγορά εργασίας, την ενέργεια και το επιχειρηματικό περιβάλλον. Η ΜΧΣ IV ακολουθεί μια σειρά τριών προηγούμενων προγραμμάτων ΜΧΣ (ΜΧΣ I: 180 εκατ. EUR· ΜΧΣ II: 200 εκατ. EUR· ΜΧΣ III: 500 εκατ. EUR + συμπληρωματική ενίσχυση ύψους 200 εκατ. EUR για την αντιμετώπιση της νόσου COVID-19) στο πλαίσιο των οποίων χορηγήθηκε συνολικό ποσό 1,08 δισ. EUR σε δάνεια μεταξύ του 2014 και του 2023.

7)Από την έναρξη της κρίσης στη Συρία το 2011, η Ένωση έχει διαθέσει στην Ιορδανία κατά προσέγγιση 3,5 δισ. EUR στο πλαίσιο διαφόρων μέσων (συμπεριλαμβανομένων 1,08 εκατ. EUR στο πλαίσιο των τριών πράξεων ΜΧΣ) προκειμένου να βοηθήσει τη χώρα να διατηρήσει την οικονομική της σταθερότητα, να συνεχίσει τις πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να αντιμετωπίσει τις σχετικές ανθρωπιστικές και αναπτυξιακές ανάγκες της, καθώς και τις ανάγκες της σε θέματα ασφάλειας. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει διαθέσει περίπου 2,4 δισ. EUR στην Ιορδανία υπό τη μορφή δανείων για έργα από το 2011.

8)Για την περίοδο 2021-2024, η διμερής ενδεικτική κατανομή (επιχορηγήσεις) της Ένωσης στο πλαίσιο του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας – Παγκόσμια Ευρώπη (NDICI-GE) στην Ιορδανία ανέρχεται σε περίπου 360 εκατ. EUR και συμπληρώνεται με τη στήριξη της Ένωσης που αποσκοπεί να βοηθήσει την Ιορδανία προκειμένου να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της κρίσης στη Συρία (214 εκατ. EUR από το 2021 έως το 2023), καθώς και με άλλα περιφερειακά και θεματικά προγράμματα. Κατά την περίοδο 2014-2020, η Ένωση παρείχε στήριξη στην Ιορδανία, κυρίως μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας, ύψους 765 εκατ. EUR. Κατά την ίδια περίοδο, η Ιορδανία έλαβε επίσης 126 εκατ. EUR επιπλέον, τα οποία διοχετεύθηκαν μέσω της Επενδυτικής Πλατφόρμας Γειτονίας (NIP) και κινητοποίησαν επενδύσεις ύψους περίπου 580 εκατ. EUR. Το 2021, στο πλαίσιο του οικονομικού και επενδυτικού σχεδίου (ΕΕΣ), η ΕΕ δρομολόγησε περισσότερα από 20 εμβληματικά έργα στην Ιορδανία, δεσμεύοντας περίπου 461 εκατ. EUR (μέσω επιχορηγήσεων, συνδυασμού μέσων και εγγυήσεων) και κινητοποιώντας συνολικά επενδύσεις περίπου 4,760 δισ. EUR.

9)Τον Ιανουάριο του 2025, δεδομένου ότι η κατάσταση και οι προοπτικές της οικονομίας εξακολουθούσαν να είναι δυσχερείς, η Ιορδανία ζήτησε περαιτέρω μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση.

10)Δεδομένου ότι η Ιορδανία είναι χώρα που καλύπτεται από την ΕΠΓ, θα πρέπει να θεωρείται επιλέξιμη για να λάβει μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή από την Ένωση.

11)Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να συνιστά έκτακτο χρηματοδοτικό μέσο μη δεσμευτικής και μη προσδιορισμένης στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών, το οποίο αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης του δικαιούχου και θα πρέπει να στηρίζει την εφαρμογή προγράμματος πολιτικής το οποίο περιέχει ισχυρά μέτρα άμεσης προσαρμογής και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που έχουν σχεδιαστεί για τη βελτίωση της θέσης του ισοζυγίου πληρωμών βραχυπρόθεσμα.

12)Δεδομένου ότι εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό υπολειπόμενο κενό εξωτερικής χρηματοδότησης στο ισοζύγιο πληρωμών της Ιορδανίας, υψηλότερο από τους πόρους που χορηγούν το ΔΝΤ και άλλοι πολυμερείς οργανισμοί, η παροχή πρόσθετης μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης στην Ιορδανία, υπό τις τρέχουσες έκτακτες περιστάσεις, θεωρείται κατάλληλη ανταπόκριση στο αίτημα της Ιορδανίας προς την Ένωση για στήριξη της οικονομικής σταθεροποίησής της σε συνδυασμό με το πρόγραμμα του ΔΝΤ. Η διευρυμένη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα στηρίξει την οικονομική σταθεροποίηση και το πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων της Ιορδανίας, συμπληρώνοντας τους πόρους που διατίθενται στο πλαίσιο των χρηματοδοτικών ρυθμίσεων του ΔΝΤ.

13)Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να αποσκοπεί στην αποκατάσταση μιας βιώσιμης θέσης εξωτερικής χρηματοδότησης για την Ιορδανία, στηρίζοντας με τον τρόπο αυτόν την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξή της.

14)Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης αναμένεται να συμβαδίζει με την εφαρμογή των πράξεων δημοσιονομικής στήριξης στο πλαίσιο του NDICI-GE που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 11 .

15)Ο προσδιορισμός του ποσού της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης βασίζεται σε ολοκληρωμένη ποσοτική εκτίμηση των υπολειπόμενων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της Ιορδανίας και λαμβάνει υπόψη την ικανότητά της για αυτοχρηματοδότηση μέσω ιδίων πόρων, και ιδίως μέσω των συναλλαγματικών αποθεμάτων που διαθέτει. Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να συμπληρώνει τα προγράμματα και τους πόρους που χορηγούν το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα. Κατά τον καθορισμό του ποσού της συνδρομής λαμβάνονται επίσης υπόψη οι αναμενόμενες χρηματοδοτικές συνεισφορές διμερών και πολυμερών χορηγών και η ανάγκη να διασφαλιστεί δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ της Ένωσης και των άλλων χορηγών βοήθειας, καθώς και η προϋπάρχουσα διάθεση εκ μέρους της Ένωσης άλλων μέσων εξωτερικής χρηματοδότησης στην Ιορδανία και η προστιθέμενη αξία της συνολικής συμμετοχής της Ένωσης.

16)Η Επιτροπή θα πρέπει να μεριμνήσει ώστε η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης να συμφωνεί νομικά και ουσιαστικά με τις βασικές αρχές και τους στόχους, καθώς και τα μέτρα που λαμβάνονται, στους διάφορους τομείς της εξωτερικής δράσης και τις άλλες συναφείς πολιτικές της Ένωσης.

17)Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να στηρίξει την εξωτερική πολιτική της έναντι της Ιορδανίας. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) θα πρέπει να συνεργάζονται στενά σε όλη τη διάρκεια της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής, για τον συντονισμό και την εξασφάλιση της συνοχής της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης.

18)Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης αναμένεται να στηρίξει την προσήλωση της Ιορδανίας στις κοινές με την Ένωση αξίες, στις οποίες περιλαμβάνονται η δημοκρατία, το κράτος δικαίου, η χρηστή διακυβέρνηση, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η βιώσιμη ανάπτυξη και η μείωση της φτώχειας, καθώς και η προσήλωσή της στις αρχές ενός ελεύθερου και θεμιτού εμπορίου που διενεργείται βάσει κανόνων.

19)Προϋπόθεση για τη χορήγηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης θα πρέπει να είναι ο σεβασμός εκ μέρους της Ιορδανίας των ουσιαστικών θεσμών της δημοκρατίας, στους οποίους περιλαμβάνονται το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα και το κράτος δικαίου, και η εγγύηση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Επιπλέον, οι ειδικοί στόχοι της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης θα πρέπει να ενισχύουν την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία των συστημάτων διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών στην Ιορδανία και να προωθούν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που σκοπό έχουν να στηρίξουν τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη δημοσιονομική εξυγίανση. Τόσο η πλήρωση των προϋποθέσεων όσο και η επίτευξη των στόχων αυτών θα πρέπει να παρακολουθούνται τακτικά από την Επιτροπή και την ΕΥΕΔ.

(20)Προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης σε σχέση με την παρούσα μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης, είναι απαραίτητο να λάβει η Ιορδανία τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης και καταπολέμησης της απάτης, της διαφθοράς και οποιωνδήποτε άλλων παρατυπιών που συνδέονται με τη συνδρομή. Επιπλέον, η δανειακή σύμβαση που θα συναφθεί μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών της Ιορδανίας θα πρέπει να περιέχει διατάξεις που να εξουσιοδοτούν την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) να διενεργεί έρευνες, συμπεριλαμβανομένων επιτόπιων ελέγχων και εξακριβώσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις και τις διαδικασίες που καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 12 και στον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/966 του Συμβουλίου 13 , την Επιτροπή και το Ελεγκτικό Συνέδριο να διενεργούν ελέγχους και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να ασκεί τις αρμοδιότητές της όσον αφορά την παροχή της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης κατά τη διάρκεια και μετά την περίοδο διαθεσιμότητας.

21)Η αποδέσμευση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης δεν θίγει τις εξουσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ως αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής).

22)Το ύψος των προβλέψεων που απαιτούνται για τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να είναι σύμφωνο με τις πιστώσεις του προϋπολογισμού που προβλέπονται στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. 

23)Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να τελεί υπό τη διαχείριση της Επιτροπής. Για να εξασφαλιστεί η δυνατότητα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου να παρακολουθούν την εφαρμογή της παρούσας απόφασης, η Επιτροπή θα πρέπει να τα ενημερώνει τακτικά για τις εξελίξεις που αφορούν τη συνδρομή και να τους παρέχει τα σχετικά έγγραφα.

24)Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίες προϋποθέσεις για την εκτέλεση της παρούσας απόφασης, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες. Οι εν λόγω αρμοδιότητες θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 14 .

25)Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης θα πρέπει να υπόκειται σε όρους οικονομικής πολιτικής που θα καθοριστούν σε μνημόνιο συνεννόησης. Προκειμένου να εξασφαλιστούν ενιαίοι όροι εφαρμογής και για λόγους αποτελεσματικότητας, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να διαπραγματευθεί τους εν λόγω όρους με τις αρχές της Ιορδανίας υπό την εποπτεία της επιτροπής των αντιπροσώπων των κρατών μελών δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Λαμβανομένων υπόψη των δυνητικά σημαντικών επιπτώσεων της συνδρομής, είναι σκόπιμο να χρησιμοποιείται η διαδικασία εξέτασης όπως καθορίζεται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011. Λαμβανομένης υπόψη της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης στην Ιορδανία, θα πρέπει να εφαρμοστεί η διαδικασία εξέτασης για την έγκριση του μνημονίου συνεννόησης καθώς και για τυχόν μείωση, αναστολή ή ακύρωση της συνδρομής,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1.Η Ένωση χορηγεί μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ανώτατου ποσού 500 εκατ. EUR στην Ιορδανία (στο εξής: μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης), με σκοπό τη στήριξη της οικονομικής σταθεροποίησης και ενός ουσιαστικού προγράμματος μεταρρυθμίσεων στη χώρα. Η χρηματοδοτική συνδρομή συμβάλλει στην κάλυψη των αναγκών που σχετίζονται με το ισοζύγιο πληρωμών της Ιορδανίας, όπως αυτές προσδιορίζονται στο πρόγραμμα του ΔΝΤ.

2.Ολόκληρο το ποσό της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης χορηγείται στην Ιορδανία υπό μορφή δανείων.

3.Η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να δανειστεί εξ ονόματος της Ένωσης τα αναγκαία κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοδοτικούς οργανισμούς και να τα δανείσει στη συνέχεια στην Ιορδανία.

4.Η διαχείριση της αποδέσμευσης της ενωσιακής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ασκείται από την Επιτροπή κατά τρόπο συνεπή προς τις συμφωνίες ή τα μνημόνια που έχουν συναφθεί μεταξύ του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) και της Ιορδανίας και προς τις βασικές αξίες και τους στόχους των οικονομικών μεταρρυθμίσεων που ορίζονται στη συμφωνία σύνδεσης ΕΕ-Ιορδανίας.

5.Η Επιτροπή ενημερώνει τακτικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για εξελίξεις που αφορούν τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εκταμιεύσεων, και διαβιβάζει εγκαίρως τα σχετικά έγγραφα στα εν λόγω όργανα.

6.Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης διατίθεται για περίοδο δυόμισι ετών, αρχής γενομένης από την πρώτη ημέρα μετά την έναρξη ισχύος του μνημονίου συνεννόησης που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1.

7.Εάν οι ανάγκες χρηματοδότησης της Ιορδανίας μειωθούν ριζικά κατά την περίοδο εκταμίευσης της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, σε σύγκριση με τις αρχικές προβλέψεις, η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για να μειώσει το ποσό της συνδρομής ή να την αναστείλει ή την ακυρώσει. Οι εν λόγω εκτελεστικές πράξεις εκδίδονται σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης στην οποία παραπέμπει το άρθρο 7 παράγραφος 2.

Άρθρο 2

1.Προϋπόθεση για τη χορήγηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης είναι ο σεβασμός εκ μέρους της Ιορδανίας των ουσιαστικών θεσμών της δημοκρατίας, στους οποίους περιλαμβάνονται το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα και το κράτος δικαίου, και η εγγύηση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

2.Οι υπηρεσίες της Επιτροπής και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης παρακολουθούν την τήρηση αυτής της προϋπόθεσης καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης.

3.Οι παράγραφοι 1 και 2 του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται σύμφωνα με την απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου 15 .

Άρθρο 3

1.Η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία εξέτασης που αναφέρεται στο άρθρο 7 παράγραφος 2, συμφωνεί με τις αρχές της Ιορδανίας σχετικά με όρους οικονομικής πολιτικής και χρηματοδοτικούς όρους, εστιάζοντας στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και στην εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών από τις οποίες εξαρτάται η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης, οι οποίοι πρόκειται να καθοριστούν σε μνημόνιο συνεννόησης (στο εξής: μνημόνιο συνεννόησης) που περιλαμβάνει χρονοδιάγραμμα για την εκπλήρωση των εν λόγω όρων. Οι όροι οικονομικής πολιτικής και οι χρηματοδοτικοί όροι που προβλέπονται στο μνημόνιο συνεννόησης πρέπει να συνάδουν με τις συμφωνίες ή τα μνημόνια που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 4, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων μακροοικονομικής προσαρμογής και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που εφαρμόζει η Ιορδανία με τη στήριξη του ΔΝΤ.

2.Οι όροι που αναφέρονται στην παράγραφο 1 αποσκοπούν, ειδικότερα, στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της λογοδοσίας των συστημάτων διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών στην Ιορδανία, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης. Κατά τον σχεδιασμό των μέτρων πολιτικής λαμβάνονται επίσης δεόντως υπόψη η πρόοδος όσον αφορά το αμοιβαίο άνοιγμα των αγορών, η ανάπτυξη θεμιτών εμπορικών συναλλαγών βάσει κανόνων και άλλες προτεραιότητες στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης. Η Επιτροπή παρακολουθεί τακτικά την πρόοδο στην επίτευξη των στόχων αυτών.

3.Οι λεπτομερείς χρηματοδοτικοί όροι της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης καθορίζονται σε δανειακή σύμβαση σύμφωνα με το άρθρο 223 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 16 , η οποία πρόκειται να συναφθεί μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών της Ιορδανίας.

4.Η Επιτροπή επαληθεύει, σε τακτικά διαστήματα, ότι οι όροι που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 3, εξακολουθούν να τηρούνται, συμπεριλαμβανομένου και του κατά πόσον οι οικονομικές πολιτικές της Ιορδανίας συνάδουν με τους στόχους της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα και, εφόσον είναι αναγκαίο, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Άρθρο 4

1.Με την επιφύλαξη των όρων που αναφέρονται στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου, η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης χορηγείται από την Επιτροπή υπό μορφή δανείου σε τρεις δόσεις. Το ύψος κάθε δόσης καθορίζεται στο μνημόνιο συνεννόησης που αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1.

2.Τα ποσά της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης συνοδεύονται από προβλέψεις, κατά περίπτωση, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/947.

3.Η απόφαση της Επιτροπής για την αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την εκπλήρωση των ακόλουθων όρων:

α)της προϋπόθεσης που ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1·

β)των συνεχών ικανοποιητικών επιδόσεων ως προς την εφαρμογή προγράμματος πολιτικής που περιλαμβάνει ισχυρά μέτρα προσαρμογής και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων τα οποία στηρίζονται από μη προληπτική πιστωτική συμφωνία του ΔΝΤ·

γ)της ικανοποιητικής εφαρμογής των όρων οικονομικής πολιτικής και των χρηματοδοτικών όρων που συμφωνούνται στο μνημόνιο συνεννόησης.

Η αποδέσμευση της δεύτερης δόσης πραγματοποιείται, καταρχήν, το νωρίτερο τρεις μήνες μετά την αποδέσμευση της πρώτης δόσης. Η αποδέσμευση της τρίτης δόσης πραγματοποιείται, καταρχήν, το νωρίτερο τρεις μήνες μετά την αποδέσμευση της δεύτερης δόσης.

4.Όταν δεν πληρούνται οι όροι που αναφέρονται στην παράγραφο 3 πρώτο εδάφιο του παρόντος άρθρου, η Επιτροπή αναστέλλει προσωρινά ή ακυρώνει την εκταμίευση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τους λόγους της εν λόγω αναστολής ή ακύρωσης.

5.Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης εκταμιεύεται στην Κεντρική Τράπεζα της Ιορδανίας. Με την επιφύλαξη των όρων που συμφωνούνται στο μνημόνιο συνεννόησης, συμπεριλαμβανομένης της επιβεβαίωσης των υπολειπόμενων δημοσιονομικών χρηματοδοτικών αναγκών, τα ενωσιακά κονδύλια μπορεί να μεταφέρονται από την Κεντρική Τράπεζα της Ιορδανίας στο Υπουργείο Οικονομικών της Ιορδανίας ως τελικό δικαιούχο.

Άρθρο 5

1.Για τη χρηματοδότηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης υπό μορφή δανείων, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται, εξ ονόματος της Ένωσης, να δανείζεται τα αναγκαία κεφάλαια από τις κεφαλαιαγορές ή από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σύμφωνα με το άρθρο 223 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509.

2.Η Επιτροπή συνάπτει δανειακή σύμβαση με την Ιορδανία για το ποσό που αναφέρεται στο άρθρο 1. Στη δανειακή σύμβαση καθορίζεται η περίοδος διαθεσιμότητας και οι λεπτομερείς όροι της στήριξης στο πλαίσιο της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής υπό μορφή δανείων, μεταξύ άλλων σε σχέση με τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου. Τα δάνεια χορηγούνται με όρους που επιτρέπουν στην Ιορδανία να αποπληρώσει το δάνειο εντός μεγάλου χρονικού διαστήματος, συμπεριλαμβανομένης πιθανής περιόδου χάριτος. Η μέγιστη διάρκεια κάθε εκταμίευσης των δανείων είναι 35 έτη από την ημερομηνία εκταμίευσης.

3.Η Επιτροπή ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για τις εξελίξεις ως προς τις πράξεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2.

Άρθρο 6

1.Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης υλοποιείται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 17 .

2.Η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Ένωσης υλοποιείται υπό άμεση διαχείριση.

3.Πριν από την υλοποίηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, η Επιτροπή αξιολογεί, μέσω επιχειρησιακής αξιολόγησης, την ορθότητα των δημοσιονομικών ρυθμίσεων, των διοικητικών διαδικασιών και των μηχανισμών εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου της Ιορδανίας που σχετίζονται με τη συνδρομή.

Άρθρο 7

1.Η Επιτροπή επικουρείται από επιτροπή. Η εν λόγω επιτροπή αποτελεί επιτροπή κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

2.Όταν γίνεται παραπομπή στην παρούσα παράγραφο, εφαρμόζεται το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) 182/2011.

Άρθρο 8

1.Η Επιτροπή υποβάλλει, έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας απόφασης κατά το προηγούμενο έτος, η οποία περιλαμβάνει αξιολόγηση της εν λόγω εφαρμογής. Στην έκθεση:

α)εξετάζεται η πρόοδος που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης προς την Ιορδανία·

β)αξιολογούνται η οικονομική κατάσταση και οι προοπτικές της Ιορδανίας, καθώς και η πρόοδος στην εφαρμογή των όρων οικονομικής πολιτικής και των χρηματοδοτικών όρων που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1·

γ)παρουσιάζεται η σχέση μεταξύ των όρων οικονομικής πολιτικής που καθορίζονται στο μνημόνιο συνεννόησης, των τρεχουσών οικονομικών και δημοσιονομικών επιδόσεων της Ιορδανίας και των αποφάσεων της Επιτροπής να εκταμιεύσει τις δόσεις της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης.

2.Το αργότερο δύο έτη μετά τη λήξη της περιόδου διαθεσιμότητας που αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 6, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση της εκ των υστέρων αξιολόγησης, αξιολογώντας τα αποτελέσματα και την αποτελεσματικότητα της περατωθείσας μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της Ένωσης, καθώς και τον βαθμό στον οποίο συνέβαλε στην επίτευξη των σκοπών της.

Άρθρο 9

Η παρούσα απόφαση αρχίζει να ισχύει την τρίτη ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Βρυξέλλες,

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΟ ΔΕΛΤΙΟ

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ3

1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας3

1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής3

1.3.Στόχοι3

1.3.1.Γενικοί στόχοι3

1.3.2.Ειδικοί στόχοι3

1.3.3.Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις3

1.3.4.Δείκτες επιδόσεων3

1.4.Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά:4

1.5.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας4

1.5.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας4

1.5.2.Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή δράση και η οποία προστίθεται στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.4

1.5.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος4

1.5.4.Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα5

1.5.5.Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής5

1.6.Διάρκεια της πρότασης/πρωτοβουλίας και των δημοσιονομικών επιπτώσεών της6

1.7.Προβλεπόμενες μέθοδοι εκτέλεσης του προϋπολογισμού6

2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ8

2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων8

2.2.Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου8

2.2.1.Αιτιολόγηση των μεθόδων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της στρατηγικής ελέγχου που προτείνονται8

2.2.2.Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους8

2.2.3.Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο)8

2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας9

3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ10

3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται10

3.2.Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις12

3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές πιστώσεις12

3.2.1.1.Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό12

3.2.1.2.Πιστώσεις από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό17

3.2.2.Εκτιμώμενο αποτέλεσμα που χρηματοδοτείται από επιχειρησιακές πιστώσεις22

3.2.3.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις24

3.2.3.1. Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό24

3.2.3.2.Πιστώσεις από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό24

3.2.3.3.Σύνολο πιστώσεων24

3.2.4.Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους25

3.2.4.1.Χρηματοδοτούμενες από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό25

3.2.4.2.Χρηματοδοτούμενες από εξωτερικά έσοδα με ειδικό προορισμό26

3.2.4.3.Σύνολο εκτιμώμενων αναγκών σε ανθρώπινους πόρους26

3.2.5.Επισκόπηση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επενδύσεις ψηφιακής τεχνολογίας28

3.2.6.Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο28

3.2.7.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση28

3.3.Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα29

4.Ψηφιακές διαστάσεις29

4.1.Απαιτήσεις ψηφιακής σημασίας30

4.2.Δεδομένα30

4.3.Ψηφιακές λύσεις31

4.4.Αξιολόγηση διαλειτουργικότητας31

4.5.Μέτρα στήριξης της ψηφιακής εφαρμογής32

1.ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 

1.1.Τίτλος της πρότασης/πρωτοβουλίας

1.2.Σχετικοί τομείς πολιτικής 

1.3.Στόχοι

1.3.1.Γενικοί στόχοι

1.3.2.Ειδικοί στόχοι

1.3.3.Αναμενόμενα αποτελέσματα και επιπτώσεις

Να προσδιοριστούν τα αποτελέσματα που αναμένεται να έχει η πρόταση/πρωτοβουλία όσον αφορά τους στοχευόμενους δικαιούχους / τις στοχευόμενες ομάδες.

1.3.4.Δείκτες επιδόσεων

Να προσδιοριστούν οι δείκτες για την παρακολούθηση της προόδου και των επιτευγμάτων.

1.4.Η πρόταση/πρωτοβουλία αφορά: 

X νέα δράση 

 νέα δράση έπειτα από δοκιμαστικό σχέδιο / προπαρασκευαστική ενέργεια 18  

 την παράταση υφιστάμενης δράσης 

 συγχώνευση ή αναπροσανατολισμό μίας ή περισσότερων δράσεων προς άλλη/νέα δράση

1.5.Αιτιολόγηση της πρότασης/πρωτοβουλίας 

1.5.1.Βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη κάλυψη αναγκών, συμπεριλαμβανομένου λεπτομερούς χρονοδιαγράμματος για τη σταδιακή υλοποίηση της πρωτοβουλίας

Ισχύουν ειδικές διατάξεις για την πρόληψη της απάτης και άλλων παρατυπιών, σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό.1.5.2.Προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης (που μπορεί να προκύπτει από διάφορους παράγοντες, π.χ. οφέλη από τον συντονισμό, ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα ή συμπληρωματικότητα). Για τους σκοπούς του παρόντος σημείου «προστιθέμενη αξία της ενωσιακής παρέμβασης» είναι η αξία που απορρέει από την ενωσιακή δράση και η οποία προστίθεται στην αξία που θα είχε δημιουργηθεί αν τα κράτη μέλη ενεργούσαν μεμονωμένα.

1.5.3.Διδάγματα από ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος

1.5.4.Συμβατότητα με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο και ενδεχόμενες συνέργειες με άλλα κατάλληλα μέσα

1.5.5.Αξιολόγηση των διάφορων διαθέσιμων επιλογών χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ανακατανομής

1.6.Διάρκεια της πρότασης/πρωτοβουλίας και των δημοσιονομικών επιπτώσεών της

X περιορισμένη διάρκεια

–ισχύει για 2,5 έτη από την έναρξη ισχύος του μνημονίου συνεννόησης, μνεία του οποίου γίνεται στο άρθρο 1 παράγραφος 4 της πρότασης απόφασης.

–Δημοσιονομικές επιπτώσεις το 2027 για πιστώσεις ανάληψης υποχρεώσεων και πιστώσεις πληρωμών.

1.7.Προβλεπόμενες μέθοδοι εκτέλεσης του προϋπολογισμού 

X Άμεση διαχείριση από την Επιτροπή

X από τις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού της στις αντιπροσωπείες της Ένωσης·

2.ΜΕΤΡΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ 

2.1.Κανόνες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων 

2.2.Συστήματα διαχείρισης και ελέγχου 

2.2.1.Αιτιολόγηση των μεθόδων εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των μηχανισμών εκτέλεσης της χρηματοδότησης, των όρων πληρωμής και της στρατηγικής ελέγχου που προτείνονται

2.2.2.Πληροφορίες σχετικά με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί και τα συστήματα εσωτερικού ελέγχου που έχουν δημιουργηθεί για τον μετριασμό τους

2.2.3.Εκτίμηση και αιτιολόγηση της οικονομικής αποδοτικότητας των ελέγχων (λόγος του κόστους του ελέγχου προς την αξία των σχετικών κονδυλίων που αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης) και αξιολόγηση του εκτιμώμενου επιπέδου κινδύνου σφάλματος (κατά την πληρωμή και κατά το κλείσιμο)

2.3.Μέτρα για την πρόληψη περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας 

3.ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ/ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 

3.1.Τομείς του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμές δαπανών του προϋπολογισμού που επηρεάζονται 

·Υφιστάμενες γραμμές του προϋπολογισμού

Κατά σειρά τομέων του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και γραμμών του προϋπολογισμού

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου	Γραμμή του προϋπολογισμού	Είδος δαπάνης	Συμμετοχή
	Αριθμός	ΔΠ/ΜΔΠ 19	χωρών ΕΖΕΣ 20	υποψηφίων για ένταξη χωρών και δυνάμει υποψηφίων μελών 21	άλλων τρίτων χωρών	άλλα έσοδα με ειδικό προορισμό
	14.02.01.70 NDICI-Global Europe — Τροφοδότηση του κοινού ταμείου προβλέψεων [Δάνεια ΜΧΣ — EAG]	ΔΠ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ	ΟΧΙ

·Νέες γραμμές του προϋπολογισμού, των οποίων έχει ζητηθεί η δημιουργία – Άνευ αντικειμένου

3.2.Εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις της πρότασης στις πιστώσεις 

3.2.1.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις επιχειρησιακές πιστώσεις 

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση επιχειρησιακών πιστώσεων

–X Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρήση επιχειρησιακών πιστώσεων, όπως εξηγείται κατωτέρω

3.2.1.1.Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου

6

Τομέας 6 – «Γειτονικές χώρες και υπόλοιπος κόσμος»

ΓΔ ECFIN													Έτος		Έτος		Έτος		Έτος	ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027
													2024		2025		2026		2027
Επιχειρησιακές πιστώσεις
Γραμμή του προϋπολογισμού 14.02.01.70 NDICI-Global Europe — Τροφοδότηση του κοινού ταμείου προβλέψεων [Δάνεια ΜΧΣ — EAG]								Αναλήψεις υποχρεώσεων			(1α)								45	45
								Πληρωμές			(2α)								45	45
Πιστώσεις διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενες από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων
Γραμμή του προϋπολογισμού 14.20.03.01								Αναλήψεις υποχρεώσεων και πληρωμές			(3)								0,1	0,1
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων για τη ΓΔ ECFIN								Αναλήψεις υποχρεώσεων			=1α+1β+3								45,1	45,1
								Πληρωμές			=2α+2β+3								45,1	45,1
						Έτος				Έτος				Έτος				ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027
						2025				2026				2027
ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων		Αναλήψεις υποχρεώσεων		4)										45				45
		Πληρωμές		5)										45				45
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων				6)										0,1				0,1
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 6		Αναλήψεις υποχρεώσεων		=4+6										45,1				45,1
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου		Πληρωμές		=5+6										45,1				45,1
							Έτος		Έτος			Έτος				Έτος			ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027
							2024		2025			2026				2027
• ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων (όλοι οι επιχειρησιακοί τομείς)	Αναλήψεις υποχρεώσεων		4)
	Πληρωμές		5)
• ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων (όλοι οι επιχειρησιακοί τομείς)			(6)
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των τομέων 1 έως 6	Αναλήψεις υποχρεώσεων		=4+6
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου  (ποσό αναφοράς)	Πληρωμές		=5+6

Τομέας του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου		7	«Διοικητικές δαπάνες»
ΓΔ: <…….>						Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027
						2024	2025	2026	2027
 Ανθρώπινοι πόροι
 Άλλες διοικητικές δαπάνες
ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ <…….>	Πιστώσεις
ΓΔ: <…….>						Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027
						2024	2025	2026	2027
 Ανθρώπινοι πόροι
 Άλλες διοικητικές δαπάνες
ΣΥΝΟΛΟ ΓΔ <…….>	Πιστώσεις
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 7 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου				(Σύνολο αναλήψεων υποχρεώσεων = Σύνολο πληρωμών)

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

					Έτος		Έτος		Έτος		Έτος		ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027
					2024		2025		2026		2027
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων των ΤΟΜΕΩΝ 1 έως 7			Αναλήψεις υποχρεώσεων
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου			Πληρωμές
				Έτος		Έτος		Έτος		Έτος		ΣΥΝΟΛΟ ΠΔΠ 2021-2027
				2024		2025		2026		2027
ΣΥΝΟΛΟ επιχειρησιακών πιστώσεων	Αναλήψεις υποχρεώσεων	4)								45		45
	Πληρωμές	5)								45		45
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα χρηματοδοτούμενων από το κονδύλιο ειδικών προγραμμάτων		6)								0,1		0,1
ΣΥΝΟΛΟ πιστώσεων του ΤΟΜΕΑ 6	Αναλήψεις υποχρεώσεων	=4+6								45,1		45,1
του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου	Πληρωμές	=5+6								45,1		45,1

3.2.2.Εκτιμώμενο αποτέλεσμα που χρηματοδοτείται από επιχειρησιακές πιστώσεις (δεν συμπληρώνεται για αποκεντρωμένους οργανισμούς)

Πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Να προσδιοριστούν οι στόχοι και τα αποτελέσματα 

Έτος 2025

Έτος 2026

Έτος 2027

ΣΥΝΟΛΟ

Είδος 22

Μέσο κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Αριθ.

Κόστος

Συνολικός αριθ.

Συνολικό κόστος

ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ αριθ. 1 23 …

- Αποτέλεσμα 1

Τροφοδότηση της εγγύησης εξωτερικής δράσης

1

45

1

45,1

- Αποτέλεσμα 2

Εκ των υστέρων αξιολόγηση

1

0,1

1

0,1

Μερικό σύνολο για τον ειδικό στόχο αριθ. 1

2

45,1

2

45,1

ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ αριθ. 2 ...

– Αποτέλεσμα

Μερικό σύνολο για τον ειδικό στόχο αριθ. 2

ΣΥΝΟΛΑ

2

45,1

2

45,1

3.2.3.Συνοπτική παρουσίαση των εκτιμώμενων επιπτώσεων στις διοικητικές πιστώσεις 

–XΗ πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση πιστώσεων διοικητικού χαρακτήρα, όπως αναλύεται κατωτέρω

3.2.3.1. Πιστώσεις από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό

ΨΗΦΙΣΘΕΙΣΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ	Έτος	Έτος	Έτος	Έτος	ΣΥΝΟΛΟ 2021-2027
	2024	2025	2026	2027
ΤΟΜΕΑΣ 7
Ανθρώπινοι πόροι	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Άλλες διοικητικές δαπάνες	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Μερικό σύνολο του ΤΟΜΕΑ 7	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Εκτός του ΤΟΜΕΑ 7
Ανθρώπινοι πόροι	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Μερικό σύνολο εκτός του ΤΟΜΕΑ 7	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
ΣΥΝΟΛΟ	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

Οι απαιτούμενες πιστώσεις για ανθρώπινους πόρους και άλλες δαπάνες διοικητικού χαρακτήρα θα καλυφθούν από τις πιστώσεις της ΓΔ που έχουν ήδη διατεθεί για τη διαχείριση της δράσης και/ή έχουν ανακατανεμηθεί στο εσωτερικό της ΓΔ, οι οποίες θα συμπληρωθούν, αν χρειαστεί, με τυχόν πρόσθετα κονδύλια που μπορεί να χορηγηθούν στην αρμόδια για τη διαχείριση ΓΔ στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας κατανομής και λαμβανομένων υπόψη των υφιστάμενων δημοσιονομικών περιορισμών.

3.2.4.Εκτιμώμενες ανάγκες σε ανθρώπινους πόρους 

–X    Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση ανθρώπινων πόρων, όπως αναλύεται κατωτέρω

3.2.4.1.Χρηματοδοτούμενες από τον ψηφισθέντα προϋπολογισμό

Εκτίμηση η οποία πρέπει να εκφράζεται σε μονάδες ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης (ΙΠΑ)

ΨΗΦΙΣΘΕΙΣΕΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ		Έτος	Έτος	Έτος
		2025	2026	2027
20 01 02 01 (στην έδρα και στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής)		0	0	0
20 01 02 03 (στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)		0	0	0
01 01 01 01 (έμμεση έρευνα)		0	0	0
01 01 01 11 (άμεση έρευνα)		0	0	0
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν)		0	0	0
20 02 01 (AC, END από το συνολικό κονδύλιο)		0	0	0
20 02 03 (AC, AL, END και JPD στις αντιπροσωπείες της ΕΕ)		0	0	0
Γραμμή διοικητικής στήριξης  [XX.01.YY.YY]	– στην έδρα	0	0	0
	– στις αντιπροσωπείες της ΕΕ	0	0	0
01 01 01 02 (AC, END — έμμεση έρευνα)		0	0	0
01 01 01 12 (AC, END — άμεση έρευνα)		0	0	0
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) — τομέας 7		0	0	0
Άλλες γραμμές του προϋπολογισμού (να προσδιοριστούν) — εκτός του τομέα 7		0	0	0
ΣΥΝΟΛΟ		0	0	0

Προσωπικό που απαιτείται για την εφαρμογή της πρότασης (σε ΙΠΑ):

	Θα καλυφθεί από το εν ενεργεία προσωπικό που είναι διαθέσιμο στις υπηρεσίες της Επιτροπής	Έκτακτο πρόσθετο προσωπικό*
		Θα χρηματοδοτηθεί από τον τομέα 7 ή από τη γραμμή για την έρευνα	Θα χρηματοδοτηθεί από τη γραμμή BA	Θα χρηματοδοτηθεί από τέλη
Θέσεις απασχόλησης στον πίνακα προσωπικού	4		Άνευ αντικειμένου
Εξωτερικό προσωπικό (AC, END, INT)

Περιγραφή των προς εκτέλεση καθηκόντων:

Μόνιμων και έκτακτων υπαλλήλων
Εξωτερικού προσωπικού

3.2.6.Συμβατότητα με το ισχύον πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 

Η πρόταση/πρωτοβουλία:

–X    μπορεί να χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου με ανακατανομή εντός του οικείου τομέα του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ)

–    συνεπάγεται τη χρησιμοποίηση του αδιάθετου περιθωρίου στο πλαίσιο του αντίστοιχου τομέα του ΠΔΠ και/ή τη χρήση ειδικών μέσων, όπως ορίζεται στον κανονισμό για το ΠΔΠ.

–    συνεπάγεται αναθεώρηση του ΠΔΠ.

3.2.7.Συμμετοχή τρίτων στη χρηματοδότηση 

Η πρόταση/πρωτοβουλία:

–X    δεν προβλέπει συγχρηματοδότηση από τρίτους

–    προβλέπει τη συγχρηματοδότηση από τρίτους που εκτιμάται κατωτέρω:

Πιστώσεις σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

	Έτος 2024	Έτος 2025	Έτος 2026	Έτος 2027	Σύνολο
Προσδιορισμός του φορέα συγχρηματοδότησης
ΣΥΝΟΛΟ συγχρηματοδοτούμενων πιστώσεων

3.3.    Εκτιμώμενες επιπτώσεις στα έσοδα 

–X    Η πρόταση/πρωτοβουλία δεν έχει δημοσιονομικές επιπτώσεις στα έσοδα.

–    Η πρόταση/πρωτοβουλία έχει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις που περιγράφονται κατωτέρω:

–    στους ιδίους πόρους

–    στα λοιπά έσοδα

–    να αναφερθεί αν τα έσοδα προορίζονται για γραμμές δαπανών

σε εκατ. EUR (με τρία δεκαδικά ψηφία)

Γραμμή εσόδων του προϋπολογισμού:	Διαθέσιμες πιστώσεις για το τρέχον οικονομικό έτος	Επιπτώσεις της πρότασης/πρωτοβουλίας 24
		Έτος 2024	Έτος 2025	Έτος 2026	Έτος 2027
Άρθρο ….

4.Ψηφιακές διαστάσεις

Άνευ αντικειμένου για την παρούσα πρωτοβουλία πολιτικής.

4.1.Απαιτήσεις ψηφιακής σημασίας

Άνευ αντικειμένου

4.2.Δεδομένα

Άνευ αντικειμένου

4.3.Ψηφιακές λύσεις

Άνευ αντικειμένου

4.4.Αξιολόγηση διαλειτουργικότητας

Άνευ αντικειμένου

4.5.Μέτρα στήριξης της ψηφιακής εφαρμογής

(1)    Το χρέος, συμπεριλαμβανομένων των συμμετοχών της SSC, ανήλθε στο 114,7 % του ΑΕΠ.

(2)    Απόφαση (ΕΕ) 2025/793 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Απριλίου 2025, για τη χορήγηση περαιτέρω μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στο Χασεμιτικό Βασίλειο της Ιορδανίας(ΕΕ L, 2025/793, 22.4.2025, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2025/793/oj  ).

(3)    ΕΕ L 129 της 15.5.2002, σ. 3.(http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2002/357(1)/oj)

(4)    Απόφαση (ΕΕ) 2016/2371 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2016, για τη χορήγηση περαιτέρω μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στο Χασεμιτικό Βασίλειο της Ιορδανίας (ΕΕ L 352 της 23.12.2016, σ. 18, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2016/2371/oj).

(5)    Η αξιολόγηση διενεργήθηκε από εξωτερικούς συμβούλους και ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 2025. Η δημοσίευση της εκ των υστέρων αξιολόγησης μαζί με το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής (SWD) αναμένεται για το δεύτερο εξάμηνο του 2025.

(6)    Εκ των υστέρων αξιολόγηση: πράξεις ΜΧΣ προς την Τυνησία και την Ιορδανία, χώρες της Νότιας Γειτονίας (2016-2019), Σεπτέμβριος 2021, διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://commission.europa.eu/about-european-commission/departments-and-executive-agencies/economic-and-financial-affairs/evaluation-reports-economic-and-financial-affairs-policies-and-spending-activities/joint-ex-post-evaluation-macro-financial-assistance-mfa-operations-tunisia-and_en

(7)    ΕΕ L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj (BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, GA, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)

(8)    Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της... και απόφαση του Συμβουλίου της…

(9)    ΕΕ L 129 της 15.5.2002, σ. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2002/357(1)/oj .

(10)    Απόφαση (ΕΕ) 2025/793 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Απριλίου 2025, για τη χορήγηση περαιτέρω μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στο Χασεμιτικό Βασίλειο της Ιορδανίας(ΕΕ L, 2025/793, 22.4.2025, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2025/793/oj  ).

(11)    Κανονισμός (ΕΕ) 2021/947 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας – Παγκόσμια Ευρώπη, για την τροποποίηση και κατάργηση της απόφασης αριθ. 466/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1601 και του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 480/2009 του Συμβουλίου (ΕΕ L 209 της 14.6.2021, σ. 1), ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/947/oj).

(12)    Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 883/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Σεπτεμβρίου 2013, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (Ευρατόμ) αριθ. 1074/1999 του Συμβουλίου (ΕΕ L 248 της 18.9.2013, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/883/oj).

(13)    Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1939 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 2017, σχετικά με την εφαρμογή ενισχυμένης συνεργασίας για τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (ΕΕ L 283 της 31.10.2017, σ. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj).

(14)    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για τη θέσπιση κανόνων και γενικών αρχών σχετικά με τους τρόπους ελέγχου από τα κράτη μέλη της άσκησης των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων από την Επιτροπή (ΕΕ L 55 της 28.2.2011, σ. 13, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/182/oj).

(15)    Απόφαση 2010/427/ΕΕ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουλίου 2010, για τον καθορισμό της οργάνωσης και της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΕ L 201 της 3.8.2010, σ. 30, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2010/427/oj).

(16)    Κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) 2024/2509 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Σεπτεμβρίου 2024, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης (ΕΕ L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj , ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).

(17)    Όπως αναφέρεται στο άρθρο 58 παράγραφος 2 στοιχείο α) ή β) του δημοσιονομικού κανονισμού.

(18)    ΔΠ = Διαχωριζόμενες πιστώσεις / ΜΔΠ = Μη διαχωριζόμενες πιστώσεις.

(19)    ΕΖΕΣ: Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών.

(20)    Υποψήφιες χώρες και, κατά περίπτωση, δυνάμει υποψήφια μέλη από τα Δυτικά Βαλκάνια.

(21)    Τα αποτελέσματα είναι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που θα παρασχεθούν (π.χ.: αριθμός ανταλλαγών φοιτητών που θα χρηματοδοτηθούν, αριθμός χλμ. οδών που θα κατασκευαστούν κ.λπ.).

(22)    Όπως περιγράφεται στο σημείο 1.3.2. «Ειδικοί στόχοι»

(23)    Όσον αφορά τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους (δασμούς, εισφορές ζάχαρης), τα αναγραφόμενα ποσά πρέπει να είναι καθαρά, δηλ. τα ακαθάριστα ποσά μετά την αφαίρεση του 20 % για έξοδα είσπραξης.