I.

Εισαγωγή

1.

Η υπό κρίση αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, την οποία έχει υποβάλει το Landesgericht für Zivilrechtssachen Wien (περιφερειακό δικαστήριο αστικών υποθέσεων Βιέννης, Αυστρία), εντάσσεται σε μια σειρά υποθέσεων  ( 2 ) με αντικείμενο διαδικτυακά τυχερά παίγνια που προσφέρονται από εταιρίες εγκατεστημένες στη Μάλτα. Συνήθως, οι δικτυακοί τόποι τους οποίους διαχειρίζονται οι εν λόγω εταιρίες όχι απλώς είναι προσβάσιμοι από άλλα κράτη μέλη, αλλά και απευθύνονται (μέσω των ονομασιών των εν λόγω δικτυακών τόπων, της γλώσσας που χρησιμοποιείται σε αυτούς, των διαφημίσεων κ.λπ.) σε άλλα κράτη μέλη (εν προκειμένω στην Αυστρία). Οι εν λόγω εταιρίες παρέχουν τις υπηρεσίες τους δυνάμει αδειών διεξαγωγής παιγνίων οι οποίες έχουν εκδοθεί από τη μαλτέζικη αρχή παιγνίων σύμφωνα με το μαλτέζικο δίκαιο. Ωστόσο, δεν διαθέτουν πάντοτε άδεια από τις αρχές των κρατών μελών-αποδεκτών η οποία να τους επιτρέπει να προσφέρουν τέτοια παίγνια στο έδαφός τους, όπως απαιτείται από τους κανόνες που διέπουν τα τυχερά παίγνια στα εν λόγω κράτη.

2.

Μεγάλος αριθμός καταναλωτών στα εν λόγω κράτη μέλη-αποδέκτες συμμετέχει σε τέτοια διαδικτυακά τυχερά παίγνια και πολλοί από αυτούς χάνουν σημαντικά χρηματικά ποσά. Τα τελευταία χρόνια, ορισμένοι παίκτες επιδίωξαν την επιστροφή των χρημάτων που έχασαν ασκώντας αγωγή ενώπιον των αρμόδιων εγχώριων δικαστηρίων  ( 3 ) κατά μαλτέζικων εταιριών παροχής παιγνίων. Ο ισχυρισμός που προβάλλεται είναι συνήθως ότι i) ο καταναλωτής στοιχημάτισε και έχασε ποσά σε τυχερά παίγνια στο πλαίσιο σύμβασης τυχερών παιγνίων που συνήψε με μία από τις εν λόγω εταιρίες, ii) δεδομένου ότι η επίμαχη εταιρία δεν διέθετε άδεια από τις αρχές του κράτους μέλους-αποδέκτη, τα προσφερόμενα τυχερά παίγνια ήταν παράνομα και, ως εκ τούτου, η σύμβαση αυτή ήταν άκυρη βάσει του εγχώριου δικαίου των συμβάσεων, και iii) κατά συνέπεια, η εν λόγω εταιρία υποχρεούται να επιστρέψει τα ποσά αυτά βάσει των κανόνων περί αδικαιολόγητου πλουτισμού. Όπως προκύπτει, χιλιάδες υποθέσεις με αντικείμενο αγωγές που βασίζονται σε τέτοιους ισχυρισμούς έχουν εκδικαστεί ή εκκρεμούν επί του παρόντος στην Αυστρία και τη Γερμανία. Φαίνεται επίσης ότι, μέχρι σήμερα, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, τα δικαστήρια των εν λόγω κρατών μελών έχουν δεχθεί τις αγωγές αυτές.

3.

Όπως είναι φυσικό, οι μαλτέζικες εταιρίες παροχής τυχερών παιγνίων αμφισβητούν τις εν λόγω απαιτήσεις επιστροφής χρημάτων. Επιπλέον, φαίνεται ότι αρνούνται και να συμμορφωθούν με τις αποφάσεις που εκδίδονται σε βάρος τους από τα δικαστήρια του κράτους μέλους κατοικίας των καταναλωτών, θεωρώντας τις αποφάσεις αυτές προδήλως εσφαλμένες. Οι εν λόγω εταιρίες υποστηρίζουν ότι, στο μέτρο που οι υπηρεσίες τους παρέχονται δυνάμει αδειών διεξαγωγής παιγνίων οι οποίες έχουν εκδοθεί στη Μάλτα –και οι οποίες συχνά παρέχουν δικαίωμα προσφοράς τυχερών παιγνίων τόσο στη Μάλτα όσο και από τη Μάλτα– δύνανται να παρέχουν τέτοιες υπηρεσίες σε ολόκληρη την Ένωση, σύμφωνα με την ελευθερία που κατοχυρώνεται στο άρθρο 56 ΣΛΕΕ.

4.

Κατά τις εν λόγω εταιρίες, όταν τα κράτη μέλη-αποδέκτες εφαρμόζουν σε βάρος τους τους κανόνες τους περί τυχερών παιγνίων και τις εκεί ισχύουσες προϋποθέσεις αδειοδότησης, για λόγους προστασίας των παικτών (όπως με σκοπό την πρόληψη της απάτης, του εθισμού και για άλλους συναφείς σκοπούς), τα εν λόγω κράτη μέλη περιορίζουν αδικαιολόγητα και/ή δυσανάλογα την ελευθερία τους να παρέχουν υπηρεσίες. Οι εταιρίες αυτές υποστηρίζουν ότι η μαλτέζικη νομοθεσία για τα τυχερά παίγνια και η εποπτεία από τη μαλτέζικη αρχή παιγνίων παρέχουν επαρκή προστασία στους παίκτες, και ότι τούτο αποτελεί σημαντικό στοιχείο το οποίο δεν συνεκτιμάται από τα δικαστήρια των κρατών μελών κατοικίας των καταναλωτών.

5.

Οι μαλτέζικες εταιρίες παροχής τυχερών παιγνίων έχουν λάβει υποστήριξη από τον Μαλτέζο νομοθέτη συναφώς. Εκτιμώντας ότι τα κράτη μέλη-αποδέκτες παρεμποδίζουν την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών από τις εν λόγω εταιρίες βάσει του άρθρου 56 ΣΛΕΕ και ότι αποτελεί «διαχρονική δημόσια πολιτική της Μάλτας [να] ενθαρρύνει την εγκατάσταση φορέων εκμετάλλευσης τυχερών παιγνίων στη Μάλτα, οι οποίοι προσφέρουν την τοπική και διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών τους κατά τρόπο συμβατό με την τοπική νομοθεσία, σε μια προσπάθεια ενθάρρυνσης της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας σύμφωνα με το άρθρο 18 του Συντάγματος της Μάλτας»  ( 4 ), ο νομοθέτης ενέκρινε, στις 12 Ιουνίου 2023, το σχέδιο νόμου 55, με το οποίο προστέθηκε νέο άρθρο 56A στον νόμο περί παιγνίων της Μάλτας  ( 5 ). Το άρθρο αυτό ορίζει, κατ’ ουσίαν, ότι κάθε ένδικο βοήθημα με το οποίο αμφισβητείται ο νόμιμος χαρακτήρας των υπηρεσιών που παρέχονται από μαλτέζικες εταιρίες δυνάμει μαλτέζικης άδειας παιγνίων πρέπει να κρίνεται απαράδεκτο από τα μαλτέζικα δικαστήρια. Επιπλέον, το εν λόγω άρθρο ορίζει ότι κάθε αλλοδαπή δικαστική απόφαση που κάνει δεκτό τέτοιο ένδικο βοήθημα δεν πρέπει να αναγνωρίζεται ούτε να εκτελείται στη Μάλτα.

6.

Στο πλαίσιο αυτό, η υπό κρίση αίτηση αφορά το συγκεκριμένο ζήτημα κατά πόσον παίκτης που προβάλλει τέτοια απαίτηση επιστροφής χρημάτων κατά μαλτέζικης εταιρίας παροχής τυχερών παιγνίων μπορεί να εξασφαλίσει τη μελλοντική εκτέλεση της εν λόγω απαίτησης με την έκδοση ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού (στο εξής: διαταγή δέσμευσης ή διαταγή) σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 655/2014  ( 6 ). Το προσωρινό αυτό μέτρο αφορά κεφάλαια τα οποία φέρεται ότι κατέχει η εταιρία σε τραπεζικούς λογαριασμούς σε διάφορα κράτη μέλη.

7.

Το αιτούν δικαστήριο ζητεί, συναφώς, διευκρινίσεις σχετικά με μία από τις προϋποθέσεις για την έκδοση διαταγής δέσμευσης (οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 7 του κανονισμού ΕΔΔΛ), ήτοι σχετικά με την υποχρέωση του αιτούντος να αποδείξει ότι υπάρχει «επείγουσα ανάγκη» για τη λήψη ενός τέτοιου μέτρου (προϋπόθεση κοινώς γνωστή ως periculum in mora, την οποία το Δικαστήριο δεν έχει εξετάσει μέχρι σήμερα). Το αιτούν δικαστήριο διερωτάται ως προς το είδος των αποδεικτικών στοιχείων τα οποία οφείλει να προσκομίζει ο δανειστής που ζητεί τη λήψη τέτοιου μέτρου. Μεταξύ άλλων, ζητεί διευκρινίσεις ως προς το αν η έκδοση διαταγής δέσμευσης πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά και μόνο σε αποδεικτικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει η υποκειμενική πρόθεση του οφειλέτη να ματαιώσει την εκτέλεση της απαίτησης, μεταξύ άλλων με πράξεις απομάκρυνσης, απόκρυψης ή διάθεσης των περιουσιακών στοιχείων, ή αν μπορούν να λαμβάνονται επίσης υπόψη κατά την εν λόγω εκτίμηση αντικειμενικοί παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των παρεμβάσεων του εθνικού νομοθέτη, όπως στο παράδειγμα της υπό κρίση υπόθεσης.

II.

Το νομικό πλαίσιο

Α.

Ο κανονισμός 655/2014

8.

Η διαταγή δέσμευσης είναι ασφαλιστικό μέτρο «συντηρητικού χαρακτήρα». Ειδικότερα, κατά τα άρθρα 2 και 5 του κανονισμού ΕΔΔΛ, ένα τέτοιο μέτρο μπορεί να ζητείται, σε «διασυνοριακές υποθέσεις», από πρόσωπο (που ορίζεται ως «δανειστής» στον κανονισμό ΕΔΔΛ) το οποίο προβάλλει «χρηματική απαίτηση» «αστικής και εμπορικής φύσεως» κατά άλλου προσώπου (που ορίζεται ως «οφειλέτης») είτε πριν από την κίνηση διαδικασίας επί της ουσίας, είτε κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής, είτε αφού επιτευχθεί η έκδοση δικαστικής απόφασης (ή κατόπιν δικαστικού συμβιβασμού ή βάσει δημόσιου εγγράφου) που υποχρεώνει τον οφειλέτη σε πληρωμή. Η διαταγή μπορεί να εκδοθεί από το δικαστήριο που έχει διεθνή δικαιοδοσία για την εκδίκαση της υπόθεσης της κύριας δίκης ή από το δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση επί της ουσίας της υπόθεσης  ( 7 ). Με την έκδοσή της, η διαταγή επιβάλλει στα οικεία χρηματοπιστωτικά ιδρύματα τη δεσμευτική υποχρέωση να «δεσμεύουν» τα κεφάλαια που τηρούνται σε έναν ή περισσότερους τραπεζικούς λογαριασμούς που βρίσκονται στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, απαγορεύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στον οφειλέτη –ή σε κάθε εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπό του– να διαθέτει, μεταβιβάζει ή με άλλον τρόπο επιβαρύνει τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητά τους για την εκ μέρους του δανειστή ικανοποίηση της υποκείμενης απαίτησης σε μεταγενέστερο στάδιο  ( 8 ). Προκειμένου να διασφαλιστεί η ταχεία εφαρμογή της, η διαταγή δέσμευσης είναι αυτοδικαίως (και ανεξαιρέτως) εκτελεστή στο κράτος μέλος στο οποίο διατηρούνται οι στοχευόμενοι λογαριασμοί  ( 9 ). Το εν λόγω μέσο έννομης προστασίας του δικαίου της Ένωσης αποσκοπεί στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της διασυνοριακής εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων, προάγοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και διασφαλίζοντας στους δανειστές «ουσιαστική πρόσβαση στη δικαιοσύνη» εντός της Ένωσης  ( 10 ).

9.

Ο κανονισμός ΕΔΔΛ θεσπίζει ενιαίους κανόνες οι οποίοι διέπουν τα διάφορα ζητήματα που αφορούν τη «γέννηση», τον «βίο» και τον «θάνατο» μιας τέτοιας διαταγής δέσμευσης  ( 11 ). Ειδικότερα, το άρθρο 7 του εν λόγω κανονισμού προβλέπει ουσιαστικές προϋποθέσεις για την έκδοση τέτοιας διαταγής. Συγκεκριμένα, προβλέπει στην παράγραφο 1 ότι «[τ]ο δικαστήριο εκδίδει τη διαταγή δέσμευσης όταν ο δανειστής έχει προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις ώστε να πεισθεί το δικαστήριο ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη λήψης ασφαλιστικού μέτρου υπό μορφή διαταγής δέσμευσης λόγω πραγματικού κινδύνου ότι, χωρίς το μέτρο αυτό, η επακόλουθη εκτέλεση της απαίτησης του δανειστή κατά του οφειλέτη θα εμποδιστεί ή θα καταστεί σημαντικά δυσκολότερη».

III.

Τα πραγματικά περιστατικά, η διαδικασία ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων και το προδικαστικό ερώτημα

10.

Η Mr Green Limited (στο εξής: Mr Green) προσφέρει (μεταξύ άλλων) στην Αυστρία διαδικτυακά τυχερά παίγνια μέσω του δικτυακού τόπου www.mrgreen.com, από την καταστατική της έδρα στη Μάλτα. Η εν λόγω εταιρία είναι κάτοχος άδειας διεξαγωγής παιγνίων η οποία έχει εκδοθεί από τη μαλτέζικη αρχή παιγνίων σύμφωνα με το μαλτέζικο δίκαιο. Ωστόσο, δεν διαθέτει άδεια δυνάμει του αυστριακού Glücksspielgesetz (νόμου περί τυχερών παιγνίων).

11.

Μεταξύ της 3ης Ιανουαρίου 2017 και της 25ης Απριλίου 2019 ο TQ, καταναλωτής με συνήθη διαμονή στη Βιέννη (Αυστρία), συμμετείχε σε τυχερά παίγνια στον δικτυακό τόπο της Mr Green. Κατά την περίοδο αυτή στοιχημάτισε και τελικά απώλεσε συνολικό ποσό 62 878 ευρώ.

12.

Στη συνέχεια, ο TQ άσκησε αγωγή κατά της Mr Green ενώπιον του Landesgericht für Zivilrechtssachen Wien (περιφερειακού δικαστηρίου αστικών υποθέσεων Βιέννης) με αίτημα την επιστροφή των απολεσθέντων ποσών στοιχηματισμού. Ο TQ υποστήριξε ότι, δεδομένου ότι η Mr Green δεν ήταν κάτοχος άδειας δυνάμει του νόμου περί τυχερών παιγνίων, η υποκείμενη σύμβαση παιγνίου ήταν άκυρη και, ως εκ τούτου, η εν λόγω εταιρία όφειλε να επιστρέψει τα ποσά αυτά.

13.

Με απόφαση της 2ας Δεκεμβρίου 2021, το αυστριακό δικαστήριο δέχθηκε την αγωγή και υποχρέωσε τη Mr Green να επιστρέψει 62 878 ευρώ και να καταβάλει τόκους και δικαστικά έξοδα. Με απόφαση της 21ης Φεβρουαρίου 2022, το Oberlandesgericht Wien (εφετείο Βιέννης, Αυστρία) απέρριψε την έφεση που άσκησε η εν λόγω εταιρία. Αμφότερες οι αποφάσεις κατέστησαν αμετάκλητες και εκτελεστές στις 13 Απριλίου 2022.

14.

Στις 13 Φεβρουαρίου 2024 ο TQ υπέβαλε αίτηση ενώπιον του Bezirksgericht Innere Stadt Wien (ειρηνοδικείου Innere Stadt Βιέννης, Αυστρία) για την έκδοση διαταγής δέσμευσης ως προς το ποσό απαίτησης που είχε επιδικαστεί με τις ανωτέρω αποφάσεις, ζητώντας τη δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών που φερόταν να τηρούσε η Mr Green στην Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα και τη Σουηδία.

15.

Όσον αφορά την προϋπόθεση του periculum in mora, την οποία προβλέπει το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ, ο TQ υποστήριξε, κατ’ ουσίαν, ότι i) η Mr Green επιδίωξε να ματαιώσει τη διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης στην Αυστρία, μεταφέροντας περιουσιακά στοιχεία εκτός της εν λόγω έννομης τάξης, ιδίως δε καταγγέλλοντας –σε μη προσδιοριζόμενη ημερομηνία πριν από τις 16 Φεβρουαρίου 2021– τη συμβατική σχέση που διατηρούσε με την Dimoco Europe GmbH, πάροχο υπηρεσιών πληρωμών, στην οποία η Mr Green διέθετε πιστωτικό υπόλοιπο και η οποία, ενεργώντας ως τρίτος οφειλέτης, συνέχιζε να εξοφλεί απαιτήσεις κατά της Mr Green μέχρι τις αρχές Φεβρουαρίου του 2021· υπήρχε «πραγματικός κίνδυνος» (κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης) ότι η Mr Green θα λάμβανε παρόμοια μέτρα σε άλλα κράτη μέλη και θα μετέφερε όλα της τα περιουσιακά στοιχεία στη Μάλτα. Σε μια τέτοια περίπτωση, η ικανοποίηση της απαίτησης του TQ θα «εμποδι[ζόταν] ή θα κα[θίστατο] σημαντικά δυσκολότερη», κατά την έννοια της εν λόγω διάταξης, δεδομένου ότι ii) το πρόσφατα θεσπισθέν άρθρο 56A του μαλτέζικου νόμου περί παιγνίων καθιστούσε πρακτικώς αδύνατη την εκτέλεση των απαιτήσεων αυτών κατά μαλτέζικης εταιρίας παροχής παιγνίων στη Μάλτα.

16.

Με διάταξη της 15ης Φεβρουαρίου 2024, το Bezirksgericht Innere Stadt Wien (ειρηνοδικείο Innere Stadt Βιέννης) απέρριψε την αίτηση του TQ με την αιτιολογία ότι δεν πληρούνταν η προϋπόθεση του periculum in mora, που προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ. Ειδικότερα, το εν λόγω δικαστήριο έκρινε ότι δεν υπήρχε «επείγουσα ανάγκη» για τη λήψη τέτοιου μέτρου, δεδομένου ότι ο TQ είχε καθυστερήσει να υποβάλει την αίτησή του για χρονικό διάστημα δύο ετών από την ημερομηνία κατά την οποία είχαν καταστεί εκτελεστές οι αποφάσεις στις οποίες στηριζόταν η αίτησή του· εν πάση περιπτώσει, i) οι ενέργειες στις οποίες είχε προβεί η Mr Green το 2021 δεν αρκούσαν για να αποδειχθεί ότι υφίστατο «πραγματικός κίνδυνος» ότι ελλείψει τέτοιας διαταγής η εκτέλεση της απαίτησης του TQ θα «εμποδι[ζόταν] ή θα κα[θίστατο] σημαντικά δυσκολότερη» το 2024· και ii) μολονότι το Prim’Awla tal-Qorti Ċivili (πρώτο τμήμα του δικαστηρίου αστικών διαφορών, Μάλτα) απέρριψε τις αιτήσεις εκτέλεσης αυστριακών αποφάσεων στηριζόμενο στο άρθρο 56Α του μαλτέζικου νόμου περί παιγνίων, δεν ήταν σαφές αν ανώτερα δικαστήρια της Μάλτας είχαν αποφανθεί ή θα αποφαίνονταν κατά τον ίδιο τρόπο.

17.

Ο TQ άσκησε έφεση κατά της ανωτέρω διάταξης ενώπιον του Landesgericht für Zivilrechtssachen Wien (περιφερειακού δικαστηρίου αστικών υποθέσεων Βιέννης). Το εν λόγω δικαστήριο, καθώς διαπίστωσε ότι η έκβαση της έφεσης αυτής εξαρτάται από την ορθή ερμηνεία του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ, αποφάσισε να αναστείλει την ενώπιόν του διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:

18.

Γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν ο TQ, η Mr Green, η Βελγική και η Μαλτέζικη Κυβέρνηση, καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι ίδιοι μετέχοντες στη διαδικασία εκπροσωπήθηκαν κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση που διεξήχθη στις 19 Ιουνίου 2025.

IV.

Ανάλυση

19.

Αίτηση για την έκδοση διαταγής δέσμευσης, όπως η υποβληθείσα από τον TQ ενώπιον των αυστριακών δικαστηρίων, είναι σαφώς παραδεκτή. Ειδικότερα, η εν λόγω περίπτωση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού ΕΔΔΛ. Συγκεκριμένα, ο TQ επιδιώκει, με την αίτησή του, να διασφαλίσει την εκτέλεση «χρηματικ[ής] απ[αίτησης] αστικής και εμπορικής φύσεως»  ( 12 ) σε «διασυνοριακ[ή] υπ[όθεση]»  ( 13 ).

20.

Το αιτούν δικαστήριο αμφιβάλλει, αντιθέτως, κατά πόσον μια τέτοια αίτηση μπορεί να θεωρηθεί βάσιμη υπό περιστάσεις όπως αυτές της υπό κρίση υπόθεσης. Όπως επισημάνθηκε στην εισαγωγή, τούτο εξαρτάται από το αν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση διαταγής δέσμευσης (οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 7 του κανονισμού ΕΔΔΛ). Θα εξετάσω, στην ενότητα Β, το ερώτημα του αιτούντος δικαστηρίου ως προς το ζήτημα αυτό. Ωστόσο, πριν προβώ στην εν λόγω ανάλυση, θα εξετάσω, στην ενότητα Α, ένα προκαταρκτικό ζήτημα που συζητήθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, σχετικά με τον βέλτιστο τρόπο με τον οποίο μπορεί να εναρμονιστεί η διαδικασία προδικαστικής παραπομπής με τη διαδικασία ΕΔΔΛ.

Α.

Επί της εναρμόνισης της διαδικασίας προδικαστικής παραπομπής με τις διαδικασίες ΕΔΔΛ

21.

Προκειμένου τα μέτρα «συντηρητικού χαρακτήρα» να είναι αποτελεσματικά, πρέπει να ενέχουν ένα στοιχείο αιφνιδιασμού. Τα κεφάλαια που βρίσκονται σε τραπεζικούς λογαριασμούς αποτελούν ιδιαίτερα ευμετάβλητα περιουσιακά στοιχεία. Ένας δύστροπος οφειλέτης θα μπορούσε, μόλις ενημερωθεί ότι ο λογαριασμός του πρόκειται να αποτελέσει αντικείμενο τέτοιου μέτρου, να εκμηδενίσει αμέσως το υπόλοιπο του λογαριασμού μέσω μιας απλής ηλεκτρονικής τραπεζικής συναλλαγής, προτού καταστεί δυνατή η εφαρμογή του μέτρου.

22.

Προκειμένου να διασφαλιστεί αυτό το στοιχείο του αιφνιδιασμού και να αποφευχθεί επομένως η επέλευση του προαναφερθέντος κινδύνου, ο νομοθέτης της Ένωσης έκρινε απαραίτητο οι αιτήσεις για την έκδοση διαταγής δέσμευσης να εκδικάζονται (και, εφόσον απαιτηθεί, οι εν λόγω διαταγές να εκδίδονται) από τα εθνικά δικαστήρια σε διαδικασίες ex parte, αποκλειστικά και μόνο βάσει των πληροφοριών και των αποδεικτικών στοιχείων που παρέχει ο δανειστής. Όσον αφορά το πρώτο αυτό στάδιο της διαδικασίας ΕΔΔΛ (στο εξής: στάδιο έκδοσης), το άρθρο 11 του κανονισμού ΕΔΔΛ προβλέπει ότι «[ο] οφειλέτης δεν ειδοποιείται σχετικά με την αίτηση […] ούτε καλείται σε ακρόαση πριν από την έκδοση της διαταγής». Συγκεκριμένα, βάσει του άρθρου 24, του άρθρου 25 και του άρθρου 28, παράγραφος 1, του κανονισμού, ο οφειλέτης πρέπει να ενημερώνεται μόνο μετά την εκτέλεση της διαταγής από την οικεία τράπεζα. Στη συνέχεια, ο οφειλέτης δικαιούται, βάσει του άρθρου 33 του εν λόγω κανονισμού, να ζητήσει την ανάκληση της διαταγής ενώπιον του δικαστηρίου που την εξέδωσε και θα τύχει ακρόασης σε αυτό το δεύτερο στάδιο της διαδικασίας ΕΔΔΛ (στο εξής: στάδιο αναθεώρησης).

23.

Εντούτοις, παρά το γεγονός ότι το ανωτέρω πλαίσιο είναι καλά σχεδιασμένο, δυσκολίες ανακύπτουν όταν τα εθνικά δικαστήρια, όπως το Landesgericht für Zivilrechtssachen Wien (περιφερειακό δικαστήριο αστικών υποθέσεων Βιέννης), επιλαμβάνονται αιτήσεων έκδοσης διαταγής δέσμευσης, αλλά εξακολουθούν να μην είναι βέβαια ως προς την ερμηνεία των απαιτήσεων που καθορίζονται στον κανονισμό ΕΔΔΛ, συμπεριλαμβανομένων των προϋποθέσεων που προβλέπονται στο άρθρο 7 του εν λόγω κανονισμού, και επιθυμούν να λάβουν διευκρινίσεις επί του εν λόγω ζητήματος από το Δικαστήριο μέσω της διαδικασίας προδικαστικής παραπομπής που προβλέπεται στο άρθρο 267 ΣΛΕΕ.

24.

Φαίνεται απολύτως λογικό το να επιθυμούν τα εθνικά δικαστήρια, όπως εν προκειμένω το αιτούν δικαστήριο, να λαμβάνουν τις εν λόγω διευκρινίσεις κατά το στάδιο της έκδοσης, προτού εκδώσουν απόφαση σχετικά με την έκδοση της διαταγής δέσμευσης (κατά μείζονα λόγο καθόσον υπέχουν την υποχρέωση, βάσει του άρθρου 17, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ, να εξετάζουν αν οι εν λόγω απαιτήσεις πληρούνται στο στάδιο αυτό). Επιπλέον, τα εν λόγω δικαστήρια δύνανται κάλλιστα να ζητούν την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως σε ένα τέτοιο στάδιο  ( 14 ). Ωστόσο, το πρόβλημα είναι ότι η υποβολή αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως στο στάδιο αυτό μπορεί να υπονομεύσει τον απαιτούμενο εμπιστευτικό χαρακτήρα της εκκρεμούς αίτησης έκδοσης διαταγής δέσμευσης, ως ακούσια συνέπεια των δικονομικών κανόνων που διέπουν τη διαδικασία προδικαστικής παραπομπής ενώπιον του Δικαστηρίου.

25.

Ειδικότερα, υπενθυμίζω ότι, βάσει του άρθρου 23, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όταν υποβάλλεται αίτηση προδικαστικής αποφάσεως από εθνικό δικαστήριο, η απόφαση αυτή κοινοποιείται επιμελεία της Γραμματείας του Δικαστηρίου στους «διαδίκους της κύριας δίκης». Επιπλέον, βάσει του άρθρου 23, δεύτερο εδάφιο, του Οργανισμού και του άρθρου 96, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, οι εν λόγω «διάδικοι» έχουν το δικαίωμα κατάθεσης παρατηρήσεων στο Δικαστήριο. Στην περίπτωση των εθνικών διαδικασιών έκδοσης διαταγής δέσμευσης οι οποίες διέπονται από τον κανονισμό ΕΔΔΛ, ο όρος «διάδικοι της κύριας δίκης» περιλαμβάνει σαφώς τον οφειλέτη.

26.

Ως προς το τελευταίο αυτό σημείο, έχω επίγνωση του γεγονότος ότι, στην περίπτωση των διαδικασιών σε εθνικό επίπεδο, η ταυτότητα των «διαδίκων της κύριας δίκης» κρίνεται κατά κανόνα υπό το πρίσμα των εφαρμοστέων εθνικών δικονομικών κανόνων και, όπως είναι εύλογο (δεδομένου ότι πρόκειται για ζήτημα του εθνικού δικαίου), από το αιτούν δικαστήριο (όπως προβλέπεται στο άρθρο 97, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας)  ( 15 ). Εντούτοις, οι διαδικασίες που αφορούν τη διαταγή δέσμευσης χαρακτηρίζονται από την ιδιαιτερότητα ότι διέπονται κυρίως από τους ενιαίους δικονομικούς κανόνες του δικαίου της Ένωσης, οι οποίοι περιλαμβάνονται στον κανονισμό ΕΔΔΛ. Κατά συνέπεια, ο προσδιορισμός των εν λόγω «διαδίκων» πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τους τελευταίους αυτούς κανόνες. Δεδομένου ότι οι εν λόγω κανόνες αποτελούν μέρος του δικαίου της Ένωσης, εναπόκειται στο Δικαστήριο να προβεί σε ομοιόμορφη ερμηνεία, προκειμένου να διασφαλίσει τη συνεπή εφαρμογή τους σε όλα τα κράτη μέλη  ( 16 ).

27.

Από τη συστηματική ερμηνεία των επίμαχων κανόνων προκύπτει ότι ο οφειλέτης είναι, απλούστατα, ο καθού η αίτηση στην εν λόγω διαδικασία, δεδομένου ότι αυτός είναι, κατά τον ορισμό που προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 7, του κανονισμού ΕΔΔΛ, το πρόσωπο «κατά του οποίου» ο δανειστής ζητεί την έκδοση διαταγής δέσμευσης. Το ότι ο οφειλέτης δεν πρέπει να ενημερωθεί περί –ή να τύχει ακροάσεως κατά τη διάρκεια– του σταδίου της έκδοσης ή ότι θα έχει το δικαίωμα να αμυνθεί μόνον κατά το στάδιο της αναθεώρησης δεν ασκεί επιρροή συναφώς. Τούτο δε διότι τα δύο αυτά στάδια πρέπει να θεωρηθούν ως αναπόσπαστο μέρος ενός ενιαίου διαδικαστικού πλαισίου, ήτοι της διαδικασίας ΕΔΔΛ, η οποία αφορά κατά βάση μια κατ’ αντιμωλία σχέση μεταξύ του δανειστή και του οφειλέτη όσον αφορά τη λήψη ασφαλιστικού μέτρου  ( 17 ).

28.

Εν ολίγοις, όταν υποβάλλεται αίτηση προδικαστικής αποφάσεως από εθνικό δικαστήριο κατά το στάδιο της έκδοσης, ο οφειλέτης πρέπει κανονικά να ενημερώνεται από το Δικαστήριο σχετικά με την αίτηση αυτή και να του επιτρέπεται να μετάσχει στη διαδικασία προδικαστικής παραπομπής. Τούτο συνεπάγεται αναπόφευκτα την πρόωρη ανακάλυψη, εκ μέρους του οφειλέτη, της αίτησης για την έκδοση διαταγής δέσμευσης όσον αφορά έναν ή περισσότερους από τους λογαριασμούς του η οποία εκκρεμεί ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου. Πράγματι, αυτό ακριβώς συνέβη στην υπό κρίση υπόθεση όσον αφορά τη Mr Green.

29.

Τούτο είναι, κατά τη γνώμη μου, ατυχές, καθώς επαναφέρει ακριβώς τον κίνδυνο τον οποίο επιδίωξε να αμβλύνει ο νομοθέτης με το άρθρο 11 του κανονισμού ΕΔΔΛ, ήτοι τον κίνδυνο απόκρυψης ή απομάκρυνσης των στοχευόμενων περιουσιακών στοιχείων από τον οφειλέτη πριν από την εκτέλεση της διαταγής. Ο δανειστής που υπέβαλε την αίτηση θα μπορούσε να υποστεί ανεπανόρθωτη ζημία εξ αυτού του λόγου, γεγονός που θα συνιστούσε προσβολή του δικαιώματός του σε αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα κατά το άρθρο 47 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης, διακυβεύεται η πρακτική αποτελεσματικότητα του συστήματος που καθιερώνει το άρθρο 267 ΣΛΕΕ  ( 18 ). Συγκεκριμένα, η προδικαστική απόφαση του Δικαστηρίου μπορεί εν τέλει να αποδειχθεί περιορισμένης χρησιμότητας για το εθνικό δικαστήριο στην οικεία υπόθεση, ιδίως αν η έκδοση διαταγής δέσμευσης κριθεί μεν θεμιτή υπό το πρίσμα της εν λόγω απόφασης, αλλά ο οφειλέτης έχει εν τω μεταξύ αποκρύψει ή απομακρύνει τα περιουσιακά του στοιχεία, καθιστώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την αίτηση στερούμενη πρακτικής αποτελεσματικότητας.

30.

Μια τέτοια κατάσταση δεν πρέπει να επαναληφθεί στο μέλλον. Πρέπει να βρεθεί μια ρεαλιστική λύση η οποία i) θα διασφαλίζει τη δυνατότητα των εθνικών δικαστηρίων να υποβάλλουν αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως σχετικά με τις προϋποθέσεις που προβλέπει ο κανονισμός ΕΔΔΛ (πράγμα απαραίτητο επίσης για τη διασφάλιση της ομοιόμορφης εφαρμογής του σε ολόκληρη την Ένωση) και, ταυτόχρονα, ii) θα διαφυλάσσει την πρακτική αποτελεσματικότητα του κανονισμού ΕΔΔΛ και τα συμφέροντα του δανειστή.

31.

Μια πιθανή λύση θα μπορούσε να περιλαμβάνει την εκ μέρους του Δικαστηρίου (επαν)ερμηνεία του άρθρου 23 του Οργανισμού και του άρθρου 96, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας υπό την έννοια ότι, όταν ένα εθνικό δικαστήριο υποβάλλει αίτηση προδικαστικής αποφάσεως σχετικά με τον κανονισμό ΕΔΔΛ κατά το στάδιο της έκδοσης, ο οφειλέτης –αν και τυπικά είναι «διάδικος της κύριας δίκης»– δεν πρέπει να ενημερώνεται σχετικά με την αίτηση αυτή, ούτε, κατά μείζονα λόγο, να δικαιούται να υποβάλει παρατηρήσεις στο Δικαστήριο. Η προσέγγιση αυτή έχει μια «συμμετρική» λογική, η οποία είναι εκ πρώτης όψεως ελκυστική: οι «διάδικοι» (όπως ο οφειλέτης) θα μπορούν να συμμετέχουν στη διαδικασία προδικαστικής παραπομπής εφόσον και στον βαθμό που μπορούν να το πράξουν στην κύρια δίκη. Εντούτοις, φρονώ ότι μια τέτοια λύση δεν είναι εφικτή ή ενδεδειγμένη.

32.

Η λύση αυτή, απλούστατα, αντιβαίνει στο γράμμα του άρθρου 23 του Οργανισμού και του άρθρου 96, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας, το οποίο παρέχει σε όλους τους «διαδίκους» μιας εθνικής διαδικασίας το δικαίωμα να λαμβάνουν γνώση της υποβολής αιτήσεως προδικαστικής αποφάσεως στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής καθώς και να υποβάλλουν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο. Καμία παρέκκλιση δεν προβλέπεται για όσους δεν έχουν ενημερωθεί σχετικά με την κύρια δίκη και/ή δεν έχουν δικαίωμα να παραστούν ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου  ( 19 ).

33.

Επιπλέον, υπενθυμίζω ότι οι συντάκτες του άρθρου 23 του Οργανισμού και του άρθρου 96, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας επέτρεψαν στους «διαδίκους της κύριας δίκης» να μετέχουν στη διαδικασία προδικαστικής παραπομπής προκειμένου να διασφαλιστεί το δικαίωμα ακροάσεως, το οποίο απορρέει από το θεμελιώδες δικαίωμά τους σε δίκαιη δίκη (που προστατεύεται από το άρθρο 47 του Χάρτη). Τούτο δε διότι η ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης στην οποία προβαίνει το Δικαστήριο όταν απαντά σε αίτηση προδικαστικής αποφάσεως έχει κατά κανόνα σημαντικό, αν όχι καθοριστικό, αντίκτυπο στην έκβαση της εθνικής διαδικασίας. Μια εξαίρεση για τους «διαδίκους» που βρίσκονται στη θέση του οφειλέτη κατά το στάδιο της έκδοσης θα ήταν προβληματική υπό το πρίσμα του εν λόγω σκοπού.

34.

Ειδικότερα, στο πλαίσιο των διαδικασιών σε εθνικό επίπεδο που αφορούν τη διαταγή δέσμευσης, η εκ μέρους του οφειλέτη άσκηση του δικαιώματος ακροάσεως απλώς καθυστερεί (μέχρι να ολοκληρωθεί η εκτέλεση της διαταγής). Ο οφειλέτης θα έχει εν τέλει (κατά το στάδιο της αναθεώρησης) την ευκαιρία να πείσει το εθνικό δικαστήριο ότι οι προϋποθέσεις για την έκδοση της διαταγής δεν πληρούνταν στην πραγματικότητα.

35.

Εάν, αντιθέτως, εθνικό δικαστήριο υποβάλει αίτηση προδικαστικής αποφάσεως κατά το στάδιο της έκδοσης χωρίς ο οφειλέτης να ενημερωθεί για την αίτηση αυτή και χωρίς να του επιτραπεί να υποβάλει παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, τότε το τελευταίο θα προβεί σε δεσμευτική ερμηνεία του κανονισμού ΕΔΔΛ η οποία πιθανότατα θα κρίνει τον νόμιμο χαρακτήρα της ζητηθείσας διαταγής δέσμευσης οριστικά, χωρίς ο οφειλέτης να έχει τη δυνατότητα να διατυπώσει τις απόψεις του επί του ζητήματος αυτού. Η εν λόγω ερμηνεία θα δεσμεύει το εθνικό δικαστήριο για το υπόλοιπο της διαδικασίας ΕΔΔΛ. Εάν η ερμηνεία αυτή είναι επιζήμια για τα συμφέροντα του οφειλέτη, αυτός δεν θα έχει πραγματική δυνατότητα να υποστηρίξει μια διαφορετική ερμηνεία κατά το στάδιο της αναθεώρησης ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου ή ενώπιον του Δικαστηρίου (εκτός από την απίθανη περίπτωση να πείσει το εθνικό δικαστήριο να υποβάλει, στο στάδιο αυτό, νέα αίτηση προδικαστικής αποφάσεως για τα ίδια ζητήματα του δικαίου της Ένωσης). Από την άποψη αυτή, ο οφειλέτης θα στερηθεί της δυνατότητας άσκησης του δικαιώματος ακροάσεως.

36.

Κατά τη γνώμη μου, μια προτιμότερη προσέγγιση για τα εθνικά δικαστήρια θα ήταν να μην υποβάλλουν αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως κατά το στάδιο της έκδοσης, αλλά να το πράττουν, εφόσον καταστεί αναγκαίο, μόνο μετά την ενδεχόμενη εκτέλεση της διαταγής δέσμευσης  ( 20 ).

37.

Στο στάδιο της έκδοσης, ένα εθνικό δικαστήριο δεν οφείλει να διαθέτει απόλυτη βεβαιότητα ότι πληρούνται πλήρως οι προϋποθέσεις που καθορίζονται στον κανονισμό ΕΔΔΛ για την έκδοση διαταγής δέσμευσης. Στην περίπτωση, για παράδειγμα, της προϋπόθεσης του άρθρου 7, παράγραφος 1, του εν λόγω κανονισμού, όπως θα αναλυθεί στην επόμενη ενότητα, το εθνικό δικαστήριο οφείλει να εκδίδει τη διαταγή όταν ο δανειστής έχει προσκομίσει επαρκή αποδεικτικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει πραγματικός κίνδυνος για την εκτέλεση της απαίτησής του. Στο στάδιο αυτό δεν απαιτείται πλήρης απόδειξη και μπορεί να εξακολουθεί να υφίσταται ορισμένος βαθμός αβεβαιότητας. Η ίδια αρχή ισχύει και για την ερμηνεία της εν λόγω προϋπόθεσης: όταν, υπό το πρίσμα της νομολογίας του Δικαστηρίου σχετικά με το άρθρο 7, παράγραφος 1, η ερμηνεία που έχει προταθεί από τον δανειστή φαίνεται βάσιμη και η προϋπόθεση, σε γενικές γραμμές, πληρούται, η εξέταση κάθε εναπομένουσας αμφιβολίας του εθνικού δικαστηρίου ως προς την ακριβή σημασία της εν λόγω προϋπόθεσης πρέπει να αναβάλλεται για μεταγενέστερο στάδιο και η διαταγή δέσμευσης πρέπει να εκδίδεται  ( 21 ).

38.

Τούτο δε διότι η απόφαση την οποία λαμβάνει το εθνικό δικαστήριο κατά το στάδιο της έκδοσης είναι, κατ’ ουσίαν, απλώς «προσωρινή». Στην πραγματικότητα, ο νόμιμος χαρακτήρας της εκδοθείσας διαταγής δέσμευσης θα επανεξεταστεί από το ίδιο εθνικό δικαστήριο κατά το στάδιο της αναθεώρησης. Στο στάδιο αυτό, θα διεξαχθεί διεξοδική κατ’ αντιμωλία συζήτηση σχετικά με τις εν λόγω προϋποθέσεις. Αν η συζήτηση αυτή επιβεβαιώσει τις αμφιβολίες που διατηρούσε το εθνικό δικαστήριο, το δικαστήριο αυτό θα έχει τη δυνατότητα να υποβάλει αίτηση προδικαστικής αποφάσεως συναφώς, προκειμένου να επιτύχει την οριστική ερμηνεία των εν λόγω προϋποθέσεων. Μόνον κατόπιν τούτου το εθνικό δικαστήριο θα εκδώσει τελική και πλήρη απόφαση επί του νόμιμου χαρακτήρα της διαταγής δέσμευσης, ενδεχομένως υπό το πρίσμα της ερμηνείας που θα δώσει το Δικαστήριο.

39.

Ένα αντεπιχείρημα θα μπορούσε να είναι ότι το στάδιο της αναθεώρησης της διαταγής δέσμευσης δεν είναι αυτόματο, αλλά λαμβάνει χώρα μόνον εάν ο οφειλέτης ζητήσει την ανάκληση του μέτρου αυτού δυνάμει του άρθρου 33 του κανονισμού ΕΔΔΛ. Ένα εθνικό δικαστήριο, και ειδικότερα ένα δικαστήριο το οποίο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 267, τρίτο εδάφιο, ΣΛΕΕ και, ως εκ τούτου, υποχρεούται να υποβάλλει προδικαστικά ερωτήματα σχετικά με το δίκαιο της Ένωσης, μπορεί ευλόγως να ανησυχεί ότι, παραλείποντας να υποβάλει αίτηση προδικαστικής αποφάσεως κατά το στάδιο της έκδοσης, κινδυνεύει να στερηθεί εκ των υστέρων τη δυνατότητα να το πράξει, σε περίπτωση που ο οφειλέτης δεν προσβάλει τη διαταγή δέσμευσης.

40.

Εντούτοις, πρέπει να σημειωθεί, πρώτον, ότι η πιθανότητα ο οφειλέτης να μη ζητήσει την ανάκληση της διαταγής είναι σχετικά μικρή. Η δέσμευση του τραπεζικού λογαριασμού δεν αποτελεί, κατά κανόνα, μέτρο το οποίο οι οφειλέτες τείνουν να αγνοούν. Πέραν τούτου, όταν εκδίδεται διαταγή δέσμευσης, η απόφαση που κοινοποιείται στον οφειλέτη εφιστά ρητώς την προσοχή του στο γεγονός ότι μπορεί να ζητήσει την ανάκληση. Επιπλέον, ο κανονισμός ΕΔΔΛ διευκολύνει ιδιαίτερα τον οφειλέτη να το πράξει αυτό. Η ανάκληση μπορεί να ζητηθεί ανά πάσα στιγμή, με τη χρήση ενός απλού, τυποποιημένου εντύπου  ( 22 ).

41.

Δεύτερον, στην απίθανη περίπτωση που ένα εθνικό δικαστήριο διατηρεί σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την ενδεχόμενη παθητικότητα του οφειλέτη, η συνετή και δημιουργική εφαρμογή των διατάξεων του κανονισμού ΕΔΔΛ μπορεί να προσφέρει μια αποτελεσματική δικονομική λύση. Ειδικότερα, το άρθρο 35, παράγραφος 2, του εν λόγω κανονισμού παρέχει στο δικαστήριο έκδοσης τη δυνατότητα, εφόσον επιτρέπεται από το εθνικό δικονομικό δίκαιο, να ανακαλέσει αυτεπαγγέλτως τη διαταγή δέσμευσης λόγω «μεταβολής των περιστάσεων». Η έννοια αυτή ούτε ορίζεται ούτε περιορίζεται στον κανονισμό ΕΔΔΛ και, κατά τη γνώμη μου, είναι αρκούντως ευρεία ώστε να περιλαμβάνει τις περιπτώσεις στις οποίες το Δικαστήριο, μετά την έκδοση της διαταγής, ερμηνεύει τον εν λόγω κανονισμό κατά τρόπο που επηρεάζει τον νόμιμο χαρακτήρα του ληφθέντος μέτρου. Ως εκ τούτου, το εθνικό δικαστήριο θα μπορούσε i) να εκδώσει διαταγή δέσμευσης και, στη συνέχεια, ii) να υποβάλει αίτηση προδικαστικής αποφάσεως, προκειμένου να ελέγξει αυτεπαγγέλτως τον νόμιμο χαρακτήρα της διαταγής βάσει του άρθρου 35, παράγραφος 2, και iii) να ανακαλέσει ή να επικυρώσει το μέτρο αυτό υπό το πρίσμα της απάντησης του Δικαστηρίου.

42.

Η λύση που προτείνω μπορεί βεβαίως να έχει ως συνέπεια το να πρέπει ο οφειλέτης να υπομείνει τη δέσμευση του λογαριασμού του για μια παρατεταμένη χρονική περίοδο –η οποία θα αντιστοιχεί στη διάρκεια της διαδικασίας προδικαστικής παραπομπής– δυνάμει μιας διαταγής δέσμευσης η οποία θα μπορούσε να βασίζεται σε ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης που θα αποδειχθεί εν τέλει εσφαλμένη. Ωστόσο, το Δικαστήριο θα μπορούσε να λαμβάνει υπόψη την επισφαλή κατάσταση του οφειλέτη και να δίνει προτεραιότητα στις αιτήσεις προδικαστικής αποφάσεως που αφορούν τον κανονισμό ΕΔΔΛ. Επιπλέον, στις εξαιρετικές περιπτώσεις στις οποίες μια διαταγή δέσμευσης θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο την ικανότητα του οφειλέτη να καλύψει βασικές ανάγκες διαβίωσης, το Δικαστήριο θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την επείγουσα προκαταρκτική διαδικασία (ΕΠΔ) ή έστω την ταχεία προδικαστική διαδικασία (ΤΠΔ), οι οποίες, με διάφορους τρόπους, μειώνουν τη διάρκεια της διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου σε ορισμένες μόνον εβδομάδες.

Β.

Επί του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ

43.

Το άρθρο 7 του κανονισμού ΕΔΔΛ περιλαμβάνει ουσιαστικές προϋποθέσεις για την έκδοση διαταγής δέσμευσης. Αυτές διαφέρουν ανάλογα με το αν ο δανειστής έχει αποκτήσει, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησής του, εκτελεστό τίτλο ο οποίος υποχρεώνει τον οφειλέτη να ικανοποιήσει την υποκείμενη απαίτηση.

44.

Όταν, όπως στην περίπτωση του TQ, ο δανειστής έχει ήδη αποκτήσει τέτοιο τίτλο, εφαρμόζεται μόνον το άρθρο 7, παράγραφος 1. Κατά τη διάταξη αυτή, το επιληφθέν δικαστήριο «εκδίδει τη διαταγή δέσμευσης όταν ο δανειστής έχει προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις ώστε να πεισθεί το δικαστήριο ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη λήψης [τέτοιου] ασφαλιστικού μέτρου […] λόγω πραγματικού κινδύνου ότι, χωρίς το μέτρο αυτό, η επακόλουθη εκτέλεση της απαίτησης του δανειστή κατά του οφειλέτη θα εμποδιστεί ή θα καταστεί σημαντικά δυσκολότερη».

45.

Με το ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να διευκρινιστεί αν «ενέργειες στις οποίες προέβη ο οφειλέτης πριν από τρία ή περισσότερα έτη» και «εμπόδια στην εκτέλεση της απόφασης στο κράτος μέλος του οφειλέτη» μπορούν να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο αυτό. Το κάπως εξειδικευμένο αυτό ερώτημα αφορά τις περιστάσεις τις οποίες επικαλείται ο TQ προς στήριξη της αίτησής του για την έκδοση διαταγής δέσμευσης, όπως αυτές συνοψίζονται στο σημείο 15 των παρουσών προτάσεων, ήτοι: i) την καταγγελία, από τη Mr Green, το 2021, σύμβασης με Αυστριακό πάροχο υπηρεσιών πληρωμών (Dimoco Europe) και ii) τη θέσπιση, από τον Μαλτέζο νομοθέτη, του άρθρου 56A του μαλτέζικου νόμου περί τυχερών παιγνίων.

46.

Το Δικαστήριο θα πρέπει, κατά τη γνώμη μου, αντί να δώσει μια απάντηση που θα είναι προσαρμοσμένη στην εν λόγω συγκεκριμένη δέσμη πραγματικών περιστατικών, να προσεγγίσει το υπό κρίση ερώτημα με γενικότερο τρόπο, κατά μείζονα λόγο διότι δεν έχει μέχρι τούδε ερμηνεύσει το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ. Ως εκ τούτου, όπως επισημαίνεται στις επόμενες ενότητες, φρονώ ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να παράσχει γενικές διευκρινίσεις όσον αφορά 1) την έννοια της προϋπόθεσης που προβλέπεται στην εν λόγω διάταξη και 2) τα είδη των αποδεικτικών στοιχείων που μπορεί να προσκομίζει ο δανειστής προκειμένου να αποδείξει ότι πληρούται η προϋπόθεση αυτή. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει επίσης να εξεταστεί η ενδεχόμενη σημασία των περιστάσεων στις οποίες αναφέρεται το αιτούν δικαστήριο με το ερώτημά του. Η παροχή τέτοιας απάντησης, πέραν του ότι θα βοηθήσει το αιτούν δικαστήριο, θα μειώσει επίσης την πιθανότητα υποβολής αιτήσεων προδικαστικής αποφάσεως από άλλα δικαστήρια σχετικά με το άρθρο 7, παράγραφος 1, σε μελλοντικές υποθέσεις.

1.

Η «επείγουσα ανάγκη» έκδοσης διαταγής δέσμευσης

47.

Θα αρχίσω με το προφανές. Δεδομένου ότι το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ δεν παραπέμπει στα εθνικά δίκαια των κρατών μελών, η διάταξη αυτή πρέπει να ερμηνεύεται αυτοτελώς, προκειμένου να διασφαλίζεται η ομοιόμορφη εφαρμογή της σε ολόκληρη την Ένωση.

48.

Κατόπιν της διευκρίνισης αυτής, φρονώ ότι, υπό το πρίσμα των εξηγήσεων που παρέχονται με τη διάταξη περί παραπομπής και της συζήτησης που διεξήχθη ενώπιον του Δικαστηρίου, πρέπει να εξεταστούν δύο αλληλένδετα ζητήματα σχετικά με την ερμηνεία του άρθρου 7, παράγραφος 1, του εν λόγω νομοθετήματος, τα οποία είναι κρίσιμα για την αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος που καθιερώνει ο κανονισμός ΕΔΔΛ.

49.

Πρώτον, αντιθέτως προς την εκτίμηση του αιτούντος δικαστηρίου και τις παρατηρήσεις της Mr. Green και της Μαλτέζικης Κυβέρνησης, το άρθρο 7, παράγραφος 1, δεν επιβάλλει δύο διακριτές προϋποθέσεις, ήτοι την «επείγουσα ανάγκη» για την έκδοση διαταγής δέσμευσης και τον «πραγματικό κίνδυνο» ότι, χωρίς το μέτρο αυτό, η επακόλουθη εκτέλεση της απαίτησης του δανειστή θα εμποδιστεί ή θα καταστεί σημαντικά δυσκολότερη. Αντιθέτως, από το γράμμα της εν λόγω διάταξης προκύπτει σαφώς ότι οι έννοιες αυτές αποτελούν δύο άρρηκτα συνδεδεμένες πτυχές μίας και μόνης προϋπόθεσης: ο δανειστής οφείλει να αποδεικνύει ότι υπάρχει «επείγουσα ανάγκη» να ληφθεί το μέτρο «λόγω» (ήτοι συνεπεία) ενός «πραγματικού κινδύνου» για την επακόλουθη εκτέλεση της απαίτησής του. Κατ’ ουσίαν, τούτο απηχεί την προϋπόθεση periculum in mora («κίνδυνος σε περίπτωση καθυστέρησης» ή «επείγον»), η οποία είναι κοινή σε πολλά μέσα έννομης προστασίας  ( 23 ).

50.

Δεύτερον, όπως ορθώς εκτιμά το αιτούν δικαστήριο συναφώς και όπως υποστήριξαν ομοίως οι μετέχοντες στη διαδικασία που έχουν υποβάλει παρατηρήσεις ενώπιον του Δικαστηρίου (εξαιρουμένης της Βελγικής Κυβέρνησης), ο «πραγματικός κίνδυνος», κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ, πρέπει να νοηθεί υπό την έννοια ότι αφορά κατ’ ουσίαν τον κίνδυνο να λάβει ο οφειλέτης μέτρα, όπως η απομάκρυνση, η απόκρυψη ή η καταστροφή περιουσιακών στοιχείων ή η διάθεσή τους σε χαμηλότερη αξία, με σκοπό την αποφυγή της εξόφλησης της οφειλής.

51.

Βεβαίως, το γράμμα του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ είναι διφορούμενο ως προς το ζήτημα αυτό. Όπως προανέφερα, αναφέρεται μόνο σε «πραγματικό κίνδυνο» ότι η επακόλουθη εκτέλεση της απαίτησης του δανειστή «θα εμποδιστεί ή θα καταστεί σημαντικά δυσκολότερη». Αν εξεταστούν οι εν λόγω ασαφείς όροι μεμονωμένα, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι καλύπτουν όχι μόνον τον κίνδυνο να λάβει ένας (δύστροπος) οφειλέτης μέτρα για να αποφύγει την πληρωμή, αλλά και (όπως υποστηρίζει η Βελγική Κυβέρνηση) κάθε άλλον «πραγματικό» κίνδυνο για την ικανοποίηση της απαίτησης, όπως τον κίνδυνο ο (καλόπιστος) οφειλέτης να καταστεί αφερέγγυος πριν την εκτέλεση, λόγω κακής ή επιδεινούμενης οικονομικής κατάστασης κατά τη συνήθη επιχειρηματική δραστηριότητα ή λόγω του ότι ο οφειλέτης έχει να ικανοποιήσει πολλούς πιστωτές.

52.

Εντούτοις, η αιτιολογική σκέψη 14 του κανονισμού ΕΔΔΛ αποσαφηνίζει ότι η στενότερη ερμηνεία που εκτίθεται στο σημείο 50 των παρουσών προτάσεων απηχεί τη βούληση του νομοθέτη. Πιο συγκεκριμένα, στο τρίτο εδάφιο της εν λόγω αιτιολογικής σκέψης εκτίθεται ότι η διαταγή δέσμευσης δικαιολογείται μόνον όταν, χωρίς το μέτρο αυτό, η επακόλουθη εκτέλεση ή ικανοποίηση της απαίτησης του δανειστή ενδέχεται να εμποδιστεί ή να καταστεί σημαντικά δυσχερέστερη «επειδή υφίσταται πραγματικός κίνδυνος ότι, μέχρι να εξασφαλίσει ο δανειστής την εκτέλεση της υπάρχουσας ή μελλοντικής απόφασης, ο οφειλέτης μπορεί να έχει απομακρύνει, αποκρύψει ή καταστρέψει τα περιουσιακά του στοιχεία ή να τα έχει διαθέσει σε χαμηλότερη αξία ή σε ασυνήθιστη ποσότητα ή μέσω ασυνήθιστης ενέργειας». Το τέταρτο εδάφιο επιρρωννύει την εν λόγω προσέγγιση, καθώς καθιστά σαφές ότι «το απλό γεγονός ότι ο οφειλέτης έχει περισσότερους από έναν δανειστή» ή «το απλό γεγονός ότι η οικονομική κατάσταση του οφειλέτη είναι κακή ή επιδεινώνεται» δεν συνιστούν, αυτά καθεαυτά, επαρκείς λόγους για την έκδοση διαταγής δέσμευσης.

53.

Οι προπαρασκευαστικές εργασίες του κανονισμού ΕΔΔΛ επιβεβαιώνουν τη βούληση του νομοθέτη συναφώς. Αρχικά, το τότε άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο βʹ, της πρότασης της Επιτροπής για τον κανονισμό ΕΔΔΛ διατύπωνε ευρέως την προϋπόθεση periculum in mora, προβλέποντας ότι «η επακόλουθη εκτέλεση […] ενδέχεται να παρεμποδιστεί ή να καταστεί πολύ πιο δυσχερής, μεταξύ άλλων επειδή υπάρχει πραγματικός κίνδυνος ο εναγόμενος να απομακρύνει, διαθέσει ή αποκρύψει περιουσιακά στοιχεία που τηρεί στον τραπεζικό λογαριασμό ή λογαριασμούς προς διατήρηση». Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων στο Συμβούλιο, ορισμένες αντιπροσωπείες τάχθηκαν υπέρ της διατήρησης αυτής της ευρείας προσέγγισης· ωστόσο, η πλειονότητα των αντιπροσωπειών έκρινε ότι, δεδομένων των δυνητικά «δρακόντειων» επιπτώσεων που έχει μια διαταγή δέσμευσης για τον οφειλέτη –καθώς περιορίζει σημαντικά το θεμελιώδες δικαίωμά του στην ιδιοκτησία και μπορεί ακόμη και να παραλύσει την οικονομική του δραστηριότητα– έπρεπε να πραγματοποιηθεί «προσήκουσα στάθμιση» μεταξύ των συμφερόντων του δανειστή και του οφειλέτη. Ως εκ τούτου, συμφωνήθηκε ότι ένα τέτοιο μέτρο πρέπει να χορηγείται μόνον όταν υπάρχει «πραγματικός κίνδυνος» να επιχειρήσει ο οφειλέτης να αποφύγει την πληρωμή  ( 24 ). Η προϋπόθεση periculum in mora έπρεπε να διατυπωθεί αναλόγως. Κατόπιν διαφόρων αναδιατυπώσεων του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ, αποφασίστηκε τελικά ότι i) η διάταξη, αυτή καθεαυτήν, θα παρέμενε συνοπτική, αναφερόμενη μόνο στην ύπαρξη «πραγματικού κινδύνου» για την εκτέλεση, ενώ ii) «ειδικές επεξηγηματικές διευκρινίσεις» σχετικά με τη φύση του κινδύνου αυτού θα περιλαμβάνονταν σε αιτιολογική σκέψη, όπως και συνέβη εντέλει με την αιτιολογική σκέψη 14  ( 25 ).

54.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω εκτιμήσεων, επιβάλλεται το συμπέρασμα ότι το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ θέτει μία και μόνη προϋπόθεση, η οποία αντιστοιχεί στην παραδοσιακή έννοια του periculum in mora. Ερμηνευόμενη υπό το πρίσμα της αιτιολογικής σκέψης 14 του εν λόγω κανονισμού, η διάταξη αυτή πρέπει να θεωρηθεί ότι έχει την έννοια ότι η επίμαχη προϋπόθεση πληρούται όταν ο δανειστής έχει προσκομίσει επαρκή στοιχεία ώστε το επιληφθέν δικαστήριο να πεισθεί ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη έκδοσης διαταγής δέσμευσης, καθώς υπάρχει πραγματικός κίνδυνος ότι, σε περίπτωση μη έκδοσης της εν λόγω διαταγής, ο οφειλέτης ενδέχεται να έχει απομακρύνει, αποκρύψει ή καταστρέψει τα περιουσιακά του στοιχεία ή να τα έχει διαθέσει σε χαμηλότερη αξία κατά τον χρόνο που ο δανειστής θα είναι σε θέση να εκτελέσει υφιστάμενη ή μελλοντική δικαστική απόφαση, εμποδίζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο ή τουλάχιστον καθιστώντας σημαντικά δυσκολότερη την ικανοποίηση της απαίτησης του δανειστή.

2.

Τι μπορεί να συνιστά τέτοια «επείγουσα ανάγκη»;

55.

Όπως υπογραμμίζει το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ, ο δανειστής φέρει το βάρος της προσκόμισης «επαρκ[ών] αποδείξ[εων]» από τις οποίες θα προκύπτει, στη συγκεκριμένη υπόθεση, η ύπαρξη «πραγματικού κινδύνου» ότι, σε περίπτωση μη έκδοσης διαταγής δέσμευσης, ο οφειλέτης ενδέχεται να έχει απομακρύνει, αποκρύψει ή καταστρέψει τα περιουσιακά του στοιχεία ή να τα έχει διαθέσει σε χαμηλότερη αξία κατά τον χρόνο που ο δανειστής θα είναι σε θέση να εκτελέσει υφιστάμενη ή μελλοντική δικαστική απόφαση.

56.

Ωστόσο, το βάρος αποδείξεως που φέρει ο δανειστής θα πρέπει να συνάδει με την «προσήκουσα στάθμιση» που αναφέρεται στο σημείο 53 των παρουσών προτάσεων. Αφενός, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Μαλτέζικη Κυβέρνηση, δεν μπορεί να απαιτείται από τον δανειστή να αποδεικνύει πλήρως ότι ο οφειλέτης προτίθεται να αποφύγει την πληρωμή ή ότι επιχειρεί επί του παρόντος να το πράξει. Μια τέτοια προϋπόθεση θα ήταν, στην πράξη, συχνά αδύνατον να πληρωθεί και θα έθιγε σοβαρά την πρακτική χρησιμότητα του κανονισμού ΕΔΔΛ. Αφετέρου, προκειμένου να αποφεύγεται η έκδοση διαταγής δέσμευσης κατά οφειλέτη ο οποίος δεν έχει την πρόθεση να αποφύγει την πληρωμή, η αίτηση του δανειστή δεν μπορεί επίσης να στηρίζεται σε απλές εικασίες ή γενικούς ισχυρισμούς. Κατά τη γνώμη μου, η «σταθμισμένη» προσέγγιση συνίσταται στο να απαιτείται από τον δανειστή να επικαλείται συγκεκριμένες ενδείξεις από τις οποίες να προκύπτει η εύλογη πιθανότητα ότι, εάν δεν εκδοθεί η διαταγή, ο οφειλέτης ενδέχεται να έχει απομακρύνει, αποκρύψει ή καταστρέψει τα περιουσιακά του στοιχεία ή να τα έχει διαθέσει σε χαμηλότερη αξία κατά τον χρόνο που θα μπορούν να ληφθούν μέτρα εκτέλεσης.

57.

Στην αιτιολογική σκέψη 14, τέταρτο εδάφιο, του κανονισμού ΕΔΔΛ απαριθμούνται περιστάσεις που μπορούν να συνιστούν τέτοιες ενδείξεις. Όπως είναι λογικό, στην απαρίθμηση αυτή εκτίθενται, ειδικότερα, ενέργειες του οφειλέτη που αφορούν τα περιουσιακά του στοιχεία και που φαίνονται «ασυνήθιστες», ήτοι στερούμενες οικονομικής ή εμπορικής δικαιολόγησης, όπως, για παράδειγμα, οι «αναλήψεις από λογαριασμούς ή δαπάνες» του οφειλέτη που δεν φαίνονται αναγκαίες «για να καλύψει τα συνήθη επιχειρησιακά ή οικογενειακά του έξοδα». Μια τέτοια συμπεριφορά μπορεί να δημιουργήσει την εύλογη υπόνοια ότι ο οφειλέτης λαμβάνει πράγματι μέτρα για να αποκρύψει ή να εξαντλήσει τα περιουσιακά του στοιχεία. Η απαρίθμηση αυτή θα εξεταστεί λεπτομερώς κατωτέρω. Επί του παρόντος, αρκεί η επισήμανση ότι, όπως υποδηλώνει η έκφραση «για παράδειγμα» που χρησιμοποιείται στο εν λόγω εδάφιο, η απαρίθμηση αυτή δεν είναι εξαντλητική, αλλά απλώς ενδεικτική. Όπως ορθώς επισημαίνει η Επιτροπή, κρίσιμο αποδεικτικό στοιχείο μπορεί να είναι κάθε στοιχείο το οποίο, είτε εξεταζόμενο μεμονωμένα είτε σε συνδυασμό με άλλα, δύναται να υποδηλώνει έναν «πραγματικό κίνδυνο» ότι ο οφειλέτης μπορεί να επιχειρήσει να αποφύγει την πληρωμή. Όπως διευκρινίζεται περαιτέρω στο ίδιο εδάφιο της εν λόγω αιτιολογικής σκέψης, τα εθνικά δικαστήρια υποχρεούνται να προβαίνουν, κατά περίπτωση, σε «συνολική αξιολόγηση» όλων των περιστάσεων τις οποίες επικαλούνται συναφώς οι δανειστές.

58.

Στην υπόθεση της κύριας δίκης δεν εναπόκειται στο Δικαστήριο, αλλά στο αιτούν δικαστήριο, να προβεί σε τέτοια «συνολική αξιολόγηση», βάσει των αποδεικτικών στοιχείων που έχει προσκομίσει ο TQ προς στήριξη της αίτησής του. Εντούτοις, δεδομένου ότι η υπό κρίση υπόθεση είναι η πρώτη υπόθεση που αφορά το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ, πρέπει να παρασχεθούν στο αιτούν δικαστήριο όλα τα σχετικά με την ερμηνεία του δικαίου της Ένωσης στοιχεία τα οποία θα μπορούσαν να είναι χρήσιμα για την αξιολόγηση αυτή.

59.

Θα αρχίσω με την πλέον αξιοσημείωτη περίσταση την οποία επικαλείται ο TQ, ήτοι τη θέσπιση από τον Μαλτέζο νομοθέτη του άρθρου 56Α του μαλτέζικου νόμου περί παιγνίων, η οποία χαρακτηρίζεται από το αιτούν δικαστήριο, στο ερώτημά του, ως «εμπόδια στην εκτέλεση της αποφάσεως στο κράτος μέλος του οφειλέτη». Αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν η Mr Green και η Μαλτέζικη Κυβέρνηση, το στοιχείο αυτό σαφώς και είναι, κατά τη γνώμη μου, κρίσιμο στο πλαίσιο της «συνολικής αξιολόγησης» την οποία πρέπει να διενεργήσει το εθνικό δικαστήριο.

60.

Κατά γενικό κανόνα, το γεγονός και μόνον ότι ο οφειλέτης κατέχει περιουσιακά στοιχεία σε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο του δικαστηρίου που εξέδωσε τον τίτλο του δανειστή ή ότι ο οφειλέτης μετέφερε –ή βρίσκεται στη διαδικασία να μεταφέρει– τα περιουσιακά του στοιχεία από ένα κράτος μέλος σε άλλο δεν αρκεί αφεαυτού για να αποδειχθεί η ύπαρξη «πραγματικού κινδύνου» για την ικανοποίηση της απαίτησης του δανειστή. Τούτο δε διότι, ανεξαρτήτως των προθέσεών του συναφώς, ο οφειλέτης συνήθως δεν μπορεί να αποφύγει την εξόφληση των οφειλών του κατ’ αυτόν τον τρόπο. Συγκεκριμένα, ο δανειστής μπορεί, κατά κανόνα, να εκτελέσει τον εν λόγω τίτλο στο άλλο αυτό κράτος μέλος, σχεδόν εξίσου ευχερώς όπως θα μπορούσε να το πράξει στο κράτος μέλος καταγωγής, δυνάμει των μηχανισμών που προβλέπει ο κανονισμός Βρυξέλλες Ια  ( 26 ). Βάσει των κανόνων που περιλαμβάνει ο εν λόγω κανονισμός και σύμφωνα με την αρχή της αμοιβαίας εμπιστοσύνης στην οποία αυτοί βασίζονται, απόφαση ή δημόσιο έγγραφο που εκδίδεται σε κράτος μέλος έχει, κατά κανόνα, αυτοδικαίως εκτελεστό χαρακτήρα σε όλα τα άλλα κράτη μέλη.

61.

Ωστόσο, όπως υποστηρίζουν η Βελγική Κυβέρνηση και η Επιτροπή, δεν ισχύει το ίδιο όταν ένα κράτος μέλος εκδίδει νομοθετική πράξη (εν προκειμένω, το άρθρο 56Α του μαλτέζικου νόμου περί παιγνίων) η οποία υποχρεώνει τα δικαστήριά του να αρνούνται την εκτελεστότητα στο έδαφός του των αλλοδαπών αποφάσεων όπως αυτή με την οποία αναγνωρίζεται η απαίτηση του δανειστή.

62.

Το ζήτημα αν το άρθρο 56Α του μαλτέζικου νόμου περί παιγνίων συνάδει με τον κανονισμό Βρυξέλλες Ια –ζήτημα το οποίο αποτέλεσε αντικείμενο εκτενούς συζήτησης ενώπιον του Δικαστηρίου– δεν ασκεί επιρροή στην παρούσα ανάλυση  ( 27 ). Αυτό που έχει σημασία είναι ότι, επί του παρόντος, το Prim’Awla tal-Qorti Ċivili (πρώτο τμήμα του δικαστηρίου αστικών διαφορών) φαίνεται να τηρεί την εν λόγω διάταξη. Εφέσεις κατά των αποφάσεων του εν λόγω δικαστηρίου φέρονται να εκκρεμούν ενώπιον του Qorti tal-Appell (εφετείου, Μάλτα), το οποίο θα μπορούσε, εν ευθέτω χρόνω, να υιοθετήσει διαφορετική άποψη. Εντούτοις, γεγονός παραμένει ότι, δυνάμει του νόμου αυτού, υφίσταται μια τουλάχιστον εύλογη πιθανότητα να αποδειχθεί αδύνατη η εκτέλεση της απαίτησης του TQ στη Μάλτα.

63.

Λόγω της αδυναμίας λήψης μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη στο έδαφος του επίμαχου κράτους μέλους, τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχει εκεί (ήτοι, όσον αφορά τις εταιρίες παροχής τυχερών παιγνίων που είναι εγκατεστημένες και λειτουργούν από το εν λόγω κράτος μέλος, πιθανώς τα περισσότερα από αυτά) ουσιαστικά «αποκρύπτονται» από τον δανειστή. Επιπλέον, μολονότι, όπως υποστηρίζει η Μαλτέζικη Κυβέρνηση, μια νομοθετική ρύθμιση όπως το άρθρο 56Α του μαλτέζικου νόμου περί παιγνίων δεν επηρεάζει τη δυνατότητα του δανειστή να εκτελέσει την απόφασή του σε άλλα κράτη μέλη, ωστόσο δημιουργεί επίσης, όπως υποστηρίζει ο TQ, κίνητρο για τον οφειλέτη να μεταφέρει στο οικείο κράτος μέλος τα περιουσιακά στοιχεία που μπορεί να κατέχει στα άλλα κράτη μέλη, με αποτέλεσμα να «αποκρύψει» το σύνολο της περιουσίας του από τον δανειστή.

64.

Αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν η Mr Green και η Μαλτέζικη Κυβέρνηση, η συνεκτίμηση του εν λόγω στοιχείου δεν θέτει υπό αμφισβήτηση την «προσήκουσα στάθμιση» μεταξύ των συμφερόντων του δανειστή και του οφειλέτη την οποία επιδίωξε να επιτύχει ο νομοθέτης. Μολονότι, όπως προαναφέρθηκε, ο κανονισμός ΕΔΔΛ δεν αποσκοπεί στην προστασία του δανειστή από κάθε πιθανό κίνδυνο αδυναμίας είσπραξης της απαίτησής του, αλλά μόνον από τον κίνδυνο να αποφύγει ο οφειλέτης την εκτέλεση, τούτο δεν σημαίνει ότι μόνον παρελθούσες ή τρέχουσες πράξεις του οφειλέτη μπορούν να λαμβάνονται υπόψη κατά την εκτίμηση του κινδύνου αυτού. Μολονότι τα στοιχεία που μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 14, τέταρτο εδάφιο, του κανονισμού ΕΔΔΛ βασίζονται, ως επί το πλείστον  ( 28 ), όπως είναι λογικό, στη συμπεριφορά του οφειλέτη, αυτά είναι, όπως προαναφέρθηκε, απλώς ενδεικτικά. Προκειμένου να επιτευχθεί ο σκοπός της διαταγής δέσμευσης, ο κίνδυνος να αποφύγει ο οφειλέτης την πληρωμή πρέπει να εκτιμάται με ρεαλιστικό τρόπο. Συνεπώς, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κάθε στοιχείο που υποδηλώνει τέτοιον κίνδυνο  ( 29 ).

65.

Πάντως, όπως επισημαίνει η Επιτροπή, η εν λόγω περίσταση δεν αρκεί, αφ’ εαυτής, για να αποδειχθεί ότι πληρούται η προϋπόθεση του periculum in mora, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού ΕΔΔΛ. Συγκεκριμένα, εν προκειμένω, δεν μπορεί ευλόγως να θεωρηθεί, κατά τρόπο αφηρημένο, ότι καθεμιά ανεξαιρέτως μαλτέζικη εταιρία παροχής τυχερών παιγνίων θα εκμεταλλευτεί τη δυνατότητα που παρέχει το άρθρο 56A του μαλτέζικου νόμου περί παιγνίων και θα «αποκρύψει» όλα της τα περιουσιακά στοιχεία στη Μάλτα, προκειμένου να αποφύγει την ικανοποίηση των απαιτήσεων αποζημίωσης των παικτών, όπως αυτής του TQ. Κατά τη γνώμη μου, τούτο εξαρτάται από μια κατά περίπτωση «συνολική αξιολόγηση» άλλων στοιχείων τα οποία υποδηλώνουν μια εύλογη πιθανότητα ότι σε περίπτωση μη έκδοσης της διαταγής δέσμευσης, η οικεία εταιρία ενδέχεται να το πράξει (οπότε και θα είναι δικαιολογημένη η δέσμευση των ενδεχόμενων κεφαλαίων που κατέχει η εν λόγω εταιρία σε άλλα κράτη μέλη, προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος αυτός). Κατόπιν της διαπίστωσης αυτής, θα συνεχίσω με την εξέταση των λοιπών περιστάσεων της υπόθεσης της κύριας δίκης.

66.

Πρώτον, όπως εκτίθεται στην εν λόγω αιτιολογική σκέψη 14, τέταρτο εδάφιο, η «συμπεριφορά του οφειλέτη σε σχέση με την απαίτηση του δανειστή» ασκεί συναφώς επιρροή. Εν προκειμένω, η Mr Green αρνείται ρητώς να συμμορφωθεί προς τις αμετάκλητες αποφάσεις που έχουν εκδοθεί από τα αυστριακά δικαστήρια υπέρ του TQ και ευλόγως μπορεί να θεωρηθεί –αν μη τι άλλο επειδή η Mr Green το δήλωσε ενώπιον του Δικαστηρίου– ότι η εταιρία αυτή θα στηριχθεί στο άρθρο 56Α του μαλτέζικου νόμου περί παιγνίων για να αντιταχθεί στην εκτέλεση των εν λόγω αποφάσεων στη Μάλτα. Όπως ορθώς υπογραμμίζει η Βελγική Κυβέρνηση, τέτοια στοιχεία μπορούν, στο πλαίσιο της «συνολικής αξιολόγησης», να συμβάλουν στην απόδειξη της ύπαρξης του απαιτούμενου «πραγματικού κινδύνου».

67.

Δεύτερον, όπως επισημαίνεται στην αιτιολογική σκέψη 14, τέταρτο εδάφιο, του κανονισμού ΕΔΔΛ, σημασία έχουν επίσης η «φύση των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη» και «τυχόν πρόσφατες ενέργειες του οφειλέτη με αντικείμενο την περιουσία του». Εταιρίες οι οποίες, για παράδειγμα, κατέχουν ακίνητα σε διάφορα κράτη μέλη δεν θα είναι κατά κανόνα σε θέση να τα διαθέσουν εύκολα και, ως εκ τούτου, να «αποκρύψουν» πλήρως τα περιουσιακά τους στοιχεία στα κράτη μέλη εγκατάστασής τους. Αντιθέτως, τούτο είναι πιθανότερο να συμβεί στην περίπτωση που η απαίτηση του δανειστή αφορά εταιρία η οποία δραστηριοποιείται διαδικτυακά από το επίμαχο κράτος μέλος, με περιορισμένα ή ανύπαρκτα περιουσιακά στοιχεία αλλού. Στο πλαίσιο αυτό, μέτρα που λαμβάνει η εν λόγω εταιρία όσον αφορά τα ενδεχόμενα αυτά περιουσιακά στοιχεία, όπως η μεταφορά κεφαλαίων από τραπεζικούς λογαριασμούς που η εταιρία μπορεί να διατηρεί σε άλλα κράτη μέλη ή το κλείσιμο τέτοιων τραπεζικών λογαριασμών, μπορούν να συνιστούν ενδείξεις τέτοιου κινδύνου «απόκρυψης», στο μέτρο που τα μέτρα αυτά φαίνονται «ασυνήθιστα», ήτοι στερούμενα οικονομικής ή εμπορικής δικαιολόγησης.

68.

Ομοίως, εν προκειμένω, η εκ μέρους της Mr Green λύση της εμπορικής σχέσης που διατηρούσε με πάροχο υπηρεσιών πληρωμών (Dimoco Europe) στην Αυστρία, με αποτέλεσμα τη μεταφορά του πιστωτικού υπολοίπου που η εταιρία αυτή είχε με τον εν λόγω πάροχο υπηρεσιών, είναι επίσης κρίσιμη. Ιδίως όσον αφορά τις εταιρίες που δραστηριοποιούνται διαδικτυακά, με περιορισμένα ή ανύπαρκτα υλικά περιουσιακά στοιχεία στα κράτη μέλη-αποδέκτες, το πιστωτικό υπόλοιπο με έναν τέτοιο πάροχο υπηρεσιών πληρωμών μπορεί να αποτελεί ένα από τα λίγα περιουσιακά στοιχεία που διαθέτουν εκτός του κράτους μέλους εγκατάστασής τους. Στο μέτρο που η εν λόγω λύση της εμπορικής σχέσης φαίνεται «ασυνήθιστη», όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, μπορεί να υποδηλώνει μια γενικότερη στρατηγική του οφειλέτη να «αποκρύψει» το σύνολο των περιουσιακών του στοιχείων στη Μάλτα. Ωστόσο, πρέπει να υφίσταται χρονική σύνδεση μεταξύ των δύο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η αιτιολογική σκέψη 14 του κανονισμού ΕΔΔΛ αναφέρεται σε «πρόσφατες ενέργειες» του οφειλέτη όσον αφορά τα περιουσιακά του στοιχεία. Μια υπερβολικά απομακρυσμένη χρονικά ενέργεια δεν μπορεί πλέον να υποδηλώνει ότι ο κίνδυνος εξακολουθεί να υφίσταται κατά τον χρόνο εξέτασης της αίτησης για την έκδοση διαταγής δέσμευσης. Εντούτοις, τούτο πρέπει να κρίνεται υπό το πρίσμα των λοιπών περιστάσεων που λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο της «συνολικής αξιολόγησης». Στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να προβεί στη σχετική εξακρίβωση στην υπό κρίση υπόθεση.

69.

Πριν ολοκληρώσω την ανάλυσή μου, θα ήθελα να εξετάσω ένα τελευταίο ζήτημα, το οποίο προκάλεσε πολλή συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου, ήτοι το χρονικό σημείο κατά το οποίο ο TQ ζήτησε την έκδοση διαταγής δέσμευσης. Όπως προκύπτει, η απαίτησή του γεννήθηκε το 2019 (όταν συμμετείχε στα τυχερά παίγνια που πρόσφερε η Mr Green). Η Mr Green κατήγγειλε τη σύμβαση με την Dimoco Europe τον Φεβρουάριο του 2021· οι αποφάσεις των αυστριακών δικαστηρίων με τις οποίες έγινε δεκτή η αγωγή του TQ κατέστησαν αμετάκλητες και εκτελεστές στις 13 Απριλίου 2022· και το άρθρο 56Α του μαλτέζικου νόμου περί παιγνίων θεσπίστηκε στις 12 Ιουνίου 2023. Ωστόσο, ο TQ υπέβαλε την αίτηση στις 13 Φεβρουαρίου 2024. Η Mr Green και η Μαλτέζικη Κυβέρνηση υποστηρίζουν ότι και μόνον η καθυστέρηση αυτή δικαιολογεί τη μη έκδοση της ζητηθείσας διαταγής δέσμευσης  ( 30 ).

70.

Ωστόσο, από κανένα σημείο του κανονισμού ΕΔΔΛ δεν απορρέει υποχρέωση του δανειστή να υποβάλει την αίτησή του τη στιγμή ακριβώς που ανακύπτει ο «πραγματικός κίνδυνος» για την εκτέλεση της απαίτησής του. Το μόνο κρίσιμο στοιχείο είναι αν ο εν λόγω «κίνδυνος» εξακολουθεί να υφίσταται κατά τον χρόνο που υποβάλλει την αίτηση ο δανειστής. Το αν θα μπορούσε να είχε υποβάλει νωρίτερα την αίτησή του δεν είναι, αυτό καθεαυτό, ουσιώδες. Βεβαίως, όπως υπαινίχθηκα ήδη, το γεγονός ότι ορισμένα στοιχεία χρονολογούνται αρκετά έτη πριν, μπορεί, ανάλογα με τις περιστάσεις, να υποδηλώνει ότι ο σχετικός κίνδυνος δεν υφίσταται πλέον – είτε επειδή ουδόλως προκύπτει ότι ο οφειλέτης θα συνεχίσει να λαμβάνει μέτρα για να αποφύγει την εκτέλεση είτε επειδή ο οφειλέτης έχει ήδη λάβει τέτοια μέτρα και είναι πλέον πολύ αργά για να είναι αποτελεσματική μια διαταγή δέσμευσης. Εντούτοις, στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να κρίνει το ζήτημα αυτό στην υπό κρίση υπόθεση.

V.

Πρόταση

71.

Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει στο προδικαστικό ερώτημα που υπέβαλε το Landesgericht für Zivilrechtssachen Wien (περιφερειακό δικαστήριο αστικών υποθέσεων Βιέννης, Αυστρία) ως εξής: