70/449/EEG: Aanbeveling van de Raad van 29 september 1970 gericht tot de Lid-Staten over de toepassing van het Europese beroepsbeeld voor de opleiding van vaklieden aan verspanende werktuigmachines
Publicatieblad Nr. L 219 van 05/10/1970 blz. 0001 - 0030
++++ AANBEVELING VAN DE RAAD van 29 september 1970 gericht tot de Lid-Staten over de toepassing van het Europese beroepsbeeld voor de opleiding van vaklieden aan verspanende werktuigmachines ( 70/449/EEG ) DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN , Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap , inzonderheid op artikel 128 , Gezien het besluit van de Raad van 2 april 1963 over de opstelling van de algemene beginselen voor de toepassing van een gemeenschappelijk beleid met betrekking tot de beroepsopleiding ( 1 ) , Gezien het voorstel van de Commissie ( 2 ) , Gezien het advies van het Europese Parlement ( 3 ) , Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité , BEVEELT DE LID-STATEN AAN , OM : - de kennis en vaardigheden , vermeld in deel I van het Europese beroepsbeeld voor de opleiding van vaklieden aan verspanende werktuigmachines , dat is opgenomen in de bijlage , als aanknopingspunt voor de minimumeisen aan te houden voor de nationale programma's voor een systematische beroepsopleiding voor de vakspecialisaties van draaier , universeelfrezer en universeelslijper ; - met de in deel II van voornoemd Europees beroepsbeeld vastgestelde richtlijnen voor exameneisen rekening te houden in de examenreglementen en speciale voorschriften ; - de in deel III van voornoemd Europees beroepsbeeld vermelde diploma's , certificaten en andere titels die in de verschillende Lid-Staten erkend zijn , wederzijds te erkennen , indien zij beantwoorden aan de minimumeisen , vermeld in het beroepsbeeld ; - de Commissie regelmatig over alle maatregelen , die op het in deze aanbeveling genoemde gebied in voorbereiding worden genomen , alsmede over hun uitvoering en de zich daarbij voordoende moeilijkheden te informeren . Gedaan te Brussel , 29 september 1970 . Voor de Raad De Voorzitter S . von BRAUN ( 1 ) PB nr . 63 van 20 . 4 . 1963 , blz . 1338/63 . ( 2 ) PB nr . C 108 van 22 . 8 . 1969 , blz . 8 . ( 3 ) PB nr . C 160 van 18 . 12 . 1969 , blz . 43 . BIJLAGE EUROPEES BEROEPSBEELD VOOR DE OPLEIDING VAN VAKLIEDEN AAN VERSPANENDE WERKTUIGMACHINES DEEL I KENNIS EN VAARDIGHEDEN DIE GEDURENDE DE OPLEIDING WORDEN GELEERD Bij het opstellen van het Europese beroepsbeeld voor de opleiding van vaklieden aan verspanende werktuigmachines is rekening gehouden met de noodzaak om , op grondslag van het algemeen vormend onderwijs , de beroepsopleiding zodanig ruim op te zetten , dat de harmonische ontwikkeling van de persoonlijkheid wordt bevorderd , voldaan wordt aan de eisen in verband met de technische vooruitgang , de vernieuwingen in de organisatie van de produktie en de sociale en economische ontwikkeling en waardoor tevens wordt voorzien in de behoefte aan een zo polyvalent mogelijke opleiding ( 1 ) . De vaklieden aan verspanende werktuigmachines ( metaaldraaiers , universeelfrezers en universeelslijpers ) moeten aan het einde van hun opleiding in staat zijn op verspanende werktuigmachines , in het bijzonder op die van hun vakspecialisatie , met normale nauwkeurigheid werkstukken te vervaardigen uit ferrometalen , non-ferrometalen en kunststoffen , volgens werktekeningen die alle voor het werk noodzakelijke gegevens bevatten . De hieronder volgende opsomming van kennis en vaardigheden sluit niet uit , dat ingevolge nationale opleidingsstelsels meer kennis en vaardigheden worden bijgebracht . ( 1 ) De snelle ontwikkeling op economisch en technisch gebied maakt het noodzakelijk dat de beroepsopleiding voortdurend wordt aangepast ; derhalve moet ook de inhoud van het Europese beroepsbeeld van tijd tot tijd worden getoetst . A . Gemeenschappelijke kennis en vaardigheden 1 . BASISVAARDIGHEDEN 1.00 Meten Het gebruik van 1.00.00 haarlineaal 1.00.01 waterpas 1.00.02 cirkelpasser , blokhaak , meetlat , meetrol , binnenpasser en buitenpasser 1.00.03 vlakplaat en V-blokken 1.00.04 schuifmaat 1.00.05 diepteschuifmaat 1.00.06 schroefmaten 1.00.07 bek - en ringkalibers , cilindrische en conische penkalibers 1.00.08 voelers 1.00.09 radiuskalibers en mallen 1.00.10 draadkalibers 1.00.11 meetklokken en eindmaten 1.00.12 universeelhoekmeter 1.00.13 ruwheidsmeters 1.01 Aftekenen en centeren 1.01.00 het gebruik van winkelhaak , lineaal , steekpasser , kraspen , krasblok , centerpons en aftekenmiddelen 1.01.01 het bepalen van middelpunten van werkstukvlakken , assen en boringen 1.01.02 het aftekenen in een plat vlak 1.01.03 het aftekenen van eenvoudige werkstukken met meer dan één vlak 1.02 Zagen 1.02.00 met de hand zagen volgens de afgetekende lijnen 1.03 Pasvijlen 1.03.00 het vijlen van vlakke oppervlakken met nauwkeurigheid IT 10 1.03.01 het vervaardigen van eenvoudige mallen 1.04 Inwendig schroefdraadsnijden met de hand 1.04.00 in doorgaande gaten 1.04.01 in blinde gaten 1.05 Uitwendig schroefdraadsnijden met de hand 2 . WERKEN MET MACHINES 2.00 Algemeen 2.00.00 bedienen 2.00.01 smeren en normaal onderhoud 2.00.02 kiezen , stellen en spannen van het gereedschap 2.00.03 smeren en koelen van het gereedschap 2.00.04 kiezen van toerentallen , snijsnelheid en aanzet 2.00.05 stellen en spannen van de werkstukken 2.01 Boren 2.01.00 boren van doorgaande en blinde gaten 2.02 Verzinken 2.02.00 cilindrische gaten 2.02.01 conische gaten 2.03 Scherpslijpen 2.03.00 van beitels 2.03.01 van draai - en schaafbeitels ( hardmetalen uitgezonderd ) 2.03.02 wetten van eenvoudige gereedschappen met een wetsteen 2.04 Het uitvoeren van eenvoudige werkzaamheden op draai - , frees - , slijp - en schaafmachines ten einde de opleiding in toenemende mate polyvalent te maken 3 . TECHNISCH TEKENEN 3.00 Kennis der grondbeginselen van het technisch tekenen , met inbegrip van de tekennormen 3.01 Lezen van detail - en eenvoudige samenstellingstekeningen 3.02 Vervaardigen van eenvoudige tekeningen en handschetsen 3.03 Kennis van passingen en toleranties en van de in de industrie gebruikelijke normalisatie 4 . TECHNOLOGIE 4.00 Noodzakelijke vakkennis 4.00.00 materialen ( samenstelling , toepassing en bewerkingsmogelijkheden ) 4.00.00.00 ijzer , staal gietijzersoorten 4.00.00.01 non-ferrometalen en hun legeringen 4.00.00.02 kunststoffen 4.00.00.03 overige gebruikelijke materialen 4.00.00.04 speciale materialen voor het vervaardigen van verspanende gereedschappen ( gereedschapsstaal , hardmetaal , diamant en oxydkeramisch materiaal ) 4.00.01 aftekenen 4.00.01.00 aftekenmethoden 4.00.01.00.00 aftekenen in een plat vlak 4.00.01.00.01 aftekenen van eenvoudige werkstukken met meer dan één vlak 4.00.01.00.02 uitbalanceren van onbewerkte werkstukken 4.00.01.00.03 symmetrieassen en -vlakken 4.00.01.00.04 snijlijnen en doorsnijdingsvlakken 4.00.02 bewerken van de materialen 4.00.02.00 verspanende vormgeving 4.00.02.00.00 verspanende gereedschappen ( vorm en toepassing ) 4.00.02.01 eenvoudige kennis van de geometrie der verspanende gereedschappen 4.00.02.02 eenvoudige kennis van de hoofdfactoren , die de spaanproduktie beïnvloeden 4.00.02.03 eenvoudige berekeningen voor de snijsnelheid , aanzet en bewerkingstijden 4.00.03 machine - en werktuigenkennis ( Hierin is begrepen alle kennis inzake de constructie en de toepassing van de verschillende verspanende werktuigmachines en alle daartoe behorende hulpmiddelen , alsmede de kennis , die noodzakelijk is voor het verrichten van de onder punt 2 genoemde werkzaamheden ) 4.00.04 meten , controleren 4.00.04.00 beschrijving , toepassing en onderhoud van de onder punt 1.00 vermelde meet - en controlegereedschappen 4.00.04.01 meetfouten ( oorzaken en correctie ) 4.00.04.02 invloed van de temperatuur , ijktemperatuur , uitzettingscoëfficiënt 4.00.04.03 regels voor de produktiecontrole en de eindcontrole 4.00.05 slijpmiddelen ( toepassing ) 4.00.06 transport - en hefwerktuigen 4.00.06.00 gegruik van hefbomen , dommekrachten , takels en lieren 4.00.06.01 preventieve veiligheidsmaatregelen 4.00.06.02 aanslaan van lasten 4.01 Wenselijke vakkennis ( 1 ) 4.01.00 mechanische eigenschappen van metalen 4.01.01 corrosiebescherming van metalen 4.01.02 verwerking van materialen 4.01.02.00 grondbeginselen van de spaanloze vormgeving , het lassen en autogeensnijden 4.01.03 losneembare verbindingen 4.01.04 niet-losneembare verbindingen 4.01.05 bewerkingen aan de bankschroef 4.01.05.00 beschrijving , toepassing en het onderhoud van de handgereedschappen 4.01.06 warmte - en thermochemische behandelingen 4.01.07 smeer - en koelmiddelen 4.01.08 aandrijforganen 4.01.09 tandwielen ( bijzondere kenmerken ) 4.01.10 grondbeginselen van de produktiemethode 4.01.10.00 methodisch bepalen van de juiste werkvolgorde voor eenvoudig draai - , frees - en slijpwerk voor stukfabricage , met inbegrip van de keuze van de gereedschappen en hulpmiddelen 5 . ALGEMENE VORMING 5.00 Moedertaal 5.00.00 beheersen van de moedertaal in woord en geschrift met het oog op het opstellen van eenvoudige teksten en werkrapporten ( wenselijk is : het deelnemen aan gesprekken en discussies ) 5.00.01 gebruik van technische tabellenboeken en handboeken 5.01 Wiskunde 5.01.00 de vier hoofdbewerkingen van het rekenen 5.01.01 oefenen in het hoofdrekenen 5.01.02 eigenschappen van deelbaarheid 5.01.03 rekenen met gewone en decimaalbreuken 5.01.04 verhoudingen , evenredigheden , schalen en regel van drieën 5.01.05 percentrekenen 5.01.06 machtsverheffen en worteltrekken 5.01.06.00 gebruik van rekentabellen 5.01.07 metriek stelsel , lengte - , oppervlakte - en inhoudsmaten , gewicht , soortelijk gewicht 5.01.08 rekenen met maateenheden , hoekgraden , booglengten , tijdseenheden 5.01.09 omzetten , vereenvoudigen en oplossen van eenvoudige letterformules 5.01.10 lezen en begrijpen van eenvoudige grafische voorstellingen 5.01.11 beginselen van de meetkunde ( punt , lijn , hoek ) 5.01.12 hoofdfiguren van de vlakke meetkunde ( driehoek , vierhoek , regelmatige veelhoek , cirkel ) : hun constructie , stellingen , omtrek en oppervlakte 5.01.13 meetkundige lichamen ( prisma , piramide , cilinder , kegel , bol ) : hun constructie , stellingen , oppervlakte en inhoud 5.01.14 eenvoudige hoekberekeningen voor rechthoekige driehoeken met behulp van trigonometrische tabellen 5.01.15 berekenen van de coniciteit en stijging 5.02 Natuurkunde ( De hierna opgesomde natuurkunde zal als basis moeten dienen voor het begrijpen van technische vragen , die zich op het werkterrein van de vakman voordoen en voortvloeien uit de ontwikkeling van de techniek ) 5.02.00 mechanica van vaste lichamen 5.02.00.00 krachten en druk , koppel en moment , evenwicht 5.02.00.01 rechtlijnige en cirkelvormige bewegingen , overbrenging en omzetting van bewegingen 5.02.00.02 massa en massatraagheid 5.02.00.03 arbeid en energie 5.02.00.04 vermogen 5.02.00.05 wrijving 5.02.00.06 beginselen van de sterkteleer 5.02.01 mechanica van vloeistoffen en gassen 5.02.01.00 wetten van Pascal en Archimedes : toepassingen 5.02.01.01 atmosferische druk : barometer 5.02.01.02 druk van vloeistoffen en gassen : manometer 5.02.01.03 wet van Boyle en Mariotte 5.02.02 warmte 5.02.02.00 warmtegeleiding 5.02.02.01 uitzetting van vaste lichamen , vloeistoffen en gassen 5.02.02.02 het meten van temperatuurveranderingen ( thermometer en pyrometer ) 5.02.02.03 aggregatietoestanden 5.02.02.04 beginselen van warmtekrachtmachines 5.02.03 beginselen van de elektriciteitsleer 5.02.03.00 spanning , stroom , weerstand 5.02.03.01 wet van Ohm , spanningsverlies , aarding 5.02.03.02 elektrische stroomkring , zekeringen en eenvoudige regel - en schakelapparaten 5.02.03.03 beginselen van de meetinstrumenten 5.02.03.04 gelijkstroom , wisselstroom , draaistroom 5.02.03.05 effecten van de elektrische stroom , elektrische warmte , magnetisme 5.02.03.03 beginselen van elektrische machines en omvormers 5.03 Algemene sociale kennis 5.03.00 bedrijfsveiligheid 5.03.00.00 directe en indirecte oorzaken van bedrijfsongevallen 5.03.00.01 bestrijding van de oorzaken van ongevallen : voorzorgsmaatregelen 5.03.00.02 kennis van dem betreffende veiligheidsvoorschriften 5.03.00.03 preventieve mentaliteitsverbetering ter bevordering van de bedrijfsveiligheid 5.03.00.04 gevolgen van een ongeval voor werknemer , werkgever , onderneming en gemeenschap 5.03.01 hygiëne in de onderneming 5.03.02 sociale wetgeving 5.03.02.00 beginselen van de sociale en arbeidswetten 5.03.02.01 plichten en rechten van de werknemers uit hoofde van individuele en collectieve overeenkomsten ( onder andere lonen en arbeidstijden ) B . Speciale kennis en vaardigheden I . VAKSPECIALISATIE METAALDRAAIER 1 . WERKEN AAN DE MACHINE 1.00 Draaien 1.00.00 algemeen 1.00.00.00 bedienen van de centerdraaimachine 1.00.00.01 smeren en normaal onderhoud van de machine 1.00.00.02 kjezen , stellen en spannen van de verspanende gereedschappen 1.00.00.03 smeren en koelen van de verspanende gereedschappen 1.00.00.04 kiezen van toerentallen , snijsnelheid en aanzet 1.00.01 centrisch en excentrisch spannen van de werkstukken op de draaibank 1.00.01.00 tussen de centers 1.00.01.01 door middel van zelfcentrerende klauwplaat , spantangen en ringklauw 1.00.01.02 in niet-zelfcentrerende klauwplaat 1.00.01.03 op stelplaat ( 2 ) 1.00.01.04 op stelplaat met koekplaat ( 2 ) 1.00.01.05 in klauwplaat en losse kopcenter ( 2 ) 1.00.01.06 in klauwplaat en vaste bril ( 2 ) 1.00.01.07 met vaststaande en meelopende bril ( 2 ) 1.00.02 draaiwerkzaamheden 1.00.02.00 langsdraaien , uit - en inwendig 1.00.02.01 vlakdraaien , uit - en inwendig 1.00.02.02 conisch draaien , uitwendig 1.00.02.02.00 door het verstellen van de beitelslede 1.00.02.02.01 door het verstellen van de losse kop 1.00.02.02.02 door middel van conuslineaal 1.00.02.03 conisch draaien - inwendig 1.00.02.03.00 door het verstellen van de beitelslede 1.00.02.03.01 door middel van conuslineaal 1.00.02.04 insteken , uit - en inwendig 1.00.02.05 afsteken 1.00.02.06 profieldraaien , uit - en inwendig 1.00.02.06.00 met profielbeitels 1.00.02.06.01 door verstellen van langs - en dwarsslede met de hand 1.00.02.07 snijden van schroefdraad met beitel , uit - en inwendig 1.00.02.07.00 driehoekige schroefdraad 1.00.02.07.01 trapeziumschroefdraad 1.00.02.08 snijden van schroefdraad met snijijzer 1.00.02.09 draadtappen 1.00.02.10 boren 1.00.02.11 centreren 1.00.02.12 ruimen 1.00.02.13 conisch en cilindrisch verzinken 1.00.02.14 kartelen 1.00.03 kwaliteitseisen 1.00.03.00 maatvoering 1.00.03.00.00 uitwendig draaien met diameternauwkeurigheid IT 6 , respectievelijk IT 7 , afhankelijk van de afmetingen van het werkstuk 1.00.03.00.01 inwendig draaien met diameternauwkeurigheid IT 7 , respectievelijk IT 8 , afhankelijk van de afmetingen van het werkstuk 1.00.03.02 op lengte draaien met nauwkeurigheid IT 8 , respectievelijk IT 9 , afhankelijk van de afmetingen van het werkstuk 1.00.03.01 oppervlaktekwaliteit 1.00.03.01.00 afwerken van oppervlakten overeenkomstig het bewerkingsteken * ( geen gebruik van vijlen , schuurlinnen en schuurpoeder ) 2 . TECHNOLOGIE 2.00 Machine - en werktuigenkennis ( Hierin is begrepen alle kennis inzake de constructie en de toepassing van de verschillende draaibanken en alle daartoe behorende hulpmiddelen , alsmede de kennis die noodzakelijk is voor het verrichten van de onder punt B , I , 1.00 , genoemde werkzaamheden ) 2.01 Slijpen van draaigereedschappen 2.02 Geometrie van de verspanende gereedschappen voor draaimachines 2.03 Hoofdfactoren die de spaanproduktie bepalen II . VAKSPECIALISATIE UNIVERSEELFREZER 1 . WERKEN AAN DE MACHINE 1.00 Frezen 1.00.00 algemeen 00 bedienen van de freesmachine 01 smeren en normaal onderhouden van de machines 02 kiezen , stellen en spannen van de freesgereedschappen 03 monteren en instellen van de hulpapparaten 04 smeren en koelen van de freesgereedschappen 05 kiezen van toerentallen , snijsnelheid en aanzet 1.00.01 spannen van werkstukken op de machine 00 op de tafel door middel van spanbouten , spanplaten en andere opspanmiddelen 01 door middel van een machineklem 02 door middel van een hoekplaat 03 door middel van een draaitafel 04 door middel van een verdeelkop , universeel verdeelkop ( tussen centers , klauwplaat en opspanplaat ) 1.00.02 monteren van freesgereedschap op de machine 00 door middel van een spil 01 door middel van freesdoorns 02 door middel van spantangen 03 door middel van kotterkop 1.00.03 Freesbewerkingen 00 vlakfrezen met : 00 mantelfrees 01 mantelkopfrees 02 kopfrees 03 hoekfrees 01 gleuven frezen met : 00 schijffrees 01 spiebanenfrees 02 vingerfrees 03 vingerfrees voor T-sleuven 04 zwaluwstaartfrees 02 rondfrezen met : 00 mantelfrees 01 mantelkopfrees 03 profielfrezen met : 00 profielschijffrees 01 profielvingerfrees 04 gebogen lijnen ( curven ) frezen 00 schijffrees 01 vingerfrees 05 draadfrezen en tandwielsnijden met ( 3 ) : 00 profielschijffrees 01 profielmantelfrees 02 profielvingerfrees 03 moduulfrees 06 aanbrengen van boringen met : 00 spiraalboor 01 opboorgereedschap 02 ruimer 07 vervaardigen van smalle sleuven en afzagen met : 00 schijffrees 01 zaagfrees 1.00.04 kwaliteitseisen 00 maatvoering 00 frezen met nauwkeurigheid IT 7 , resp . IT 8 01 oppervlaktekwaliteit 00 frezen met een oppervlaktekwaliteit * 2 . TECHNOLOGIE 2.00 Machine - en werktuigenkennis ( Hierin is begrepen alle kennis inzake de constructie en de toepassing van de verschillende freesmachines , en alle daartoe behorende hulpmiddelen , alsmede de kennis die noodzakelijk is voor het verrichten van de onder punt B , II , 1.00 , genoemde werkzaamheden ) 2.01 Slijpen van freesgereedschappen 2.02 Meten van tandwielen 2.03 Geometrie van de verspanende gereedschappen voor freesmachines 2.04 Hoofdfactoren die de spaanproduktie bepalen III . VAKSPECIALISATIE UNIVERSEELSLIJPER 1 . WERKEN AAN DE MACHINE 1.00 Slijpen 1.00.00 algemeen 00 bedienen van slijpmachines ( Voornamelijk van uitwendigrond - , inwendigrond - , universeel - , vlak - en gereedschapsslijpmachines ) 01 smeren en normaal onderhoud van slijpmachines 02 kiezen , controleren , uitbalanceren , monteren , richten en scherpen van slijpschijven , een en ander met inachtneming van de werkvoorschriften , de veiligheidseisen en de volgende voornaamste punten : 00 met betrekking tot de volgende eigenschappen 00 korrel ( aard en grootte ) 01 hardheid 02 bindmiddel 03 samenstelling ( structuur ) 01 met betrekking tot de keuze 00 naar de vorm en de afmeting 01 naar de aard van het te bewerken materiaal 02 naar de kwaliteit van het oppervlak 02 met betrekking tot de controle 00 overeenkomstig opschriften 01 overeenkomstig de klankproef 03 met betrekking tot het uitbalanceren 00 doel van het uitbalanceren 01 uitvoering 02 de gevolgen van een onjuist uitbalanceren van slijpschijven 04 met betrekking tot het monteren 00 uitvoering 01 de gevolgen van een onvakkundig monteren van slijpschijven 05 met betrekking tot het richten en scherpen 00 doel van het richten en scherpen 01 uitvoering 02 middelen voor het richten en het scherpen 03 koelen 00 betekenis en noodzakelijkheid van het koelen 01 gebruikte koelmiddelen 02 het zuiveren van de koelmiddelen 04 stofafzuiging en veiligheidsvoorzieningen 05 toerentallen , snijsnelheid en aanzet van de slijpschijf , aantal omwentelingen van het werkstuk bij het rondslijpen 1.00.01 opspannen van werkstukken 00 op rondslijpmachines 00 tussen centers 01 door middel van zelfcentrerende klauwplaat , spantangen en ringklauw 02 in niet-zelfcentrerende klauwplaat 03 met vaste en een meelopende bril 01 op vlakslijpmachines 00 op de tafel met behulp van spanbouten , spanplaten en andere opspanmiddelen 01 door middel van een machineklem 02 door middel van een stelplaat 03 door middel van een draaitafel 04 door middel van een verdeelkop ( tussen centers , klauwplaat en opspanplaat ) 05 door middel van een magnetische opspaninrichting 02 graad van nauwkeurigheid , meest voorkomende oorzaken van fouten en het wegnemen daarvan bij de verschillende methoden van opspannen 1.00.02 slijpwerkzaamheden 00 in - en uitwendig : cilindrisch rondslijpen , conisch slijpen en insteekslijpen 01 slijpen van kopvlakken , in - en uitwendig 02 schroefdraadslijpen en profielslijpen , in - en uitwendig 03 vlakken slijpen 04 gereedschappen slijpen ( hardmetalen inbegrepen ) 1.00.03 kwaliteitseisen 00 maatvoering 00 uit - en inwendig rond , cilindrisch en conisch slijpen , met diameternauwkeurigheid IT 6 , respectievelijk IT 7 , afhankelijk van de afmetingen van het werkstuk 01 vlakslijpen op nauwkeurigheid volgens dikte IT 6 , respectievelijk IT 7 , afhankelijk van de afmetingen van het werkstuk 02 op lengte slijpen met nauwkeurigheid IT 7 , respectievelijk IT 8 , afhankelijk van de afmetingen van het werkstuk 01 oppervlaktekwaliteit 00 slijpen met oppervlakte afwerking * 01 oppervlakteruwheid R t * 1 mm ( R4 Isonorm ) 02 beoordeling van het slijpwerk 00 slijpfouten ( oorzaken ) 01 invloed van de temperatuur 2 . TECHNOLOGIE 2.00 Machine - en werktuigenkennis ( Hierin is begrepen alle kennis inzake de constructie en de toepassing van de verschillende slijpmachines voor het slijpen en hoogwaardige oppervlaktebehandeling ( honen ) , en alle daartoe behorende hulpmiddelen , alsmede de kennis , die noodzakelijk is voor het verrichten van de onder punt B , III , 1.00 , genoemde werkzaamheden ) 2.01 Het slijpen van de gereedschappen ( hardmetalen inbegrepen ) DEEL II EXAMENEISEN De exameneisen voor vaklieden aan verspanende werktuigmachines ( metaaldraaier , universeelfrezer , universeelslijper ) geven richtlijnen voor de samenstelling van het examen dat de opleiding afsluit . Deze exameneisen worden op nationaal niveau aangevuld door examenreglementen waarin nadere bijzonderheden over de examenbescheiden , de organisatie van het examen en de puntenwaardering . Het eindexamen omvat een praktisch en een theoretisch gedeelte . A . Praktisch gedeelte Als examenwerk moet de kandidaat een werkstuk van één der vakspecialisaties binnen zijn beroepengroep vervaardigen ( 4 ) . 1 . VAKSPECIALISATIE METAALDRAAIER 1.00 Vaardigheden die door het maken van een werkstuk volgens genormaliseerde werktekeningen en andere werkdocumenten bewezen moeten worden 1.00.00 centrisch en excentrisch spannen van de werkstukken op de draaibank 00 tussen de centers 01 door middel van zelfcentrerende klauwplaat , spantangen en ringklauw 02 in niet-zelfcentrerende klauwplaat 03 op stelplaat 04 op stelplaat met hoekplaat 05 in klauwplaat en losse kopcenter 1.00.01 draaiwerkzaamheden 00 langsdraaien , uit - en inwendig 01 vlakdraaien , uit - en inwendig 02 conisch draaien , uit - en inwendig , door het verstellen van de beitelslede 03 insteken , uit - en inwendig 04 afsteken 05 profieldraaien , uit - en inwendig , met profielbeitels 06 snijden van schroefdraad , uit - en inwendig 00 driehoekige schroefdraad 07 boren 08 centreren 09 ruimen 10 conisch en cilindrisch verzinken 11 kartelen 1.00.02 kwaliteitseisen 00 maatvoering 00 uitwendig draaien met diameternauwkeurigheid IT 6 , respectievelijk IT 7 , afhankelijk van de afmetingen van het werkstuk 01 inwendig draaien met diameternauwkeurigheid IT 7 , respectievelijk IT 8 , afhankelijk van de afmetingen van het werkstuk 02 op lengte draaien met nauwkeurigheid IT 8 , respectievelijk IT 9 , afhankelijk van de afmetingen van het werkstuk 01 oppervlaktekwaliteit 00 ofwerken van oppervlakten overeenkomstig het bewerkingsteken * ( geen gebruik van vijlen , schuurlinnen en schuurpoeder ) 1.00.03 het werkstuk moet minstens 5 maten met de toleranties IT 6 - IT 7 bevatten , die liggen in het tolerantieveld 2/100 - 3/100 mm 1.01 Duur van het praktische gedeelte : 16 - 24 uur 1.02 Aantal te bewerken delen van een werkstuk die functioneel samenhoren : in de regel 3 tot 6 ( het gebruiken van genormaliseerde onderdelen is niet uitgesloten ) 1.03 Grondstoffen en uitrusting voor het uitvoeren van het proefstuk : naar gelang van de aard van het te vervaardigen werkstuk moeten de daarvoor benodigde grondstoffen , machines , gereedschappen , werktuigen en meetapparatuur ter beschikking worden gesteld 1.04 Beoordeling van het werkstuk ( 5 ) 1.04.00 te controleren elementen 00 afmetingen in mm met toleranties 00 fijne kwaliteitstoleranties IT 6 , IT 7 01 middelfijne kwaliteitstoleranties IT 8 , IT 9 02 grove kwaliteitstoleranties * IT 10 1.04.01 passingen , profielen , plaats en vorm van binnen - en buitenvlakken 00 cilindrische passingen 01 conische passingen 02 schroefverbindingen 03 concentriciteit van de assen 04 haaksheid van de assen 05 afstand van de assen ( b * tafstand ) 06 oppervlaktekwaliteit 07 schuine kanten , gleuven , afrondigen , kartelingen 08 eventueel de totale indruk van het werkstuk 1.04.02 samenvoegen van de onderdelen en functioneren van het werkstuk 1.04.03 aanpak en uitvoering van het werk 1.04.04 tijd benodigd voor de uitvoering van het werkstuk 1.05 Waardering van het werkstuk : bij de waardering van de nauwkeurigheid van het werk moeten in principe de bij de produktie gebruikelijke maatstaven aangelegd worden 1.05.00 afmetingen en toleranties : 70 % van het puntental , waarvan de helft voor fijne kwaliteitstoleranties ( IT 6 en IT 7 ) Wanneer de kandidaat de toleranties aanhoudt , wordt hem het vastgestelde puntental toegekend ; overschrijdt hij de toleranties , dan worden hem geen punten toegekend . 1.05.01 samengevoegde delen ( oppervlaktekwaliteit , passingen , schroefdraad , boringen , enz . ) : 20 % van het puntental 1.05.02 functioneren en eventueel totale indruk van het werkstuk : 10 % van het puntental 1.05.03 tijd benodigd voor de vervaardiging van het werkstuk Wordt de benodigde tijd mede in aanmerking genomen bij het bepalen van het eindcijfer , dan dient het eindcijfer te worden verhoogd of verlaagd , naar gelang de kandidaat beneden de gestelde tijd is gebleven of deze heeft overschreden . 1.05.04 het praktische gedeelte is met gunstig gevolg afgelegd indien in totaal 60 % van het te behalen aantal punten werd verkregen 2 . VAKSPECIALISATIE UNIVERSEEL FREZER 2.00 Vaardigheden die door het maken van een werkstuk volgens genormaliseerde werktekeningen en andere werkdocumenten bewezen moeten worden 2.00.00 spannen van werkstukken op de machine 00 op de tafel door middel van spanbouten , spanplaten en andere opspanmiddelen 01 door middel van een machineklem 02 door middel van een hoekplaat 03 door middel van een draaitafel 04 door middel van een verdeelkop , universeel verdeelkop ( tussen centers , klauwplaat en opspanplaat ) 2.00.01 monteren van freesgereedschap op de machine 00 door middel van een spil 01 door middel van freesdoorns 02 door middel van spantangen 03 door middel van kotterkop 2.00.02 freesbewerkingen 00 vlakfrezen 01 gleuven frezen 02 rondfrezen 03 profielfrezen 04 gebogen lijnen ( curven ) frezen 05 aanbrengen van boringen 06 vervaardigen van smalle sleuven en afzagen 2.00.03 kwaliteitseisen 00 maatvoering 00 frezen met nauwkeurigheid IT 7 , respectievelijk IT 8 01 oppervlaktekwaliteit 00 frezen met een oppervlaktekwaliteit * 2.00.04 het werkstuk moet minstens 6 afmetingen met de toleranties IT 7 - IT 8 bevatten 2.01 Duur van het praktische gedeelte : 16 - 24 uren 2.02 Aantal te bewerken delen van een werkstuk die functioneel samenhoren : in de regel 3 tot 6 ( het gebruiken van genormaliseerde onderdelen is niet uitgesloten ) 2.03 Grondstoffen en uitrusting voor het uitvoeren van een proefstuk ; naar gelang van de aard van het te vervaardigen werkstuk moeten de daarvoor benodigde grondstoffen , machines , gereedschappen , werktuigen en meetapparatuur ter beschikking worden gesteld 2.04 Beoordeling van het werkstuk ( 6 ) 2.04.00 te controleren elementen 00 afmetingen in mm met toleranties 00 fijne kwaliteitstoleranties IT 7 , IT 8 01 middelfijne kwaliteitstoleranties IT 9 02 grove kwaliteitstoleranties * IT 10 2.04.01 passingen , profielen , plaats en vorm van binnen - en buitenvlakken 00 rechthoekige passingen 01 zwaluwstaartverbindingen 02 cilindrische passingen 03 concentriciteit van boringen en passingen 04 haaksheid van boringen en passingen 05 oppervlaktekwaliteit 06 schuine kanten , gleuven , afrondingen 07 eventueel de totale indruk van het werkstuk 2.04.02 samenvoegen van de onderdelen en functioneren van het werkstuk 2.04.03 aanpak en uitvoering van het werk 2.04.04 tijd benodigd voor de uitvoering van het werkstuk 2.05 Waardering van het werkstuk : bij de waardering van de nauwkeurigheid van het werk moeten in principe de bij de produktie gebruikelijke maatstaven aangelegd worden 2.05.00 afmetingen en toleranties : 70 % van het puntental , waarvan de helft voor fijne kwaliteitstoleranties ( IT 7 , IT 8 ) Wanneer de kandidaat de toleranties aanhoudt , wordt hem het vastgestelde puntental toegekend ; overschrijdt hij de toleranties , dan worden hem geen punten toegekend . 2.05.01 samengevoegde delen ( overvlaktekwaliteit , passingen , boringen , enz . : 20 % van het puntental 2.05.02 functioneren en eventueel totale indruk van het werkstuk : 10 % van het puntental 2.05.03 tijd benodigd voor de vervaardiging van het werkstuk Wordt de benodigde tijd mede in aanmerking genomen bij het bepalen van het eindcijfer , dan dient het eindcijfer te worden verhoogd of verlaagd , naar gelang de kandidaat beneden de gestelde tijd is gebleven of deze heeft overschreden . 2.05.04 het praktische gedeelte is met gunstig gevolg afgelegd indien in totaal 60 % van het te behalen aantal punten werd verkregen 3 . VAKSPECIALISATIE UNIVERSEELSLIJPER 3.00 Vaardigheden die door het maken van een werkstuk volgens genormaliseerde werktekeningen en andere werkdocumenten bewezen moeten worden 3.00.00 opspannen van werkstukken 00 op rondslijpmachines 00 opspannen tussen centers 01 opspannen door middel van zelfcentrerende klauwplaat , spantangen en ringklauw 02 opspannen in niet-zelfcentrerende klauwplaat 03 met gebruikmaking van een vaste en een meelopende bril 01 op vlakslijpmachines 00 op de tafel met behulp van spanbouten , spanplaten en andere opspanmiddelen 01 door middel van een machineklem 02 door middel van een stelplaat 03 door middel van een draaitafel 04 door middel van een verdeelkop ( tussen centers , klauwplaat en opspanplaat ) 05 door middel van een magnetische opspaninrichting 3.00.01 slijpwerkzaamheden 00 in - en uitwendig : cilindrisch rondslijpen , conisch slijpen en insteekslijpen 01 slijpen van kopvlakken , in - en uitwendig 02 schroefdraadslijpen en profielslijpen , in - en uitwendig 03 vlakken slijpen 04 gereedschappen slijpen ( hardmetalen inbegrepen ) 3.00.02 kwaliteitseisen 00 maatvoering 00 uit - en inwendig rond - , cilindrisch en conisch slijpen , met diameternauwkeurigheid IT 6 , respectievelijk IT 7 , afhankelijk van de afmetingen van het werkstuk 01 vlakslijpen op nauwkeurigheid volgens dikte IT 6 , respectievelijk IT 7 , afhankelijk van de afmetingen van het werkstuk 02 op lengte slijpen met nauwkeurigheid IT 7 , respectievelijk IT 8 , afhankelijk van de afmetingen van het werkstuk 01 oppervlaktekwaliteit 00 slijpen met een oppervlakte afwerking * 01 oppervlakteruwheid : Rt * 1 mm ( R4 Isonorm ) 02 beoordeling van het slijpwerk 3.01 Duur van het praktische gedeelte : 12 - 24 uur 3.02 Aantal te bewerken delen van een werkstuk die functioneel samenhoren : in de regel 3 tot 6 ( het gebruiken van genormaliseerde stukken is niet uitgesloten ) 3.03 Grondstoffen en uitrusting voor het uitvoeren van het proefstuk : naar gelang van de aard van het te vervaardigen werkstuk moeten de daarvoor benodigde grondstoffen , machines , gereedschappen , werktuigen en meetapparatuur ter beschikking worden gesteld 3.04 Beoordeling van het werkstuk ( 7 ) 3.04.00 te controleren elementen 00 afmetingen in mm met toleranties 00 fijne kwaliteitstoleranties IT 6 01 middelfijne kwaliteitstoleranties IT 7 02 grove kwaliteitstoleranties * IT 8 3.04.01 passingen , profielen , plaats en vorm van binnen - en buitenvlakken 00 cilindrische passingen 01 conische passingen 02 schroefverbindingen 03 concentriciteit van de assen 04 haaksheid van de assen 05 afstand van de assen ( hartafstand ) 06 oppervlaktekwaliteit 07 schuine kanten , gleuven , afrondingen 08 eventueel totale indruk van het werkstuk 3.04.02 samenvoegen van de onderdelen en functioneren van het werkstuk 3.04.03 aanspak en uitvoering van het werk 3.04.04 tijd benodigd voor de uitvoering van het werkstuk 3.05 Waardering van het werkstuk : bij de waardering van de nauwkeurigheid van het werk moeten in principe de bij de productie gebruikelijke maatstaven aangelegd worden 3.05.00 afmetingen en toleranties : 80 % van het puntental , waarvan de helft voor fijne kwaliteitstoleranties ( IT 6 ) Wanneer de kandidaat de toleranties aanhoudt , wordt hem het vastgestelde puntental toegekend ; overschrijdt hij de toleranties , dan worden hem geen punten toegekend . 3.05.01 samengevoegde delen ( oppervlaktekwaliteit , passingen , schroefdraad , boringen , enz . ) : 10 % van het puntental 3.05.02 functioneren en eventueel totale indruk van het werkstuk : 10 % van het puntental 3.05.03 tijd benodigd voor de vervaardiging van het werkstuk : wordt de benodigde tijd in aanmerking genomen bij het bepalen van het eindcijfer , dan dient het eindcijfer te worden verhoogd of verlaagd , naar gelang de kandidaat beneden de gestelde tijd is gebleven of deze heeft overschreden 3.05.04 het praktische gedeelte is met gunstig gevolg afgelegd , indien in totaal 60 % van het te behalen aantal punten werd verkregen B . Theoretisch gedeelte Bij het theoretische gedeelte dient te blijken dat de kandidaat de belangrijkste algemene kennis van zijn beroepengroep en de bijzondere kennis van zijn vakspecialisatie beheerst . 1 . Eisen 1.00 Vakkennis 1.00.00 bijzondere technologische kennis voor 00 vakspecialisatie draaier : Deel I - B I . 2 01 vakspecialisatie universeelfrezer : Deel I - B II . 2 02 vakspecialisatie universeelslijper : Deel I - B III . 2 1.00.01 gemeenschappelijke technologische kennis : Deel I - A 4.00 - 4.01.10 1.01 Technisch tekenen : Deel I - A 3 1.02 Moedertaal : Deel I - A 5.00 1.03 Wiskunde : Deel I - A 5.01 1.04 Natuurkunde : Deel I - A 5.02 1.05 Algemene sociale kennis : Deel I - A 5.03 2 . Examenduur : 8 - 16 uren 3 . Beoordeling Er wordt aanbevolen , bij het beoordelen van het theoretische gedeelte de volgende puntenwaardering te hanteren : Vakken * Puntenaantal ( a ) * Coëfficiënt ( b ) * In totaal te behalen aantal punten ( a maal b ) * Minimum aantal punten om te kunnen slagen * * * * * voor de afzonderlijke vakken * in totaal * Vakkennis * 10 * 4 * 40 * 60 ( = 60 % in deze drie vakken ) * 75 ( = 60 % van het totale aantal punten ) * Technisch tekenen * 10 * 3 * 30 * 60 ( = 60 % in deze drie vakken ) * 75 ( = 60 % van het totale aantal punten ) * Wiskunde * 10 * 3 * 30 * 60 ( = 60 % in deze drie vakken ) * 75 ( = 60 % van het totale aantal punten ) * Moedertaal * 10 * 0,5 * 5 * - * 75 ( = 60 % van het totale aantal punten ) * Natuurkunde * 10 * 1 * 10 * - * 75 ( = 60 % van het totale aantal punten ) * Algemene sociale kennis * 10 * 0,5 * 5 * - * 75 ( = 60 % van het totale aantal punten ) * Overige ( 1 ) * 10 * 0,5 * 5 * - * 75 ( = 60 % van het totale aantal punten ) * ( 1 ) Hieronder vallen onder andere : eventuele schriftelijke taken die gedurende de opleiding gemaakt moeten worden ( bij voorbeeld werkboekje ) of de resultaten van een mondeling examen . Om voor het theoretische gedeelte te kunnen slagen moet ten minste 60 % van het te behalen aantal punten voor vakkennis , technisch tekenen en wiskunde worden verkregen , en tevens 60 % van het in totaal te behalen aantal punten . C . Eindbeoordeling De kandidaat is voor het eindexamen geslaagd indien hij bij het theoretische zowel als bij het praktische gedeelte 60 % van het in totaal te behalen aantal punten heeft verkregen . DEEL III OVERZICHT VAN DE IN DE LID-STATEN ERKENDE DIPLOMA'S CERTIFICATEN EN OVERIGE GETUIGSCHRIFTEN Voor de vaklieden aan verspanende werktuigmachines , vakspecialisatie draaier , universeelfrezer en universeelslijper , worden in de Lid-Staten de volgende getuigschriften afgegeven : België : - Mecanicien , specialiteit : werktuigmachines - Mécanicien sur machines-outils Duitsland : Facharbeiterbrief of Gesellenbrief " Dreher " Facharbeiterbrief " Universalfraeser " Facharbeiterbrief " Universalschleifer " Frankrijk : Certificat d'aptitude professionnelle " tourneur " Certificat d'aptitude professionnelle " fraiseur " Certificat d'aptitude professionnelle " rectifieur " Certificat de formation professionnelle ( tourneur , fraiseur , rectifieur ) afgegeven door de " Association pour la formation professionnelle des adultes ( A.F.P.A . ) " Italië : - Diploma di qualificazione " tornitore " Diploma di qualificazione " fresatore " Diploma di qualificazione " rettificatore " - Attestato di qualificazione " tornitore " Attestato di qualificazione " fresatore " Attestato di qualificazione " rettificatore " Luxemburg : Certificat d'aptitude professionnelle " tourneur " Certificat d'aptitude professionnelle " fraiseur " Certificat d'aptitude professionnelle " rectifieur " Nederland : Diploma volgens het leerlingwezen voor het beroep metaaldraaier Diploma volgens het leerlingwezen voor het beroep universeelfrezer Diploma volgens het leerlingwezen voor het beroep universeelslijper ( 1 ) Van de hier opgesomde onderwerpen dient de leerling enig begrip te hebben : uitgebreide kennis wordt niet verlangd . ( 2 ) Bij ingewikkelde werkstukken volgens nadere aanwijzingen . ( 3 ) Bij het vervaardigen van speciale draadsoorten en speciale tandwielen dienen de nodige technische instructies te worden gegeven . ( 4 ) Een voorbeeld van de exameneisen voor elk der drie in dit beroepsbeeld behandelde vakspecialisaties wordt gegeven in de technische bijlage . ( 5 ) De werkstukken moeten beoordeeld worden met dezelfde meetapparatuur die bij de produktie wordt gebruikt . ( 6 ) De werkstukken moeten beoordeeld worden met dezelfde meetapparatuur die bij de produktie wordt gebruikt . ( 7 ) De werkstukken moeten beoordeeld worden met dezelfde meetapparatuur die bij de produktie wordt gebruikt . TECHNISCHER ANHANG ANNEXE TECHNIQUE ALLEGATO TECNICO TECHNISCHE BIJLAGE BEISPIELE FUER DIE FERTIGKEITSPRUEFUNGEN FUER DIE FACHRICHTUNGEN : - DREHER - UNIVERSALFRAESER - UNIVERSALSCHLEIFER Der Zweck dieser Beispiele ist , das angestrebte Ausbildungsniveau mit Hilfe von Zeichnungen von Pruefungsstuecken zu veranschaulichen . EXEMPLES D'EPREUVES PRATIQUES POUR LES ORIENTATIONS : - TOURNEUR - FRAISEUR - RECTIFIEUR Le but de ces exemples est d'illustrer au moyen de dessins de pièces d'épreuve le niveau de formation poursuivi . ESEMPI DI PROVE PRATICHE PER : - TORNITORE - FRESATORE - RETTIFICATORE Lo scopo di questi esempi è di fornire , sulla base di disegni di pezzi di lavoro , un'indicazione sul livello di formazione perseguito . VOORBEELDEN VAN EXAMENEISEN VOOR VAKSPECIALISATIES : - DRAAIER - UNIVERSEELFREZER - UNIVERSEELSLIJPER Het doel van deze voorbeelden is , het nagestreefde opleidingsniveau aanschouwelijk te maken aan de hand van tekeningen van examenstukken . Figuur : zie P.b .