KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

EMILIOU

ippreżentati fl‑10 ta’ Marzu 2022 (1)

Kawża C‑207/21 P

Il-Kummissjoni Ewropea

vs

Ir-Repubblika tal-Polonja

“Appell – Annullament tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2017/1442 – Artikolu 16(4) u (5) TUE – Artikolu 3(2) u (3) tal-Protokoll (Nru 36) dwar id-dispożizzjonijiet tranżitorji – Applikazzjoni ratione temporis – Regoli tal-votazzjoni tal-Kunsill – Maġġoranza kwalifikata”






I.      Introduzzjoni

1.        L-arranġamenti tal-votazzjoni għat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-Kunsill tal-Unjoni Ewropea tradizzjonalment kienu meqjusa bħala ta’ taħbil il-moħħ minn kulħadd ħlief għal (relattivament ftit) persuni ta’ ġewwa. Tabilħaqq, minħabba kompromessi miġġielda u mfassla bir-reqqa, dawn l-arranġamenti sfortunatament ma ġewx imbierka bil-virtù tas-sempliċità.

2.        Matul l-aħħar 70 sena, l-arranġamenti tal-votazzjoni tal-Kunsill għaddew minn għadd ta’ bidliet, li rriżultaw kemm minn emendi espressi għat-Trattati, kif ukoll minn tipi oħra ta’ regoli jew prattiki miftiehma formalment jew informalment (2). B’mod partikolari, ir-regoli dwar il-votazzjoni tal-Kunsill reġgħu ġew riveduti u, sa ċertu punt, issimplifikati bit-Trattat ta’ Lisbona (3).

3.        Fi kliem sempliċi, skont il-kwistjoni li tkun qiegħda tiġi diskussa, il-Kunsill jieħu d-deċiżjonijiet tiegħu jew b’maġġoranza sempliċi, maġġoranza kwalifikata, jew b’mod unanimu (4). Il-maġġoranza kwalifikata – li hija l-iktar metodu ta’ votazzjoni użat u l-iktar sinifikanti fil-Kunsill – issa hija definita, suġġett għal xi eċċezzjonijiet, bħala maġġoranza doppja. Skont l-Artikolu 16(4) TUE, il-maġġoranza kwalifikata tinkiseb, fil-biċċa l-kbira tal-każijiet (5), meta “mill-inqas 55 % tal-membri tal-Kunsill, li tinkludi mill-inqas ħmistax fosthom u li tirrappreżenta Stati Membri li flimkien jinkludu mill-inqas 65 % tal-popolazzjoni ta’ l-Unjoni” jivvutaw favur l-adozzjoni tal-att inkwistjoni.

4.        Madankollu, din is-sistema ta’ maġġoranza doppja ma saretx applikabbli mad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, iżda saret applikabbli biss mill‑1 ta’ Novembru 2014 ’il quddiem. Barra minn hekk, f’konformità mal-Protokoll (Nru 36) dwar id-dispożizzjonijiet transitorji (6), matul perijodu tranżitorju – li jestendi mill‑1 ta’ Novembru 2014 sal‑31 ta’ Marzu 2017 – kwalunkwe membru tal-Kunsill jista’ jitlob li l-votazzjoni fuq att isseħħ skont ir-regoli stabbiliti fl-Artikolu 3 tiegħu, li jikkorrispondu essenzjalment għar-regoli ta’ maġġoranza kwalifikata fis-seħħ taħt it-Trattat ta’ Nice.

5.        Il-kawża preżenti tirrigwarda l-applikazzjoni ratione temporis ta’ dan il-protokoll. Fil-qosor, il-kwistjoni mqajma mill-kawża preżenti hija jekk, sabiex ikun jista’ jibbenefika mill-applikazzjoni tar-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata, kienx biżżejjed li membru tal-Kunsill jitlob l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli bejn l‑1 ta’ Novembru 2014 u l‑31 ta’ Marzu 2017, jew jekk kienx meħtieġ ukoll li l-votazzjoni ssir matul dan il-perijodu.

II.    Il‑kuntest ġuridiku tal‑Unjoni

A.      It‑Trattat UE u l-Protokoll Nru 36

6.        L-Artikolu 16(4) u (5) TUE jipprovdi li:

“4. Mill‑1 ta’ Novembru 2014, il-maġġoranza kwalifikata għandha tkun definita bħala li hija daqs mill-inqas 55 % tal-membri tal-Kunsill, li tinkludi mill-inqas ħmistax fosthom u li tirrappreżenta Stati Membri li flimkien jinkludu mill-inqas 65 % tal-popolazzjoni ta’ l-Unjoni.

Minoranza li timblokka għandha tinkludi mill-inqas erba’ membri tal-Kunsill, u fin-nuqqas ta’ dan għandu jitqies li ntlaħqet il-maġġoranza kwalifikata. L-arranġamenti l-oħra li jirregolaw il-votazzjoni b’maġġoranza kwalifikata għandhom ikunu stabbiliti skond l-Artikolu 238 tat-[TFUE].

5. Id-dispożizzjonijiet transitorji dwar id-definizzjoni tal-maġġoranza kwalifikata li għandhom japplikaw sal‑31 ta’ Ottubru 2014, kif ukoll dawk li ser ikunu applikabbli bejn l‑1 ta’ Novembru 2014 u l‑31 ta’ Marzu 2017, għandhom ikunu stabbiliti mill-protokoll dwar id-dispożizzjonijiet transitorji.”

7.        L-Artikolu 3 tal-Protokoll Nru 36 jistipula li:

“1. Skond l-Artikolu 14(4) tat-[TUE], id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu u d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 238(2) tat-[TFUE] dwar id-definizzjoni tal-maġġoranza kwalifikata fil-Kunsill Ewropew u fil-Kunsill, għandu jkollhom effett mill‑1 ta’ Novembru 2014.

2. Bejn l‑1 ta’ Novembru 2014 u l‑31 ta’ Marzu 2017, meta att ikollu jiġi adottat bil-maġġoranza kwalifikata, membru tal-Kunsill jista’ jitlob li l-att jiġi adottat bil-maġġoranza kwalifikata kif definita fil-paragrafu 3. F’dak il-każ, għandhom japplikaw il-paragrafi 3 u 4.3.

3.      Sal‑31 ta’ Ottubru 2014, għandhom ikunu fis-seħħ id-dispożizzjonijiet li ġejjin, mingħajr preġudizzju għat-tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 235(1) tat-[TFUE].

Fejn il-Kunsill Ewropew u l-Kunsill għandhom jaġixxu bil-maġġoranza kwalifikata, il-voti tal-membri għandhom jitqiesu li għandhom il-piż kif ġej:[... (7)]

L-atti għandhom jiġu adottati jekk ikun hemm mill-inqas 260 vot favur li jirrappreżentaw il-maġġoranza tal-membri meta, skond it-Trattati, għandhom jiġu adottati fuq proposta tal-Kummissjoni. F’każijiet oħra l-atti għandhom jiġu adottati jekk ikun hemm mill-inqas 260 vot favur li jirrappreżentaw mhux anqas minn żewġ terzi tal-membri.

Membru tal-Kunsill Ewropew jew tal-Kunsill jista’ jitlob li, fejn att huwa adottat mill-Kunsill Ewropew jew mill-Kunsill b’maġġoranza kwalifikata, jiġi verifikat jekk l-Istati Membri li jiffurmaw din il-maġġoranza kwalifikata jirrappreżentawx mill-inqas 62 % tal-popolazzjoni totali ta’ l-Unjoni. Jekk jinstab li dan ma jkunx il-każ, l-att m’għandux ikun adottat.

4. Sal‑31 ta’ Ottubru 2014, fil-każijiet fejn, skond it-Trattati mhux il-membri kollha tal-Kunsill jipparteċipaw fil-vot, jiġifieri fil-każijiet fejn issir referenza għall-maġġoranza kwalifikata definita skond l-Artikolu 238(3) tat-[TFUE], il-maġġoranza kwalifikata għandha tkun imfissra bħala li hija l-istess proporzjon tal-voti peżati u l-istess proporzjon tan-numru tal-membri tal-Kunsill u, jekk ikun xieraq, l-istess perċentwali tal-popolazzjoni ta’ l-Istati Membri konċernati kif stabbilit fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu.”

B.      Ir‑Regolament (UE) Nru 182/2011

8.        L-Artikolu 5(1) u (2) tar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas‑16 ta’ Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni (8) jipprovdi li:

“1. Fejn tapplika l-proċedura ta’ eżami, il-kumitat għandu jagħti l-opinjoni tiegħu permezz tal-maġġoranza stipulata fl-Artikolu 16(4) u (5) tat‑[TEU] u, fejn applikabbli, l-Artikolu 238(3) tat‑TFUE, għal atti li għandhom jiġu adottati fuq il-bażi ta’ proposta mill-Kummissjoni. Il-voti tar-rappreżentanti tal-Istati Membri fi ħdan il-kumitat għandhom ikunu ppeżati bil-mod stipulat f’dawk l-Artikoli.

2. Fejn il-kumitat jagħti opinjoni pożittiva, il-Kummissjoni għandha tadotta l-abbozz tal-att ta’ implimentazzjoni.”

C.      Id‑Direttiva 2010/75/UE

9.        Skont l-Artikolu 1 tagħha, id-Direttiva 2010/75/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑24 ta’ Novembru 2010 dwar l-emissjonijiet industrijali (il-prevenzjoni u l-kontroll integrati tat-tniġġis) (9) tistabbilixxi “regoli dwar il-prevenzjoni u l-kontroll integrati ta’ tniġġis li jinħoloq mill-attivitajiet industrijali”, u “regoli maħsuba għall-prevenzjoni jew, meta dan ma jkunx prattiku, għat-tnaqqis ta’ emissjonijiet fl-arja, fl-ilma u fl-art u għall-prevenzjoni tal-ġenerazzjoni tal-iskart, sabiex jinkiseb livell għoli ta’ protezzjoni tal-ambjent kollu kemm hu”.

10.      Skont l-Artikolu 14(3) tad-Direttiva 2010/75, il-konklużjonijiet tal-aħjar metodi tekniċi disponibbli (iktar ’il quddiem il-“BAT”) “għandhom ikunu r-referenza għall-istipular tal-kondizzjonijiet għal permessi” għat-tħaddim ta’ impjanti ta’ kombustjoni.

11.      Il-konklużjonijiet tal-BAT huma adottati f’żewġ stadji, skont l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2010/75 u l-Anness mad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2012/119/UE tal‑10 ta’ Frar 2012 li tistipula r-regoli rigward gwida dwar il-ġbir tad-dejta u t-tfassil tad-dokumenti ta’ referenza tal-BAT u dwar l-assigurazzjoni tal-kwalità tagħhom imsemmija fid-Direttiva 2010/75/UE (10).

12.      L-ewwel stadju jikkonsisti fit-tfassil tad-dokument ta’ referenza tal-BAT (iktar ’il quddiem il-“BREF”) wara skambju ta’ informazzjoni bil-parteċipazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri, is-setturi kkonċernati u l-organizzazzjonijiet mhux governattivi li jippromwovu l-protezzjoni tal-ambjent. F’dan il-kuntest, grupp ta’ ħidma tekniku jfassal dokumenti relatati mal-BREF, b’kunsiderazzjoni għar-riżultat tal-iskambju ta’ informazzjoni għal settur partikolari. L-abbozz finali tal-BREF jintbagħat lill-forum stabbilit stabbilit skont l-Artikolu 13(3) tad-Direttiva 2010/75, li jipprovdi l-opinjoni tiegħu dwar il-kontenut propost tal-BREF li jirriżulta mill-ħidma teknika mwettqa.

13.      Fit-tieni stadju, skont l-Artikolu 13(5) u l-Artikolu 75(2) tad-Direttiva 2010/75, il-Kummissjoni tissottometti abbozz ta’ deċiżjoni ta’ implimentazzjoni dwar il-konklużjonijiet tal-BAT lill-kumitat stabbilit permezz tal-Artikolu 75 tad-Direttiva 2010/75 (iktar ’il quddiem il-“kumitat”) magħmul minn rappreżentanti tal-Istati Membri. Il-kumitat jagħti, skont il-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 182/2011, l-opinjoni tiegħu dwar l-abbozz tad-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni tal-Kummissjoni permezz tal-maġġoranza kwalifikata definita fl-Artikolu 16(4) u (5) TUE. Fejn din l-opinjoni tkun pożittiva, il-Kummissjoni tadotta d-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni li tistabbilixxi l-konklużjonijiet tal-BAT.

III. Sfond fattwali

14.      Fid‑9 ta’ Marzu 2017, il-Kummissjoni, fil-kwalità tagħha ta’ president tal-kumitat, ippreżentat lill-kumitat abbozz ta’ deċiżjoni ta’ implimentazzjoni li tistabbilixxi l-konklużjonijiet dwar il-BAT, skont id-Direttiva 2010/75, għall-impjanti kbar tal-kombustjoni (iktar ’il quddiem l-“IKK”).

15.      Permezz ta’ ittra tat‑23 ta’ Marzu 2017, il-Kummissjoni stiednet lill-membri tal-kumitat għal laqgħa li kellha ssir fit‑28 ta’ April 2017. L-għan ta’ din il-laqgħa kien li jittieħed vot fuq l-opinjoni dwar dan l-abbozz ta’ deċiżjoni ta’ implimentazzjoni. Abbozz ta’ aġenda kien anness ma’ din l-ittra.

16.      Fit‑30 ta’ Marzu 2017, ir-Repubblika tal-Polonja talbet li l-kumitat jivvota fuq l-opinjoni dwar l-imsemmi abbozz ta’ deċiżjoni ta’ implimentazzjoni skont ir-regoli tal-vot stabbiliti fl-Artikolu 3(3) tal-Protokoll Nru 36.

17.      Fl‑4 ta’ April 2017, is-servizz legali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea bagħat opinjoni lill-Kumitat tar-Rappreżentanti Permanenti tal-Istati Membri li biha, essenzjalment, sabiex jittieħed vot dwar abbozz ta’ att skont ir-regoli applikabbli qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, l-Istat Membru inkwistjoni kien ikollu jippreżenta talba għal dan l-għan mhux iktar tard mill‑31 ta’ Marzu 2017 u l-vot, li huwa s-suġġett tat-talba, ukoll kien ikollu jsir qabel din id-data.

18.      Fl‑10 ta’ April 2017, id-Direttorat Ġenerali għall-Ambjent tal-Kummissjoni rrifjuta t-talba tar-Repubblika tal-Polonja tat‑30 ta’ Marzu 2017, minħabba li l-vot fuq l-opinjoni kien previst għat‑28 ta’ April 2017, jiġifieri wara l‑31 ta’ Marzu 2017, li hija d-data finali prevista fl-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36.

19.      Fit‑28 ta’ April 2017 inżammet laqgħa tal-kumitat li matulha l-membri vvotaw sabiex jadottaw opinjoni dwar abbozz emendat ta’ deċiżjoni ta’ implimentazzjoni. Il-vot ittieħed skont ir-regoli tal-vot stabbiliti fl-Artikolu 16(4) TUE iktar milli dawk stabbiliti fl-Artikolu 3(3) tal-Protokoll Nru 36. Il-vot wassal għal opinjoni favorevoli tal-kumitat fir-rigward tal-abbozz wara vot pożittiv ta’ 20 Stat Membru li jirrappreżentaw 65.14 % tal-popolazzjoni u 71.43 % tal-membri tal-imsemmi kumitat. Tmien Stati Membri, fosthom ir-Repubblika tal-Polonja, ivvutaw kontra.

20.      Fil‑31 ta’ Lulju 2017, wara dan il-vot, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2017/1442, li tistabbilixxi l-konklużjonijiet dwar l-aqwa tekniki disponibbli (BAT), skont id-Direttiva 2010/75, għall-IKK (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”) (11).

21.      Id-deċiżjoni kkontestata timponi, inter alia, il-livelli tal-emissjonijiet assoċjati mal-aqwa tekniki disponibbli f’dak li jirrigwarda l-emissjonijiet ta’ ossidi tan-nitroġenu (NOx), ta’ merkurju (Hg), u ta’ klorur tal-idroġenu (HCl) għall-IKK, jiġifieri impjanti ta’ saħħa termika nominali ta’ mill-inqas 50 megawatts (MW) indipendentement mit-tip ta’ kombustibbli użat.

IV.    Is‑sentenza appellata

22.      Fil‑11 ta’ Ottubru 2017, ir-Repubblika tal-Polonja ppreżentat rikors għal annullament quddiem il-Qorti Ġenerali kontra d-deċiżjoni kkontestata, fejn invokat ħames motivi għall-annullament.

23.      Fil-proċeduri quddiem il-Qorti Ġenerali, ir‑Repubblika tal-Bulgarija u l-Ungerija intervjenew insostenn tat-talbiet tar‑Repubblika tal-Polonja, filwaqt li r-Renju tal-Belġju, ir-Repubblika Franċiża u r-Renju tal-Isvezja intervjenew insostenn tat-talbiet tal-Kummissjoni.

24.      Permezz tas-sentenza tagħha tas‑27 ta’ Jannar 2021 (12), il-Qorti Ġenerali laqgħet l-ewwel motiv għall-annullament imressqa mir-Repubblika tal-Polonja, li skontu d-deċiżjoni kkontestata kellha tiġi adottata skont ir-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata previsti fil-Protokoll Nru 36, u mhux skont ir-regoli l-“ġodda” stabbiliti fit-Trattat ta’ Lisbona.

25.      Biex tasal għal din il-konklużjoni, il-Qorti Ġenerali wettqet “interpretazzjoni letterali, kuntestwali, teleoloġika u storika tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36”, fid-dawl tal-verżjonijiet lingwistiċi differenti ta’ dan il-protokoll (13).

26.      Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-kliem ta’ din id-dispożizzjoni ma kinux ċari, anki meta eżaminati fil-verżjonijiet lingwistiċi differenti. B’mod partikolari, fil-fehma tal-Qorti Ġenerali, mit-test ma jirriżultax jekk l-att, li għalih membru tal-Kunsill talab, bejn l‑1 ta’ Novembru 2014 u l‑31 ta’ Marzu 2017, li jiġi adottat skont ir-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata, kellux jiġi adottat ukoll f’dan il-perijodu (14).

27.      Fit-tieni lok, lanqas l-interpretazzjoni storika tad-dispożizzjoni inkwistjoni – skont il-Qorti Ġenerali – ma tefgħet ebda dawl fuq l-interpretazzjoni korretta ta’ din id-dispożizzjoni. Id-dokumenti ppreżentati mill-partijiet kienu, fil-fatt, ikkunsidrati bħala inkonklussivi (15).

28.      Fit-tielet lok, fir-rigward tal-interpretazzjoni teleoloġika, il-Qorti Ġenerali ddikjarat li l-għan tal-Protokoll Nru 36 kien, skont il-premessa unika tiegħu, li “tiġi organizzata t-transizzjoni bejn id-dispożizzjonijiet istituzzjonali tat-Trattati applikabbli qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona u dawk previsti mill-imsemmi Trattat”. Għal dan il-għan, l-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 ta lil Stat Membru d-dritt li jitlob, matul perijodu speċifiku, l-applikazzjoni tar-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata. L-interpretazzjoni mressqa mill-Kummissjoni – kif ikkonstatat il-Qorti Ġenerali – irrendiet ineffettiv l-iffissar espress ta’ dan it-terminu għall-eżerċizzju tad-dritt inkwistjoni. Tabilħaqq, dan sostanzjalment inaqqas il-perijodu li fih votazzjoni skont ir-regoli tat-Trattat ta’ Nice tista’ fil-fatt tintalab minn Stat Membru. Min-naħa l-oħra, l-interpretazzjoni proposta mir-Repubblika tal-Polonja kienet, skont il-Qorti Ġenerali, kapaċi tiżgura li Stat Membru jkun jista’ jeżerċita b’mod effettiv dan id-dritt matul dan il-perijodu kollu (16).

29.      Fir-raba’ lok, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li din il-konstatazzjoni kienet sostnuta minn interpretazzjoni kuntestwali tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36. Din id-dispożizzjoni tifforma parti minn sett ta’ dispożizzjonijiet intiżi li jistabbilixxu tliet stadji tranżitorji għall-applikazzjoni tar-regoli ta’ maġġoranza kwalifikata introdotti mit-Trattat ta’ Lisbona. Bħala riżultat, l-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 ma għandux jiġi meqjus – sostniet il-Qorti Ġenerali – bħala eċċezzjoni għar-regola stabbilita fl-Artikolu 16(4) TUE, iżda bħala dispożizzjoni ta’ natura tranżitorja, li l-effett utli tagħha għandu jiġi żgurat (17).

30.      F’dan il-kuntest, il-Qorti Ġenerali żiedet li, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 mressqa mir-Repubblika tal-Polonja tissodisfa r-rekwiżit li skontu dispożizzjoni tranżitorja għandha tiġi interpretata b’mod strett. Hi nnutat li d-dritt tal-membri tal-Kunsill li jressqu talba baqa’ limitat ratione temporis. Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat bħala mhux ġustifikat l-argument tal-Kummissjoni, li skontu din l-interpretazzjoni tmur kontra l-għan segwit mit-Trattat ta’ Lisbona li tissaħħaħ il-leġittimità demokratika tal-voti tal-Kunsill. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali rrilevat li l-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 jaqa’ taħt id-dritt primarju u għalhekk l-effett utli tiegħu ma għandux jiġi ppreġudikat minn “applikazzjoni prematura tal-Artikolu 16(4) TUE” (18).

31.      Fl-aħħar, il-Qorti Ġenerali kkonstatat li l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(3) tal-Protokoll Nru 36 hekk kif adottata hija konformi mal-prinċipju taċ-ċertezza legali. Il-perijodu li fih membru tal-Kunsill seta’ jitlob l-applikazzjoni tar-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata kien espressament limitat. Min-naħa l-oħra, l-interpretazzjoni mressqa mill-Kummissjoni ħolqot inċertezza dwar it-terminu li fih dan id-dritt jista’ jiġi eżerċitat, sa fejn dan fl-aħħar mill-aħħar jiddependi mid-data attwali tal-votazzjoni, avveniment li jista’ jiddependi fuq bosta varjabbli. Barra minn hekk, l-interpretazzjoni proposta mill-Kummissjoni kienet toħloq – skont il-Qorti Ġenerali – il-possibbiltà li tiġi evitata d-dispożizzjoni tranżitorja inkwistjoni, peress li l-applikazzjoni tagħha tista’ tiġi mfixkla billi sempliċement tiġi ffissata d-data tal-votazzjoni ta’ abbozz ta’ att wara l‑31 ta’ Marzu 2017 (19).

32.      Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 għandu jiġi interpretat fis-sens li, sabiex abbozz ta’ att jiġi adottat skont ir-regoli ta’ maġġoranza kwalifikata stabbiliti fl-Artikolu 3(3) tal-Protokoll Nru 36, kien biżżejjed li l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli tiġi mitluba minn Stat Membru bejn l‑1 ta’ Novembru 2014 u l‑31 ta’ Marzu 2017, mingħajr ma jkun meħtieġ li l-vot tal-abbozz tal-att inkwistjoni jseħħ ukoll bejn dawn id-dati (20).

33.      Konsegwentement, fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali:

–        annullat id-deċiżjoni kkontestata;

–        ordnat li l-effetti tad-deċiżjoni kkontestata jinżammu sad-dħul fis-seħħ, f’terminu raġonevoli li ma jistax jaqbeż 12‑il xahar mid-data tal-għoti tas-sentenza, ta’ att ġdid li għandu jissostitwixxiha u jiġi adottat skont ir-regoli tal-maġġoranza kwalifikata previsti fl-Artikolu 3(3) tal-Protokoll Nru 36 dwar id-dispożizzjonijiet tranżitorji;

–        ordnat lill-Kummissjoni tħallas l-ispejjeż tagħha kif ukoll dawk sostnuti mir-Repubblika tal-Polonja; u lir-Renju tal-Belġju, ir-Repubblika tal-Bulgarija, ir-Repubblika Franċiża, l-Ungerija u r-Renju tal-Isvezja jbatu l-ispejjeż tagħhom.

V.      Il-proċeduri quddiem il‑Qorti tal‑Ġustizzja

34.      Fl-appell tagħha quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, ippreżentat fit‑2 ta’ April 2021, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja biex:

–        tannulla s-sentenza appellata;

–        tiċħad l-ewwel motiv għal annullament invokat mir-Repubblika tal-Polonja;

–        tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali għal deċiżjoni dwar il-bqija tal-motivi għal annullament; u

–        tirriżerva l-ispejjeż.

35.      Fl-istess jum, permezz ta’ att separat, il-Kummissjoni talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi l-kawża abbażi tal-proċedura mħaffa skont l-Artikolu 133 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.

36.      Fir-risposta tagħha, ippreżentata fit‑28 ta’ Ġunju 2021, ir-Repubblika tal-Polonja titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell u tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ħlas tal-ispejjeż. Sussidjarjament, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza appellata, ir-Repubblika tal-Polonja titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrinvija l-kawża lura lill-Qorti Ġenerali sabiex tiddeċiedi fuq il-bqija tal-motivi għal annullament.

37.      B’deċiżjoni tas‑7 ta’ Lulju 2021, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ddeċieda li jiċħad it-talba tal-Kummissjoni għal proċedura mħaffa.

VI.    Evalwazzjoni

38.      Insostenn tar-rikors tagħha quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni tinvoka aggravju uniku, dirett kontra l-punti 38 sa 60 tas-sentenza appellata.

A.      Argumenti tal‑partijiet

39.      Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet li l-kumitat kien obbligat jivvota fuq l-abbozz ta’ att skont ir-regoli ta’ maġġoranza kwalifikata stabbiliti fl-Artikolu 3 tal-Protokoll Nru 36 għar-raġuni unika li Stat Membru kien ressaq talba għall-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli qabel l-iskadenza tal-perijodu tranżitorju fil‑31 ta’ Marzu 2017, irrispettivament mill-fatt li d-data tal-votazzjoni fuq dan l-abbozz ta’ att kienet wara l‑31 ta’ Marzu 2017. Il-Kummissjoni tqis li, b’dan il-mod, il-Qorti Ġenerali interpretat ħażin l-Artikolu 3 tal-Protokoll Nru 36, u kisret l-Artikolu 16(4) u (5) TUE.

40.      Essenzjalment, l-aggravju tal-Kummissjoni jista’ jinqasam f’żewġ partijiet.

41.      Fl-ewwel parti, il-Kummissjoni tiffoka fuq allegat ksur tal-Artikolu 16(5) TUE. Fil-fehma tagħha, il-Qorti Ġenerali żbaljat meta kkunsidrat il-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni bħala ambigwa. Il-Kummissjoni ssostni li, skont din id-dispożizzjoni, ma jistax ikun hemm perijodu tranżitorju wara l‑31 ta’ Marzu 2017. Il-Qorti Ġenerali b’hekk adottat, fil-fehma tal-Kummissjoni, interpretazzjoni tal-Artikolu 3 tal-Protokoll Nru 36 li ma tistax tiġi rrikonċiljata mal-Artikolu 16(5) TEU. Barra minn hekk, il-Kummissjoni targumenta li r-regoli tranżitorji għandhom jiġu interpretati b’mod strett biex jiġi evitat li jittawlu bla bżonn (u mingħajr limitu) il-perijodu tranżitorju u s-sitwazzjoni ta’ inċertezza legali li tirriżulta. Tabilħaqq, il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jbassru l-perijodu ta’ applikazzjoni li fih ir-regoli tal-votazzjoni tat-Trattat ta’ Nice jibqgħu applikabbli. Din id-data ma tistax issir dipendenti fuq id-data attwali tal-votazzjoni għal abbozz ta’ att, peress li dik id-data tista’ tvarja skont ħafna ċirkustanzi.

42.      Dan in-nuqqas ta’ ċertezza fir-rigward tar-regoli applikabbli għall-votazzjoni – skont il-Kummissjoni – jiggrava bl-irtirar, fil‑31 ta’ Jannar 2020, tar-Renju Unit ta’ Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq mill-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Brexit”). Minħabba l-Brexit, il-maġġoranza meħtieġa fi ħdan il-kumitat biex jiġi approvat abbozz ġdid ta’ deċiżjoni ta’ implimentazzjoni li tistabbilixxi konklużjonijiet tal-BAT – li jkun ir-riżultat tal-annullament tad-deċiżjoni kkontestata – tkun fi kwalunkwe każ differenti minn dik li kienet meħtieġa fl‑2017.

43.      Fit-tieni parti tal-aggravju tagħha, il-Kummissjoni titratta l-allegat ksur tal-Artikolu 16(4) TUE. Il-Kummissjoni ssostni li l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3 tal-Protokoll Nru 36 adottata mill-Qorti Ġenerali ċċaħħad ir-regola ta’ maġġoranza doppja stabbilita fl-Artikolu 16(4) TUE minn parti mill-effett utli tagħha. Ir-regoli l-ġodda tal-maġġoranza, introdotti mit-Trattat ta’ Lisbona, huma iktar “demokratiċi” mir-regoli preċedenti, sa fejn iżidu r-rappreżentattività tal-voti tal-Kunsill. L-interpretazzjoni tal-Qorti Ġenerali tal-Artikolu 3 tal-Protokoll Nru 36 għalhekk tagħti lok għal dewmien fl-applikazzjoni sħiħa tar-regoli l-ġodda, u b’hekk tfixkel l-għan imfittex minn dawk li abbozzaw it-Trattat ta’ Lisbona.

44.      Min-naħa l-oħra, ir-Repubblika tal-Polonja taqbel mal-interpretazzjoni tal-Artikolu 3 tal-Protokoll Nru 36 mogħtija mill-Qorti Ġenerali. Fil-fehma tagħha, din id-dispożizzjoni hija – fil-verżjonijiet lingwistiċi kollha – inekwivoka peress li l-membri tal-Kunsill għandhom id-dritt li jitolbu l-applikazzjoni tar-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata bejn l‑1 ta’ Novembru 2014 u l‑31 ta’ Marzu 2017. Ir-Repubblika tal-Polonja tenfasizza li l-Artikolu 16(4) u (5) TUE jagħmel referenza għall-Protokoll Nru 36 dwar il-mod u ż-żmien li fihom ir-regoli l-ġodda tal-votazzjoni huma applikabbli. Għalhekk, fil-fehma tagħha, il-Kummissjoni hija żbaljata meta ssostni li l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3 ta’ dan il-protokoll, magħmula mill-Qorti Ġenerali, tmur kontra d-dispożizzjonijiet tat-Trattat imsemmija iktar ’il fuq.

45.      Ir-Repubblika tal-Polonja tqis ukoll li l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3 tal-Protokoll Nru 36 segwita mill-Qorti Ġenerali ma twassalx għal perijodu indefinit ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni. Huwa ċar u ma hemmx dubju li d-dritt li tintalab l-applikazzjoni tar-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata ma jistax jiġi eżerċitat lil hinn mill‑31 ta’ Marzu 2017. Hija fil-fatt l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3 tal-Protokoll Nru 36 proposta mill-Kummissjoni li, fil-fehma tar-Repubblika tal-Polonja, tintroduċi element ta’ inċertezza fis-sistema. Tabilħaqq, hija tfakkar li l-applikazzjoni tar-regoli l-antiki tkun tiddependi minn data li, kif tirrikonoxxi l-Kummissjoni stess, tista’ tvarja skont bosta varjabbli. Fl-aħħar, ir-Repubblika tal-Polonja tikkontesta n-natura iktar demokratika tar-regoli l-ġodda tal-votazzjoni meta mqabbla ma’ dawk antiki. Hija ssostni li dan l-aspett huwa, fi kwalunkwe każ, irrilevanti fir-rigward tal-interpretazzjoni tad-diversi dispożizzjonijiet inkwistjoni li, kif ġustament indikat fis-sentenza appellata, kollha jiffurmaw parti mid-dritt primarju tal-Unjoni.

B.      Evalwazzjoni tal-aggravju

46.      Preliminarjament, irrid ngħid li, għalkemm ġew espressi opinjonijiet differenti fil-qasam tal-istudji akkademiċi legali (21), jiena tal-fehma li l-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 ta dritt suġġettiv lill-membri tal-Kunsill li jitolbu li att jiġi adottat skont ir-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata. Meta tali dritt ġie invokat, il-Kunsill ma kellu ebda diskrezzjoni f’termini ta’ jekk jaċċettax it-talba jew le. Kif tgħid espressament din id-dispożizzjoni, f’tali ċirkustanzi, ir-regoli l-antiki “għandhom japplikaw” (22). Tali interpretazzjoni ġiet adottata wkoll fis-sentenza appellata u tidher li hija paċifika bejn il-partijiet.

47.      Dan premess, il-kwistjoni kruċjali fil-kawża preżenti hija jekk, biex ikun jista’ jibbenefika mill-applikazzjoni tar-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata, kienx biżżejjed li Stat Membru jitlob l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli bejn l‑1 ta’ Novembru 2014 u l‑31 ta’ Marzu 2017, jew jekk kienx meħtieġ ukoll li l-votazzjoni ssir matul dan il-perijodu.

48.      F’dan ir-rigward, nista’ ngħid mill-bidu li nħoss li l-argumenti mressqa mill-Kummissjoni kontra l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 imħaddna mill-Qorti Ġenerali ma humiex konvinċenti. Għar-raġunijiet li ser nispjega iktar ’il quddiem, għalhekk ser nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell tal-Kummissjoni u tikkonferma s-sentenza appellata.

49.      L-ewwel, naqbel mal-Kummissjoni li t-test tad-dispożizzjonijiet rilevanti (it-Trattat u l-Protokoll) ma humiex ambigwi daqs kemm ġie ssuġġerit fis-sentenza appellata. Madankollu, jiena tal-fehma li interpretazzjoni litterali ta’ dawn id-dispożizzjonijiet effettivament issostni l-interpretazzjoni adottata mill-Qorti Ġenerali, u mhux dik appoġjata mill-Kummissjoni.

50.      Għalkemm ma nasalx biex ngħid li l-kliem tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 huwa eżempju ta’ ċarezza, ma huwiex kontestat li din id-dispożizzjoni tirreferi għal “talba” li tista’ ssir “bejn l‑1 ta’ Novembru 2014 u l‑31 ta’ Marzu 2017”. Fi kliem ieħor, il-perijodu tranżitorju stabbilit f’din id-dispożizzjoni jidher li jikkonċerna l-kapaċità, tal-membri tal-Kunsill, li jeżerċitaw id-dritt tagħhom fir-rigward tal-applikazzjoni tar-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata. Paragun bejn il-verżjonijiet lingwistiċi differenti tal-Protokoll Nru 36 jikkonferma dan il-qari (23).

51.      It-tieni, punt strettament marbut ma’ dak ta’ qabel, it-test tal-Artikolu 16(4) u (5) TUE ma jpoġġix f’dubju din il-konstatazzjoni. Tabilħaqq, dawn id-dispożizzjonijiet ma jinkludu ebda element li jidher li jikkontradixxi l-interpretazzjoni ssuġġerita tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36.

52.      L-Artikolu 16(4) TUE jipprovdi d-definizzjoni l-ġdida ta’ “maġġoranza kwalifikata”, applikabbli mill‑1 ta’ Novembru 2014 ’il quddiem. Il-fatt li, eċċezzjonalment, votazzjoni skont ir-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata xorta tista’ ssir wara l‑31 ta’ Marzu 2017 bl-ebda mod ma jnaqqas mill-fatt li, wara dik id-data, il-maġġoranza kwalifikata hija ġeneralment definita skont ir-regola l-ġdida tal-maġġoranza doppja stabbilita fl-Artikolu 16(4) TUE.

53.      Min-naħa tiegħu, l-Artikolu 16(5) TUE sempliċement jindika li: (i) xi dispożizzjonijiet tranżitorji japplikaw fir-rigward, inter alia, tal-perijodu bejn l‑1 ta’ Novembru 2014 u l‑31 ta’ Marzu 2017; u (ii) dawk id-dispożizzjonijiet huma stabbiliti “mill-protokoll dwar id-dispożizzjonijiet transitorji”. L-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 huwa mingħajr dubju wieħed minn dawn id-dispożizzjonijiet tranżitorji. Kuntrarjament għal dak li targumenta l-Kummissjoni, ma narax kif, f’termini letterali, l-Artikolu 16(5) TUE jipprovdi kwalunkwe indikazzjoni dwar kif għandu jinqara l-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36. B’mod partikolari, il-fatt li ċerti dispożizzjonijiet tranżitorji stabbiliti fil-Protokoll Nru 36 huma applikabbli mill‑1 ta’ Novembru 2014 sal‑31 ta’ Marzu 2017 ma jeskludix li, meta jiġu invokati fil-ħin, dawn id-dispożizzjonijiet xorta jista’ jkollhom xi effett lil hinn mid-data tal-aħħar.

54.      It-tielet, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, ma nemminx li l-Qorti Ġenerali, permezz tal-interpretazzjoni tagħha tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36, tawwlet b’mod indefinit il-perijodu tranżitorju jew ħolqot sitwazzjoni ta’ inċertezza legali. Kif tfakkar b’mod korrett ir-Repubblika tal-Polonja, huma biss talbiet imressqa sa data speċifika (il‑31 ta’ Marzu 2017) li jiskattaw l-applikazzjoni tar-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata. Ma’ dan inżid li, biex issir validament, tali talba setgħet tikkonċerna biss abbozzi ta’ atti li ġew debitament ippreżentati għall-adozzjoni sa dik id-data. Għaldaqstant, is-sempliċi possibbiltà li l-votazzjoni fuq l-abbozz ta’ att setgħet issir wara l‑31 ta’ Marzu 2017 ma kinitx tinvolvi “proroga indefinita” tal-perijodu tranżitorju.

55.      Din l-eventwalità lanqas ma toħloq sitwazzjoni ta’ inċertezza għall-president u l-membri tal-Kunsill, li tmur kontra l-prinċipju ta’ ċertezza legali. Skont dan il-prinċipju, id-dispożizzjonijiet legali għandhom ikunu ċari u preċiżi u l-applikazzjoni tagħhom għandha tkun prevedibbli għall-persuni suġġetti għalihom. B’mod partikolari, il-leġiżlazzjoni għandha tippermetti lill-partijiet interessati jkunu jafu b’eżattezza l-portata tal-obbligi li hija timponi fuqhom u li dawn tal-aħħar ikollhom il-possibbiltà li jieħdu konjizzjoni tad-drittijiet u l-obbligi tagħhom mingħajr ambigwità u li jaġixxu fid-dawl tagħhom (24).

56.      Ma narax għalfejn l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 adottata mill-Qorti Ġenerali tmur kontra dan il-prinċipju. Fil-fatt, meta saret talba taħt din id-dispożizzjoni fit-terminu stabbilit fiha, kemm il-Kummissjoni kif ukoll il-membri tal-Kunsill setgħu jkunu ċerti mir-regoli tal-votazzjoni li kienu applikabbli għall-votazzjoni. Għall-kuntrarju, kieku l-interpretazzjoni mressqa mill-Kummissjoni kellha tiġi segwita, ir-regoli tal-votazzjoni rilevanti jvarjaw, skont id-data attwali magħżula mill-Presidenza għall-votazzjoni. Il-membri tal-Kunsill ma jkunux f’pożizzjoni li jkunu jafu l-maġġoranza applikabbli sakemm id-data tal-votazzjoni tkun ġiet iffissata mill-Presidenza (25).

57.      Barra minn hekk, kif irrilevat il-Qorti Ġenerali (26), l-interpretazzjoni ssuġġerita mill-Kummissjoni fetħet il-possibbiltà ta’ evitar faċli tar-regoli tal-Protokoll Nru 36. Tabilħaqq, id-data tal-votazzjoni tista’ tintgħażel b’mod strateġiku, sabiex tiġi megħluba talba magħmula minn membru tal-Kunsill taħt l-Artikolu 3(2) tiegħu. Għal darba oħra, dan huwa aspett ieħor li jista’ joħloq inċertezza legali fl-applikazzjoni tar-regoli tal-votazzjoni.

58.      Fl-aħħar nett, fuq dan il-punt, ma narax kif kunsiderazzjonijiet relatati mal-Brexit (li seħħet fil‑31 ta’ Jannar 2020) għandu jkollhom xi effett fuq l-interpretazzjoni tar-regoli stabbiliti fil-Protokoll Nru 36 (miftiehem fil-Konferenza Intergovernattiva li kkonkludiet il-ħidma tagħha f’Ottubru 2007). Is-sempliċi fatt li, sal-lum, il-maġġoranza meħtieġa fi ħdan il-kumitat biex japprova abbozz ta’ deċiżjoni ta’ implimentazzjoni li tistabbilixxi konklużjonijiet tal-BAT tkun differenti mill-maġġoranza meħtieġa lura fl‑2017 (meta ġiet adottata d-deċiżjoni kkontestata) ma jagħti lok għal ebda sitwazzjoni ta’ inċertezza legali. Dak li huwa importanti, f’dan ir-rigward, huwa li l-maġġoranza meħtieġa għall-approvazzjoni tal-abbozz ta’ att tkun ċara, għall-president u għall-membri tal-kumitat, abbażi tar-regoli rilevanti li ma huwiex ikkontestat mill-Kummissjoni.

59.      Barra minn hekk, jista’ jkun ferm possibbli li, wara l-Brexit, l-applikazzjoni tar-regoli tal-votazzjoni tal-Kunsill previsti fit-Trattat ta’ Nice tagħti lok għal ċerti kumplikazzjonijiet li ma jeżistux taħt ir-regoli – sa ċertu punt iktar sempliċi – introdotti mit-Trattat ta’ Lisbona. Madankollu, din hija sempliċement konsegwenza tal-fatt li l-Istati Membri ddeċidew li ma jemendawx it-Trattati tal-Unjoni immedjatament wara l-Brexit, u jkomplu japplikaw ir-regoli attwali, interpretati fid-dawl tal-għan u l-iskop tagħhom, u fir-rigward tal-prinċipju ta’ effettività. Ma narax kif aspett prattiku relatat maċ-ċirkustanzi preżenti li kienu imprevisti u imprevedibbli fl‑2007, jista’ jitqies bħala kriterju sod ta’ interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36.

60.      Ir-raba’, minix konvint li l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 adottata fis-sentenza appellata tikkontradixxi l-prinċipju li d-dispożizzjonijiet tranżitorji għandhom jiġu interpretati b’mod strett. F’dan ir-rigward, ninnota li l-Kummissjoni tirreferi għal każ wieħed (27) li fih il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat b’mod restrittiv deroga għal regola ġenerali li tinsab f’xi dispożizzjonijiet tranżitorji (28). Fil-kawża preżenti, id-dispożizzjoni tranżitorja inkwistjoni ma tintroduċix deroga għal regola ġenerali, iżda tikkonċerna l-introduzzjoni gradwali ta’ dispożizzjoni ġdida, billi tippermetti applikazzjoni estiża tad-dispożizzjoni l-antika (29). Jien minix ċert li ż-żewġ sitwazzjonijiet huma kompletament paragunabbli, punt li l-Kummissjoni ma ppruvatx tispjega fl-osservazzjonijiet tagħha.

61.      Fi kwalunkwe każ, u iktar importanti minn hekk, anki jekk wieħed jaqbel li, b’mod ġenerali, dispożizzjonijiet tranżitorji ma għandhomx jingħataw interpretazzjoni wiesgħa żżejjed (30), dan ma jfissirx li dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu jiġu interpretati b’mod li jidher li jikkontradixxi l-kliem tagħhom (31). Ir-rekwiżit ta’ interpretazzjoni ta’ eċċezzjonijiet u derogi lanqas ma jfisser strettament li t-termini użati biex jiddefinixxuhom jistgħu jiġu interpretati b’tali mod li jneħħi l-effetti ta’ dawn l-eċċezzjonijiet u derogi (32).

62.      Fuq dan il-punt, jien tabilħaqq naqbel mar-Repubblika tal-Polonja li l-interpretazzjoni mressqa mill-Kummissjoni jkollha l-effett li tqassar it-terminu – stabbilit fil-Protokoll Nru 36 – li fih il-membri tal-Kunsill jistgħu effettivament jeżerċitaw id-dritt li jitolbu l-applikazzjoni tar-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata (33). F’dan ir-rigward, inżid li, peress li normalment jgħaddu diversi ġimgħat bejn it-tressiq ta’ proposta u l-votazzjoni proprja fuq din il-proposta, it-tnaqqir tal-perijodu stabbilit fil-Protokoll Nru 36 bl-ebda mod ma huwa negliġibbli.

63.      Il-ħames, ma nemminx li hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tiġġudika jekk – kif targumenta l-Kummissjoni – ir-regoli tal-votazzjoni introdotti mit-Trattat ta’ Lisbona humiex, meta mqabbla ma’ dawk applikabbli taħt it-Trattat ta’ Nice, intrinsikament iktar “demokratiċi” u b’hekk isaħħu l-leġittimità tal-voti tal-Kunsill. Dan huwa argument li nikkunsidra li huwa manifestament irrilevanti għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36.

64.      Fi kwalunkwe każ, jidhirli li, jekk xejn, huwa iktar rispettuż għall-prinċipju tad-demokrazija li tingħata effett sħiħ lill-intenzjoni ċara ta’ dawk li abbozzaw it-Trattat ta’ Lisbona li, wara li rċevew mandat demokratiku biex jinnegozjaw emendi għat-Trattati tal-Unjoni, qablu li jinkludu xi regoli tranżitorji. Fil-fatt, huwa paċifiku li dawk li abbozzaw it-Trattat ta’ Lisbona kellhom l-intenzjoni li jintroduċu r-regoli l-ġodda tal-votazzjoni b’ċertu grad ta’ flessibbiltà u, għal dan il-għan, stabbilixxew żewġ perijodi tranżitorji. Din hija r-raġuni wara l-Protokoll Nru 36 li, kif innotat fis-sentenza appellata, jikkostitwixxi wkoll dritt primarju, flimkien mat-Trattati (34). Konsegwentement, l-għan ratione temporis tad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-protokoll ma jistax ikun limitat indebitament b’dak li l-Kummissjoni tqis li huma regoli iktar demokratiċi.

65.      Fid-dawl ta’ dan li ntqal iktar ’il fuq, l-allegazzjoni tal-Kummissjoni li skontha l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 sostnuta mill-Qorti Ġenerali tfixkel wieħed mill-għanijiet segwiti mill-awturi tat-Trattat ta’ Lisbona tħallini perpless. F’dan ir-rigward, irrid ninnota wkoll li, kif intqal fis-sentenza appellata (35), l-ebda wieħed mid-dokumenti ppreżentati mill-partijiet fl-ewwel istanza ma jiżvela intenzjoni min-naħa tal-awturi tat-Trattat ta’ Lisbona li jirrendu r-regoli l-ġodda dwar il-maġġoranza doppja applikabbli anki meta din de facto ċċaħħad lill-membri tal-Kunsill mid-drittijiet li jgawdu mill-Protokoll Nru 36.

66.      B’mod iktar ġenerali, nistaqsi jekk il-Kummissjoni fil-fatt teseġerax is-sinifikat tal-effetti li l-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 kellu jkollu wara t-tmiem tal-perijodu tranżitorju. Il-votazzjoni skont ir-regoli “antiki” ta’ maġġoranza kwalifikata wara l‑31 ta’ Marzu 2017 kienet xi ħaġa li, minħabba l-limitazzjonijiet imsemmija fil-punt 54 iktar ’il fuq, setgħet isseħħ biss b’mod eċċezzjonali. L-argument li l-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, magħmula mill-Qorti Ġenerali, tkun kuntrarja għall-prinċipju tad-demokrazija, jew tkun kapaċi tfixkel wieħed mill-għanijiet imfittxija mill-awturi tat-Trattat ta’ Lisbona, ifakkarni fi storja tal-Monty Python fejn xi kaċċaturi jużaw machine guns, bazookas u artillerija biex joqtlu nemusa. B’differenza mill-eżitu f’dik l-istorja, madankollu, din il-forma ta’ eċċessività ma jidhirlix li hija ta’ suċċess.

67.      Bħala konklużjoni, jiena tal-fehma li l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(2) tal-Protokoll Nru 36 magħmula mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata hija tajba. Għalhekk nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell ippreżentat mill-Kummissjoni.

VII. Spejjeż

68.      Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura, applikabbli għall-proċeduri ta’ appell skont l-Artikolu 184(1) tagħhom, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.

69.      Ir-Repubblika tal-Polonja talbet għall-ispejjeż.

70.      Peress li, fil-fehma tiegħi, il-Kummissjoni tilfet, hija għandha tiġi kkundannata tbati l-ispejjeż relatati ma’ din il-proċedura ta’ appell.

VIII. Konklużjoni

71.      Fid-dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja:

–        tiċħad l-appell;

–        tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.


1      Lingwa oriġinali: l-Ingliż.


2      Ara, fost l-oħrajn, l-hekk imsejjaħ “Kompromess ta’ Lussemburgu” tal‑1966 (Konklużjonijiet tas-sessjoni straordinarja tal-Kunsill f’Lussemburgu fis‑17, 18, 27 u 28 ta’ Jannar 1966) (Bullettin tal-Komunità Ekonomika Ewropea, Marzu 1966, 3/66, p. 5 sa 11); l-hekk imsejjaħ “Kompromess ta’ Ioannina” tal‑1994 (Deċiżjoni tal-Kunsill tad‑29 ta’ Marzu 1994 dwar it-teħid ta’ deċiżjonijiet b’maġġoranza kwalifikata mill-Kunsill (ĠU 1994 C 105, p. 1), kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill tal‑1 ta’ Jannar 1995 (ĠU 1995 C 1, p. 1); u, iktar reċentement, Dikjarazzjoni (Nru 7) dwar l-Artikolu 16(4) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u l-Artikolu 238(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, annessa mat-Trattat ta’ Lisbona (ĠU 2008 C 115, p. 338).


3      Għal ħarsa ġenerali storika, b’iktar riferimenti, ara inter alia Jacqué, J.‑P. “Le vote au Conseil de l’Union européenne”, fi Blanquet, M., La prise de décision dans le système de l’Union européenne, Bruylant, 2011, p. 61-89, u Dann, P., “The Council”, fi Schütze, R., u Tridimas, T., Oxford Principles of European Union Law, Vol. I, Oxford, 2018, p. 540-544.


4      Ara, b’mod partikolari, l-Artikolu 16(3) sa (5) TUE, l-Artikolu 238 TFUE, u l-Artikolu 11 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/937/UE tal‑1 ta’ Diċembru 2009 li temenda r-Regoli ta’ Proċedura tiegħu (ĠU 2009 L 325, p. 35), kif emendata.


5      Dan huwa l-każ fejn il-Kunsill jaġixxi fuq proposta tal-Kummissjoni jew tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà (ara l-Artikolu 238(2) TFUE). Dawn jirrappreżentaw il-maġġoranza l-kbira tal-każijiet li fihom il-Kunsill huwa meħtieġ li jivvota skont ir-regoli ta’ maġġoranza kkwalifikata.


6      ĠU 2016 C 202, p. 321 (iktar ’il quddiem il-“Protokoll Nru 36”).


7      It-tabella tħalliet barra.


8      ĠU 2011 L 55, p. 13.


9      ĠU 2010 L 334, p. 17, rettifika fil-ĠU 2012 L 158, p. 25.


10      ĠU 2012 L 63, p. 1


11      ĠU 2017, L 212, p. 1.


12      Sentenza fil-kawża Il-Polonja vs Il-Kummissjoni (T‑699/17, EU:T:2021:44) (iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”).


13      Ara l-punt 34 tas-sentenza appellata.


14      Ibid., punti 35 u 36.


15      Ibid., punt 37.


16      Ibid., punti 38 sa 42.


17      Ibid., punti 43 sa 49.


18      Ibid., punti 50 sa 52.


19      Ibid., punti 53 sa 55.


20      Ibid., punt 56.


21      Ara, inter alia, Ponzano, P., “Comment to Article 16 TEU”, fi Curti Gialdino, C. (editur), Codice dell’Unione europea – Operativo, Simone, Napoli, 2012, pp. 196-197.


22      Enfasi miżjud.


23      Ara, inter alia, il-verżjoni Spanjola (“entre el 1 de noviembre de 2014 y el 31 de marzo de 2017 […] cualquier miembro del Consejo podrá solicitar”), il-verżjoni Ġermaniża (“für den Zeitraum vom 1. November 2014 bis zum 31. März 2017 […] kann ein Mitglied des Rates beantragen”), il-verżjoni Griega (“aπό την 1η Νοεμβρίου 2014 έως την 31η Μαρτίου 2014 […] ένα μέλος του Συμβουλίου μπορεί να ζητά να θεσπισθεί”), il-verżjoni Franċiża (“entre le 1er novembre 2014 et le 31 mars 2017 […] un membre du Conseil peut demander”), il-verżjoni Kroata (“u razdoblju od 1.11.2014. do 31.3.2017 […] član Vijeća može zatražiti”), u l-verżjoni Taljana (“nel periodo dal 1o novembre 2014 al 31 marzo 2017 […] un membro del Consiglio può chiedere”)., u.


24      Ara, pereżempju, is-sentenza tal‑1 ta’ Lulju 2014, Ålands Vindkraft (C‑573/12, EU:C:2014:2037, punti 127 u 128).


25      Dwar dan il-punt ara, b’mod konvinċenti, l-punt 55 tas-sentenza appellata.


26      Ibid.


27      Sentenza tat‑2 ta’ Settembru 2010, Kirin Amgen (C‑66/09, EU:C:2010:484, punti 30 sa 33).


28      Dwar dan il-punt, ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bot fil-kawża Kirin Amgen (C‑66/09, EU:C:2010:96, punti 5 u 57).


29      Ara wkoll il-punt 47 tas-sentenza appellata.


30      Ara l-punt 50 tas-sentenza appellata u l-ġurisprudenza ċċitata.


31      Ara iktar ’il fuq, il-punti 48 u 49 ta’ dawn il-konklużjonijiet.


32      Ara, inter alia, is-sentenza tat‑30 ta’ Settembru 2021, Icade Promotion (C‑299/20, EU:C:2021:783, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ Ottubru 2010, Union syndicale Solidaires Isère (C‑428/09, EU:C:2010:612, punt 40).


33      Dwar dan il-punt, ara, għal darba oħra, b’mod konvinċenti, punt 41 tas-sentenza appellata.


34      Punt 51 tas-sentenza appellata.


35      Ibid., punt 37.