I.

Introduzzjoni

1.

Fis-snin sal‑2004, il-kumpanniji Franċiżi kellhom iħallsu ħlas bil-quddiem ta’ taxxa (“précompte mobilier”) meta jqassmu mill-ġdid dividendi lill-azzjonisti tagħhom jekk il-profitti tal-kumpannija li għandhom jitqassmu (f’dan il-każ id-dividendi rċevuti) ma kinux suġġetti għat-taxxa fuq il-kumpanniji. Din is-sistema kienet tinkludi wkoll kreditu ta’ taxxa li l-benefiċjaru tad-dividendi kien jirċievi mat-tqassim mill-ġdid, iżda ma kinitx tapplika fil-każ ta’ tqassim minn sussidjarji barranin.

2.

Fil-kawżi Accor  ( 2 ) u Il‑Kummissjoni vs Franza  ( 3 ), il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ttrattat is-sitwazzjoni legali Franċiża fir-rigward tat-tassazzjoni ta’ dividendi f’katina ta’ azzjonijiet u sabet ksur tal-libertà ta’ stabbiliment u tal-moviment liberu tal-kapital fiż-żewġ kawżi. Il-kwistjoni issa hija jekk id-dispożizzjonijiet Franċiżi rilevanti humiex kompatibbli mad-Direttiva 90/435  ( 4 ). Fil-fatt, bit-talba għal deċiżjoni preliminari preżenti, il-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat, Franza) issa qiegħed jitlob l-interpretazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, u jistaqsi b’mod partikolari jekk l-Artikolu 7(2) ta’ din id-direttiva jippermettix lir-Repubblika Franċiża tapplika tali ħlas bil-quddiem ta’ taxxa.

3.

Minbarra l-kompatibbiltà tas-sistema Franċiża mad-Direttiva 90/435, titqajjem ukoll il-kwistjoni dwar jekk sistema ta’ tassazzjoni li tikser il-libertajiet fundamentali tistax madankollu tkun permessa lill-Istat Membru permezz tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435.

II.

Il-kuntest ġuridiku

A.

Id-dritt tal-Unjoni

4.

Skont il-premessi tagħha, id-Direttiva 90/435 għandha l-għan li teżenta mit-taxxa f’ras il-għajn il-ħlasijiet ta’ dividendi u tqassim ieħor ta’ profitti oħra minn sussidjarji lill-kumpanniji omm tagħhom, u li telimina t-tassazzjoni doppja fuq dan id-dħul fil-livell tal-kumpannija omm benefiċjarja.

5.

L-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva jipprevedi:

–

iżommu lura milli jintaxxaw dawn il-profitti, jew

–

jintaxxaw dawn il-profitti filwaqt li jawtorizzaw lill-kumpannija parent u lill-istabbiliment permanenti li jnaqqsu mill-ammont mistħoqq tat-taxxa dak il-frazzjon tat-taxxa fuq il-korporazzjonijiet li jkollu x’jaqsam ma’ dawn il-profitti u mħallas mis-sussidjarja u minn kull sussidjara fi skala iktar baxxa, bla ħsara għall-kondizzjoni illi f’kull skaluna kumpannija u s-sussidjara ta’ l-iskaluna iktar baxxa tagħha jissodisfaw il-ħtiġiet ipprovvduti fl-Artikolu 2 u 3, sal-limitu ta’ l-ammont tat-taxxa mitħoqqa korripsondenti.

6.

L-Artikolu 5(1) tad-Direttiva jipprevedi:

7.

Madankollu, l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva jipprevedi:

B.

Id-dritt Franċiż

8.

L-Artikolu 146(2) tal-Code général des impôts (il-Kodiċi Ġenerali tat-Taxxi, iktar ’il quddiem iċ-“CGI”), moqri fil-verżjoni li tapplika għas-snin tat-taxxa rilevanti fil-kawża prinċipali, jipprevedi:

9.

L-Artikolu 158 bis (1) taċ-CGI, fil-verżjoni tiegħu fis-seħħ tul is-snin tat-taxxa inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jipprevedi:

10.

L-Artikolu 216(1) taċ-CGI kien jipprevedi:

11.

L-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 223 sexies (1) taċ-CGI, fil-verżjoni li kienet tapplika b’effett mill‑1 ta’ Jannar 2000, jipprevedi:

III.

Il-kawża prinċipali

A.

Sfond tal-Kawża C‑556/20

12.

Is-suġġett ta’ din it-talba għal deċiżjoni preliminari huwa s-sistema Franċiża ta’ tassazzjoni tad-dividendi f’katina ta’ azzjonijiet, li kienet teżisti sa u inkluż l-2004.

13.

Din is-sistema kienet tikkonsisti f’diversi komponenti. Jekk il-profitti kienu mqassma minn sussidjarja, Franċiża jew barranija, lill-kumpannija omm Franċiża tagħha, dawn kienu eżenti mit-taxxa fuq il-kumpanniji skont l-Artikolu 216(1) taċ-CGI, bl-eċċezzjoni ta’ proporzjon fiss ta’ 5 % tal-ispejjeż u n-nefqiet.

14.

Barra minn hekk, sa mill‑1965 ir-Repubblika Franċiża kienet diġà stabbilixxiet sistema ta’ tassazzjoni li tikkonsisti fi kreditu ta’ taxxa u ħlas bil-quddiem ta’ taxxa (“précompte mobilier”), sakemm id-dividendi jgħaddu f’katina ta’ azzjonijiet. Dawn id-dispożizzjonijiet tneħħew fl‑1 ta’ Jannar 2005, iżda xorta kienu japplikaw għas-snin tat-tilwima mill‑2000 sal‑2004.

15.

Skont l-Artikolu 158 bis taċ-CGI, il-benefiċjarji ta’ dividendi minn kumpannija Franċiża kienu awtomatikament jirċievu kreditu ta’ taxxa ugwali għal 50 % tad-dividend imqassam. Dan il-kreditu ta’ taxxa kellu jinnewtralizza t-tassazzjoni preċedenti permezz tat-taxxa fuq il-kumpanniji fil-livell tal-kumpannija u kellu jiżgura li l-investituri (persuni fiżiċi) jiġu ntaxxati kif xieraq skont il-kapaċità ta’ ħlas finanzjarja tagħhom fil-kuntest tat-taxxa fuq id-dħul tagħhom. Dan peress li l-profitt imqassam kien diġà suġġett għal tassazzjoni b’taxxa fuq il-kumpanniji fl-ammont ta’ 33.33 % fil-livell tal-kumpannija li tqassam li kienet iġġenerat il-profitt u mbagħad kien intaxxat mill-ġdid fil-livell tal-azzjonisti. Bħala riżultat, dan il-kreditu ta’ taxxa kien jinnewtralizza, fil-livell tal-benefiċjarju, eżattament il-piż tat-taxxa fuq il-kumpanniji fil-livell tal-kumpannija li tqassam. Bħala riżultat, il-benefiċjarju kien jirċievi 100 % tal-profitt (66.66 bħala dividendi mqassma u 50 % tas-66.66 = 33.33 bħala kreditu ta’ taxxa) u kien jissuġġetta dan il-100 % tal-profitt għat-taxxa skont ir-rata ta’ tassazzjoni individwali tiegħu bħala parti mit-taxxa fuq id-dħul.

16.

Fid-dawl ta’ dan, madankollu, il-kreditu ta’ taxxa kien meħtieġ biss jekk il-profitti mqassma kienu fil-fatt suġġetti għat-taxxa fuq il-kumpanniji fil-livell tal-kumpannija li tqassam rispettiva. Għal raġunijiet ta’ prattiċità, madankollu, il-kreditu ta’ taxxa kien jingħata b’rata fissa lill-azzjonisti kollha li rċevew tqassim ta’ dividendi minn kumpanniji Franċiżi. Ma kinitx tagħmel differenza jekk qabel dan id-dħul kienx fil-fatt suġġett għat-taxxa fuq il-kumpanniji fil-livell tal-kumpannija li tqassam.

17.

Bħala mekkaniżmu ta’ korrezzjoni, madankollu, ġie introdott, skont l-Artikolu 223 sexies taċ-CGI, ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fil-livell tal-kumpannija li tqassam. Dan kien inġabar, inter alia, meta l-profitti li fuqhom kien ibbażat it-tqassim ma kinux ġew intaxxati jew kienu ġew intaxxati parzjalment biss fil-livell tal-kumpannija li tqassam. F’dan ir-rigward, il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fil-livell tal-kumpannija li tqassam serva biex jiġġustifika l-kreditu ta’ taxxa b’rata fissa fil-livell tal-azzjonisti. Profitt eżenti mit-taxxa ta’, pereżempju, 100 kien jitnaqqas permezz ta’ ħlas bil-quddiem ta’ taxxa għal 66.66, li mbagħad jitqassam u jerġa’ jiżdied lura għal 100 permezz tal-kreditu ta’ taxxa (50 % ta’ 66.66 = 33.33) fil-livell tall-benefiċjarju tad-dividend.

18.

Pereżempju, jekk kumpannija omm Franċiża rċeviet dividend mis-sussidjarja Franċiża tagħha, il-kumpannija omm kienet tirċievi kreditu ta’ taxxa b’rata fissa ta’ 50 % tad-dividend. Peress li d-dividend fil-livell tal-kumpannija omm kien eżenti mit-taxxa minħabba r-regola dwar il-kumpannija omm u s-sussidjarja tagħha fl-Artikolu 216 taċ-CGI, iżda peress li l-azzjonisti kienu jirċievu wkoll kreditu ta’ taxxa, ġie impost ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fuq it-tqassim mill-ġdid tad-dividend mill-kumpannija omm lill-azzjonisti tagħha. Madankollu, il-kumpannija omm setgħet tpaċi l-kreditu ta’ taxxa tagħha mal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa skont l-Artikolu 146(2) taċ-CGI. Dan fl-aħħar mill-aħħar ma kien jirriżulta f’ebda piż tat-taxxa addizzjonali fil-livell tal-kumpannija omm. Il-kreditu ta’ taxxa u l-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa dejjem jikkumpensaw lil xulxin għal tali kumpanniji omm, sakemm it-tqassim ma kienx tqassim transkonfinali.

19.

B’kuntrast ma’ dan, skont l-Artikolu 158 bis taċ-CGI, kumpannija omm Franċiża ma kinitx intitolata għal kreditu ta’ taxxa jekk tirċievi dividendi minn sussidjarja stabbilita fi Stat Membru ieħor. Fl-implimentazzjoni tad-Direttiva 90/435, hija ma kellhiex, għall-inqas, tħallas taxxa fuq dan id-dħul minn dividendi. Mat-tqassim mill-ġdid, madankollu, l-azzjonisti tagħha stess irċevew kreditu ta’ taxxa skont l-Artikolu 158 bis taċ-CGI, peress li t-tqassim oriġina minn kumpannija Franċiża (hawnhekk il-kumpannija omm). Madankollu, minħabba li l-kumpannija omm ma kinitx ġiet intaxxata fuq id-dħul minn dividendi, dan il-kreditu kien jiġi kkoreġut fil-livell tal-azzjonist permezz tal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fil-livell tal-kumpannija omm. Għalhekk, jekk tqassam mill-ġdid dawn id-dividendi tas-sussidjarja tagħha lill-azzjonisti tagħha stess, il-kumpannija omm kienet obbligata tħallas il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa. Madankollu, issa ma setgħetx tpaċi dan il-ħlas bil-kreditu ta’ taxxa tagħha stess. Dan naqqas l-ammont li l-kumpannija omm setgħet tqassam lill-azzjonisti tagħha stess.

20.

In-nuqqas ta’ kreditu ta’ taxxa għall-kumpannija omm abbażi tal-Artikolu 158 bis taċ-CGI meta rċeviet dividendi minn sussidjarji li jinsabu barra l-pajjiż kien jipprekludi tqassim mill-ġdid newtrali tad-dividendi lill-azzjonisti rispettivi u wassal għal trattament differenti ta’ dividendi f’sitwazzjonijiet transkonfinali.

B.

Il-proċedura fil-kawża prinċipali

21.

Għaldaqstant, il-kumpanniji Schneider Electric SE, AXA SA, BNP Paribas, Engie SA, Orange SA u L’Air Liquide SA (iktar ’il quddiem il-“kumpanniji rikorrenti”) applikaw għar-rimbors tal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa mħallas fis-snin 2000 sa 2004, li ma ġie paċut bl-ebda kreditu ta’ taxxa korrispondenti.

22.

Is-sottomissjoni tal-kumpanniji rikorrenti turi li, fis-snin 2000 sa 2004, huma kienu rċevew ħlasijiet ta’ dividend mis-sussidjarji tagħhom stabbiliti fi Stati Membri oħra u ħallsu ħlas bil-quddiem ta’ taxxa meta sar it-tqassim mill-ġdid ta’ dawn id-dividendi skont l-Artikolu 146(2) taċ-CGI moqri flimkien mal-Artikolu 158 bis u mal-Artikolu 233 sexies taċ-CGI.

23.

F’dan ir-rigward, huma jsostnu li dawn id-dispożizzjonijiet ma humiex konformi mad-Direttiva 90/435. Fl-ewwel istanza, il-kawżi quddiem il-Cour administrative d’appel de Versailles (il-Qorti Amministrattiva tal-Appell ta’ Versailles, Franza) kienu parzjalment ta’ suċċess, iżda l-Istat Franċiż ippreżenta appell quddiem il-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat).

24.

Fl-istess ħin, u sabiex titħaffef l-adozzjoni ta’ deċiżjoni, fis‑27 u fit‑28 ta’ Lulju 2020 il-kumpanniji rikorrenti ppreżentaw rikorsi diretti quddiem il-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat). F’dawn ir-rikorsi, huma talbu l-annullament tad-dispożizzjonijiet amministrattivi ppubblikati fl‑1 ta’ Novembru 1995 taħt in-numri tal-fajl 4 J 1321 u 4 J 1322 u li jinsabu fir-regola 4 J-1-01 tal‑21 ta’ Marzu 2001.

25.

F’dan ir-rigward, il-kumpanniji rikorrenti jsostnu li d-dispożizzjonijiet amministrattivi kkontestati rriproduċew id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 223 sexies taċ-CGI applikabbli dak iż-żmien. Madankollu, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, din id-dispożizzjoni nnifisha hija inkompatibbli mal-Artikolu 4 tad-Direttiva 90/435, u għalhekk id-dispożizzjonijiet amministrattivi korrispondenti huma wkoll nulli.

26.

Minbarra l-kompatibbiltà tagħha mal-Artikolu 4 tad-Direttiva 90/435, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk is-sistema fiskali Franċiża, li tikkonsisti fi kreditu ta’ taxxa u fi ħlas bil-quddiem ta’ taxxa, tistax possibbilment tkun ammissibbli bħala sistema uniformi biex tevita tassazzjoni doppja skont l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435.

IV.

It-talba għal deċiżjoni preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

27.

F’dan l-isfond, il-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat) issospenda l-proċeduri kontra d-dispożizzjonijiet amministrattivi u għamel din id-domanda preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:

28.

Fil-proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, Schneider Electric, AXA, Engie, Orange, L’Air liquide, ir-Repubblika Franċiża u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub u pparteċipaw fis-seduta orali fit‑8 ta’ Settembru 2021.

V.

Kunsiderazzjonijiet legali

A.

Fuq id-domanda preliminari

29.

Bid-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju espressament tistaqsi biss jekk il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa taħt l-Artikolu 223 sexies taċ-CGI huwiex kompatibbli mal-Artikolu 4 tad-Direttiva 90/435, filwaqt li jittieħed inkunsiderazzjoni l-Artikolu 7(2) tagħha. Is-sitwazzjoni li fuqha l-qorti tar-rinviju tfittex risposta hija dik fejn sussidjarja stabbilita fi Stat Membru ieħor tqassam dividendi lill-kumpannija omm tagħha fi Franza, li mbagħad tqassamhom mill-ġdid lill-azzjonisti tagħha.

30.

Kif jirriżulta mir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, il-kumpanniji rikorrenti joġġezzjonaw għall-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa abbażi tad-dispożizzjonijiet amministrattivi ppubblikati fl‑1 ta’ Novembru 1995 taħt in-numri tal-fajl 4 J 1321 u 4 J 1322 u tar-regola 4 J-1-01 tal‑21 ta’ Marzu 2001. Madankollu, jeżisti biss ġbir ta’ taxxa jekk u għaliex fil-każ tagħhom ma hemm l-ebda kreditu ta’ taxxa korrispondenti li jpaċi dan il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa (b’differenza mill-każ purament domestiku).

31.

Kien preċiżament dan it-trattament żvantaġġuż tal-każ transkonfinali meta mqabbel mal-każ purament domestiku li l-Qorti tal-Ġustizzja kienet diġà ddeċidiet li dan kien imur kontra d-dritt tal-Unjoni fil-kawża Accor  ( 5 ). F’dik il-kawża hija kkonstatat li l-leġiżlazzjoni Franċiża rilevanti kienet tikser il-libertà ta’ stabbiliment (Artikolu 49 TFUE) u l-moviment liberu tal-kapital (Artikolu 63 TFUE). L-illegalità taħt id-dritt tal-Unjoni ta’ din it-tassazzjoni ġiet ikkonfermata fil-kawża Il‑Kummissjoni vs Franza  ( 6 ). Il-qorti tar-rinviju bir-raġun tikkonkludi, minn din il-ġurisprudenza, li kumpannija li tirċievi dividendi minn sussidjarja stabbilita barra mill-pajjiż u li tkun suġġetta għal ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fil-każ ta’ tqassim mill-ġdid hija intitolata għal kreditu ta’ taxxa.

32.

Madankollu, huwa meħtieġ li jiġi ddeterminat  ( 7 ) jekk u kif dan l-intitolament għal kreditu ta’ taxxa issa jista’ (jiġifieri wara l-implimentazzjoni tar-rekwiżiti legali tad-dritt tal-Unjoni li joħorġu miż-żewġ deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja) jiġi paċut mal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa. Għalhekk, jista’ jkun il-każ li l-kumpanniji rikorrenti xorta waħda ma setgħux jirċievu kreditu ta’ taxxa bħal fil-każ domestiku. Iżda jista’ jkun ukoll li huma jridu kemm il-kreditu ta’ taxxa (bħala benefiċjarji tad-dividendi) kif ukoll it-tneħħija tal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa (bħala dawk li jqassmu mill-ġdid id-dividendi).

33.

Jekk il-kumpanniji rikorrenti xorta ma jirċevux kreditu ta’ taxxa komparabbli, allura tqum il-kwistjoni dwar il-konsegwenzi ta’ kompatibbiltà potenzjali tal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa skont l-Artikolu 223 sexies taċ-CGI mad-Direttiva 90/435 fir-rigward tal-libertajiet fundamentali (ara, f’dan ir-rigward, taħt il-parti B). Jekk, min-naħa l-oħra, il-kumpanniji rikorrenti rċevew kreditu ta’ taxxa komparabbli ma’ dak fil-każ domestiku, ikollu jiġi ċċarat jekk din is-sistema Franċiża ta’ tassazzjoni tad-dividendi li tikkonsisti fi ħlas bil-quddiem ta’ taxxa u fi kreditu ta’ taxxa taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 90/435 (ara, f’dan ir-rigward, taħt il-parti C) u, jekk iva, jekk l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435 jistax jippermetti sistema bħal din (ara, f’dan ir-rigward, taħt il-parti D).

B.

Fuq ir-relazzjoni bejn id-Direttiva 90/435 u l-libertajiet fundamentali (libertà ta’ stabbiliment u moviment liberu tal-kapital)

34.

Konformità tad-dispożizzjonijiet dwar il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa taħt l-Artikolu 223 sexies taċ-CGI mad-Direttiva 90/435 ma tkunx tfisser neċessarjament li, minkejja n-nuqqas ta’ kreditu ta’ taxxa, is-sistema Franċiża kollha hija konformi mad-dritt tal-Unjoni,.

35.

Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kkonstatat li d-dispożizzjonijiet Franċiżi jew l-interpretazzjoni mill-qorti tar-rinviju jiksru l-libertajiet fundamentali u jikkostitwixxu nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu min-naħa tar-Repubblika Franċiża  ( 8 ). Dan il-ksur tad-dritt primarju huwa bbażat fuq kreditu ta’ taxxa insuffiċjenti fil-każ ta’ tqassim minn kumpannija mhux stabbilita fi Franza. Kif argumentaw ukoll il-kumpanniji rikorrenti waqt is-seduta, il-ksur la huwa rrimedjat u lanqas ma huwa ġġustifikat mill-fatt li l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435 ma jaffettwax is-sistema fiskali Franċiża inkwistjoni, jiġifieri ma jipprekludihiex.

36.

Il-ġerarkija tan-normi hija ċara. Id-Direttiva 90/435 għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-libertajiet fundamentali u mhux bil-maqlub. Anki jekk jistgħu jinstabu dikjarazzjonijiet fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li leġiżlazzjoni li tappartjeni għal qasam li ġie armonizzat b’mod eżawrjenti fil-livell tal-Unjoni ma għandhiex tiġi evalwata abbażi tad-dispożizzjonijiet tad-dritt primarju, iżda biss abbażi tal-miżura ta’ armonizzazzjoni  ( 9 ), xejn fis-sens kuntrarju ma jirriżulta minn dan.

37.

Minn naħa, il-Qorti tal-Ġustizzja teżamina l-kompatibbiltà tad-dritt sekondarju mad-dritt primarju  ( 10 ). Min-naħa l-oħra, id-dikjarazzjoni ta’ hawn fuq tapplika għal każijiet li fihom ma hemm l-ebda dubju dwar il-kompatibbiltà tad-dritt sekondarju mad-dritt primarju. Ir-raġuni għal dan hija li, f’dak il-każ, id-dritt sekondarju għandu jiġi applikat bi prijorità bħala lex specialis. Jekk minn dan diġà jirriżulta li l-att ikkontestat jikser id-dritt tal-Unjoni, ma huwiex meħtieġ li jiġi eżaminat ukoll jekk huwiex inkompatibbli mad-dritt primarju.

38.

Jekk l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435 jippermetti sistema bħal din mingħajr kreditu ta’ taxxa, ikun hemm, minn naħa, dubji dwar il-kompatibbiltà tagħha mal-libertajiet fundamentali. Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435 ma jaffettwax “l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet domestiċi jew imsejsa fuq ftehim”. Dan ifisser li ma hemm l-ebda armonizzazzjoni eżawrjenti permezz tad-Direttiva 90/435.

39.

Għaldaqstant, sakemm il-kreditu ta’ taxxa li jiġi paċut mal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa jibqa’ jiddependi fuq jekk is-sussidjarja li tqassam hijiex stabbilita fil-pajjiż jew fi Stat Membru ieħor, is-sistema Franċiża ta’ ħlas bil-quddiem ta’ taxxa u kreditu ta’ taxxa tibqa’, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja  ( 11 ), inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni. L-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435 ma jista’ jbiddel xejn minn dan.

C.

Fuq l-applikabbiltà tad-Direttiva 90/435 fil-każ li jingħata kreditu ta’ taxxa mar-riċeviment ta’ “dividend barrani”

40.

Jekk, min-naħa l-oħra, il-kumpanniji rikorrenti jingħataw kreditu ta’ taxxa korrispondenti anki fil-każ li jirċievu dividend minn sussidjarji li jinsabu barra mill-pajjiż, huwa dubjuż jekk id-Direttiva 90/435 hijiex rilevanti.

1.

Fuq il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 90/435

41.

Mit-tielet premessa tad-Direttiva 90/435 jirriżulta li din id-direttiva għandha l-għan li telimina t-tassazzjoni doppja, fil-livell tal-kumpannija omm, tal-profitti mqassma minn sussidjarja lill-kumpannija omm tagħha  ( 12 ). Madankollu, dan diġà huwa żgurat bid-dispożizzjoni tal-Artikolu 216 taċ-CGI. Il-kumpannija omm ma għandhiex għalfejn tintaxxa mill-ġdid id-dividendi rċevuti, li joriġinaw mill-profitti ntaxxati tas-sussidjarja. Madankollu, għandha ssir distinzjoni bejn din id-dispożizzjoni u s-sistema Franċiża ta’ ħlas bil-quddiem ta’ taxxa u ta’ kreditu ta’ taxxa.

42.

Il-kreditu ta’ taxxa huwa maħsub sabiex jinnewtralizza, fil-livell tal-benefiċjarju tat-tqassim, it-taxxa imposta preċedentement fil-livell tal-kumpannija li tqassam, sabiex fl-aħħar mill-aħħar jiġi ntaxxat biss l-azzjonist, permezz ta’ rata progressiva skont il-kapaċità ta’ ħlas tiegħu. B’hekk tiġi evitata t-tassazzjoni ekonomika doppja. Il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa, min-naħa l-oħra, huwa maħsub sabiex jelimina jew jiġġustifika kreditu ta’ taxxa li attwalment ma jkunx iġġustifikat billi joħloq tassazzjoni korrispondenti preċedenti fil-livell tal-kumpannija li tqassam fil-każ li tali kreditu f’xi mument ma jkunx effettiv. Il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa għalhekk jevita l-immunità minn tassazzjoni doppja jew finali tat-tqassim.

43.

Jekk il-kumpanniji rikorrenti huma intitolati għall-kreditu ta’ taxxa, jekk dan il-kreditu jikkorrispondi għat-taxxa fuq il-kumpanniji mħallsa preċedentement fil-livell tas-sussidjarja fuq id-dividendi rċevuti u jekk dan il-kreditu jiġi paċut mal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa skont l-Artikolu 146(2) taċ-CGI fir-rigward tad-dividendi mqassma mill-ġdid, allura ma teżisti l-ebda tassazzjoni ekonomika doppja tad-dividendi. Dan jidher mill-eżempji mogħtija mill-Kummissjoni fl-osservazzjoni bil-miktub tagħha. Effett fiskalment ta’ żvantaġġ iseħħ biss f’każijiet fejn il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa ma jkunx jista’ jiġi paċut, fil-livell tal-kumpannija omm, ma’ kreditu ta’ taxxa li jikkorrispondi għall-piż tat-taxxa fuq il-kumpanniji fil-livell tas-sussidjarja.

44.

Kreditu ta’ taxxa u l-eliminazzjoni simultanja tal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fil-livell tal-kumpannija omm, min-naħa l-oħra, iwasslu għal arrikkiment indebitu tal-azzjonist tal-kumpannija omm. Dan minħabba li dan tal-aħħar ser jirċievi kreditu ta’ taxxa minkejja li d-dividend, li tqassam mill-ġdid lilu mill-kumpannija omm, qatt ma ġie ntaxxat.

45.

Kuntrarjament għall-opinjoni tal-Kummissjoni u tal-kumpanniji rikorrenti, it-trattament newtrali tad-dividend ta’ sussidjarja barranija fil-każ ta’ tqassim mill-ġdid mill-kumpannija omm lil azzjonist ma jiddependix fuq l-ammont identiku tal-kreditu ta’ taxxa meta wieħed jirċievi dividendi u tal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fil-każ ta’ tqassim mill-ġdid fil-livell tal-kumpannija omm (jiġifieri mill-piż ta’ ħlas tagħha). Pjuttost, huwa kruċjali li l-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fil-livell tal-kumpannija omm minħabba t-tqassim mill-ġdid jikkorrispondi mal-kreditu ta’ taxxa tal-azzjonist.

46.

Dan jidher fl-eżempju li ġej, fejn kumpannija omm tirċievi dividend eżenti mit-taxxa ta’ 66.66 minn sussidjarja. Din suppost ħallset eżattament 33.33 taxxa fuq il-kumpanniji barra mill-pajjiż fuq il-profitt tagħha ta’ 100 (jiġifieri l-istess rata ta’ taxxa fuq il-kumpanniji ġiet applikata barra mill-pajjiż bħal fi Franza). Grazzi għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-kumpannija omm attwalment tirċievi retrospettivament, għalkemm b’dewmien, kreditu ta’ taxxa ta’ 33.33 u issa tista’ tqassam il-profitt tas-sussidjarja b’mod sħiħ (jiġifieri 100) lill-azzjonist. It-taxxa fuq il-kumpanniji mħallsa preċedentement hija kompletament innewtralizzata. Madankollu, jekk tqassam dak il-100 mingħajr l-ebda ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fil-livell tal-kumpannija omm, l-azzjonist jirċievi 100 u kreditu ta’ taxxa ta’ 50 %, jiġifieri eżattament 150. Il-profitt tas-sussidjarja, li ma għandux ikun intaxxat darbtejn bħala parti mit-tqassim mill-ġdid, kien, madankollu, 100 biss u issa żdied għal 150 mingħajr il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa. Dan ir-riżultat stramb (tqassim mill-ġdid li jżid id-dividend) huwa evitat biss permezz tal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa.

47.

Kieku din il-kumpannija omm għamlet il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa (33.33) fuq il-100, allura setgħet tqassam mill-ġdid biss 66.66 u l-azzjonist jirċievi eżattament 100 (66.66 bħala dividend u 33.33 bħala kreditu ta’ taxxa). Peress li, fil-livell tal-kumpannija omm, il-kreditu ta’ taxxa tagħha u l-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa huma eżattament l-istess, ma jirriżulta ebda piż ta’ ħlas.

48.

Li kieku qassmet mill-ġdid biss 50, l-azzjonist kien jirċievi 75 (50 bħala dividend u 25 bħala kreditu ta’ taxxa) u l-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa kien ikun biss 50 % ta’ 50, jiġifieri 25. Madankollu, il-kumpannija omm kienet irċeviet ukoll kreditu ta’ taxxa ta’ 33.33, u b’hekk jibqa’ bilanċ ta’ 8.33. Min-naħa l-oħra, jekk il-kumpannija omm iżżid it-tqassim tad-dħul eżenti mit-taxxa minn 66.66 għal 100, l-azzjonist jirċievi 150 (100 bħala dividend u 50 bħala kreditu). Il-kumpannija omm ikollha tagħmel ħlas bil-quddiem ta’ taxxa ta’ 50 (50 % ta’ 100), li jiġi paċut mal-kreditu ta’ taxxa tagħha ta’ 33.33. Jifdal piż ta’ ħlas ta’ 16.66.

49.

L-istess riżultat jintlaħaq jekk il-piż tat-taxxa fuq il-kumpanniji mħallsa barra mill-pajjiż kien inqas (eż. 15 %) u r-Repubblika Franċiża tinnewtralizza dan il-piż biss permezz ta’ kreditu ta’ taxxa. Is-sussidjarja tqassam 85 lill-kumpannija omm Franċiża. Ir-Repubblika Franċiża tinnewtralizza l-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa permezz ta’ kreditu ta’ taxxa ta’ 15. B’hekk, (bħal fil-każ domestiku) il-kumpannija omm tirċievi tqassim eżenti mit-taxxa ta’ 100. 66.66 jitqassmu lill-azzjonist u 33.33 jitħallsu bħala ħlas bil-quddiem ta’ taxxa. Ir-Repubblika Franċiża tikkredita dan il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa lill-azzjonist, b’tali mod li dan jirċievi 100. Tassazzjoni doppja tad-dividend hija evitata. Fil-livell tal-kumpannija omm, jibqa’ wkoll piż ta’ ħlas (issa fl-ammont ta’ 33.33 - 15 = 18.33).

50.

Madankollu, dan il-piż ta’ ħlas (u wkoll il-bilanċ) fl-ebda każ ma jikkostitwixxi tassazzjoni doppja tad-dividend. Pjuttost, huwa jiżgura li l-azzjonist jirċievi d-dividend oriġinali tas-sussidjarja mingħajr ma jitnaqqas jew jiżdied. Jekk jibqax piż ta’ ħlas jew bilanċ għal kumpannija omm wara t-tpaċija tal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa u l-kreditu ta’ taxxa jiddependi fuq il-politika ta’ tqassim tal-kumpannija omm u mit-tassazzjoni preċedenti, bħala taxxa fuq il-kumpanniji, fuq id-dividend kif ukoll mill-ammont tal-kreditu ta’ taxxa tal-azzjonist. It-talba għal kreditu ta’ taxxa filwaqt li fl-istess ħin jitneħħa l-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa tkun tammonta għal “cherry picking”, li la huwa ġġustifikat mid-drittijiet fundamentali u lanqas mid-Direttiva 90/435. Minflok ma tiġi żgurata n-newtralità f’każ ta’ tqassim mill-ġdid, il-volum tat-tqassim jiżdied għad-detriment tal-Istat Franċiż.

51.

Bħala riżultat, l-interazzjoni bejn il-kreditu ta’ taxxa u l-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa f’dan il-każ, għaldaqstant, ma taffettwax il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 90/435. Għalhekk, la jista’ jiġi kkonstatat ksur tal-Artikolu 4 (ara, f’dan ir-rigward, il-parti 3) u lanqas tal-Artikolu 5 (ara, f’dan ir-rigward, il-parti 2) ta’ din id-direttiva.

2.

Ebda taxxa f’ras il-għajn fis-sens tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 90/435

52.

Peress li l-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa huwa dovut mill-kumpannija li tqassam u mhux mid-detentur tat-titoli (jiġifieri l-benefiċjarju tat-tqassim), ma hemm l-ebda taxxa f’ras il-għajn fis-sens tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 90/435  ( 13 ). Bl-istess mod, din il-kawża ma tikkonċernax il-piż tat-taxxa f’ras il-għajn ta’ benefiċjarju barrani ta’ dividendi, iżda tikkonċerna “biss” il-piż tat-taxxa ta’ kumpannija omm Franċiża li tqassam mill-ġdid id-dividendi.

3.

Ebda ksur tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 90/435

53.

Huwa eskluż ukoll ksur tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435. Dan l-artikolu jipprevedi li l-Istat tal-kumpannija omm għandu jew ma jintaxxax il-profitti li tirċievi l-kumpannija omm (hawn fil-forma ta’ dividendi) jew għandu jikkredita t-taxxa barranija mħallsa preċedentement.

54.

Ir-Repubblika Franċiża għażlet il-metodu ta’ eżenzjoni fiskali. Skont l-Artikolu 216 taċ-CGI, dan id-dħul mid-dividendi jista’ jitnaqqas mill-profitt tal-kumpannija omm. F’dan ir-rigward, l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 90/435 fl-istess ħin jippermetti tassazzjoni sa 5 % tad-dħul mid-dividendi. Sakemm is-sistema Franċiża tiżgura li d-dividendi rċevuti mill-kumpannija omm ma jiġux intaxxati b’iktar minn 5 %, ma jeżisti ebda kunflitt mal-Artikolu 4 tad-Direttiva 90/435. L-Artikolu 216 taċ-CGI jidher li jiggarantixxi dan. Madankollu, fl-aħħar mill-aħħar, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa dan.

55.

Madankollu, kif ġie rrilevat iktar ’il fuq (punti 42 et seq.) is-sistema magħmula minn ħlas bil-quddiem ta’ taxxa u minn kreditu ta’ taxxa ma hijiex maħsuba biex tintaxxa profitti jew dividendi, iżda biex tiżgura li l-profitti diġà suġġetti għat-taxxa fuq il-kumpanniji jkunu eżenti mit-taxxa fuq il-kumpanniji fil-livell tal-azzjonist, biex imbagħad ikunu jistgħu jiġu ntaxxati kollha bir-rata ta’ taxxa individwali tiegħu (ġeneralment b’rata progressiva).

56.

B’kunsiderazzjoni purament iżolata biss tal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa jista’ wieħed jasal għall-konklużjoni, kif isostnu l-kumpanniji rikorrenti u l-Kummissjoni, li hemm kunflitt mal-Artikolu 4 tad-Direttiva 90/435. Dan ikun possibbli kieku l-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa kellu jitqies bħala tassazzjoni (addizzjonali) tad-dividendi rċevuti fil-każ ta’ tqassim mill-ġdid.

57.

Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li tassazzjoni addizzjonali fil-kuntest ta’ tqassim mill-ġdid tad-dividendi rċevuti hija koperta wkoll mill-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435  ( 14 ). Madankollu, dak il-każ kien jikkonċerna tassazzjoni fuq il-kumpanniji addizzjonali fil-kuntest ta’ tqassim mill-ġdid ta’ dividendi rċevuti f’każ li l-Istat Belġjan ħass li kien inġust. Għalkemm il-kumpannija kienet naqqset parzjalment jew kompletament ir-riżultat fiskali tagħha fis-sena tat-tqassim billi applikat id-diversi possibbiltajiet ta’ tnaqqis previsti fil-leġiżlazzjoni fiskali nazzjonali, l-azzjonisti rċevew tqassim (l-hekk imsejħa “fairness tax”). Din il-fairness tax ma kienet xejn għajr tassazzjoni sussegwenti tad-dividendi rċevuti (bħala prinċipju, eżenti mit-taxxa) fil-kuntest tat-tqassim mill-ġdid. Dan ma huwiex kompatibbli mal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 90/435.

58.

Madankollu, huwa ċar li l-karatteristiċi tal-fairness tax huma differenti minn dawk tal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fid-dritt Franċiż, kif ir-Repubblika Franċiża reġgħet enfasizzat fis-seduta. Dan il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa, b’differenza, pereżempju, mill-fairness tax, ma jiġġenera l-ebda rikavati mit-taxxa, iżda jikkoreġi “biss” kreditu ta’ taxxa sussegwenti fil-livell tal-azzjonist. Kunsiderazzjoni purament iżolata tal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fis-sistema Franċiża tinjora l-konnessjoni obbligatorja bejn il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa fil-livell tal-kumpannija li tqassam u l-kreditu ta’ taxxa fil-livell tal-benefiċjarju tat-tqassim.

59.

Jekk fuq il-profitti kumpannija ma tħallas l-ebda taxxa fuq il-kumpanniji (pereżempju, fir-rigward ta’ dħul eżenti mit-taxxa) u tqassam dawn il-profitti fl-ammont ta’ 100, allura kreditu ta’ taxxa (f’dan il-każ ta’ 50) fil-livell tal-benefiċjarju tad-dividend ma jkunx ġustifikabbli. Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, ir-Repubblika Franċiża titkellem b’mod korrett dwar arrikkiment indebitu jew eżenzjoni fiskali doppja. Sabiex jiġi evitat dan, ir-Repubblika Franċiża setgħet ukoll tneġġi l-kreditu ta’ taxxa fil-livell tal-azzjonist, li ma kienx ikun oġġezzjonabbli skont id-dritt tal-Unjoni.

60.

Madankollu, ir-Repubblika Franċiża għażlet teknika differenti. Għalkemm tagħti l-kreditu ta’ taxxa, hija madankollu toħloq piż ta’ taxxa fuq il-kumpanniji possibbilment nieqes fil-livell tal-kumpannija li tqassam (f’dan il-każ, il-kumpannija omm) permezz tal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa (ara iktar ’il fuq, il-punti 45 et seq.).

61.

Għaldaqstant, il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa ma huwiex tassazzjoni f’din is-sistema, iżda biss teknika biex tiġi żgurata l-allokazzjoni sħiħa tal-profitti lill-azzjonist, li fil-livell tiegħu l-profitti tal-kumpannija mqassma jistgħu jiġu ntaxxati b’mod xieraq. Huwa marbut formalment biss mal-ħlas ta’ dividendi. Sostantivament, madankollu, huwa marbut mal-kreditu ta’ taxxa fil-livell tal-benefiċjarju tad-dividend. Dan il-kreditu ta’ taxxa ma jingħatax jekk id-dħul ma ġiex intaxxat fil-livell tal-kumpannija li tqassam.

62.

Għaldaqstant, il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa ma huwiex taxxa addizzjonali fuq it-tqassim tad-dividend (bħal, pereżempju, il-fairness tax  ( 15 )). Pjuttost, huwa biss għodda ta’ korrezzjoni ftit jew wisq kumplessa, intiża biex tiżgura tassazzjoni korretta fil-livell tal-benefiċjarju tad-dividend. Il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa jikkoreġi “biss” kreditu ta’ taxxa indebitu fil-livell tal-benefiċjarju tat-tqassim, fejn il-korrezzjoni ssir fil-livell tal-kumpannija li tqassam. Bħala riżultat, parti mid-dividend (33.33 %) ma titħallasx direttament lill-azzjonisti, iżda indirettament mill-awtoritajiet tat-taxxa lill-azzjonisti, iżda mingħajr ma tkun intaxxata (jiġifieri mnaqqsa) minnhom.

4.

Konklużjonijiet intermedja

63.

Il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa tal-kumpannija li tqassam, li huwa paċut minn kreditu ta’ taxxa fil-livell tal-benefiċjarju tat-tqassim tagħha, sostantivament u meta tiġi evalwata s-sistema Franċiża globalment, ma jikkostitwixxix piż ta’ taxxa addizzjonali fuq id-dividendi li għandhom jitqassmu u, għaldaqstant, la jista’ jikser l-Artikolu 5 u lanqas l-Artikolu 4 tad-Direttiva 90/435

D.

B’mod sussidjarju: Interpretazzjoni tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435

64.

Huwa biss jekk il-Qorti tal-Ġustizzja kellha tara dan b’mod differenti u tikkunsidra l-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa b’mod iżolat bħala tassazzjoni addizzjonali tad-dividendi rċevuti mill-kumpannija omm fil-kuntest tat-tqassim mill-ġdid lill-azzjonisti li tqum il-kwistjoni sussidjarja dwar il-portata tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435.

65.

Skont dan l-artikolu, id-Direttiva ma taffettwax l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali mmirati biex jeliminaw jew inaqqsu t-tassazzjoni doppja tad-dividendi (l-ewwel alternattiva) u, b’mod partikolari, ma taffettwax l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet relatati mal-ħlas ta’ krediti ta’ taxxa lill-benefiċjarji tad-dividend (it-tieni alternattiva). L-ewwel alternattiva hija irrilevanti hawnhekk, peress li l-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa, jekk wieħed jikkunsidrah b’mod iżolat, kuntrarjament għas-suġġeriment tiegħi, ma jservix biex inaqqas jew jelimina t-tassazzjoni doppja. Kif ikkonferma rappreżentant ta’ waħda mill-kumpanniji rikorrenti, huwa jevita, l-iktar l-iktar, immunità doppja minn tassazzjoni.

66.

Madankollu, il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa jista’ jitqies bħala dispożizzjoni li taffettwa l-ħlas ta’ krediti ta’ taxxa lill-benefiċjarju ta’ dividend (it-tieni alternattiva). Prerekwiżit, madankollu, huwa li l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435 jirreferi wkoll għall-Artikolu 4 tad-Direttiva 90/435. Il-kumpanniji rikorrenti huma tal-fehma li l-Artikolu 7(2) ikopri biss derogi mill-projbizzjoni tat-taxxa f’ras il-għajn taħt l-Artikoli 5 u 6 tad-Direttiva 90/435. Peress li, fil-fehma tagħhom il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa ma huwiex taxxa f’ras il-għajn, l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435 lanqas ma jista’ japplika. Ir-raġuni għal dan hija prinċipalment ir-rekwiżit tal-interpretazzjoni stretta ta’ derogi  ( 16 ) u l-fatt li l-Artikolu 7(1) ta’ din id-direttiva  ( 17 ) jiċċara dak li ma jaqax taħt l-espressjoni “taxxa mnaqqsa [f’ras il-għajn]”.

67.

Madankollu, ma iniex konvint b’din l-interpretazzjoni restrittiva tal-portata tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435. Minn naħa, ma tirriżultax mill-formulazzjoni u, min-naħa l-oħra, tikkontradixxi l-oriġini tagħha u, wara eżami iktar mill-qrib, tikkontradixxi wkoll il-ġurisprudenza preċedenti tal-Qorti tal-Ġustizzja.

68.

Mill-formulazzjoni tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435 ma tirriżulta ebda restrizzjoni għall-projbizzjoni tat-taxxa f’ras il-għajn prevista fl-Artikoli 5 u 6 ta’ din id-direttiva. Pjuttost, l-Artikolu 7(2) jippermetti derogi mid-Direttiva kollha kemm hi, inkluż mill-Artikolu 4. It-tieni alternattiva tirreferi wkoll għal krediti ta’ taxxa, li, bħal fil-każ preżenti, ma għandhomx ikunu neċessarjament marbuta ma’ żamma ta’ taxxa f’ras il-għajn. Ma hemm l-ebda indikazzjoni li speċifikament l-Artikolu 4 tad-Direttiva 90/435 ma għandux ikun kopert mill-Artikolu 7(2).

69.

Fl-opinjoni tiegħi, l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435 sempliċement jagħmilha ċara li s-sistemi nazzjonali ta’ tassazzjoni li jsegwu l-għanijiet tad-Direttiva bl-użu ta’ ċerti tekniki li jistgħu possibbilment ikunu problematiċi meta jitqiesu b’mod iżolat, xorta jistgħu jkunu ammissibbli fil-kuntest ta’ evalwazzjoni globali. Tali derogi jistgħu “sempliċement” ma jikkontradixxux it-tifsira u l-għan tad-Direttiva 90/435  ( 18 ).

70.

Għaldaqstant, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jista’ jiġi dedott li l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435 ma għandux jinqara biss fir-rigward tal-projbizzjoni tat-taxxa f’ras il-għajn prevista fl-Artikoli 5 u 6 ta’ din id-direttiva. Fil-kawża Océ van der Grinten  ( 19 ) kien ikkontestat jekk l-Artikolu 7(2) ta’ din id-direttiva jestendix ukoll (!) għall-projbizzjoni tat-taxxa f’ras il-għajn. Il-Qorti tal-Ġustizzja waslet għall-konklużjoni li l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva għandu jiġi interpretat fis-sens li jippermetti tassazzjoni anki jekk din l-imposta tikkostitwixxi taxxa f’ras il-għajn fis-sens tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva, sa fejn hija applikata għad-dividendi mqassma mis-sussidjarja lill-kumpannija omm tagħha  ( 20 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk tassumi li l-projbizzjoni tat-taxxa f’ras il-għajn prevista fl-Artikolu 5 hija koperta “wkoll” mill-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435. Il-limitazzjoni tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva għall-projbizzjoni tat-taxxa f’ras il-għajn “biss” tikkontradixxi dan.

71.

Dan huwa kkonfermat mill-oriġini tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435, li r-Repubblika Franċiża tenfasizza fl-osservazzjoni tagħha. Id-deroga tmur lura għal inizjattiva tar-Renju Unit minħabba partikolaritajiet fis-sistema tat-taxxa fuq il-kumpanniji tiegħu. Kif jirriżulta mill-proposta ta’ kompromess finali tat‑12 ta’ Ġunju 1989, il-formulazzjoni kellha tiżgura li “précompte” u “crédit d’impot (avoir fiscale)” ma jiġux affettwati mid-Direttiva  ( 21 ). It-tnejn huma elementi li kienu inklużi wkoll fis-sistema ta’ tassazzjoni Franċiża li kienet diġà teżisti dak iż-żmien. Il-formulazzjoni proposta fil-kompromess għadha tinstab sa issa fl-Artikolu 7 tad-Direttiva 90/435.

72.

Applikazzjoni tal-Artikolu 7(2) fit-tieni alternattiva hija għalhekk possibbli, għalkemm fil-kawża preżenti ma hemmx taxxa f’ras il-għajn. Madankollu, għandha tkun dispożizzjoni relatata mal-ħlas ta’ krediti ta’ taxxa lill-benefiċjarji tad-dividendi.

73.

Anki jekk, kif jargumentaw b’mod korrett il-kumpannija rikorrenti, il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa japplika f’din il-kawża fil-livell tal-kumpannija li tqassam, il-funzjoni tiegħu (ara f’dan ir-rigward iktar ’il fuq, il-punti 58 et seq.) hija li tikkoreġi kreditu ta’ taxxa sostantivament indebitu fil-livell tal-benefiċjarju tad-dividendi. Kif ġie rrilevat iktar ’il fuq, il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa huwa neċessarjament relatat mat-tassazzjoni fil-livell tal-kumpannija li tqassam (taxxa fuq il-kumpanniji jew ħlas bil-quddiem ta’ taxxa) u mas-sistema ta’ kreditu ta’ taxxa fil-livell tal-benefiċjarju tad-dividend. Skont is-sistema Franċiża, dawn iż-żewġ elementi ma jistgħux jiġu immaġinati mingħajr xulxin.

74.

B’hekk, il-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa huwa marbut ukoll mal-ħlas ta’ krediti ta’ taxxa (jiġifieri krediti fil-konfront tal-awtoritajiet tat-taxxa) lill-benefiċjarju tad-dividendi. Skont il-formulazzjoni tagħha, din id-dispożizzjoni tad-dritt Franċiż hija għaldaqstant koperta mill-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 90/435. Dan jagħmilha ċara li d-Direttiva 90/435 ma taffettwax tali mekkaniżmu ta’ korrezzjoni

75.

Il-prerekwiżit, madankollu, huwa li din id-deroga ma ddgħajjifx it-tifsira u l-għan tad-Direttiva 90/435. Fi kwalunkwe każ, dan ma huwiex il-każ jekk il-kumpannija omm tingħata, malli tirċievi dividendi mis-sussidjarja barranija tagħha, kreditu ta’ taxxa korrispondenti li jinnewtralizza t-taxxa fuq il-kumpanniji mħallsa preċedentement fuq dawn id-dividendi. Ma hemm l-ebda tħassib jekk, fil-kuntest ta’ tqassim mill-ġdid, dan il-kreditu ta’ taxxa jkun jista’ jiġi paċut mal-ħlas bil-quddiem ta’ taxxa li, min-naħa tiegħu, jikkoreġi biss kreditu ta’ taxxa sostantivament indebitu fil-livell tal-azzjonist. F’dan il-każ ukoll, is-sistema Franċiża tippermetti tqassim fiskalment newtrali ta’ dividendi bejn kumpanniji li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 90/435.

VI.

Konklużjoni

76.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti r-risposta għad-domanda preliminari magħmula mill-Conseil d’État (il-Kunsill tal-Istat, Franza) bil-mod segwenti: