Bruksela, dnia 21.11.2025

COM(2025) 719 final

2025/0373(NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej, na forum Komisji Przygotowawczej i na pierwszej Konferencji Stron Porozumienia w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową


UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na końcowym posiedzeniu Komisji Przygotowawczej i pierwszym posiedzeniu Konferencji Stron Porozumienia w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową, w związku z przewidywanym przyjęciem regulaminu Konferencji Stron, przepisów finansowych regulujących finansowanie Konferencji Stron, finansowania sekretariatu i wszelkich organów pomocniczych oraz uruchomieniem mechanizmu finansowego porozumienia.

2.Kontekst wniosku

2.1.Porozumienie w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczące ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową

Porozumienie w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczące ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową („porozumienie BBNJ”) ma na celu lepszą ochronę morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową i zarządzanie nią. Obszary te stanowią prawie dwie trzecie oceanów na świecie i ok. 95 % ich pojemności oraz obejmują morze pełne i międzynarodowe dno morskie. Porozumienie BBNJ obejmuje zwłaszcza kwestie związane z morskimi zasobami genetycznymi, w tym kwestie dotyczące podziału korzyści, środki takie jak narzędzia zarządzania obszarowego, w tym morskie obszary chronione, oceny oddziaływania na środowisko oraz budowanie zdolności i transfer technologii morskich. Porozumienie BBNJ wejdzie w życie 17 stycznia 2026 r. Unia Europejska jest stroną porozumienia BBNJ.

W latach 2016–2023 Komisja prowadziła negocjacje w celu zawarcia porozumienia BBNJ w oparciu o odpowiednie decyzje Rady 1 . Ostateczny tekst porozumienia BBNJ został przyjęty na konferencji międzyrządowej BBNJ 2 19 czerwca 2023 r. UE podpisała porozumienie BBNJ 20 września 2023 r. 3 i ratyfikowała je 28 maja 2025 r. 4

2.2.Konferencja Stron porozumienia BBNJ

Konferencja Stron porozumienia BBNJ („Konferencja Stron”) została ustanowiona na mocy art. 47 ust. 1 porozumienia BBNJ. Art. 47 ust. 2 stanowi, że pierwsze posiedzenie Konferencji Stron zwołuje Sekretarz Generalny ONZ nie później niż rok po wejściu w życie porozumienia, tj. do 17 stycznia 2027 r.

Zgodnie z porozumieniem BBNJ Konferencja Stron może zostać wezwana do przyjęcia aktów mających skutki prawne.

Zgodnie z art. 47 ust. 4 porozumienia BBNJ na swoim pierwszym posiedzeniu Konferencja Stron przyjmuje, w drodze konsensusu, swój regulamin („regulamin ”) oraz przepisy finansowe regulujące jej finansowanie oraz finansowanie sekretariatu i wszelkich organów pomocniczych („przepisy finansowe”).

2.3.Komisja Przygotowawcza ds. wejścia w życie Porozumienia w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową

Zgromadzenie Ogólne ONZ 5 powołało Komisję Przygotowawczą ds. wejścia w życie Porozumienia w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową („Komisja Przygotowawcza”) w celu przygotowania do zwołania pierwszego posiedzenia Konferencji Stron. Na swoim końcowym posiedzeniu Komisja Przygotowawcza podejmie decyzje w sprawie wszelkich zaleceń dla Konferencji Stron.

Komisja Przygotowawcza jest otwarta dla wszystkich państw członkowskich ONZ, członków wyspecjalizowanych agencji i stron Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza („UNCLOS”). Po 20 września 2025 r. decyzje Komisji Przygotowawczej podejmują wyłącznie państwa i regionalne organizacje integracji gospodarczej, które podpisały porozumienie lub je ratyfikowały, zatwierdziły, przyjęły, lub do niego przystąpiły. Komisja Przygotowawcza dokłada wszelkich starań w dobrej wierze, aby osiągnąć porozumienie w kwestiach merytorycznych w drodze konsensusu 6 . Komisja przestanie istnieć po zakończeniu pierwszej Konferencji Stron.

UE jest stroną UNCLOS 7 i ratyfikowała porozumienie BBNJ. W związku z tym UE jest stroną uczestniczącą w Komisji Przygotowawczej.

Następne posiedzenie Komisji Przygotowawczej zaplanowano na okres od 23 marca do 3 kwietnia 2026 r.

2.4.Planowane akty Komisji Przygotowawczej i Konferencji Stron

Na swoim końcowym posiedzeniu Komisja Przygotowawcza ma przyjąć zalecenie dla Konferencji Stron porozumienia BBNJ w sprawie regulaminu, przepisów finansowych i uruchomienia mechanizmu finansowego. Podczas swojego pierwszego posiedzenia Konferencja Stron porozumienia BBNJ przyjmuje własny regulamin oraz przepisy finansowe regulujące jej finansowanie oraz finansowanie sekretariatu i wszelkich organów pomocniczych, a także decyzje w sprawie uruchomienia mechanizmu finansowego, w oparciu o zalecenia przyjęte przez Komisję Przygotowawczą.

Przewiduje się, że regulamin będzie dotyczył częstotliwości, lokalizacji, organizacji i przebiegu posiedzeń Konferencji Stron, udziału obserwatorów, przygotowywania porządków obrad, reprezentacji i mandatów, ustanowienia i funkcjonowania Prezydium, roli sekretariatu, roli szefa sekretariatu, głosowania i podejmowania decyzji, zmian w regulaminie, ustanawiania organów pomocniczych, szczególnych procedur dla organów pomocniczych, w razie potrzeby, systemu językowego, zasad dotyczących wyborów, procedur zwracania się o opinie doradcze do Międzynarodowego Trybunału Prawa Morza, mechanizmu współpracy z odpowiednimi instrumentami i ramami prawnymi oraz odpowiednimi organami światowymi, regionalnymi, subregionalnymi i sektorowymi, a także wszelkich innych odpowiednich przepisów zgodnych z porozumieniem. Regulamin będzie miał wpływ na sposób podejmowania decyzji przez Konferencję Stron.

Przepisy finansowe ustanowią zasady regulujące finansowanie Konferencji Stron, jej sekretariatu i wszelkich organów pomocniczych, w tym podstawę szacowanego wkładu Stron oraz wkładu Unii do budżetu porozumienia, i będą prawnie wiążące dla stron porozumienia.

Uruchomienie mechanizmu finansowego porozumienia ustanowionego w art. 52 określi sposób, w jaki poszczególne elementy mechanizmu finansowego będą się łączyć i przyczyniać do zapewniania zasobów finansowych w ramach porozumienia, aby pomóc Państwom-Stronom będącym krajami rozwijającymi się w jego skutecznym wdrożeniu.

3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii

Aby zapewnić właściwe funkcjonowanie porozumienia BBNJ, UE powinna wspierać regulamin , który przewiduje skuteczne, opłacalne, przejrzyste i prawidłowe funkcjonowanie i organizację posiedzeń Konferencji Stron oraz który umożliwia pełne uczestnictwo Unii jako Strony zgodnie z porozumieniem BBNJ.

Aby zapewnić prawidłowe finansowanie porozumienia BBNJ, UE powinna wspierać przepisy finansowe i uruchomienie mechanizmu finansowego w sposób ustanawiający sprawiedliwy i przejrzysty proces, reagujący na sytuację każdej ze Stron, w celu zapewnienia, aby każda ze Stron przyczyniała się do stabilności finansowania porozumienia BBNJ i jego wdrażania w sposób sprawiedliwy i spójny ze swoją zdolnością do wniesienia wkładu.

Przyjęcie regulaminu i przepisów finansowych jest niezbędne do wdrożenia i funkcjonowania porozumienia BBNJ.

4.Podstawa prawna

4.1.Proceduralna podstawa prawna

4.1.1.Zasady

Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.

Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii” 8 .

4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Komisja Przygotowawcza jest organem ustanowionym przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Konferencja Stron jest organem ustanowionym na mocy porozumienia BBNJ.

Na końcowym posiedzeniu Komisji Przygotowawczej zostaną przyjęte decyzje dotyczące zaleceń dla Konferencji Stron w sprawie regulaminu i przepisów finansowych. Na swoim pierwszym posiedzeniu Konferencja Stron ma przyjąć regulamin i przepisy finansowe w oparciu o zalecenia Komisji Przygotowawczej. Akty, które Komisja Przygotowawcza i Konferencja Stron mają przyjąć odpowiednio na swoich ostatnich i pierwszych posiedzeniach, stanowią akty mające skutki prawne.

Regulamin ma skutki prawne, ponieważ wpływa na sposób podejmowania decyzji Konferencji Stron, które będą wiążące na mocy prawa międzynarodowego lub mogą w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów UE.

Przepisy finansowe określą podstawę wkładu Unii do budżetu porozumienia BBNJ i będą wiążące na mocy prawa międzynarodowego, zgodnie z art. 52 porozumienia.

W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

4.2.Materialna podstawa prawna

4.2.1.Zasady

Materialna podstawa prawna decyzji przyjętej w trybie art. 218 ust. 9 TFUE jest uzależniona głównie od celu i treści planowanego aktu, którego dotyczy stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie poboczny charakter, decyzja przyjęta w trybie art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, a mianowicie podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Zgodnie z art. 191 i art. 192 ust. 1 TFUE UE jest zobowiązana przyczyniać się do osiągania następujących celów: zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska; ochrony zdrowia ludzkiego; ostrożnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych oraz promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów w dziedzinie środowiska naturalnego, a w szczególności przeciwdziałania zmianie klimatu.

Biorąc pod uwagę cele i merytoryczne postanowienia porozumienia BBNJ, a także wszystkie mające zastosowanie odpowiednie polityki UE, podejście oparte na teście środka ciężkości wskazuje, że najwłaściwszą podstawą prawną proponowanej decyzji jest podstawa prawna dotycząca środowiska.

4.3.Wnioski

Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być zatem art. 192 ust. 1 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

Taka decyzja na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE obejmuje wyłącznie kwestie o charakterze proceduralnym i nie zmienia podziału kompetencji między Unią a państwami członkowskimi w odniesieniu do kwestii regulowanych porozumieniem BBNJ. Taka decyzja na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE nie dotyczy wkładów państw członkowskich do budżetu porozumienia BBNJ, w odniesieniu do czego kompetencje zachowują państwa członkowskie.

5.Wpływ na budżet

Porozumienie BBNJ tworzy specjalną strukturę instytucjonalną. Obejmuje ona sekretariat, organ naukowo-techniczny, system wymiany informacji, komitet ds. budowania zdolności i transferu technologii morskich oraz komitet ds. dostępu i podziału korzyści, komitet finansowy i komitet ds. zgodności. Jak określono w art. 52 ust. 2 porozumienia BBNJ, instytucje te będą finansowane ze składek Stron, obliczonych na podstawie przepisów finansowych.

Finansowe koszty instytucjonalne wdrożenia porozumienia BBNJ w przypadku Unii Europejskiej będą znane dopiero po pierwszym posiedzeniu Konferencji Stron, podczas której należy przyjąć wstępny budżet dla porozumienia BBNJ. Zgodnie z art. 47 ust. 6 lit. e) porozumienia BBNJ Konferencja Stron przyjmuje budżet z taką częstotliwością i dla takiego okresu finansowego, jaki może ustalić.

Oprócz kosztów instytucjonalnych wdrożenie porozumienia BBNJ prawdopodobnie spowoduje powstanie potrzeb finansowych w zakresie budowania zdolności w krajach rozwijających się i wspierania transferu technologii morskich, ale także m.in. w zakresie zdobywania wiedzy naukowej potrzebnej do ustanowienia, monitorowania i przeglądu morskich obszarów chronionych. Art. 14 ust. 6 porozumienia BBNJ stanowi, że w tym celu, po wejściu w życie niniejszego porozumienia, Strony będące krajami rozwiniętymi wnoszą roczne składki do funduszu specjalnego, o którym mowa w art. 52 porozumienia BBNJ, w wysokości 50 % ustalonego wkładu wnoszonego przez tę Stronę do budżetu przyjętego przez Konferencję Stron na podstawie art. 47 ust. 6 lit. e) porozumienia BBNJ. Dokonywanie tej płatności obowiązuje do czasu podjęcia decyzji przez Konferencję Stron na podstawie art. 14 ust. 7 porozumienia BBNJ. Potencjalne koszty globalne zostaną oszacowane w ramach porozumienia BBNJ w odpowiednim czasie, w oparciu o uruchomienie mechanizmów finansowych porozumienia.

2025/0373 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej, na forum Komisji Przygotowawczej i na pierwszej Konferencji Stron Porozumienia w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1 w związku z jego art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Na mocy decyzji Rady 98/392/WE 9 Wspólnota Europejska zatwierdziła Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r. („UNCLOS”) oraz Porozumienie z dnia 28 lipca 1994 r. odnoszące się do stosowania jego części XI.

(2)Unia zawarła Porozumienie w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczące ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową („porozumienie”), w drodze decyzji Rady 2024/1830 10 , a porozumienie to [wejdzie w życie] z dniem 17 stycznia 2026 r.

(3)Konferencja Stron porozumienia BBNJ („Konferencja Stron”) została ustanowiona na mocy art. 47 ust. 1 porozumienia BBNJ. Zgodnie z art. 47 ust. 4 porozumienia, na swoim pierwszym posiedzeniu Konferencja Stron przyjmuje, w drodze konsensusu, swój regulamin („regulamin ”) oraz przepisy finansowe regulujące jego finansowanie oraz finansowanie sekretariatu i wszelkich organów pomocniczych („przepisy finansowe”).

(4)W rezolucji 78/272 11 , przyjętej 24 kwietnia 2024 r., Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych postanowiło powołać Komisję Przygotowawczą w celu przygotowania wejścia w życie porozumienia i przygotowania do zwołania pierwszego posiedzenia Konferencji Stron porozumienia („Komisja Przygotowawcza”), na zakończenie którego komisja przygotowawcza przestanie istnieć.

(5)Zgodnie z pkt 9 rezolucji Zgromadzenia Ogólnego przewiduje się, że na swoim końcowym posiedzeniu Komisja Przygotowawcza podejmie decyzje w sprawie zaleceń dla Konferencji Stron dotyczących regulaminu i przepisów finansowych.

(6)Planowane akty Komisji Przygotowawczej i Konferencji Stron będą miały skutki prawne.

(7)Należy zatem określić stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii na końcowym posiedzeniu Komisji Przygotowawczej i pierwszej Konferencji Stron. Aby zapewnić właściwe funkcjonowanie porozumienia BBNJ, UE powinna wspierać regulamin, który przewiduje skuteczne, opłacalne, przejrzyste i prawidłowe funkcjonowanie i organizowanie posiedzeń Konferencji Stron oraz który umożliwia pełne uczestnictwo Unii jako Strony zgodnie z porozumieniem.

(8)Aby zagwarantować, że finansowanie prawidłowego funkcjonowania i realizacja porozumienia BBNJ są właściwie finansowane, UE powinna wspierać przepisy finansowe i uruchomienie mechanizmu finansowego w sposób ustanawiający sprawiedliwy i przejrzysty proces, reagujący na sytuację każdej ze Stron, w celu zapewnienia, aby każda ze Stron przyczyniała się do stabilności finansowania porozumienia BBNJ i jego wdrażania w sposób sprawiedliwy i spójny ze swoją zdolnością do wniesienia wkładu. Uruchomienie mechanizmu finansowego ustanowionego przez Unię powinno również zapewnić udzielanie pomocy Stronom będącym krajami rozwijającymi się w ich staraniach na rzecz wdrożenia porozumienia,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii na końcowym posiedzeniu Komisji Przygotowawczej i pierwszym posiedzeniu Konferencji Stron, jest następujące:

1)Unia wspiera przyjęcie regulaminu, który przewiduje skuteczne, opłacalne, przejrzyste i prawidłowe funkcjonowanie i organizowanie posiedzeń Konferencji Stron oraz który umożliwia pełne uczestnictwo Unii jako Strony zgodnie z porozumieniem.

2)Unia wspiera przyjęcie przepisów finansowych i uruchomienie mechanizmu finansowego, które ustanawiają sprawiedliwy i przejrzysty proces, reagujący na sytuację każdej ze Stron, w celu zapewnienia, aby każda ze Stron przyczyniała się do stabilności finansowania porozumienia i jego wdrażania w sposób sprawiedliwy i spójny ze swoją zdolnością do wniesienia wkładu, a mechanizm finansowy również zapewniał udzielanie pomocy Stronom będącym krajami rozwijającymi się w ich staraniach na rzecz wdrożenia porozumienia.

Artykuł 2

Niewielkie zmiany techniczne stanowisk określonych zgodnie z niniejszą decyzją, które są zgodne ze stanowiskiem Unii określonym w art. 1 UNCLOS, porozumieniem i prawem Unii, mogą zostać uzgodnione przez Unię bez kolejnej decyzji Rady.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

   W imieniu Rady

   Przewodniczący

(1)    Przyjęte przez Radę 22 marca 2016 r. (Dz.U. L 79 z 30.3.2016, s. 32) i 19 marca 2018 r.
(2)    Konferencja międzyrządowa na temat prawnie wiążącego instrumentu międzynarodowego w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystywania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową
(3)    Decyzja Rady (UE) 2023/1974 z dnia 18 września 2023 r. w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, porozumienia, w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystywania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową (Dz.U. L 235 z 25.9.2023, s. 1).
(4)    Decyzja Rady (UE) 2024/1830 z dnia 17 czerwca 2024 r. w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, porozumienia w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystywania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową, Dz.U. L, 2024/1830, 19.7.2024.
(5)    Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego 78/272, przyjęta 24 kwietnia 2024 r. podczas Porozumienia w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową.
(6)    Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ 72/249, przyjęta 24 grudnia 2017 r. w sprawie międzynarodowego prawnie wiążącego instrumentu w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystywania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową, pkt 17 (ma zastosowanie do Komisji Przygotowawczej zgodnie z pkt 7 rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ 78/272).
(7)    Dz.U. L 179 z 23.6.1998, s. 1
(8)    Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 października 2014 r., Niemcy/Rada, C-399/12, ECLI:EU:C:2014:2258, pkt 61–64.
(9)    Decyzja Rady z dnia 23 marca 1998 r. dotycząca zawarcia przez Wspólnotę Europejską Konwencji Narodów Zjednoczonych z dnia 10 grudnia 1982 r. o prawie morza i Porozumienia z dnia 28 lipca 1994 r. odnoszącego się do stosowania jego części XI (Dz.U. L 179 z 23.6.1998, s. 1, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/1998/392/oj ).
(10)    Decyzja Rady (UE) 2024/1830 z dnia 17 czerwca 2024 r. w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, porozumienia w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystywania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową (Dz.U. L, 2024/1830, 19.7.2024, ELI:  http://data.europa.eu/eli/dec/2024/1830/oj ).
(11)    Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego 78/272, przyjęta 24 kwietnia 2024 r. podczas Porozumienia w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową.