(1)

Overheidsfinanciering die voldoet aan de criteria van artikel 107, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hierna “het Verdrag” genoemd), vormt staatssteun en moet op grond van artikel 108, lid 3, van het Verdrag bij de Commissie worden aangemeld. Overeenkomstig artikel 109 van het Verdrag kan de Raad evenwel categorieën steun vaststellen die van die aanmeldingsverplichting worden vrijgesteld. Overeenkomstig artikel 108, lid 4, van het Verdrag kan de Commissie verordeningen voor die soorten staatssteun vaststellen.

(2)

In Verordening (EU) 2022/2586 wordt de Commissie de bevoegdheid verleend om te verklaren dat steun voor de coördinatie van het vervoer als bedoeld in artikel 93 van het Verdrag onder bepaalde voorwaarden van de aanmeldingsverplichting kan worden vrijgesteld.

(3)

Steun voor vervoer over land wordt met het Verdrag verenigbaar geacht indien die steun beantwoordt aan de behoeften van de coördinatie van het vervoer of overeenkomt met de vergoeding van bepaalde met het begrip “openbare dienst” verbonden verplichte dienstverrichtingen overeenkomstig artikel 93 van het Verdrag.

(4)

Om het in Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad (2) vervatte doel van de Unie inzake klimaatneutraliteit te bereiken is een fundamentele groene en digitale transformatie van het vervoer in de Unie nodig. In het kader van de strategie van de Commissie voor duurzame en slimme mobiliteit uit 2020 (3) riep de Unie de lidstaten op tot maatregelen om alle vervoerswijzen te verduurzamen en om een overgang naar duurzamere vervoerswijzen te bevorderen.

(5)

In artikel 11 van het Verdrag wordt de inzet van de Unie voor milieubescherming en duurzaamheid benadrukt, en met name de integratie van milieueisen in de formulering en uitvoering van haar beleid en optreden.

(6)

Bij de toepassing van artikel 93 van het Verdrag heeft de Commissie ondervonden dat bepaalde categorieën staatssteun die aan de behoeften van de coördinatie van het vervoer beantwoorden, worden geacht de mededinging en de handel tussen lidstaten niet in aanzienlijke mate te verstoren, mits zij voldoen aan een aantal duidelijke verenigbaarheidscriteria die zijn vastgesteld op basis van de ervaringen met de besluitvormingspraktijk.

(7)

Deze verordening is van toepassing op exploitatie- en investeringsstaatssteunmaatregelen die worden toegekend in de sectoren van duurzaam vervoer over land.

(8)

Steun die voldoet aan alle voorwaarden van deze verordening, zowel in het algemeen als specifiek voor de desbetreffende categorieën steun, moet worden vrijgesteld van de aanmeldingsverplichting van artikel 108, lid 3, van het Verdrag.

(9)

Voor staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, van het Verdrag die niet onder deze verordening valt, blijft de aanmeldingsverplichting van artikel 108, lid 3, van het Verdrag gelden. Deze verordening heeft geen effect op de mogelijkheid voor de lidstaten om steun aan te melden waarvan de doelstellingen in overeenstemming zijn met doelstellingen die onder deze verordening vallen.

(10)

Deze verordening moet alleen van toepassing zijn op steun die beantwoordt aan de behoeften van de coördinatie van het vervoer. Daarentegen moet steun voor het nakomen van bepaalde met het begrip openbare dienst verbonden verplichtingen in de sectoren van het vervoer over land onder Verordening (EG) nr. 1370/2007 van het Europees Parlement en de Raad (4) blijven vallen of bij de Commissie worden aangemeld wanneer deze steun niet aan de in die verordening vastgestelde voorwaarden voldoet. Ondernemingen met een openbaredienstcontract die vervoersdiensten verrichten, moeten in aanmerking kunnen komen voor steun die op grond van deze verordening wordt verleend, met name op voorwaarde dat artikel 8 van deze verordening wordt nageleefd en overcompensatie wordt voorkomen.

(11)

Deze verordening moet verdere vereenvoudiging overeenkomstig de doelstellingen van de Commissie (5) en meer transparantie mogelijk maken, evenals een doeltreffende evaluatie en controles van de naleving van de staatssteunregels op nationaal en EU-niveau, en tegelijkertijd de institutionele bevoegdheden van de Commissie en de lidstaten waarborgen. Dit sluit aan bij de mededeling van de Commissie over de modernisering van het EU-staatssteunbeleid (6) en bij de resultaten van de geschiktheidscontrole die de Commissie in 2020 heeft verricht (7), waarin werd benadrukt dat de administratieve lasten moeten worden verminderd en overheidsmiddelen doelmatig moeten worden besteed.

(12)

De algemene voorwaarden voor de toepassing van deze verordening zijn gebaseerd op een aantal gemeenschappelijke beginselen, die waarborgen dat de steun i) coördinatie van het vervoer tot doel heeft; ii) een duidelijk stimulerend effect heeft; iii) noodzakelijk, passend en evenredig is; iv) op volledig transparante wijze wordt toegekend, aan controles wordt onderworpen en geregeld wordt geëvalueerd, en v) niet zodanig op de mededinging en de handel van invloed is dat de algemene belangen van de Unie worden geschaad.

(13)

Om te waarborgen dat de steun noodzakelijk is, en als prikkel fungeert om activiteiten of projecten verder te ontwikkelen, mag deze verordening niet gelden voor steun aan activiteiten of projecten waartoe de begunstigde hoe dan ook zou overgaan, ook zonder steun. Steun moet volgens deze verordening alleen van aanmelding worden vrijgesteld indien de werkzaamheden in het kader van het gesteunde project of de gesteunde activiteit pas aanvangen nadat de begunstigde de steun schriftelijk heeft aangevraagd. De aankoop van gronden en voorbereidende werkzaamheden, waaronder het verkrijgen van vergunningen en het verrichten van haalbaarheidsonderzoek, worden niet als start van de werkzaamheden in het kader van het gesteunde project beschouwd.

(14)

Ten aanzien van onder deze verordening vallende ad-hocinvesteringssteun aan een begunstigde grote onderneming moet de lidstaat waarborgen dat niet alleen wordt voldaan aan de voorwaarden inzake het stimulerende effect die gelden voor begunstigde kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), maar zich er ook van vergewissen dat de begunstigde, blijkens diens interne documenten, de levensvatbaarheid van de gesteunde investering heeft onderzocht in een scenario mét en een scenario zonder steun. In dergelijke gevallen moet de lidstaat verifiëren of uit die documenten daadwerkelijk blijkt dat de steun zal leiden tot een wezenlijke vergroting van de omvang van de gesteunde investering, tot een wezenlijke stijging van het totaalbedrag dat de begunstigde aan die investering besteedt, of tot een wezenlijke versnelling van de voltooiing van de investering.

(15)

Voor automatische steunregelingen in de vorm van belastingvoordelen moet een specifieke voorwaarde betreffende het stimulerende effect gelden, aangezien de uit dit soort steunregelingen voortvloeiende steun automatisch wordt toegekend. Deze specifieke voorwaarde houdt in dat met die steunregelingen alleen projecten of activiteiten mogen worden gesteund waarvoor de werkzaamheden pas van start gaan nadat die regelingen in werking zijn getreden. Deze voorwaarde mag echter niet gelden in het geval van vervolgsteunregelingen, als de activiteit reeds onder de voorgaande regelingen viel in de vorm van belastingvoordelen. Bij de beoordeling van het stimulerende effect van vervolgsteunregelingen moet het moment waarop de belastingmaatregel voor het eerst in de oorspronkelijke regeling werd vastgesteld als ijkpunt gelden.

(16)

Exploitatiesteun ter vermindering van de externe kosten van vervoer die aan de voorwaarden van deze verordening voldoet, moet als steun met een stimulerend effect worden beschouwd als die steun wordt doorgegeven aan de gebruikers en zo de vraag naar duurzame vervoersdiensten en een verschuiving tussen vervoerswijzen doet toenemen. Door middel van voorlichting moet meer bekendheid worden gegeven aan de maatregelen die beschikbaar zijn om de verschillen in concurrentievermogen te verkleinen tussen wijzen van duurzaam vervoer over land en vervoer uitsluitend over de weg of andere concurrerende, minder duurzame vervoerswijzen. Voorlichting wordt dus geacht te waarborgen dat de steun tot uiting komt in de prijs die gebruikers moeten betalen.

(17)

Om transparantie, gelijke behandeling en een doeltreffend toezicht te waarborgen, moet deze verordening alleen van toepassing zijn op steun waarvan het brutosubsidie-equivalent vooraf nauwkeurig kan worden berekend zonder dat een risicobeoordeling hoeft te worden uitgevoerd (“transparante steun”). Voor bepaalde steuninstrumenten, waaronder leningen, garanties, belastingmaatregelen, risicofinancieringsmaatregelen en met name terugbetaalbare voorschotten, wordt in deze verordening vastgesteld onder welke voorwaarden deze als transparant kunnen worden beschouwd. Steun in de vorm van garanties moet als transparant worden beschouwd als het brutosubsidie-equivalent is berekend op basis van de safe-harbour-premies die voor het desbetreffende soort onderneming zijn vastgesteld. De steun moet ook als transparant worden beschouwd als de methode voor de berekening van de steunintensiteit van de staatsgarantie vóór de tenuitvoerlegging van de maatregel is aangemeld bij de Commissie en door haar is goedgekeurd in overeenstemming met een mededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag op staatssteun in de vorm van garanties (8). Voor de toepassing van deze verordening mag steun die een complexe economische beoordeling vergt om het bruto-subsidie-equivalent van de steun vooraf precies te berekenen (zoals steun in de vorm van investeringen in eigen vermogen en investeringen in quasi-eigenvermogen), niet als transparante steun worden beschouwd tenzij het bruto-subsidie-equivalent van de steun gelijk wordt geacht aan de nominale waarde van die investeringen.

(18)

Om te waarborgen dat steun evenredig is en tot het benodigde bedrag beperkt blijft, moeten maximale steunbedragen worden vastgesteld in de vorm van steunintensiteiten in verhouding tot een reeks in aanmerking komende kosten. Gezien de ervaringen van de Commissie moet de steunintensiteit zodanig worden vastgesteld dat verstoringen van de mededinging en de handel door de gesteunde activiteit tot een minimum worden beperkt en tegelijkertijd het tekortschieten van de markt of andere belemmeringen voor de coördinatie van het vervoer op een passende wijze worden aangepakt.

(19)

Bij de berekening van de steunintensiteit mogen alleen in aanmerking komende kosten worden meegerekend. De identificatie van de kosten die in aanmerking komen, moet blijken uit duidelijke, specifieke en actuele bewijsstukken. Steun die de desbetreffende steunintensiteit overschrijdt, mag niet van de aanmeldingsvereisten worden vrijgesteld. In alle gevallen moeten de voor de berekening gebruikte cijfers de bedragen vóór aftrek van belastingen of andere heffingen zijn. Steun die in meerdere tranches wordt uitgekeerd, moet worden gedisconteerd tot de waarde ervan op het moment van toekenning van de steun. Ook de in aanmerking komende kosten moeten worden gedisconteerd tot de waarde op dat moment.

(20)

De Commissie moet erop toezien dat goedgekeurde steun de mededinging en de handel niet zodanig beïnvloedt dat het gemeenschappelijk belang van de Unie wordt geschaad. Daarom moet steun aan een begunstigde ten aanzien van wie een bevel tot terugvordering uitstaat ingevolge een eerder besluit van de Commissie waarin steun onrechtmatig en onverenigbaar met de interne markt is verklaard, van het toepassingsgebied van deze verordening worden uitgesloten.

(21)

Steun aan ondernemingen in moeilijkheden moet van het toepassingsgebied van deze verordening worden uitgesloten. Dergelijke steun moet worden beoordeeld op basis van de Richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden (9).

(22)

In deze verordening is de uitgebreide ervaring verwerkt die de Commissie heeft opgedaan met het beoordelen van exploitatiesteun die is bedoeld ter vermindering van de externe kosten van vervoer. Die steun moet worden gekwantificeerd op basis van de externe kosten die kunnen worden vermeden door over te stappen op een duurzamere vervoersoplossing in plaats van een concurrerende, commercieel levensvatbare wijze van vervoer, bijvoorbeeld vervoer uitsluitend over de weg. Steun kan de vorm aannemen van een verlaging van de heffingen die vervoerders betalen voor het gebruik van de infrastructuur. Exploitatiesteun ter vermindering van de externe kosten van vervoer mag alleen onder deze verordening vallen wanneer verstoringen van de mededinging en de handel beperkt van omvang zijn en aan welomschreven voorwaarden zijn onderworpen. Dat is het geval wanneer de vermeden externe kosten worden berekend volgens de regels en methoden van het handboek van de Commissie over de externe kosten van vervoer (10), wanneer de steunintensiteit onder bepaalde drempels blijft en wanneer de steun uitsluitend wordt toegekend voor diensten inzake duurzaam vervoer over land die daadwerkelijk worden verleend. Zo wordt gewaarborgd dat de steun strikt beperkt blijft tot compensatie voor de externe kosten die verband houden met het gebruik van een duurzamere wijze van vervoer.

(23)

Verder mag exploitatiesteun aan vervoerders of vervoersorganisatoren die nieuwe commerciële spoor-en binnenvaartverbindingen voor goederenvervoer introduceren, alleen onder deze verordening vallen wanneer de verstoringen van de mededinging en de handel beperkt van omvang zijn en aan welomschreven voorwaarden zijn onderworpen. Dat is het geval wanneer het steunbedrag wordt berekend op basis van de exploitatieverliezen die de begunstigde in de eerste vijf exploitatiejaren van de nieuwe commerciële verbinding voor goederenvervoer lijdt en de steunintensiteit blijft onder een bepaalde drempel.

(24)

Investeren in spoorwegvoorzieningen, binnenvaartvoorzieningen en multimodale vervoersvoorzieningen voor spoor of binnenvaart en in particuliere spooraansluitingen in de Unie is van wezenlijk belang om goede verbindingen, een duurzaam functionerende economie en cohesie tussen de lidstaten te waarborgen. Die investeringen ondersteunen de prioriteiten uit de strategie voor duurzame en slimme mobiliteit van de Commissie uit 2020 (11), waarin voorrang wordt gegeven aan de ontwikkeling van multimodale vervoersvoorzieningen. Deze verordening moet betrekking hebben op investeringssteun voor de bouw, verbetering en vernieuwing van spoorwegvoorzieningen, binnenvaartvoorzieningen, multimodale vervoersvoorzieningen voor spoor of binnenvaart, en particuliere spooraansluitingen. Deze verordening mag niet van toepassing zijn op steun voor haveninfrastructuur (ligplaatsen, aanlegsteigers enz.) en voor haventoegangsinfrastructuur die in aanmerking komt voor steun op grond van Verordening (EU) nr. 651/2014 van de Commissie (12). Deze verordening moet echter wel van toepassing zijn op steun voor havensuprastructuur (voorzieningen aan de oppervlakte, zoals opslag, dienstvoorzieningen, zoals opslagloodsen, alsmede uitrusting die wordt gebruikt voor de exploitatie van voorzieningen), zolang de suprastructuur zich bevindt in een binnenvaartvoorziening of een multimodale vervoersvoorziening met een spoor- of binnenvaartverbinding. Voor dit soort steun moeten de administratieve lasten als gevolg van de aanmelding van eenvoudige staatssteunmaatregelen worden verminderd; zo kan de Commissie zich ook concentreren op de potentieel meest verstorende gevallen. De voorwaarden die gelden voor vrijstelling van de aanmeldingsverplichting voor investeringssteun voor spoorwegvoorzieningen, binnenvaartvoorzieningen, multimodale vervoersvoorzieningen voor spoor of binnenvaart en particuliere spooraansluitingen, moeten verstoringen van de mededinging en de handel die eerlijke concurrentie op de interne markt zouden ondermijnen, beperken. De verstoringen van het handelsverkeer en de mededinging worden met name beperkt door de evenredigheid van de steun te waarborgen.

(25)

Deze verordening mag alleen betrekking hebben op investeringssteun voor de verwerving van voertuigen voor spoor- of binnenvaartvervoer en bepaalde categorieën materieel dat belangrijk is bij duurzaam multimodaal vervoer (d.w.z. intermodale laadeenheden en kranen op schepen) wanneer de verstoringen van de mededinging en de handel beperkt van omvang zijn. Voor de verwerving van bepaalde soorten materieel voor duurzaam multimodaal vervoer is dat het geval bij steunregelingen voor kranen op schepen en een deel van de kosten van intermodale laadeenheden wanneer de steunintensiteit onder welomschreven drempels blijft. Voor de verwerving van voertuigen voor spoor- of binnenvaartvervoer is dat het geval wanneer de steun wordt verleend in de vorm van een aan welomschreven voorwaarden onderworpen garantie aan de koper van het voertuig. In de spoorwegsector hebben kmo’s en nieuwkomers moeite om hun vloot te vernieuwen of uit te breiden vanwege de hoge investeringskosten voor de verwerving van rollend materieel en de moeilijkheden om toegang te krijgen tot financiering. Kleine midcap-ondernemingen (“SMC’s”) staan voor soortgelijke uitdagingen. In de binnenvaartsector zijn de meeste exploitanten kmo’s of in het beste geval kleine midcaps. Dit maakt het voor hen moeilijk om hun vloot te vernieuwen of uit te breiden vanwege moeilijkheden om toegang te krijgen tot marktfinanciering. Investeringssteun in de vorm van garanties voor nieuwkomers in de spoorwegsector, kmo’s en kleine midcaps in de spoorwegsector en de binnenvaart bevordert derhalve duurzaam vervoer zonder de mededinging en het handelsverkeer onnodig te verstoren.

(26)

Overeenkomstig het vervoersbeleid en het digitale beleid van de Unie zijn verdere inspanningen nodig om de communicatie tussen de verschillende vervoersinformatiesystemen en de coördinatie van vervoersnetwerken en landsgrensoverschrijdende mededinging mogelijk te maken en om de veiligheid van het vervoer in de Unie te verbeteren. Dit is nodig vanwege de verschillende normen voor vervoersnetwerken, het gebrek aan technische harmonisatie, incompatibele instrumenten en systemen voor gegevensverzameling en bezorgdheid over gegevensuitwisseling en gegevenssoevereiniteit. Bovendien blijkt uit de ervaring met de beoordeling van de maatregelen voor interoperabiliteitssteun die zijn aangemeld op grond van de richtsnoeren voor staatssteun aan spoorwegondernemingen van 2008 (13) dat acuut marktfalen optreedt als gevolg van tekortkomingen in de coördinatie en het “pioniersnadeel”, wanneer de voordelen van de invoering van een specifieke technologie of norm verder gaan dan het commerciële belang van vervoerders.

(27)

Dat is bijvoorbeeld het geval bij treinbesturingssystemen en verkeersregelsystemen, waaronder het Europees beheersysteem voor het spoorverkeer (ERTMS). Het ERTMS is een eengemaakt Europees systeem voor seingeving en snelheidscontrole dat de interoperabiliteit van nationale spoorwegsystemen waarborgt, de aankoop- en onderhoudskosten van de seingevingssystemen doet dalen en de snelheid van treinen, de infrastructuurcapaciteit en het veiligheidsniveau in het spoorvervoer verhoogt. ERTMS bestaat uit het Europees treinbesturingssysteem (ETCS), d.w.z. een cabineseingevingssysteem met automatische treinbeveiliging, de mobiele spoorwegradio (RMR) en geautomatiseerde treinbesturing (ATO). Het RMR-systeem dat momenteel voor spoorwegactiviteiten wordt gebruikt, namelijk het wereldwijd systeem voor mobiele communicatie — Spoor (GSM-R), is gebaseerd op specificaties die twintig jaar geleden werden vastgesteld. Als gevolg van de technologische veroudering is het onwaarschijnlijk dat industriële steun voor GSM-R na 2031 nog verzekerd zal zijn. Gezien de beperkte nadelige effecten van interoperabiliteitssteun op de mededinging en de handel, en gelet op de opgedane ervaringen, moet dergelijke steun onder welomschreven voorwaarden onder deze verordening vallen.

(28)

Om het concurrentievermogen van het spoorweg- of binnenvaartvervoer te bevorderen, is het ook noodzakelijk technische aanpassing en modernisering in de sectoren van duurzaam vervoer over land te bevorderen. Aan steun voor dergelijke investeringen moeten voorwaarden zijn verbonden ter beperking van verstoringen van de mededinging en de handel die de eerlijke concurrentie op de interne markt ondermijnen. De voorwaarden om deze steun vrij te stellen van de aanmeldingsverplichtingen moeten met name garanderen dat de steun noodzakelijk en evenredig is, en waarborgen omvatten voor het soort steun en de in aanmerking komende kosten.

(29)

Wanneer aan ondernemingen steun wordt verleend voor hun aanpassing aan toekomstige Unienormen, kan sneller een hoge mate van harmonisatie en standaardisatie worden bereikt. Steun mag niet worden vrijgesteld van de aanmeldingsverplichtingen wanneer ondernemingen dankzij investeringen voldoen aan Unienormen die al zijn goedgekeurd. In die gevallen echter waarin de betrokken Unienorm al is goedgekeurd maar nog niet van kracht is, kan steun een stimulerend effect hebben indien de steun ertoe aanzet de investering ten minste twaalf maanden voordat de norm van kracht wordt te implementeren en te voltooien, voor zover de norm niet met terugwerkende kracht van toepassing is. Om lidstaten niet te ontmoedigen verplichte nationale normen vast te stellen die strenger of ambitieuzer zijn dan de overeenkomstige Unienormen, kunnen steunmaatregelen een stimulerend effect hebben, ongeacht of dergelijke nationale normen bestaan. Hetzelfde geldt voor steun die wordt toegekend in het geval van bindende nationale normen die bij ontstentenis van Unienormen zijn vastgesteld.

(30)

Bepaalde categorieën waarbij per project grote bedragen aan steun zijn toegekend, moeten na aanmelding door de Commissie worden beoordeeld vanwege de grotere kans op onnodige verstoringen van de mededinging en de handel. Voor steun die bepaalde drempels te boven gaat, moet daarom de aanmeldingsverplichting van artikel 108, lid 3, van het Verdrag blijven gelden. Er moet voor worden gezorgd dat deze drempels niet worden omzeild door projecten kunstmatig op te delen in meerdere projecten met soortgelijke eigenschappen, doelstellingen of begunstigden.

(31)

Gezien de grotere potentiële impact van grote regelingen op de handel en de mededinging moeten steunregelingen waarvan het staatssteunbudget in een bepaald jaar of in totaal groter is dan een op een absolute waarde gebaseerde drempel, in principe aan een staatssteunevaluatie worden onderworpen. Bij de evaluatie moet worden getracht na te gaan i) of de aannames en voorwaarden voor verenigbaarheid van de regeling zijn bevestigd en ii) of de steunmaatregel in het licht van de algemene en specifieke doelstellingen ervan doeltreffend is geweest. In de evaluatie moet ook worden ingegaan op het effect van de regeling op de mededinging en de handel. Met het oog op gelijke behandeling moet de staatssteunevaluatie worden verricht op basis van een door de Commissie goedgekeurd evaluatieplan. Hoewel een dergelijk plan doorgaans moet worden opgesteld wanneer de regeling wordt uitgewerkt en tijdig moet worden goedgekeurd opdat de regeling in werking kan treden, is dit wellicht niet in alle gevallen mogelijk. Om de inwerkingtreding van steunregelingen niet te vertragen, moet deze verordening daarom gedurende een initiële periode van maximaal zes maanden op die regelingen van toepassing zijn. De Commissie moet deze periode kunnen verlengen zodra het evaluatieplan is goedgekeurd. Met het oog daarop moet het evaluatieplan binnen twintig werkdagen na de inwerkingtreding van de regeling bij de Commissie worden aangemeld. Daarnaast moet de Commissie ook bij wijze van uitzondering en gelet op de specifieke kenmerken van de zaak kunnen besluiten dat een evaluatie niet noodzakelijk is.

(32)

De lidstaten moeten worden verplicht de Commissie alle informatie te verstrekken die zij nodig heeft om het evaluatieplan te beoordelen. Ook moet de Commissie zonder onnodige vertraging aanvullende gegevens kunnen opvragen indien nodig. Wijzigingen in te evalueren regelingen, met uitzondering van aanpassingen die niet van invloed kunnen zijn op de verenigbaarheid van de steunregeling binnen het toepassingsgebied van deze verordening of die de inhoud van het goedgekeurde evaluatieplan niet ingrijpend kunnen veranderen, moeten van het toepassingsgebied van deze verordening worden uitgesloten. Wijzigingen die louter formele aanpassingen of administratieve aanpassingen behelzen, ook wanneer zij worden aangebracht in het kader van door de Unie medegefinancierde maatregelen, mogen, in beginsel, niet worden geacht de inhoud van het goedgekeurde evaluatieplan ingrijpend te veranderen.

(33)

Om te bepalen of de in deze verordening vastgestelde aanmeldingsdrempels en maximale steunintensiteiten zijn nageleefd, moet het totale bedrag aan steunmaatregelen voor de gesteunde activiteit of het gesteunde project in aanmerking worden genomen. In deze verordening moet een nadere omschrijving worden gegeven van de gevallen waarin verschillende categorieën steun kunnen worden gecumuleerd. Steun die op grond van deze verordening van de aanmeldingsverplichting is vrijgesteld, moet kunnen worden gecumuleerd met alle andere verenigbare steun die krachtens andere verordeningen is vrijgesteld of met andere steun die door de Commissie is goedgekeurd, mits die maatregelen betrekking hebben op andere identificeerbare in aanmerking komende kosten. Wanneer verschillende bronnen van steun betrekking hebben op dezelfde — elkaar geheel of gedeeltelijk overlappende — identificeerbare in aanmerking komende kosten, moet cumulering worden toegestaan tot de hoogste steunintensiteit of het hoogste steunbedrag die/dat krachtens deze verordening voor die steun geldt. In deze verordening moeten ook bijzondere voorschriften worden vastgesteld voor cumulering van steunmaatregelen waarvan de in aanmerking komende kosten wél en niet kunnen worden geïdentificeerd, en voor cumulering met de-minimissteun. De-minimissteun wordt vaak niet toegekend voor, of is vaak niet toe te wijzen aan specifieke, identificeerbare in aanmerking komende kosten. In dergelijke gevallen moet het mogelijk zijn om de-minimissteun vrijelijk te cumuleren met krachtens deze verordening vrijgestelde staatssteun. Wanneer echter de-minimissteun wordt toegekend voor dezelfde identificeerbare in aanmerking komende kosten als waarvoor krachtens deze verordening vrijgestelde steun wordt toegekend, zou cumulering slechts toegestaan mogen zijn tot ten hoogste de in hoofdstuk II van deze verordening vastgestelde maximale steunintensiteit.

(34)

Financiering die centraal wordt beheerd door de instellingen, agentschappen, gezamenlijke ondernemingen of andere organen van de Unie en die niet onder de directe of controle van de lidstaten valt, vormt geen staatssteun. Wanneer dergelijke financiering wordt gecumuleerd met staatssteun, wordt alleen de staatssteun in aanmerking genomen om vast te stellen of de aanmeldingsdrempels en de maximale steunintensiteiten of maximale steunbedragen in acht zijn genomen. Dit moet van toepassing zijn op voorwaarde dat het totale bedrag aan overheidsfinanciering dat voor dezelfde in aanmerking komende kosten wordt toegekend, het in de toepasselijke regels van het Unierecht vastgestelde gunstigste financieringspercentage niet overschrijdt.

(35)

De transparantie van staatssteun is van wezenlijk belang voor de correcte toepassing van de Verdragsregels en leidt tot betere naleving van de regels, een grotere verantwoordingsplicht, collegiale toetsing en uiteindelijk tot een doeltreffendere besteding van overheidsmiddelen. Om transparantie te garanderen, moeten de lidstaten uitgebreide regionale of nationale websites opzetten met beknopte informatie over elke krachtens deze verordening vrijgestelde steunmaatregel. Bij wijze van alternatief moet het de lidstaten worden toegestaan de beknopte informatie over elke vrijgestelde steunmaatregel bekend te maken in de “transparency award module” van de Commissie. Volgens de standaardpraktijk voor de publicatie van informatie overeenkomstig Richtlijn (EU) 2019/1024 van het Europees Parlement en de Raad (14) moet een standaardformaat worden gebruikt. Dat formaat moet het mogelijk maken om gegevens te doorzoeken, te downloaden en gemakkelijk op internet te publiceren. De links naar de staatssteunwebsites van alle lidstaten moeten op de website van de Commissie worden gepubliceerd. Overeenkomstig artikel 2, lid 2, van Verordening (EU) 2022/2586 moet de beknopte informatie over elke steunmaatregel die krachtens deze verordening is vrijgesteld, op de website van de Commissie worden gepubliceerd.

(36)

De handhaving van de staatssteunregels is sterk afhankelijk van de medewerking van de lidstaten. Daarom moeten de lidstaten alle nodige maatregelen nemen om de naleving van deze verordening te garanderen, ook bij individuele steunverlening in het kader van regelingen die onder een groepsvrijstelling vallen, met alle daaraan verbonden voorwaarden.

(37)

Om een doeltreffend toezicht op steunmaatregelen overeenkomstig Verordening (EU) 2022/2586 te waarborgen, moeten voorschriften worden vastgesteld voor de rapportage door de lidstaten van overeenkomstig deze verordening vrijgestelde steunmaatregelen. Voorts moeten in het licht van de verjaringstermijn van artikel 17 van Verordening (EU) 2015/1589 van de Raad (15) regels worden opgesteld voor de dossiers die de lidstaten moeten bijhouden over de overeenkomstig deze verordening vrijgestelde steun.

(38)

Om de verenigbaarheidsvoorwaarden van deze verordening doeltreffender te maken, moet de Commissie het voordeel van de groepsvrijstelling met toekomstige werking kunnen intrekken wanneer niet aan die voorwaarden wordt voldaan. Wanneer de niet-naleving van deze verordening alleen betrekking heeft op een beperkte groep maatregelen of bepaalde autoriteiten, moet de Commissie die intrekking kunnen beperken tot bepaalde soorten steun, bepaalde begunstigden of door bepaalde autoriteiten vastgestelde steunmaatregelen. Een dergelijke gerichte intrekking moet een evenredige oplossing bieden die rechtstreeks is gerelateerd aan de geconstateerde niet-naleving. Wanneer een steunmaatregel niet wordt aangemeld en niet voldoet aan alle voorwaarden om van aanmelding te worden vrijgesteld, gaat het om onrechtmatige steun, die de Commissie moet onderzoeken in het kader van de desbetreffende procedure van Verordening (EU) 2015/1589 voor niet-aangemelde steun. Een intrekking van het voordeel van de groepsvrijstelling met toekomstige werking mag geen afbreuk doen aan de groepsvrijstelling die werd verleend voor eerdere maatregelen die aan deze verordening voldeden.

(39)

Om verschillen weg te nemen die de mededinging en de handel mogelijkerwijs verstoren, en om de coördinatie van verschillende initiatieven van de Unie en nationale initiatieven voor kmo’s te vergemakkelijken, alsook omwille van de administratieve duidelijkheid en de rechtszekerheid, moet de definitie van een kmo in de zin van bijlage I bij deze verordening berusten op de definitie uit Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie (16).

(40)

Het staatssteunbeleid moet op basis van de ervaringen van de Commissie op dit gebied periodiek worden herzien. Daarom moet de toepassingsduur van deze verordening worden beperkt. Er moeten overgangsbepalingen worden vastgesteld met regels voor de behandeling van vrijgestelde steunregelingen vanaf het einde van de toepassingsperiode van deze verordening. Die regels moeten lidstaten de tijd geven om zich aan toekomstige regelingen aan te passen,