(1)

Cistiú stáit a chomhlíonann critéir Airteagal 107(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (‘an Conradh’), is státchabhair é agus ní mór fógra a thabhairt don Choimisiún ina leith faoi Airteagal 108(3) den Chonradh. Mar sin féin, i gcomhréir le hAirteagal 109 den Chonradh, féadfaidh an Chomhairle catagóirí cabhrach a chinneadh atá díolmhaithe ón gceanglas fógra sin. I gcomhréir le hAirteagal 108(4) den Chonradh, féadfaidh an Coimisiún rialacháin a ghlacadh maidir leis na catagóirí státchabhrach sin.

(2)

Le Rialachán (AE) 2022/2586, tugtar de chumhacht don Choimisiún a dhearbhú go bhféadfar cabhair le haghaidh chomhordú an iompair dá dtagraítear in Airteagal 93 den Chonradh a dhíolmhú, faoi choinníollacha áirithe, ón gceanglas fógra.

(3)

Cabhair le haghaidh iompar de thalamh, meastar go bhfuil sí comhoiriúnach leis an gConradh má chomhlíonann sí riachtanais maidir le comhordú iompair nó más ‘aisíocaíocht as comhlíonadh oibleagáidí áirithe ar gné dhílis iad de choincheap na seirbhíse poiblí’ í i gcomhréir le hAirteagal 93 den Chonradh.

(4)

Chun sprioc an Aontais maidir le haeráidneodracht a leagtar amach i Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a bhaint amach (2), tá gá le claochlú bunúsach glas agus digiteach ar an iompar san Aontas. Mar chuid de straitéis 2020 an Choimisiúin um an tsoghluaisteacht inbhuanaithe agus chliste (3), d’iarr an tAontas ar na Ballstáit bearta a dhéanamh chun gach modh iompair a dhéanamh níos inbhuanaithe agus aistriú chuig modhanna iompair níos inbhuanaithe a chur chun cinn.

(5)

In Airteagal 11 den Chonradh cuirtear tiomantas an Aontais do chosaint an chomhshaoil agus don inbhuanaitheacht i dtábhacht, agus leagtar béim ar cheanglais chomhshaoil a chomhtháthú i sainiú agus i gcur chun feidhme a chuid beartas agus gníomhaíochtaí.

(6)

Ar bhonn thaithí an Choimisiúin maidir le hAirteagal 93 den Chonradh a chur i bhfeidhm, meastar nach n-eascraíonn aon saobhadh mór ar an iomaíocht agus ar an trádáil idir na Ballstáit as catagóirí áirithe státchabhrach a chomhlíonann riachtanais chomhordú an iompair, ar choinníoll go gcomhlíonann siad critéir shoiléire chomhoiriúnachta áirithe a leagtar amach ar bhonn an chleachtais fhairsing cinnteoireachta.

(7)

Tá feidhm ag an Rialachán seo maidir le bearta státchabhrach oibriúcháin agus infheistíochta a dheonaítear in earnálacha an iompair inbhuanaithe de thalamh.

(8)

Cabhair lena gcomhlíontar na coinníollacha uile a leagtar síos sa Rialachán seo, is é sin, cabhair ghinearálta agus cabhair a bhaineann go sonrach leis na catagóirí ábhartha cabhrach araon, ba cheart í a dhíolmhú ón oibleagáid fógra a leagtar síos in Airteagal 108(3) den Chonradh.

(9)

Maidir le státchabhair de réir bhrí Airteagal 107(1) den Chonradh nach gcumhdaítear leis an Rialachán seo, leanfaidh sí de bheith faoi réir an cheanglais fógra a leagtar síos in Airteagal 108(3) den Chonradh. Ní dhéanann an Rialachán seo difear don fhéidearthacht atá ag na Ballstáit fógra a thabhairt faoi chabhair a bhfuil cuspóirí aici a chomhfhreagraíonn do chuspóirí a chumhdaítear leis an Rialachán seo.

(10)

Níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo ach maidir le cabhair a chomhlíonann na riachtanais maidir le comhordú an iompair. Cabhair le haghaidh comhlíonadh oibleagáidí áirithe is gné dhílis de choincheap seirbhíse poiblí in earnálacha an iompair de thalamh, ba cheart leanúint dá rialú le Rialachán (CE) Uimh. 1370/2007 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) nó, i gcás nach gcomhlíonann sí na coinníollacha a leagtar síos sa Rialachán sin, ba cheart fógra a thabhairt don Choimisiún fúithi. Gnóthais a sholáthraíonn seirbhísí iompair phoiblí agus ar tugadh conradh seirbhíse poiblí dóibh, ba cheart iad a bheith in ann tairbhiú de chabhair a dheonaítear faoin Rialachán seo ar choinníoll, go háirithe, go gcomhlíontar Airteagal 8 den Rialachán seo, agus go gcuirtear cosc ar róchúiteamh.

(11)

Leis an Rialachán seo, ba cheart a bheith in ann simpliú níos fearr a dhéanamh i gcomhréir le cuspóirí an Choimisiúin (5) agus an trédhearcacht a mhéadú, chomh maith le meastóireacht éifeachtach agus seiceálacha ar chomhlíonadh na rialacha maidir leis an státchabhair ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais, agus cumhachtaí institiúideacha an Choimisiúin agus na mBallstát á gcaomhnú an tráth céanna. Tá sé sin i gcomhréir leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le Nuachóiriú státchabhrach an Aontais (6) agus le toradh na seiceála oiriúnachta a rinne an Coimisiún in 2020 (7) inar cuireadh i dtábhacht an gá atá le hualaí riaracháin a laghdú agus caiteachas poiblí éifeachtúil a áirithiú.

(12)

Leagtar síos na coinníollacha ginearálta maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo ar bhonn tacar comhphrionsabal lena n-áirithítear an méid seo a leanas maidir leis an gcabhair: (i) go bhfónann sé do chuspóir an chomhordaithe iompair; (ii) go bhfuil éifeacht shoiléir dreasachta aige; (iii) gur gá é agus go bhfuil sé iomchuí agus comhréireach; (iv) go ndeonaítear é le trédhearcacht iomlán agus go bhfuil sé faoi réir sásra rialaithe agus meastóireacht thráthrialta; agus (v) nach ndéanann sé difear d’iomaíocht agus do thrádáil a mhéid a chuireann sé leasanna ginearálta an Aontais i mbaol.

(13)

Chun a áirithiú go bhfuil gá leis an gcabhair agus gur dreasacht í chun gníomhaíochtaí agus tionscadail a fhorbairt a thuilleadh, níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le cabhair do ghníomhaíochtaí nó tionscadail a dtabharfadh an tairbhí fúthu ar aon nós, fiú in éagmais na cabhrach. Níor cheart cabhair a dhíolmhú ó fhógra a thabhairt faoin Rialachán seo ach amháin má chuirtear tús leis an obair ar an tionscadal nó ar an ngníomhaíocht dá dtugtar cabhair tar éis don tairbhí iarratas i scríbhinn ar an gcabhair a chur isteach. Ní mheastar gur tús oibre ar an tionscadal cuidithe é talamh a cheannach ná obair ullmhúcháin a dhéanamh amhail ceadúnais a fháil agus staidéir indéantachta a dhéanamh.

(14)

A mhéid a bhaineann le haon chabhair infheistíochta ad hoc a chumhdaítear leis an Rialachán seo a dheonaítear do thairbhí ar fiontar mór é, ba cheart don Bhallstát a áirithiú, anuas ar chomhlíonadh na gcoinníollacha a bhaineann le héifeacht dreasachta a bhfuil feidhm acu maidir le tairbhithe ar fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) iad, go bhfuil anailís déanta ag an tairbhí, mar a léirítear lena dhoiciméadacht inmheánach, ar inmharthanacht na hinfheistíochta dá dtugtar cabhair le cabhair agus gan chabhair. I gcásanna den sórt sin, ba cheart don Bhallstát a fhíorú go ndeimhnítear le doiciméadacht den sórt sin go dtiocfaidh méadú ábhartha ar raon feidhme na hinfheistíochta a dtacaíonn an chabhair léi, méadú ábhartha ar an méid iomlán a chaitheann an tairbhí ar infheistíocht den sórt sin, nó méadú ábhartha ar luas críochnaithe na hinfheistíochta mar thoradh ar an gcabhair.

(15)

Ba cheart scéimeanna cabhrach uathoibríocha i bhfoirm buntáistí cánach a bheith faoi réir coinníoll sonrach i dtaca leis an éifeacht dreasachta, ós rud é go ndéantar an chabhair a thagann as na scéimeanna cabhrach sin a dheonú go huathoibríoch. Ciallaíonn an coinníoll sonrach sin nár cheart do na scéimeanna cabhrach sin tacú ach le tionscadail nó gníomhaíochtaí a gcuirtear tús le hoibreacha orthu tar éis theacht i bhfeidhm na scéimeanna sin. Mar sin féin, níor cheart feidhm a bheith ag an gcoinníoll sin i gcás scéimeanna comharbachta cabhrach, ar choinníoll gur cumhdaíodh an ghníomhaíocht cheana féin leis na scéimeanna réamhtheachtacha i bhfoirm buntáistí cánach. Agus measúnú á dhéanamh ar éifeacht dreasachta scéimeanna comharbachta cabhrach, is é an tráth ríthábhachtach is ceart a mheas ná an tráth a leagadh an beart cánach síos den chéad uair sa scéim bhunaidh.

(16)

Ba cheart a mheas go bhfuil éifeacht dreasachta ag cabhair oibriúcháin chun costais sheachtracha iompair a chomhlíonann coinníollacha an Rialacháin seo a laghdú má chuirtear an chabhair ar aghaidh chuig na húsáideoirí agus, dá bhrí sin, má mhéadaítear an t-éileamh ar sheirbhísí iompair inbhuanaithe agus ar aistriú módach. Tá sé d’aidhm ag an bpoiblíocht feasacht a mhéadú maidir leis na bearta atá ar fáil chun an bhearna iomaíochais a laghdú idir modhanna iompair inbhuanaithe de thalamh agus modhanna iompair de bhóthar amháin nó modhanna iompair iomaíocha eile nach bhfuil chomh hinbhuanaithe céanna. Dá bhrí sin, meastar go n-áirithítear leis an bpoiblíocht go bhfuil an praghas a iarrtar ar úsáideoirí a íoc ag teacht leis an gcabhair.

(17)

Chun críocha na trédhearcachta, na córa comhionainne agus an fhaireacháin éifeachtaigh, níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo ach amháin maidir le cabhair a fhéadfar a ríomh go beacht i dtéarmaí a coibhéise deontais chomhláin ex ante gan gá le measúnú riosca a dhéanamh (‘cabhair thrédhearcach’). I gcás ionstraimí cabhrach áirithe, amhail iasachtaí, ráthaíochtaí, bearta cánach, bearta agus, go háirithe, airleacain in-aisíoctha, ba cheart a shainiú sa Rialachán seo na coinníollacha faoinar féidir a mheas go bhfuil siad trédhearcach. Maidir le cabhair ar ráthaíochtaí í, ba cheart a mheas gur cabhair thrédhearcach í má rinneadh an choibhéis deontais chomhláin a ríomh ar bhonn préimheanna cuanta sábháilte a leagtar síos don chineál gnóthais ar leith. Ba cheart a mheas freisin gur cabhair thrédhearcach í freisin más rud é, roimh chur chun feidhme an bhirt, gur tugadh fógra don Choimisiún maidir leis an modheolaíocht a úsáideadh chun déine cabhrach na ráthaíochta stáit a ríomh agus gur fhormheas sé í i gcomhréir le fógra ón gCoimisiún maidir le cur i bhfeidhm Airteagail 107 agus 108 den Chonradh maidir le státchabhair i bhfoirm ráthaíochtaí (8). Chun críocha an Rialacháin seo, níor cheart a mheas gur cabhair thrédhearcach í cabhair lena mbaineann measúnú eacnamaíoch casta chun coibhéis deontais chomhláin na cabhrach ex ante a ríomh go beacht (amhail cabhair ar infheistíochtaí cothromais agus infheistíochtaí cuasachothromais í), ach amháin má mheastar gurb é atá i gcoibhéis deontais chomhláin na cabhrach sin méideanna ainmniúla na n-infheistíochtaí sin.

(18)

Chun a áirithiú go bhfuil cabhair comhréireach agus teoranta don mhéid is gá, ba cheart uasmhéideanna cabhrach a leagan síos i dtéarmaí déine cabhrach i ndáil le tacar costas incháilithe. Ar bhonn thaithí an Choimisiúin, ba cheart an déine cabhrach a shocrú ar leibhéal lena n-íoslaghdaítear saobhadh iomaíochta agus trádála arb í an ghníomhaíocht dá dtugtar cabhair is cúis leis agus aghaidh á tabhairt go hiomchuí an tráth céanna ar chlistí margaidh nó ar bhacainní eile ar chomhordú an iompair.

(19)

Níor cheart ach costais incháilithe a chur san áireamh agus an déine cabhrach á ríomh. Ba cheart fianaise dhoiciméadach atá soiléir, sonrach agus cothrom le dáta a bheith ann mar thacaíocht do shainaithint na gcostas incháilithe. Cabhair a sháraíonn an déine cabhrach ábhartha, níor cheart í a dhíolmhú ó na ceanglais fógra. Maidir leis na méideanna uile a úsáidtear sa ríomh, ba cheart na méideanna arb ann dóibh sula n-asbhaintear aon cháin nó muirear eile a úsáid. Ba cheart an chabhair is iníoctha i roinnt tráthchodanna a lascainiú go dtí a luach tráth a dheonaítear í. Ba cheart na costais incháilithe a lascainiú freisin go dtí a luach an tráth sin.

(20)

Ba cheart don Choimisiún a áirithiú nach ndéanfaidh cabhair údaraithe difear d’iomaíocht agus do thrádáil a mhéid a chuirtear leasanna ginearálta an Aontais i mbaol. Dá bhrí sin, maidir le cabhair i bhfabhar tairbhí a bhfuil ordú gnóthaithe gan íoc os a chomhair i ndiaidh cinneadh roimhe sin ón gCoimisiún lena ndearbhaítear go bhfuil cabhair ar leith neamhdhleathach agus ar neamhréir leis an margadh inmheánach, ba cheart an chabhair sin a eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin seo.

(21)

Ba cheart cabhair do ghnóthais atá i gcruachás a eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin seo. Ba cheart an chabhair sin a mheasúnú ar bhonn na dTreoirlínte maidir le státchabhair chun teacht i gcabhair ar ghnóthais neamhairgeadais atá i gcruachás agus athstruchtúrú a dhéanamh orthu (9).

(22)

Comhdhlúthaítear leis an Rialachán seo an taithí fhairsing a fuair an Coimisiún ar mheasúnú a dhéanamh ar chabhair oibriúcháin atá ceaptha chun costais sheachtracha an iompair a laghdú. Ba cheart cabhair den sórt sin a chainníochtú ar bhonn na gcostas seachtrach a sheachnófaí trí réiteach iompair níos inbhuanaithe a ghlacadh seachas modh iompair atá iomaíoch agus inmharthana ó thaobh tráchtála de, amhail iompar de bhóthar amháin. D’fhéadfadh sé go mbeadh an chabhair i bhfoirm laghdú ar na muirir a íocann oibreoirí iompair chun bonneagar a úsáid. Níor cheart cabhair oibriúcháin chun costais sheachtracha iompair a laghdú a chumhdach leis an Rialachán seo ach amháin i gcás ina bhfuil saobhadh ar an iomaíocht agus ar an trádáil teoranta agus faoi réir coinníollacha dea-shainithe. Is amhlaidh atá an cás nuair a dhéantar na costais sheachtracha a sheachnaítear a ríomh i gcomhréir leis na rialacha agus leis an modheolaíocht a leagtar amach i Lámhleabhar an Choimisiúin maidir le costais sheachtracha an iompair (10), i gcás a gcoinnítear an déine cabhrach faoi thairsí áirithe, agus i gcás nach ndeonaítear an chabhair ach le haghaidh seirbhísí iompair inbhuanaithe de thalamh a sholáthraítear iarbhír. Áirithítear leis sin go mbeidh an chabhair teoranta go docht do chúiteamh ar na costais sheachtracha a bhaineann le modh iompair níos inbhuanaithe a úsáid.

(23)

Thairis sin, níor cheart cabhair oibriúcháin chun tacú le hoibreoirí iompair nó le heagraithe iompair agus naisc lasta iarnróid tráchtála nua nó naisc lasta uiscebhealaí intíre tráchtála nua á seoladh acu a chumhdach leis an Rialachán seo ach amháin i gcás ina bhfuil saobhadh iomaíochta agus trádála teoranta agus faoi réir coinníollacha dea-shainithe. Is amhlaidh atá an cás nuair a dhéantar an méid cabhrach a ríomh i ndáil leis na caillteanais oibriúcháin a thabhaigh an tairbhí le linn na chéad 5 bliana d’oibriúchán an naisc lasta tráchtála nua agus coinnítear an déine cabhrach faoi thairseach áirithe.

(24)

Tá infheistíocht i saoráidí seirbhísí iarnróid, saoráidí uiscebhealaí intíre, saoráidí iompair ilmhódaigh iarnróid nó uiscebhealaí intíre agus i dtaobhlaigh phríobháideacha ar fud an Aontais riachtanach chun nascacht agus feidhmiú inbhuanaithe an gheilleagair agus an comhtháthú idir na Ballstáit a áirithiú. Tacaíonn infheistíochtaí den sórt sin le tosaíochtaí straitéis 2020 an Choimisiúin um an tsoghluaisteacht inbhuanaithe agus chliste (11) lena dtugtar tús áite d’fhorbairt saoráidí iompair ilmhódaigh. Cabhair infheistíochta chun saoráidí seirbhísí iarnróid, saoráidí uiscebhealaí intíre, saoráidí iompair ilmhódaigh iarnróid nó uiscebhealaí intíre agus taobhlaigh phríobháideacha a thógáil, a uasghrádú agus a athnuachan, ba cheart iad a chumhdach leis an Rialachán seo. Níor cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le cabhair le haghaidh bonneagar calafoirt (bearta, lamairní, etc.) agus cabhair le haghaidh bonneagar rochtana ar chalafoirt atá incháilithe de bhun Rialachán (AE) Uimh. 651/2014 ón gCoimisiún (12). Mar sin féin, ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le cabhair le haghaidh forstruchtúr calafoirt (socruithe dromchla amhail le haghaidh stórála, saoráidí seirbhísí amhail stórais, chomh maith le trealamh a úsáidtear chun saoráidí a oibriú), ar choinníoll go bhfuil an forstruchtúr i gceist lonnaithe i saoráid uiscebhealaí intíre nó i saoráid iompair ilmhódaigh a bhfuil nasc iarnróid nó uiscebhealaí intíre aici. Maidir leis an gcineál sin cabhrach, ba cheart laghdú a dhéanamh ar an ualach riaracháin a eascraíonn as fógra a thabhairt faoi bhearta státchabhrach simplí, rud lena gcuirtear ar a chumas don Choimisiún freisin díriú ar na cásanna is saobhaí a d’fhéadfadh a bheith ann. Na coinníollacha maidir le cabhair infheistíochta do shaoráidí seirbhísí iarnróid, saoráidí uiscebhealaí intíre, saoráidí iompair ilmhódaigh iarnróid nó uiscebhealaí intíre agus taobhlaigh phríobháideacha a dhíolmhú ón gceanglas fógra, ba cheart go dteorannófar leo saobhadh iomaíochta agus trádála a dhéanfadh dochar do chothroime iomaíochta sa mhargadh inmheánach. Cuirtear teorainn le saobhadh trádála agus iomaíochta go háirithe trí chomhréireacht na cabhrach a áirithiú.

(25)

Cabhair infheistíochta chun feithiclí a fháil le haghaidh iompar d’iarnród nó d’uiscebhealaí intíre agus catagóirí áirithe trealaimh a mbaintear feidhm astu le haghaidh iompar ilmhódach inbhuanaithe (i.e. Aonaid Luchtaithe Idirmhódúla agus craenacha ar bord soithí), níor cheart í a chumhdach leis an Rialachán seo ach amháin i gcás ina bhfuil an saobhadh ar an iomaíocht agus ar an trádáil teoranta. Chun cineálacha áirithe trealaimh a fháil le haghaidh iompar ilmhódach inbhuanaithe, is amhlaidh atá an cás maidir le scéimeanna cabhrach lena gcumhdaítear craenacha ar bord soithí agus cuid de chostais Aonaid Luchtaithe Idirmhódúla agus i gcás ina bhfanann an déine cabhrach faoi thairseacha dea-shainithe. Chun feithiclí a fháil le haghaidh iompar d’iarnród nó d’uiscebhealaí intíre, is amhlaidh atá an cás nuair atá an chabhair i bhfoirm ráthaíochta do cheannaitheoir na feithicle faoi réir coinníollacha dea-shainithe. San earnáil iarnróid, tá deacrachtaí ag FBManna agus ag iontrálaithe nua a bhflíteanna a athnuachan nó a mhéadú mar gheall ar na costais arda infheistíochta a bhaineann le rothstoc a fháil agus mar gheall ar dheacrachtaí maidir le rochtain a fháil ar mhaoiniú. Tá dúshláin chomhchosúla roimh fhiontair mheánchaipitlithe bheaga (‘FMBanna’). In earnáil na n-uiscebhealaí intíre, is FBManna nó FMBanna sa chás is fearr iad formhór na n-oibreoirí. Fágann sé sin gur deacair dóibh a gcabhlach a athnuachan nó a mhéadú mar gheall ar dheacrachtaí maidir le rochtain a fháil ar mhaoiniú margaidh. Dá bhrí sin, le cabhair infheistíochta i bhfoirm ráthaíochtaí d’iontrálaithe nua san earnáil iarnróid, do FBManna agus do FMBanna in earnálacha an iarnróid agus na n-uiscebhealaí intíre, cuirtear iompar inbhuanaithe chun cinn gan an iomaíocht ná an trádáil a shaobhadh go míchuí.

(26)

I gcomhréir le beartais iompair agus dhigiteacha an Aontais, is gá tuilleadh iarrachtaí chun cumarsáid idir córais faisnéise iompair éagsúla a chumasú, chun comhordú gréasán iompair agus iomaíochta trasteorann a chumasú, agus chun sábháilteacht iompair a fheabhsú san Aontas. Tá sé sin riachtanach mar gheall ar na caighdeáin éagsúla atá ag gréasáin iompair éagsúla, an easpa comhchuibhithe theicniúil, uirlisí agus córais le haghaidh bailiú agus comhroinnt sonraí nach bhfuil comhoiriúnach, agus ábhair imní maidir le roinnt sonraí agus ceannasacht sonraí. Thairis sin, is léir ón taithí ar mheasúnú a dhéanamh ar bhearta le haghaidh tacaíocht idir-inoibritheachta faoina dtugtar fógra faoi Threoirlínte 2008 maidir le státchabhair do ghnóthais iarnróid (13) go bhfuil géarchlistí margaidh ann mar gheall ar easpa comhordúcháin agus ‘míbhuntáiste an cheannródaí’, nuair is mó ná leas tráchtála na n-oibreoirí iompair na buntáistí a bhaineann le teicneolaíocht nó caighdeán sonrach a thabhairt isteach.

(27)

Is amhlaidh atá, mar shampla, i gcás córais rialaithe tráchta agus traenacha ar nós an Chórais Eorpaigh um Bainistiú Tráchta Iarnróid (ERTMS). Córas aonair Eorpach rialaithe comharthaíochta agus luais is ea ERTMS lena n-áirithítear idir-inoibritheacht na gcóras iarnróid náisiúnta, lena laghdaítear costais cheannaigh agus chothabhála na gcóras comharthaíochta agus lena méadaítear luas na dtraenacha, toilleadh an bhonneagair agus leibhéal na sábháilteachta in iompar ar iarnród. Tá ERTMS comhdhéanta den Chóras Eorpach um Rialú Traenacha (ETCS), i.e. córas rialaithe le comharthaí sa chábán ina n-ionchorpraítear uathchosaint traenacha, an Raidió Móibíleach Iarnróid (RMR) agus Uathoibriú Traenach (ATO). Tá an córas RMR a úsáidtear faoi láthair le haghaidh oibríochtaí iarnróid, is é sin an Córas Domhanda do Chumarsáid Mhóibíleach – Iarnród (GSM-R), bunaithe ar shonraíochtaí a tugadh chun críche 20 bliain ó shin. Mar gheall ar dhífheidhmeacht theicneolaíoch, ní dócha go n-áiritheofar tacaíocht thionsclaíoch do GSM-R tar éis 2031. I bhfianaise na n-éifeachtaí diúltacha teoranta ar an iomaíocht agus ar an trádáil atá ag cabhair le haghaidh idir-inoibritheachta, agus an taithí a fuarthas á cur san áireamh, ba cheart cabhair den sórt sin a chumhdach leis an Rialachán seo faoi choinníollacha dea-shainithe.

(28)

Chun iomaíochas an iompair ar iarnród agus ar uiscebhealaí intíre a chothú, is gá freisin oiriúnú teicniúil agus nuachóiriú in earnálacha an iompair inbhuanaithe de thalamh a chur chun cinn. Ba cheart cabhair d’infheistíochtaí den sórt sin a bheith faoi réir coinníollacha a chuireann teorainn le saobhadh iomaíochta agus trádála a dhéanfadh dochar do chothroime iomaíochta sa mhargadh inmheánach. Go háirithe, ba cheart a áirithiú leis na coinníollacha maidir leis an gcabhair sin a dhíolmhú ó na ceanglais fógra go bhfuil an chabhair riachtanach agus comhréireach agus ba cheart coimircí maidir leis an gcineál cabhrach agus na costais incháilithe a bheith iontu.

(29)

Maidir le cabhair do ghnóthais chun iad féin oiriúnú do chaighdeáin an Aontais a bheidh ann amach anseo, d’fhéadfadh sé go mbainfí ardleibhéal comhchuibhithe agus caighdeánaithe amach níos luaithe mar thoradh uirthi. Níor cheart cabhair a dhíolmhú ó na ceanglais fógra i gcás ina dtugann infheistíochtaí gnóthais i gcomhréir le caighdeáin de chuid an Aontais atá glactha cheana féin. Mar sin féin, i gcásanna inar glacadh caighdeán ábhartha an Aontais cheana féin ach nach bhfuil sé i bhfeidhm go fóill, d’fhéadfadh éifeacht dreasachta a bheith ag cabhair má dhreasaíonn sí an infheistíocht atá le cur chun feidhme agus le tabhairt chun críche 12 mhí ar a laghad sula dtiocfaidh an caighdeán i bhfeidhm, ar choinníoll nach mbeidh feidhm chúlghabhálach ag an gcaighdeán. Ionas nach ndíspreagfar na Ballstáit ó chaighdeáin náisiúnta éigeantacha a leagan síos atá níos déine nó níos uaillmhianaí ná na caighdeáin chomhfhreagracha de chuid an Aontais, féadfaidh éifeacht dreasachta a bheith ag bearta cabhrach gan beann ar na caighdeáin náisiúnta sin a bheith ann. Is amhlaidh an cás maidir le cabhair a dheonaítear i gcás caighdeáin náisiúnta shainordaitheacha arna nglacadh in éagmais chaighdeáin de chuid an Aontais.

(30)

Ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar chatagóirí áirithe cabhrach ar fhógra a fháil nuair a chumhdaítear leo méideanna arda cabhrach a dheonaítear in aghaidh an tionscadail mar gheall ar an riosca níos airde a bhaineann le saobhadh míchuí ar an iomaíocht agus ar an trádáil. Dá bhrí sin, aon chabhair a dheonaítear os cionn tairseacha áirithe, ba cheart í a leanúint de bheith faoi réir an cheanglais fógra a leagtar síos in Airteagal 108(3) den Chonradh. Ba cheart a áirithiú nach dtéitear timpeall ar na tairseacha trí thionscadail a roinnt go saorga i roinnt tionscadal a bhfuil saintréithe, cuspóirí nó tairbhithe comhchosúla acu.

(31)

I bhfianaise an tionchair mhóir a d’fhéadfadh a bheith ag scéimeanna móra cabhrach ar thrádáil agus iomaíocht, scéimeanna cabhrach ag a bhfuil buiséad a sháraíonn tairseach áirithe in aon bhliain ar leith nó atá bunaithe go hiomlán ar dhearbhluach, ba cheart go mbeidís faoi réir meastóireacht státchabhrach i bprionsabal. Ba cheart é a bheith d’aidhm ag an meastóireacht an méid seo leanas a fhíorú: (i) ar deimhníodh na toimhdí agus na coinníollacha atá mar bhonn le comhoiriúnacht na scéime; agus (ii) éifeachtacht an bhirt cabhrach i bhfianaise a chuspóirí ginearálta agus sonracha. Ba cheart go léireodh sé freisin tionchar na scéime ar an iomaíocht agus ar an trádáil. Chun an chóir chomhionann a áirithiú, ba cheart meastóireacht státchabhrach a dhéanamh ar bhonn plean meastóireachta arna fhormheas ag an gCoimisiún. Cé gur cheart plean den sórt sin a tharraingt suas de ghnáth nuair a dheartar an scéim agus é a fhormheas in am chun go dtiocfaidh an scéim i bhfeidhm, d’fhéadfadh sé nach mbeadh sé sin indéanta i ngach cás. Dá bhrí sin, ionas nach gcuirfear moill ar theacht i bhfeidhm scéimeanna cabhrach, ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le scéimeanna den sórt sin ar feadh uastréimhse thosaigh 6 mhí. Ba cheart don Choimisiún a bheith in ann síneadh a chur leis an tréimhse sin a luaithe a fhormheastar an plean meastóireachta. Chuige sin, ba cheart fógra a thabhairt don Choimisiún faoin bplean meastóireachta laistigh de 20 lá oibre tar éis theacht i bhfeidhm na scéime. Ba cheart an deis a bheith ag an gCoimisiún freisin, ar bhonn eisceachtúil, cinneadh a dhéanamh nach bhfuil gá le meastóireacht i bhfianaise shaintréithe sonracha an cháis.

(32)

Gach faisnéis a bhfuil gá ag an gCoimisiún léi chun measúnú a dhéanamh ar an bplean meastóireachta, ba cheart a cheangal ar na Ballstáit an fhaisnéis sin a sholáthar dó. Ba cheart an deis a bheith ag an gCoimisiún faisnéis bhreise a iarraidh freisin más gá, gan moill mhíchuí. Athruithe ar scéimeanna atá faoi réir meastóireachta, seachas modhnuithe nach féidir leo difear a dhéanamh do chomhoiriúnacht na scéime cabhrach laistigh de raon feidhme an Rialacháin seo nó nach féidir leo difear mór a dhéanamh d’ábhar an phlean meastóireachta fhormheasta, ba cheart iad a eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin seo. Maidir le hathruithe amhail modhnuithe atá go hiomlán foirmiúil nó modhnuithe riaracháin, lena n-áirítear modhnuithe a dhéantar faoi bhearta cómhaoinithe an Aontais, níor cheart a mheas i bprionsabal go ndéanann siad difear mór d’ábhar an phlean meastóireachta fhormheasta.

(33)

Chun a chinneadh cé acu a urramaíodh nó nár urramaíodh na tairseacha fógartha agus na huasteorainneacha cabhrach a leagtar síos sa Rialachán seo, ba cheart méid iomlán na mbeart cabhrach le haghaidh na gníomhaíochta nó an tionscadail dá dtugtar cabhair a chur san áireamh. Ba cheart a shonrú sa Rialachán seo na himthosca faoinar féidir catagóirí éagsúla cabhrach a charnadh. Maidir le cabhair atá díolmhaithe ó na ceanglais fógra faoin Rialachán seo, ba cheart cead a thabhairt an chabhair sin a charnadh le haon chabhair chomhoiriúnach eile atá díolmhaithe faoi rialacháin eile nó le haon chabhair eile atá formheasta ag an gCoimisiún, fad is a bhaineann na bearta sin le costais incháilithe inaitheanta éagsúla. I gcás ina mbaineann foinsí éagsúla cabhrach leis na costais incháilithe inaitheanta chéanna – bídís ag forluí go páirteach nó go hiomlán – ba cheart carnadh suas leis an déine cabhrach nó leis an méid cabhrach is airde is infheidhme maidir leis an gcabhair sin a cheadú faoin Rialachán seo. Ba cheart rialacha speisialta a leagan amach sa Rialachán seo freisin maidir le bearta cabhrach a charnadh le costais incháilithe inaitheanta agus dá n-uireasa agus maidir le carnadh le cabhair de minimis. Is minic nach ndeonaítear cabhair de minimis le haghaidh costais incháilithe inaitheanta sonracha nó nach mbíonn sé inchurtha i leith na gcostas sin. Sna cásanna sin, ba cheart é a bheith indéanta cabhair de minimis a charnadh gan bhac le státchabhair a dhíolmhaítear faoin Rialachán seo. Mar sin féin, i gcás ina ndeonaítear cabhair de minimis le haghaidh na gcostas incháilithe inaitheanta céanna le státchabhair a dhíolmhaítear faoin Rialachán seo, níor cheart carnadh a cheadú ach suas leis an uasteorainn cabhrach a leagtar amach i gCaibidil II den Rialachán seo.

(34)

Ní státchabhair é cistiú atá á bhainistiú go lárnach ag institiúidí, gníomhaireachtaí, comhghnóthais agus comhlachtaí eile an Aontais, agus nach bhfuil faoi rialú díreach nó indíreach na mBallstát. I gcás ina ndéantar an cistiú sin a chomhcheangal le státchabhair, níor cheart ach an státchabhair a chur san áireamh nuair a chinntear cé acu a urramaíodh nó nár urramaíodh tairseacha fógartha agus uasteorainneacha cabhrach nó uasmhéideanna cabhrach. Ba cheart feidhm a bheith aige sin ar choinníoll nach mó méid iomlán an chistithe phoiblí a dheonaítear i ndáil leis na costais incháilithe chéanna ná an ráta cistiúcháin is fabhraí a leagtar síos sna rialacha is infheidhme de dhlí an Aontais.

(35)

Tá trédhearcacht na státchabhrach fíor-riachtanach chun rialacha an Chonartha a chur i bhfeidhm i gceart agus bíonn comhlíontacht níos fearr, freagracht níos fearr, athbhreithnithe piaraí agus, ar deireadh, caiteachas poiblí níos éifeachtaí mar thoradh uirthi. Chun trédhearcacht a áirithiú, ba cheart do na Ballstáit suíomhanna gréasáin cuimsitheacha a chur ar bun, ar an leibhéal réigiúnach nó ar an leibhéal náisiúnta, ina mbeidh faisnéis achomair faoi gach beart cabhrach atá díolmhaithe faoin Rialachán seo. De rogha air sin, ba cheart cead a thabhairt do na Ballstáit an fhaisnéis achoimre maidir le gach beart cabhrach atá dhíolmhaithe i modúl an Choimisiúin maidir le trédhearcacht dámhachtana. Agus an cleachtas caighdeánach maidir le foilsiú faisnéise i gcomhréir le Treoir (AE) 2019/1024 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14) á leanúint, ba cheart formáid chaighdeánach a úsáid. Ba cheart leis an bhformáid sin a bheith in ann an fhaisnéis a chuardach, a íoslódáil agus a fhoilsiú go héasca ar an idirlíon. Ba cheart naisc chuig suíomhanna gréasáin na mBallstát uile maidir le státchabhair a fhoilsiú ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin. I gcomhréir le hAirteagal 2(2) de Rialachán (AE) 2022/2586, ba cheart faisnéis achomair maidir le gach beart cabhrach atá díolmhaithe faoin Rialachán seo a fhoilsiú ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin.

(36)

Braitheann forfheidhmiú státchabhrach go mór ar chomhar ó na Ballstáit. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit na bearta uile is gá a dhéanamh chun comhlíontacht an Rialacháin seo a áirithiú, lena n-áirítear comhlíontacht na gcoinníollacha ábhartha uile ag cabhair aonair a dheonaítear faoi scéimeanna blocdhíolmhaithe.

(37)

Chun faireachán éifeachtach ar bhearta cabhrach a áirithiú i gcomhréir le Rialachán (AE) 2022/2586, is iomchuí ceanglais a leagan amach maidir le tuairisciú na mBallstát ar bhearta cabhrach atá díolmhaithe i gcomhréir leis an Rialachán seo. Thairis sin, is iomchuí rialacha a leagan síos maidir leis na taifid ba cheart do na Ballstáit a choimeád ar an gcabhair atá díolmhaithe faoin Rialachán seo i bhfianaise na tréimhse teorann a leagtar amach in Airteagal 17 de Rialachán (AE) 2015/1589 ón gComhairle (15).

(38)

Chun éifeachtacht na gcoinníollacha comhoiriúnachta a leagtar amach sa Rialachán seo a neartú, ba cheart don Choimisiún a bheith in ann tairbhe na blocdhíolúine a tharraingt siar don todhchaí i gcás nach gcomhlíontar na coinníollacha sin. Ba cheart go mbeadh an Coimisiún in ann an tarraingt siar sin a theorannú do chineálacha áirithe cabhrach, do thairbhithe áirithe, nó do bhearta cabhrach a ghlac údaráis áirithe, i gcás nach mbaineann neamhchomhlíonadh an Rialacháin seo ach le grúpa teoranta beart nó le húdaráis áirithe. Le tarraingt siar spriocdhírithe den sórt sin, ba cheart go gcuirfí ar fáil leigheas comhréireach a bhainfeadh go díreach leis an neamhchomhlíonadh a sainaithníodh. I gcás nach dtugtar fógra faoi bheart cabhrach agus nach gcomhlíonann an beart sin na coinníollacha go léir lena dhíolmhú ó fhógra a thabhairt faoi, is cabhair neamhdhleathach é a bheidh le dul faoi scrúdú an Choimisiúin faoin nóis imeachta ábhartha a leagtar amach i Rialachán (AE) 2015/1589 maidir le cabhair nach dtugtar fógra fúithi. níor cheart go ndéanfadh tarraingt siar thairbhe na blocdhíolúine i leith na todhchaí difear don fhíoras go raibh aon bheart roimhe seo a chomhlíonann an Rialachán seo blocdhíolmhaithe.

(39)

Chun deireadh a chur le difríochtaí a bhféadfadh saobhadh ar an iomaíocht agus ar an trádáil a bheith mar thoradh orthu agus chun comhordú a éascú idir tionscnaimh éagsúla de chuid an Aontais agus tionscnaimh náisiúnta éagsúla a bhaineann le FBManna, agus ar chúiseanna soiléireachta riaracháin agus deimhneachta dlíthiúla, ba cheart an sainmhíniú ar FBM de réir bhrí Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán seo a bheith bunaithe ar an sainmhíniú atá i Moladh 2003/361/CE ón gCoimisiún (16).

(40)

Ba cheart athbhreithniú a dhéanamh go tréimhsiúil ar an mbeartas státchabhrach ar bhonn thaithí an Choimisiúin sa réimse sin. Dá bhrí sin, ba cheart teorainn a bheith le tréimhse chur i bhfeidhm an Rialacháin seo. Is iomchuí forálacha idirthréimhseacha a leagan síos lena rialálfar cóireáil scéimeanna cabhrach díolmhaithe ó dheireadh thréimhse chur i bhfeidhm an Rialacháin seo ar aghaidh. Leis na rialacha sin, ba cheart am a thabhairt do na Ballstáit iad féin a oiriúnú d’aon chóras a bheidh ann amach anseo,