Wydanie tymczasowe
WYROK TRYBUNAŁU (pierwsza izba)
z dnia 15 października 2026 r.(*)
Odesłanie prejudycjalne – Przywileje i immunitety Unii Europejskiej – Artykuł 343 TFUE – Protokół (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej – Urzędnicy i inni pracownicy Unii – Artykuł 12 – Niepodleganie podatkom krajowym – Podatek od darowizn – Artykuł 13 akapit pierwszy – Opodatkowanie tym podatkiem w państwie członkowskim miejsca zamieszkania urzędnika, które nie jest ani państwem pochodzenia, ani państwem, w którym urzędnik ten wykonuje swoje obowiązki – Miejsce zamieszkania dla celów podatkowych urzędników i innych pracowników Unii
W sprawie C‑275/25 [Kolwager](i)
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Bundesfinanzhof (federalny trybunał finansowy, Niemcy) postanowieniem z dnia 20 listopada 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 9 kwietnia 2025 r., w postępowaniu:
Finanzamt B
przeciwko
A,
TRYBUNAŁ (pierwsza izba),
w składzie: F. Biltgen, prezes izby, S. Gervasoni (sprawozdawca), A. Kumin, I. Ziemele i M. Bošnjak, sędziowie,
rzecznik generalny: N. Emiliou,
sekretarz: V. Di Bucci,
uwzględniając pisemny etap postępowania,
rozważywszy uwagi, które przedstawili:
– w imieniu A – D. Salm, Rechtsanwalt,
– w imieniu rządu niemieckiego – J. Möller oraz P.-L. Krüger, w charakterze pełnomocników,
– w imieniu Komisji Europejskiej – M. Heller oraz L. Hohenecker, w charakterze pełnomocników,
po zapoznaniu się z opinią rzecznika generalnego na posiedzeniu w dniu 23 kwietnia 2026 r.,
wydaje następujący
Wyrok
1 Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze Protokołu (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej (Dz.U. 2012, C 326, s. 266) (zwanego dalej „protokołem nr 7”).
2 Niniejszy wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym wpisuje się w ramy sporu pomiędzy A, pracownikiem Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), a Finanzamt B (organem podatkowym, Niemcy) w przedmiocie zapłaty podatku od darowizn w Niemczech.
Ramy prawne
Prawo Unii
Traktat FUE
3 Artykuł 343 TFUE stanowi:
„Unia [Europejska] korzysta na terytorium państw członkowskich z przywilejów i immunitetów koniecznych do wykonywania jej zadań, na warunkach określonych w protokole z 8 kwietnia 1965 roku w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej. Jest tak również w przypadku Europejskiego Banku Centralnego i Europejskiego Banku Inwestycyjnego”.
Protokół nr 7
4 Protokół nr 7 zawiera jeden motyw, o następującym brzmieniu:
„Mając na uwadze, że zgodnie z artykułem 343 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i artykułem 191 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, Unia Europejska i EWEA korzystają na terytoriach państw członkowskich z przywilejów i immunitetów niezbędnych do wykonywania ich zadań”.
5 Zgodnie z art. 12 tego protokołu:
„Urzędnicy i inni pracownicy Unii objęci są podatkiem na rzecz Unii od dochodów, wynagrodzeń i dodatków wypłacanych im przez Unię, na warunkach i zgodnie z procedurą określonymi przez Parlament Europejski i Radę [Unii Europejskiej], stanowiące w drodze rozporządzeń zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z zainteresowanymi instytucjami.
Są oni zwolnieni z krajowych podatków od dochodów, wynagrodzeń i dodatków wypłacanych przez Unię”.
6 Artykuł 13 wspomnianego protokołu stanowi:
„Przy stosowaniu podatku dochodowego, podatku majątkowego oraz podatku od spadku, a także stosując konwencje o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarte między państwami członkowskimi Unii, uznaje się, że urzędnicy i inni pracownicy Unii, którzy osiedlają się na terytorium państwa członkowskiego innego niż kraj ich miejsca zamieszkania dla celów podatkowych, w momencie dołączenia do służb Unii, i wyłącznie z tytułu wykonywania swoich obowiązków na rzecz Unii zarówno w kraju ich faktycznego zamieszkania, [jak] i kraju zamieszkania dla celów podatkowych, zachowują miejsce zamieszkania w tym ostatnim, pod warunkiem że kraj ten należy do Unii. Niniejsze postanowienie to stosuje się także do współmałżonka, w zakresie w jakim nie wykonuje on działalności zawodowej, oraz do dzieci pozostających na utrzymaniu i pod opieką osób, o których jest mowa w niniejszym artykule.
Mienie ruchome należące do osób, o których mowa w pierwszym akapicie, znajdujące się na terytorium, w którym osoby te przebywają, jest zwolnione z podatku od spadku w tym państwie; w celu ustalenia takiego podatku taki majątek uznaje się za znajdujący się w kraju zamieszkania dla celów podatkowych, z zastrzeżeniem praw państw trzecich oraz ewentualnego stosowania postanowień międzynarodowych konwencji dotyczących podwójnego opodatkowania.
Miejsce zamieszkania uzyskane wyłącznie w związku z pełnieniem funkcji w innych organizacjach międzynarodowych nie jest brane pod uwagę przy stosowaniu postanowień niniejszego artykułu”.
7 Artykuł 17 tego protokołu ma następujące brzmienie:
„Przywileje, immunitety i inne udogodnienia przyznaje się urzędnikom i innym pracownikom Unii wyłącznie w interesie Unii.
[…]”.
8 Artykuł 21 akapit pierwszy protokołu nr 7 przewiduje:
„Niniejszy protokół stosuje się także do Europejskiego Banku Inwestycyjnego, członków jego organów, jego pracowników i do przedstawicieli państw członkowskich biorących udział w jego działalności […]”.
Prawo niemieckie
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
9 Erbschaft- und Schenkungsteuergesetz (ustawa o podatku od spadków i darowizn), opublikowana w dniu 27 lutego 1997 r. (BGBl I, 1997, s. 378), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, stanowi w § 1, zatytułowanym „Czynności podlegające opodatkowaniu”:
„(1) Podatkowi od spadku (lub darowizn) podlegają:
1. nabycie w drodze spadku;
2. darowizny między żyjącymi;
[…]
(2) Nie uchybiając innym przepisom, przepisy niniejszej ustawy dotyczące dziedziczenia mają zastosowanie również do darowizn i przysporzeń na określony cel […]”.
10 Paragraf 2 tej ustawy, zatytułowany „Osobisty obowiązek podatkowy”, stanowi:
„(1) Obowiązek podatkowy powstaje
1. w przypadkach wymienionych w § 1 akapit pierwszy pkt 1–3, jeśli spadkodawca w chwili śmierci, darczyńca w chwili dokonania darowizny albo nabywca w chwili zaistnienia zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego (§ 9) jest rezydentem [»Inländer«] – w odniesieniu do całego przysporzenia majątkowego (nieograniczony obowiązek podatkowy). Za rezydentów uważa się:
a) osoby fizyczne posiadające w kraju miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu […]”.
11 Paragraf 7 wspomnianej ustawy, zatytułowany „Darowizny między żyjącymi”, stanowi:
„(1) Za darowizny między żyjącymi uznaje się
1. każde dobrowolne przysporzenie między żyjącymi, jeżeli w jego wyniku dochodzi do wzbogacenia obdarowanego kosztem darczyńcy;
[…]”.
12 Artykuł 9 tej ustawy, zatytułowany „Zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego”, ma następujące brzmienie:
„(1) Podatek staje się wymagalny
1. przy nabyciu w drodze dziedziczenia w chwili śmierci spadkodawcy, […]
2) przy darowiznach między żyjącymi w chwili dokonania darowizny;
[…]”.
Ordynacja podatkowa
13 Abgabenordnung (ordynacja podatkowa), opublikowana w dniu 1 października 2002 r. (BGBl I, 2002, 3866, sprostowana przez BGBl I, 2003, s. 61), w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym, stanowi w § 8, zatytułowanym „Miejsce zamieszkania”:
„Osoba posiada miejsce zamieszkania tam, gdzie zajmuje mieszkanie na warunkach pozwalających stwierdzić, że je zachowa i będzie z niego korzystać”.
14 Paragraf 9 tej ordynacji, zatytułowany „Miejsce zwykłego pobytu”, przewiduje:
„Miejsce zwykłego pobytu osoby znajduje się w miejscu, w którym przebywa ona w okolicznościach wskazujących, że nie przebywa ona w tym miejscu lub regionie jedynie tymczasowo. W zakresie stosowania niniejszej ustawy za miejsce zwykłego pobytu zawsze uważa się od początku nieprzerwany pobyt przekraczający sześć miesięcy; krótkotrwałe przerwy nie są brane pod uwagę. Zdanie drugie nie ma zastosowania, jeżeli pobyt odbywa się wyłącznie w celu odwiedzin, odpoczynku, leczenia lub w podobnych celach prywatnych i nie trwa dłużej niż jeden rok”.
Postępowanie główne i pytania prejudycjalne
15 A jest członkiem personelu EBI od 1995 r., kiedy to przeniósł swoje miejsce zamieszkania z Austrii do Luksemburga w celu podjęcia pracy w tej instytucji. Po zawarciu związku małżeńskiego w 2010 r. ponownie przeprowadził się, aby zamieszkać ze swoją małżonką w Niemczech. Równocześnie nadal korzystał ze swojego mieszkania w Luksemburgu.
16 W 2013 r. A. otrzymał od swojego brata mieszkającego w Austrii darowiznę w wysokości 300 000 EUR.
17 Decyzją z dnia 13 kwietnia 2017 r. niemiecki organ podatkowy ustalił kwotę podatku należnego od A z tytułu tej darowizny na 56 000 EUR.
18 Odwołanie wniesione przez A od tej decyzji, w którym powołał się on na art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 i podniósł, że należy go traktować tak, jak gdyby jego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych znajdowało się wyłącznie w Austrii, zostało oddalone decyzją z dnia 1 sierpnia 2019 r. Organ ten uznał, że A ustanowił dodatkowe miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Niemczech, równolegle do swojego miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w Austrii, że to ostatnie miejsce zamieszkania było fikcyjne i że w związku z tym A podlegał nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Niemczech.
19 Wyrokiem z dnia 16 września 2021 r. Finanzgericht Rheinland-Pfalz (sąd ds. finansowych w Nadrenii-Palatynacie, Niemcy) uwzględnił skargę wniesioną przez A ze względu na to, że kryterium określone w art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, dotyczące powodu ustalenia miejsca zamieszkania w państwie innym niż państwo miejsca zamieszkania dla celów podatkowych, należy oceniać w dniu wstąpienia przez A do służby w Unii. Zdaniem tego sądu późniejsze zmiany, w szczególności przeprowadzka ze względów osobistych, nie mają znaczenia dopóty, dopóki pracownik pozostaje zatrudniony w służbie Unii, a jego rzeczywiste miejsce zamieszkania pozostaje w związku geograficznym z miejscem wykonywania jego obowiązków.
20 Niemiecki organ podatkowy, powołując się na naruszenie art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, wniósł skargę rewizyjną do Bundesfinanzhof (federalnego trybunału finansowego, Niemcy), który jest sądem odsyłającym. Organ ten podnosi, że przepis ten nie ma zastosowania do podatku od darowizn i w każdym razie nie ma znaczenia w przypadku takim jak w niniejszej sprawie, w którym po wstąpieniu do służby pracownik Unii ustanawia dodatkowe miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim ze względów osobistych.
21 Sąd odsyłający uważa za możliwe, że podatek od darowizn jest objęty zakresem stosowania art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, choć ma w tym względzie wątpliwości.
22 Zdaniem tego sądu, gdyby przepis ten miał zastosowanie do podatku od darowizn, można by uznać, że dla celów tego podatku A nie ma miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w Niemczech. Byłoby tak, gdyby przepis ten należało interpretować w ten sposób, że oprócz miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w państwie członkowskim pochodzenia, w niniejszym przypadku w Austrii, urzędnik lub inny pracownik Unii nie może posiadać żadnego innego miejsca zamieszkania dla celów podatkowych. Jednakże wspomniany sąd waha się przed przyjęciem takiej wykładni, jeżeli w trakcie kariery zawodowej urzędnik lub inny pracownik Unii ma miejsce zamieszkania w państwie członkowskim, w niniejszym przypadku w Niemczech, innym niż państwo, w którym wykonuje swoje obowiązki, w niniejszym przypadku w Luksemburgu, zachowując jednocześnie faktyczne miejsce zamieszkania w tym ostatnim państwie członkowskim.
23 W związku z tym sąd odsyłający uważa, że konieczne jest w pierwszej kolejności wyjaśnienie, czy art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 ma zastosowanie do podatku od darowizn.
24 Sąd ten zauważa, że podatek od darowizn nie jest wyraźnie wymieniony w tym przepisie, w przeciwieństwie do podatku dochodowego, podatku majątkowego i podatku od spadków. Podnosi on również, że prawo niemieckie uznaje podatek od darowizn za niezależny rodzaj podatku, który ponadto w porównaniu z podatkiem dochodowym, podatkiem majątkowym i podatkiem od spadków wykazuje różnice przemawiające przeciwko włączeniu go do przedmiotowego zakresu stosowania art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7.
25 Sąd odsyłający przyznaje jednak, że podatek od darowizn może być zrównany z podatkiem dochodowym, o którym mowa w art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, ponieważ opodatkowuje on wzbogacenie obdarowanego. Zdaniem tego sądu niektóre państwa członkowskie, takie jak Królestwo Danii, Republika Estońska, Republika Litewska i Republika Czeska, stosują podatek dochodowy od darowizn.
26 Sąd odsyłający uważa, że podatek od darowizn mógłby być również zrównany z podatkiem od spadków w rozumieniu art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7. Podatek ten stanowi bowiem niezbędne uzupełnienie podatku od spadków, ponieważ łatwo byłoby obejść ten podatek poprzez darowiznę. W prawie niemieckim, zgodnie z koncepcją „darowizny na poczet przyszłego spadku”, podatek od darowizn byłby pobierany zasadniczo zgodnie z tymi samymi przepisami prawa co podatek od spadków. W ten sposób postępują również inne państwa członkowskie, takie jak Królestwo Hiszpanii, Republika Francuska, Republika Włoska i Rzeczpospolita Polska.
27 W sytuacji gdyby art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 miał zastosowanie do podatku od darowizn, sąd odsyłający zastanawia się w drugiej kolejności, czy przepis ten stoi na przeszkodzie temu, by urzędnik Unii, który wyłącznie ze względu na pełnienie obowiązków na rzecz służb Unii ustanowił miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie pochodzenia, mógł mieć miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie członkowskim innym niż państwo, w którym wykonuje on swoje obowiązki, do celów opodatkowania takim podatkiem.
28 W tych okolicznościach Bundesfinanzhof (federalny trybunał finansowy) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1) Czy art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu [nr 7] znajduje zastosowanie do poboru podatku od darowizn?
2) W wypadku udzielenia na pytanie pierwsze odpowiedzi twierdzącej: czy przepis ten wyklucza, by urzędnik lub inny pracownik Unii, który osiedlił się na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie pochodzenia wyłącznie z tytułu wykonywania swoich obowiązków na rzecz Unii, ustanowił jeszcze jedno miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie członkowskim innym niż to, w którym wykonuje swoje obowiązki, jeżeli jednocześnie zachowuje faktyczne miejsce zamieszkania w państwie, w którym wykonuje swoje obowiązki?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
29 Poprzez pytanie pierwsze sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie do podatku od darowizn.
30 Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać jego brzmienie, kontekst, w jaki się on wpisuje, oraz cele regulacji, której część on stanowi (wyroki: z dnia 17 listopada 1983 r., Merck, 292/82, EU:C:1983:335, pkt 12; a także z dnia 1 sierpnia 2025 r., Alace i Canpelli, C‑758/24 i C‑759/24, EU:C:2025:591, pkt 91).
31 W pierwszej kolejności, zgodnie z brzmieniem art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, „[p]rzy stosowaniu podatku dochodowego, podatku majątkowego oraz podatku od spadku, a także stosując konwencje o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarte między państwami członkowskimi Unii, uznaje się, że urzędnicy i inni pracownicy Unii, którzy osiedlają się na terytorium państwa członkowskiego innego niż kraj ich miejsca zamieszkania dla celów podatkowych, w momencie dołączenia do służb Unii, i wyłącznie z tytułu wykonywania swoich obowiązków na rzecz Unii zarówno w kraju ich faktycznego zamieszkania, i kraju zamieszkania dla celów podatkowych, zachowują miejsce zamieszkania w tym ostatnim, pod warunkiem że kraj ten należy do Unii”.
32 Z brzmienia tego przepisu wynika, że rozróżnia on, po pierwsze, miejsce zamieszkania dla celów podatkowych urzędników i innych pracowników Unii, w odniesieniu do których uznaje się, że zachowują oni to miejsce zamieszkania w państwie członkowskim, w którym mieli miejsce zamieszkania do celów podatkowych w chwili wstąpienia do służby w Unii (zwanym dalej „państwem pochodzenia”), a po drugie, miejsce zamieszkania, które urzędnicy i inni pracownicy ustanawiają na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo ich pochodzenia (zwanego dalej „państwem zamieszkania”) wyłącznie z powodu wykonywania przez nich obowiązków na rzecz służb Unii.
33 Przepis ten przewiduje zatem, że pomimo osiedlenia się w państwie członkowskim innym niż ich państwo pochodzenia urzędnicy i inni pracownicy Unii, którzy osiedlili się na terytorium tego innego państwa członkowskiego wyłącznie z powodu wykonywania swoich obowiązków na rzecz służb Unii, zachowują miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie pochodzenia do celów stosowania podatków od dochodów i majątku oraz podatków od spadków.
34 Należy stwierdzić, że podatek od darowizn nie został wymieniony w art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, który dotyczy wyraźnie tylko trzech kategorii podatków, a mianowicie podatków dochodowych i majątkowych oraz podatków od spadków, lecz ich nie definiuje.
35 W tym względzie rząd niemiecki utrzymuje, że pojęcia podatku dochodowego i majątkowego oraz podatku od spadków należy definiować poprzez odniesienie do prawa krajowego.
36 Prawdą jest, że Trybunał orzekł, iż podatek dochodowy należny w państwie pochodzenia urzędnika z tytułu wartości czynszowej mieszkania, którego był on właścicielem w państwie miejsca zamieszkania, powinien być ustalany na podstawie kryteriów prawa krajowego państwa pochodzenia (zob. podobnie wyrok z dnia 25 maja 1993 r., Kristoffersen, C‑263/91, EU:C:1993:207, pkt 11–13). Jednakże okoliczność, że art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 ustanawia zasadę określającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych urzędników i innych pracowników Unii do celów stosowania podatków krajowych, nie oznacza, że kategorie podatków, do których zasada ta ma zastosowanie, odpowiadają definicjom zawartym w prawie państw członkowskich.
37 Taka wykładnia byłaby bowiem niezgodna z koniecznością zapewnienia jednolitego stosowania systemu podatkowego urzędników i innych pracowników Unii, który został ustanowiony w protokole nr 7 (zob. podobnie wyrok z dnia 17 czerwca 1993 r., X, C‑88/92, EU:C:1993:246, pkt 14).
38 Po pierwsze, prowadziłoby to do uzależnienia zakresu stosowania art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 od szczególnych definicji różnych kategorii podatków przyjętych przez prawo krajowe. W zależności od tego, czy pojęcia podatku dochodowego, podatku majątkowego i podatku od spadków obejmowałoby zgodnie z prawem krajowym podatek od darowizn, miejsce zamieszkania dla celów podatkowych urzędników i innych pracowników Unii dla celów poboru tego ostatniego podatku zależałoby już nie od tego postanowienia protokołu nr 7, lecz od wyborów dokonanych przez państwa członkowskie.
39 Po drugie, wykładnia ta wprowadzałaby do stosowania art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 niepewność mogącą powodować kolizję kompetencji podatkowych, pozostawiając otwartą kwestię, czy pojęcia podatku dochodowego i majątkowego oraz podatku od spadków należy rozumieć zgodnie z prawem krajowym państwa pochodzenia, czy też państwa zamieszkania. Jak zauważył rzecznik generalny w pkt 32 opinii, w przypadku gdyby porządek prawny jednego z tych dwóch państw definiował podatek od darowizn jako rodzaj podatku dochodowego, podczas gdy porządek prawny drugiego państwa uznałby go za podatek całkowicie odrębny od kategorii wymienionych w art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, przepis ten miałby zastosowanie lub nie, zgodnie z prawem krajowym, do którego się odnosi.
40 Z powyższego wynika, że pojęcia podatku dochodowego i majątkowego oraz podatku od spadków w rozumieniu art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 stanowią autonomiczne pojęcia prawa Unii, które należy interpretować w sposób jednolity, niezależnie od kwalifikacji stosowanych w państwach członkowskich (zob. analogicznie wyrok z dnia 20 stycznia 2021 r., Finanzamt Saarbrücken, C‑288/19, EU:C:2021:32, pkt 39).
41 Prawdą jest, jak wskazano już w pkt 34 niniejszego wyroku, że brzmienie art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 nie zawiera żadnej definicji tych pojęć. Z systematyki tego przepisu wynika jednak, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 44 i 45 opinii, że podatek od darowizn ma wspólne pewne istotne cechy zarówno z podatkiem od spadków, jak i z podatkiem dochodowym, o których wyraźnie mowa w jego brzmieniu, w zakresie, w jakim obciąża on nieodpłatne przeniesienie majątku lub wzbogacenie wynikające z takiego nieodpłatnego przeniesienia majątku. W świetle tych wspólnych cech darowizny podlegają w większości porządków prawnych państw członkowskich albo podatkowi od spadków, albo podatkowi dochodowemu.
42 Jeżeli chodzi w drugiej kolejności o kontekst, w jaki wpisuje się to postanowienie, oraz o cele realizowane przez protokół nr 7, po pierwsze, z art. 343 TFUE, przypomnianego w jedynym motywie tego protokołu, wynika, że wspomniany protokół przyznaje Unii „przywile[je] i immunite[ty] niezbędn[e] do wykonywania jej zadań”.
43 Wynika z tego, że przywileje, immunitety i udogodnienia urzędników i innych pracowników Unii należy interpretować w sposób najbardziej korzystny dla wypełniania przez Unię jej zadań.
44 W tym względzie w interesie Unii leży, w celu uczynienia atrakcyjnym podjęcia służby przez urzędników i innych pracowników, aby jasne zasady umożliwiały złagodzenie trudności administracyjnych nieodłącznie związanych z mobilnością między państwami członkowskimi, z którą najczęściej wiąże się rekrutacja przez instytucję Unii. W tym kontekście utrzymanie istniejącego już miejsca zamieszkania dla celów podatkowych, zgodnie z art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, pozwala urzędnikom i innym pracownikom Unii na uniknięcie niepewności i kroków, z którymi wiązałoby się, w braku tej zasady, przeniesienie ich miejsca zamieszkania dla celów podatkowych do innego państwa członkowskiego.
45 Wyłączenie podatku od darowizn z zakresu stosowania art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 prowadziłoby do tego, że urzędnicy i inni pracownicy Unii, którzy opuścili swoje państwo pochodzenia w celu podjęcia służby w Unii, mieliby dwa miejsca zamieszkania dla celów podatkowych: pierwsze – w tym państwie – do celów stosowania podatków od dochodu i majątku oraz podatku od spadków, a drugie – w państwie członkowskim, w którym urzędnik lub inny pracownik Unii ma rzeczywiste miejsce zamieszkania – wyłącznie do celów stosowania podatku od darowizn.
46 Ponadto ustalenie tego drugiego miejsca zamieszkania dla celów podatkowych może okazać się bardziej skomplikowane. Zgodnie bowiem z art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 zachowanie miejsca zamieszkania dla celów podatkowych przez urzędnika lub innego pracownika Unii w jego państwie pochodzenia odnosi się nie tylko do stosowania podatków, o których mowa w tym artykule, ale również „do celów stosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych między państwami członkowskimi Unii”. W konsekwencji, w przypadku gdyby dwustronna umowa podatkowa między państwem pochodzenia a państwem zamieszkania była interpretowana jako mająca zastosowanie do opodatkowania darowizn, powstałoby pytanie, czy miejsce zamieszkania, dla celów podatkowych przy stosowaniu podatku od darowizn, zostało określone w art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, a zatem czy pozostaje nim miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie pochodzenia.
47 Tak złożona i niepewna wykładnia art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, która ponadto nie znajduje poparcia w systematyce tego postanowienia, byłaby sprzeczna z celem realizowanym w interesie Unii przez ten przepis, polegającym na umożliwieniu określenia w sposób prosty i przewidywalny sytuacji podatkowej urzędników i innych pracowników Unii w odniesieniu do opodatkowania, do którego ma on zastosowanie, w celu wspierania atrakcyjności instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii.
48 W drugiej kolejności z art. 17 protokołu nr 7 wynika, że „[p]rzywileje, immunitety i inne udogodnienia przyznaje się urzędnikom i innym pracownikom Unii wyłącznie w interesie Unii”.
49 Z artykułu tego wynika, że ponieważ przywileje, immunitety i udogodnienia przewidziane w tym protokole nie są przyznawane ani w interesie urzędników i innych pracowników Unii, ani w interesie państw członkowskich, należy je interpretować w ten sposób, że są one neutralne w stosunku do interesów jednych i drugich.
50 W konsekwencji zasada ustanowiona w art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 nie przyznaje korzyści podatkowej, jak zauważył w istocie rzecznik generalny w pkt 40 i 41 opinii, ani urzędnikom i innym pracownikom Unii, ani państwom członkowskim, w których oni się osiedlają, aby móc wykonywać swoje obowiązki, ponieważ do celów stosowania podatków, o których mowa w tym przepisie, ci urzędnicy i inni pracownicy zachowują miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie pochodzenia. Przeciwnie, przepis ten gwarantuje, że państwo pochodzenia nie zostanie niesłusznie pozbawione swojego władztwa podatkowego w stosunku do osób, które w przeciwnym razie pozostałyby ich rezydentami podatkowymi.
51 Z kolei wykładnia art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, zgodnie z którą podatek od darowizn jest wyłączony z kategorii podatków, w odniesieniu do których artykuł ten przewiduje utrzymanie miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w państwie pochodzenia, byłaby sprzeczna z celem neutralności, o którym mowa w pkt 49 niniejszego wyroku.
52 Po pierwsze bowiem, przeniesienie miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w celu poboru podatku od darowizn do państwa zamieszkania byłoby korzystne pod względem podatkowym dla niektórych urzędników i innych pracowników Unii i niekorzystne dla innych, zgodnie z systemami opodatkowania darowizn mającymi zastosowanie, odpowiednio, w państwie pochodzenia i w państwie zamieszkania. Po drugie, przeniesienie to uprzywilejowałoby pod względem podatkowym państwa członkowskie, w których instytucje Unii mają siedzibę i w których w związku z tym znajdują się ogólnie miejsca zatrudnienia urzędników i pracowników Unii, i stawiałoby w niekorzystnej sytuacji inne państwa członkowskie.
53 Po trzecie, skuteczność (effet utile) art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 byłaby częściowo zagrożona, gdyby przepis ten był interpretowany w ten sposób, że nie ma on zastosowania do podatku od darowizn. Zgodnie bowiem z tą wykładnią urzędnicy i inni pracownicy Unii, którzy przenieśli swoje miejsce zamieszkania do innego państwa członkowskiego w dniu ich zatrudnienia w celu wykonywania swoich obowiązków, posiadaliby miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w różnych państwach członkowskich w zakresie stosowania podatku od spadków i podatku od darowizn, a zatem podlegaliby różnym krajowym systemom podatkowym w odniesieniu do tych dwóch podatków.
54 W tych okolicznościach istniałoby ryzyko obejścia podatku od spadków poprzez darowiznę, w przypadku gdyby podatki mające zastosowanie do darowizny w państwie miejsca zamieszkania były korzystniejsze niż podatek od spadków obowiązujący w państwie pochodzenia.
55 Taka możliwość zagroziłaby skuteczności (effet utile) art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 w zakresie, w jakim przepis ten zachowuje miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie pochodzenia dla celów poboru podatku od spadków.
56 Jak zauważył zasadniczo rzecznik generalny w pkt 45 opinii, interpretowanie art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 w ten sposób, że utrzymuje on również miejsce zamieszkania dla celów podatkowych urzędników i innych pracowników Unii w zakresie poboru podatku od darowizn w państwie pochodzenia, pozwala natomiast na objęcie zarówno darowizn, jak i spadków, z których korzystają ci urzędnicy i inni pracownicy, spójnym systemem podatkowym, z uwzględnieniem podobieństw, jakie wykazują te dwa rodzaje przeniesienia własności, jak ma to zazwyczaj miejsce w prawie podatkowym państw członkowskich.
57 W świetle powyższych rozważań na pytanie pierwsze trzeba odpowiedzieć, iż art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie do podatku od darowizn.
W przedmiocie pytania drugiego
58 W wypadku udzielenia na pytanie pierwsze odpowiedzi twierdzącej sąd odsyłający w swoim drugim pytaniu zmierza do ustalenia, czy art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 wyklucza, „by urzędnik lub inny pracownik Unii, który osiedlił się na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie pochodzenia wyłącznie z tytułu wykonywania swoich obowiązków na rzecz Unii, ustanowił jeszcze jedno miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie członkowskim innym niż to, w którym wykonuje swoje obowiązki, jeżeli jednocześnie zachowuje faktyczne miejsce zamieszkania w państwie, w którym wykonuje swoje obowiązki”.
59 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w ramach ustanowionej w art. 267 TFUE procedury współpracy między sądami krajowymi a Trybunałem do tego ostatniego należy udzielenie sądowi krajowemu użytecznej odpowiedzi, która umożliwi mu rozstrzygnięcie zawisłego przed nim sporu. Mając to na uwadze, Trybunał powinien w razie potrzeby przeformułować przedłożone mu pytania (wyrok z dnia 16 lipca 2026 r., AEDT i État du Grand-Duché de Luxembourg, C‑158/25, EU:C:2026:591, pkt 21 i przytoczone tam orzecznictwo).
60 W tym względzie należy uściślić, że sąd odsyłający powołuje się w pytaniu drugim na możliwość posiadania przez urzędnika lub innego pracownika Unii objętego zakresem stosowania art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 – oprócz jego miejsca zamieszkania do celów podatkowych w państwie członkowskim pochodzenia – innego „miejsca zamieszkania do celów podatkowych” w państwie członkowskim innym niż państwo, w którym wykonuje on swoje obowiązki.
61 Jednakże, jak wynika z brzmienia art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, który posługuje się pojęciem domicile fiscal [miejsca zamieszkania dla celów podatkowych] w liczbie pojedynczej, urzędnicy i inni pracownicy Unii, którzy w związku z pełnieniem swoich obowiązków opuszczają swoje państwo pochodzenia w celu osiedlenia się na terytorium innego państwa członkowskiego, zachowują tylko jedno miejsce zamieszkania dla celów podatkowych, znajdujące się w państwie członkowskim pochodzenia. Wykładnię tę potwierdza przypomniany w pkt 47 niniejszego wyroku cel wspomnianego protokołu, jakim jest umożliwienie określenia w sposób prosty i przewidywalny sytuacji podatkowej urzędników i innych pracowników Unii w odniesieniu do opodatkowania, do którego ma on zastosowanie.
62 Wynika z tego, że zgodnie z art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 nie można zakładać, że A posiada – oprócz miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w państwie pochodzenia – dodatkowe miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie zamieszkania, w tym przypadku w Niemczech.
63 Ponadto sąd odsyłający zauważa, że zgodnie z art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 stosowanie tego przepisu do urzędnika lub innego pracownika Unii jest uzależnione od warunku, by ten ostatni zamieszkiwał na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo pochodzenia „wyłącznie z tytułu wykonywania swoich obowiązków na rzecz Unii”. W niniejszej sprawie sąd odsyłający ma wątpliwości, czy przesłanka ta jest spełniona, ponieważ A, członek personelu EBI zatrudniony w siedzibie tego organu, znajdującej się w Luksemburgu, przeniósł swoje miejsce zamieszkania do Niemiec ze względów osobistych, nawet jeśli zachował mieszkanie, z którego korzysta w Luksemburgu, gdzie w ten sposób ma faktyczne miejsce zamieszkania.
64 W świetle powyższych uwag należy przeformułować pytanie drugie w celu udzielenia sądowi odsyłającemu użytecznej odpowiedzi.
65 Poprzez to pytanie sąd odsyłający zmierza zasadniczo do ustalenia, czy art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 należy interpretować w ten sposób, że urzędnik lub inny pracownik Unii, który w celu wykonywania swoich obowiązków osiedlił się na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo pochodzenia, ale który następnie ze względów osobistych przeniósł swoje miejsce zamieszkania do państwa członkowskiego innego niż państwo, w którym wykonuje on swoje obowiązki, zachowuje miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie pochodzenia.
66 W pierwszej kolejności należy zauważyć, że niewątpliwa i jednoznaczna odpowiedź na pytanie drugie nie może zostać wywiedziona z samego brzmienia art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7. Chociaż przepis ten wyraźnie stanowi, że jedynym celem osiedlenia w państwie członkowskim innym niż państwo pochodzenia musi być wykonywanie obowiązków na rzecz Unii Europejskiej, to jego brzmienie może być przedmiotem dwóch różnych wykładni.
67 Zgodnie z pierwszą wykładnią art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 mógłby być interpretowany jako mający zastosowanie do urzędników i innych pracowników Unii, pod warunkiem że ustalą oni swoje miejsce zamieszkania wyłącznie w państwie członkowskim, w którym wykonują swoje obowiązki. Wzmianka o ustaleniu miejsca zamieszkania urzędnika lub innego pracownika w państwie członkowskim innym niż ich państwo pochodzenia „wyłącznie z tytułu wykonywania swoich obowiązków na rzecz Unii” wymaga takiej interpretacji. Ten powód osiedlenia mógłby zostać nieco zniuansowany zgodnie z propozycją rzecznika generalnego zawartą w pkt 77 i 78 opinii, zgodnie z którą osiedlenie się w innym państwie członkowskim powinno być związane nie tylko, ale w sposób decydujący z wykonywaniem obowiązków na rzecz Unii. Interpretowany w ten sposób, art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 nie ma zastosowania, jeżeli urzędnik lub inny pracownik ze względów osobistych osiedla się na terytorium państwa członkowskiego innego niż to, w którym wykonuje on swoje obowiązki.
68 Zgodnie z drugą wykładnią powód osiedlenia się w państwie członkowskim innym niż państwo pochodzenia, o którym mowa w art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, odnosi się jedynie do decyzji urzędnika lub innego pracownika o przeniesieniu jego miejsca zamieszkania do państwa członkowskiego innego niż państwo jego pochodzenia, aby móc wykonywać swoje obowiązki na rzecz Unii, przy czym taka interpretacja nie wymaga, aby państwem zamieszkania było koniecznie państwo wykonywania obowiązków służbowych. Interpretowany w ten sposób, przepis ten nie wyklucza sam w sobie możliwości zachowania przez zainteresowanego miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w państwie pochodzenia, nawet jeśli ze względów osobistych osiedla się on w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie, w którym wykonuje on swoje obowiązki.
69 Ponieważ samo brzmienie art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 nie dostarcza wskazówek przemawiających na rzecz jednej lub drugiej z wyżej wymienionych wykładni, należy zbadać w drugiej kolejności kontekst, w jaki wpisuje się ten przepis.
70 W tym względzie, po pierwsze, z art. 17 protokołu nr 7 wynika, że postanowienia tego protokołu są ustanawiane w wyłącznym interesie Unii. Po drugie, art. 12 i 13 protokołu nr 7 ustanawiają podział kompetencji podatkowych między Unią, państwem, w którym urzędnik miał miejsce zamieszkania dla celów podatkowych przed podjęciem służby na rzecz Unii, oraz państwem, w którym ten sam urzędnik osiedlił się w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych na rzecz Unii. Trybunał wywiódł z tych przepisów, że art. 13 protokołu nr 7 należy interpretować w ten sposób, że ustalenie miejsca zamieszkania dla celów podatkowych urzędnika lub innego pracownika Unii nie może zależeć od woli zainteresowanego (zob. podobnie wyrok z dnia 17 czerwca 1993 r., X, C‑88/92, EU:C:1993:246, pkt 10, 11, 13).
71 Tymczasem byłoby tak, gdyby urzędnik lub inny pracownik mógł ze względów osobistych przenieść swoje miejsce zamieszkania do państwa członkowskiego innego niż państwo, w którym wykonuje on swoje obowiązki na rzecz Unii, i ustanowić tam miejsce zamieszkania dla celów podatkowych, wybierając w ten sposób miejsce zamieszkania dla celów podatkowych inne niż miejsce zamieszkania w państwie pochodzenia, mimo że wykonywanie przez niego obowiązków nie ustało.
72 W konsekwencji kontekst, w jaki wpisuje się art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, zgodnie z jego wykładnią dokonaną przez Trybunał, pozwala uznać, że wspomniana w tym przepisie podstawa osiedlenia się w państwie członkowskim innym niż państwo pochodzenia nie powinna być interpretowana w ten sposób, że urzędnik lub inny pracownik, tak długo, jak pracuje w służbie Unii, zostałby wyłączony z zakresu stosowania tego przepisu poprzez przeniesienie swojego miejsca zamieszkania do państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie, w którym wykonuje on swoje obowiązki.
73 W trzeciej kolejności wykładnię tę potwierdza przypomniany w pkt 47 niniejszego wyroku cel art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, którym jest umożliwienie określenia w sposób prosty i przewidywalny sytuacji podatkowej urzędników i innych pracowników Unii w odniesieniu do podatków, do których ma on zastosowanie, w interesie atrakcyjności instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii.
74 Byłoby sprzeczne z tym celem, gdyby powód osiedlenia się w państwie członkowskim innym niż państwo pochodzenia, związany z wykonywaniem obowiązków w służbie Unii, o którym mowa w art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, był interpretowany w ten sposób, że wyłącza on z zakresu stosowania tego przepisu urzędników i innych pracowników, którzy mają miejsce zamieszkania w państwie członkowskim innym niż państwo, w którym wykonują oni swoje obowiązki.
75 Wybór miejsca zamieszkania wynika bowiem zasadniczo z wielu względów, które mają charakter nie tylko zawodowy, lecz także gospodarczy, osobisty i rodzinny, i które odzwierciedlają szereg preferencji i ograniczeń.
76 Tymczasem, o ile urzędnicy lub inni pracownicy, opuszczając swoje państwo pochodzenia w celu podjęcia służby w Unii, najczęściej zamieszkują w państwie członkowskim, w którym wykonują swoje obowiązki, o tyle mogą oni również zostać zmuszeni do ustanowienia lub przeniesienia centrum ich interesów rodzinnych do państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie, w którym wykonują swoje obowiązki, lub dokonać takiego wyboru.
77 Nawet przy założeniu, że brzmienie art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 pozwala na niuans, o którym mowa w pkt 67 niniejszego wyroku, w związku z czym wykonywanie obowiązków w służbie Unii jest jedynie decydującym, a nie wyłącznym kryterium wyboru miejsca zamieszkania, taka wykładnia powodowałaby niepewność stosowania tego przepisu, uzależniając go od oceny subiektywnych motywów, które determinowały urzędników i innych pracowników Unii przy dokonywaniu tego wyboru.
78 Natomiast wykładnia art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7, zgodnie z którą przepis ten ma zastosowanie do urzędników i innych pracowników Unii, którzy przenoszą swoje miejsce zamieszkania do państwa członkowskiego innego niż państwo ich pochodzenia wyłącznie ze względu na wykonywanie przez nich obowiązków w służbie Unii, w tym również w przypadku, gdy zamieszkują oni w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie, w którym wykonują swoje obowiązki, z tym skutkiem, że ci urzędnicy i inni pracownicy Unii zachowują swoje miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie pochodzenia, pozwala określić w sposób jasny i przewidywalny miejsce zamieszkania dla celów podatkowych urzędników i pracowników Unii, nie powodując trudności w stosowaniu.
79 Zgodnie z tą wykładnią urzędnicy i inni pracownicy Unii zachowują miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie pochodzenia, niezależnie od ich ewentualnej decyzji o ustanowieniu lub przeniesieniu miejsca zamieszkania do państwa członkowskiego innego niż państwo, w którym wykonują oni swoje obowiązki. Wybór taki nie zmienia zatem miejsca zamieszkania dla celów podatkowych określonego na podstawie art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7.
80 Na wszelki wypadek należy jednak przypomnieć, że wybór miejsca zamieszkania przez urzędników i innych pracowników Unii został uregulowany w szczególności w art. 20 regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej, który wymaga, aby urzędnik Unii miał „miejsce zamieszkania w miejscowości, w której jest zatrudniony, lub w takiej odległości od niej, by nie utrudniało to wykonywania jego obowiązków”. Podobnie regulamin pracowniczy EBI, przyjęty w dniu 20 kwietnia 1960 r. przez Radę Dyrektorów EBI, w brzmieniu mającym zastosowanie do A, przewiduje w art. 10, że „[o] ile nie przyznano specjalnego zezwolenia, od członków personelu wymaga się zamieszkiwania w miejscu zatrudnienia lub w jego pobliżu”.
81 W świetle powyższych uwag na pytanie drugie trzeba odpowiedzieć, iż art. 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze protokołu nr 7 należy interpretować w ten sposób, że urzędnik lub inny pracownik Unii, który w celu wykonywania swoich obowiązków osiedlił się na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo pochodzenia, ale który następnie ze względów osobistych przeniósł swoje miejsce zamieszkania do państwa członkowskiego innego niż państwo, w którym wykonuje on swoje obowiązki, zachowuje miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie pochodzenia.
W przedmiocie kosztów
82 Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (pierwsza izba) orzeka, co następuje:
1) Artykuł 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze Protokołu (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie do podatku od darowizn.
2) Artykuł 13 akapit pierwszy zdanie pierwsze Protokołu (nr 7) w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że urzędnik lub inny pracownik Unii Europejskiej, który w celu wykonywania swoich obowiązków osiedlił się na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo pochodzenia, ale który następnie ze względów osobistych przeniósł swoje miejsce zamieszkania do państwa członkowskiego innego niż państwo, w którym wykonuje on swoje obowiązki, zachowuje miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w państwie pochodzenia.
Podpisy
* Język postępowania: niemiecki.
i Niniejszej sprawie została nadana fikcyjna nazwa. Nie odpowiada ona rzeczywistej nazwie ani rzeczywistemu nazwisku żadnej ze stron postępowania.