<!DOCTYPE html PUBLIC "yes" "xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<!--GENDOC2XHTML # converter_version: 1.2.12-->
  <head>
    <title>2024-02-202402C129202300110-00-TRA-DOC-MT-ARRET-C-0011-23-202401247-07_00</title>
    <meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="Content-Type"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedDate"/>
    <meta content="mt-MT" name="Gendoc_Lang"/>
    <meta content="" name="Gendoc_GenerationDate"/>
    <meta content="" name="IsFlattened"/>
    <meta content="1" name="NumProc"/>
    <meta content="Final" name="Gendoc_EditionType"/>
    <meta content="0001" name="Gendoc_CaseNumberSuite"/>
    <meta content="5/08/2024 11:20:52" name="Gendoc_LastVerificationDate"/>
    <meta content="" name="Gendoc_ProcedureNumber"/>
    <meta content="mt" name="Gendoc_LangCode"/>
    <meta content="ARR" name="TypeDoc"/>
    <meta content="OZiOpkpG3F8pa+gfUs4L0lK1e2y1WJwQiuTU0DyzHSfRlKilC3BC+wWA7CXFD+bOuu+GXe6X+IDziGd4J1OMraW0SQ5zvhS2tXB2ekJb+NW6OOhTz2c7Sh9nFzG8ER3VWBeyC1bzPz+kYPA3mx9I1IJPumw2yO2uEjmHjMbeax0=" name="GenDocUID"/>
    <meta content="P" name="TypeProc"/>
    <meta content="" name="CreateCustomParts"/>
    <meta content="OK" name="ReadyToPublish"/>
    <meta content="svc_wsgendoc" name="Gendoc_User"/>
    <meta content="" name="EP_Mode"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGenerated"/>
    <meta content="" name="Gendoc_Vademecum"/>
    <meta content="0011" name="NumeroOrdre"/>
    <meta content="2023" name="Annee"/>
    <meta content="P" name="Gendoc_ProcedureType"/>
    <meta content="" name="EP_Version"/>
    <meta content="MT" name="Langue"/>
    <meta content="" name="Gendoc_DGTGeneratedUser"/>
    <meta content="FAST_document_go_ok" name="Gendoc_LastVerificationStatus"/>
    <meta content="ARR_C" name="Gendoc_GendocTemplateType"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlockFlatP"/>
    <meta content="GenDoc 25-02-24 12:46:03" name="Created"/>
    <meta content="" name="Canevas3_Vademecum"/>
    <meta content="TRUE" name="WithoutAuthorBlock"/>
    <meta content="" name="Gendoc_CaseYear"/>
    <meta content="false" name="Generation_In_Progress"/>
    <meta content="C" name="Juridiction"/>
    <meta content="efb90f14ded341e1a0f8b5034c558891" name="DocumentIdentifier"/>
    <meta content="0011" name="Gendoc_CaseNumber"/>
    <meta content="ImportedWithoutSource" name="SdlIdentifier"/>
    <meta content="RP" name="NatureAff"/>
    <meta content="RP" name="Gendoc_CaseNature"/>
    <meta content="0001" name="NumSuite"/>
    <meta content="C" name="Gendoc_Juridiction"/>
  </head>
  <body>
    <div style="header">
      <div id="rId24" style="first"/>
      <div id="rId20" style="even">Sentenza tad‑29.2.2024 – Kawża C‑11/23</div>
      <div id="rId21" style="default">Eventmedia Soluciones</div>
    </div>
    <p class="C19Centre" id="para-1" title="page-1">
      SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)
    </p>
    <p class="C19Centre" id="para-2" title="page-1">
      29 ta’ Frar 2024  (<span class="note footnote notemarker">
<a id="c-1" href="#t-1">*</a>
</span>)
    </p>
    <p class="C71Indicateur" id="para-3" title="page-1">
      “Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Trasport bl-ajru – Regolament (KE) Nru 261/2004 – Artikolu 5(1) u (3) – Artikolu 7(1) – Kumpens lill-passiġġieri tal-ajru fil-każ tal-kanċellazzjoni ta’ titjira – In-natura u bażi tad-dritt għal kumpens – Trasferiment lil kumpannija kummerċjali tal-kreditu tal-passiġġieri fir-rigward tat-trasportatur tal-ajru – Klawżola kuntrattwali li tipprojbixxi tali trasferiment – Artikolu 15 – Inammissibbiltà ta’ derogi”
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-4" title="page-1">
      Fil-Kawża C‑11/23,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-5" title="page-1">
      li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Juzgado de lo Mercantil n. 1 de Palma de Mallorca (il-Qorti Kummerċjali Nru 1 ta’ Palma de Mallorca, Spanja), permezz ta’ deċiżjoni tal‑31 ta’ Ottubru 2022, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fit‑12 ta’ Jannar 2023, fil-proċedura
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-6" title="page-1">
      Eventmedia Soluciones SL
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-7" title="page-1">
      vs
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-8" title="page-1">
      Air Europa Líneas Aéreas SAU
    </p>
    <p class="C19Centre" id="para-9" title="page-1">
      IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-10" title="page-1">
      komposta minn K. Jürimäe (Relatriċi), Presidenta tal-Awla, K. Lenaerts, President tal-Qorti tal-Ġustizzja, li qed jaġixxi bħala Imħallef tat-tielet Awla, N. Piçarra, N. Jääskinen u M. Gavalec, Imħallfin,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-11" title="page-1">
      Avukat Ġenerali: M. Szpunar,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-12" title="page-1">
      Reġistratur: A. Calot Escobar,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-13" title="page-1">
      wara li rat il-proċedura bil-miktub,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-14" title="page-1">
      wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">għal Eventmedia Soluciones SL, minn R. M. Jiménez Varela, procuradora, u A. M. Martínez Cuadros, abogada,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">għal Air Europa Líneas Aéreas SAU, minn N. de Dorremochea Guiot, procurador, u E. Olea Ballesteros, abogado,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">għall-Gvern Spanjol, minn L. Aguilera Ruiz, bħala aġent,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">għall-Gvern Litwan, minn S. Grigonis u V. Kazlauskaitė-Švenčionienė, bħala aġenti,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">–</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">għall-Kummissjoni Ewropea, minn J. L. Buendía Sierra, N. Ruiz García u G. Wilms, bħala aġenti,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-20" title="page-1">
      wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li taqta’ l-kawża mingħajr konklużjonijiet,
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-21" title="page-1">
      tagħti l-preżenti
    </p>
    <p class="C75Debutdesmotifs" id="para-22" title="page-1">
      Sentenza
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(1)(ċ) u tal-Artikolu 7(1) u l-Artikolu 15 tar-Regolament (KE) Nru 261/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta’ Frar 2004 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 8, p. 10), kif ukoll tal-Artikolu 6(1) u tal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE tal‑5 ta’ April 1993 dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 288, rettifika fil-ĠU 2023, L 17, p. 100.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn Eventmedia Soluciones SL (iktar ’il quddiem “Eventmedia”), ċessjonarja ta’ krediti ta’ sitt passiġġieri tal-ajru, u Air Europa Líneas Aéreas SAU (iktar’ il quddiem “Air Europa”) dwar kumpens minħabba l-kanċellazzjoni ta’ titjira.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Id‑dritt tal‑Unjoni</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ir‑Regolament (KE) Nru 44/2001</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">3</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 tat‑22 ta’ Diċembru 2000 dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 4, p. 42), jipprevedi fil-punt 1(a) tal-Artikolu 5:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-28" title="page-2">
      “Persuna domiċiljata fi Stat Membru tista’, fi Stat Membru ieħor, tkun imfittxijja:
    </p>
    <p class="C29Marge0doubleretrait" id="para-29" title="page-2">
      1) a) f’materji li għandhom x’jaqsmu ma’ xi kuntratt, fil-qrati tal-post tat-twettieq ta’ l-obbligi f’dak il-każ […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Ir‑Regolament Nru 261/2004</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">4</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-premessi 1, 7 u 20 tar-Regolament Nru 261/2004 huma fformulati kif ġej:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-32" title="page-2">
      “(1) Azzjoni mil-Komunitá fil-qasam ta’ transport permezz ta’ l-ajru għandha jkollha l-iskop, fost affarijiet oħrajn, li tassigura livell ogħli ta’ protezzjoni għall-passiġġieri. ’Il fuq minn dan, konsiderazzjoni sħiħa għandha tiġi meħuda tal-ħtiġijiet ta’ protezzjoni tal-konsumatur b’mod ġenerali.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-33" title="page-2">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-34" title="page-2">
      (7) Sabiex tiġi assigurata l-applikazzjoni effettiva ta’ dan ir-Regolament, l-obbligazzjonijiet li joħloq għandhom jibqgħu mal-trasportatur ta’ l-ajru li qed jopera li jwettaq jew li għandu l-ħsieb li jwettaq titjira, kemm jekk b’inġenji ta’ l-ajru li qegħdin fil-proprjetá, taħt kiri dry jew wet, jew fuq kwalunkwe bażi oħra.
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-35" title="page-2">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-36" title="page-2">
      (20) Passiġġieri għandhom jiġu informati b’mod sħiħ bid-drittijiet tagħhom fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, sabiex ikunu jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom b’mod effettiv.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">5</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 1(1)(b) ta’ dan ir-regolament huwa fformulat kif ġej:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-38" title="page-2">
      “Dan ir-Regolament jistabbilixxi, taħt il-kondizzjonijiet speċifikati hawnhekk, drittijiet minimi għal passiġġieri meta:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-39" title="page-2">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-40" title="page-2">
      (b) it-titjira tagħhom hi kkanċellata […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">6</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 2(b) ta’ dan ir-regolament jiddefinixxi ta’ “trasportatur ta’ l-ajru li jopera” bħala li huwa “trasportatur ta’ l-ajru li jwettaq jew li għandu l-ħsieb li jwettaq titjira taħt kuntratt ma’ passiġġier jew f’isem persuna oħra, legali jew naturali, li għandha kuntratt ma’ dak il-passiġġier”.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">7</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 3 ta’ l-istess regolament, intitolat “Skop”, jipprevedi, fil-paragrafu 5 tiegħu:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-43" title="page-3">
      “Dan ir-Regolament għandu japplika għal kwalunkwe trasportatur ta’ l-ajru li jopera li jipprovdi trasport għall-passiġġieri koperti mil-paragrafi 1 u 2. Fejn trasportatur ta’ l-ajru li jopera li m’għandu l-ebda kuntratt mal-passiġġier iwettaq obbligazzjonijiet taħt dan ir-Regolament, għandu jiġi meqjus li qed jagħmel dan f’isem il-persuna li għandha kuntratt ma’ dak il-passiġġier.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">8</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont kliem l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 261/2004, intitolat “Kanċellazzjoni”:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-45" title="page-3">
      “1. Fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira, il-passiġġieri in kwistjoni għandhom:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-46" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-47" title="page-3">
      (ċ) jkollhom id-dritt għal kumpens mil-trasportatur ta’ l-ajru li jopera skond l-Artikolu 7, kemm-il darba:
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-48" title="page-3">
      […]
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-49" title="page-3">
      3. Trasportatur ta’ l-ajru li jopera m’għandux ikun obbligat iħallas kumpens skond l-Artikolu 7, jekk jista’ juri li l-kanċellazzjoni hi kkawżata minn ċirkostanzi staordinarji li ma setgħux jiġu evitati anki jekk il-miżuri raġonevoli kollha ġew meħudin.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-50" title="page-3">
      […]”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">9</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 7 tal-istess regolament, intitolat “Dritt għall-kumpens”, jiddisponi, fl-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 1 tiegħu:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-52" title="page-3">
      “Fejn referenza hi magħmula għal dan l-Artikolu, passiġġieri għandhom jirċievu kumpens li jammonta għal:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-53" title="page-3">
      (a) EUR 250 għat-titjiriet kollha ta’ 1500 kilometru jew inqas;
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-54" title="page-3">
      (b) EUR 400 għat-titjiriet intra-Komunitarji kollha ta’ aktar minn 1500 kilometru, u għat-titjiriet oħrajn kollha bejn 1500 u 3500 kilomentru:
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-55" title="page-3">
      (ċ) EUR 600 għat-titjiriet kollha li ma jaqawx taħt (a) jew (b).”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">10</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 15 tal-imsemmi regolament, intitolat “Esklużjoni tar-rinunzja”, jipprevedi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-57" title="page-3">
      “1. Obbligazzjonijiet fir-rigward ta’ passiġġieri skond dan ir-Regolament ma jistgħux jiġu limitati jew irrinunzjati, partikolarment permezz ta’ deroga jew klawżola li tirrestrinġi fil-kuntratt ta’ ġarr.
    </p>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-58" title="page-4">
      2. Jekk, minkejja dan, din id-deroga jew klawżola li tirrestrinġi hi applikata fir-rigward ta’ passiġġier, jew jekk il-passiġġier mhuwiex informat b’mod korrett tad-drittijiet tiegħu u għal dik ir-raġuni aċċetta kumpens li hu inferjuri għal dak previst f’dan ir-Regolament, il-passiġġier għandu jibqa’ intitolat li jieħu l-proċeduri neċessarji quddiem il-qrati jew organi kompetenti sabiex jikseb kumpens addizzjonali.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Id‑Direttiva 93/13</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">11</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva 93/13:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-61" title="page-4">
      “L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu li klawżoli inġusti użati f’kuntratt konkluż ma konsumatur minn bejjiegħ jew fornitur għandhom, kif previst fil-liġi nazzjonali tagħhom, ma jkunux jorbtu lill-konsumatur u li l-kuntratt għandu jkompli jorbot lill-partijiet fuq dawn il-klawżoli jekk dan ikun kapaċi jkompli jeżisti mingħajr il-klawżoli inġusti.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">12</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 7(1) ta’ din id-direttiva jipprevedi:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C02AlineaAltA" id="para-63" title="page-4">
      “L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fl-interessi tal-konsumaturi u l-kompetituri, jeżistu mezzi adegwati u effettivi biex jipprevjenu li jibqgħu jintużaw klawżoli inġusti f’kuntratti konklużi mal-konsumaturi mill-bejjiegħa jew fornituri.”
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il‑kawża prinċipali u d‑domandi preliminari</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">13</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Sitt passiġġieri tal-ajru kkonċernati mill-kanċellazzjoni ta’ titjira bi tluq mill-ajruport Viru Viru ta’ Santa Cruz (il-Bolivja) u b’destinazzjoni Madrid (Spanja), prevista għall‑24 ta’ Marzu 2022, ċedew il-krediti tagħhom għal kumpens fir-rigward ta’ Air Europa lil Eventmedia, kumpannija kummerċjali.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">14</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Sussegwentement, Eventmedia marret quddiem il-Juzgado de lo Mercantil n. 1 de Palma de Mallorca (il-Qorti Kummerċjali Nru 1 ta’ Palma de Mallorca, Spanja), li hija l-qorti tar-rinviju, bi proċedura kontra Air Europa sabiex tikseb kumpens ta’ EUR 600 għal kull wieħed minn dawn il-passiġġieri, abbażi tar-Regolament Nru 261/2004.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">15</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Quddiem din il-qorti, Air Europa tikkontesta l-locus standi ta’ Eventmedia. Fil-fehma tagħha, it-trasferiment ta’ kreditu ma kienx legalment validu peress li kien jikser il-projbizzjoni li jiġu ttrasferiti d-drittijiet tal-passiġġier prevista mill-klawżola 15.1 tal-kundizzjonijiet ġenerali tat-trasport tiegħu (iktar ’il quddiem il-“klawżola inkwistjoni”). Skont din il-klawżola, “[i] ir-responsabbiltà ta’ Air Europa u dik ta’ kull trasportatur, skont l-Artikolu 1, [huma ddeterminati] mill-kundizzjonijiet ta’ trasport tat-trasportatur li joħroġ il-biljett, sakemm ma jiġix stipulat mod ieħor. Id-drittijiet li jappartjenu lill-passiġġier huma marbuta mal-persuna tiegħu u t-trasferiment tagħhom ma huwiex awtorizzat.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">16</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Il-qorti tar-rinviju tispjega li, skont id-dritt Spanjol, passiġġier tal-ajru jista’ jinvoka quddiem il-qrati d-dritt tiegħu għal kumpens kontra t-trasportatur tal-ajru li jopera, previst mir-Regolament Nru 261/2004, fil-kuntest ta’ proċedura msejħa “ssimplifikata”, mingħajr ma jkollu jiġi rrappreżentat minn avukat. Fil-prattika, il-passiġġieri tal-ajru rarament jirrikorru għal din il-possibbiltà minħabba d-difiża opposta mill-parti l-kbira tat-trasportaturi tal-ajru u l-kumplessità tar-regoli proċedurali. Barra minn hekk, passiġġier tal-ajru jista’ jagħti mandat ad litem lil avukat sabiex dan jidher quddiem il-qorti f’ismu u għan-nom tiegħu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">17</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fl-aħħar nett, konformement mad-dritt Spanjol, passiġġier tal-ajru jista’ jittrasferixxi d-dritt ta’ kreditu tiegħu fir-rigward tat-trasportatur bl-ajru, b’mod partikolari lil entità speċjalizzata fit-talbiet imressqa skont ir-Regolament Nru 261/2004. F’każ bħal dan, din l-entità tidher fil-proċedura f’isimha u għan-nom tagħha stess, billi tiddefendi l-interess tagħha bħala ċessjonarja tal-kreditu.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">18</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Issa, il-qorti tar-rinviju tosserva li l-klawżola inkwistjoni tirrestrinġi din il-possibbiltà, għall-passiġġieri tal-ajru, li jittrasferixxu d-drittijiet tagħhom. Konsegwentement, hija tistaqsi dwar il-kompatibbiltà ta’ tali klawżola mad-dritt tal-Unjoni.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">19</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Qabelxejn, din il-qorti tqis neċessarju li jiġi ddeterminat jekk klawżola li tinsab fil-kundizzjonijiet ġenerali tal-kuntratt ta’ trasport u li tipprojbixxi t-trasferiment tad-drittijiet li jappartjenu lill-passiġġier tal-ajru tikkostitwixxix limitazzjoni tal-obbligi fir-rigward tal-passiġġieri tal-ajru li jaqgħu taħt l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 261/2004. Li kieku dan kien il-każ, il-klawżola inkwistjoni tkun nulla ipso jure għaliex tmur kontra regola imperattiva jew projbittiva fis-sens tad-dritt Spanjol.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">20</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Sussegwentement, l-imsemmija qorti tqis li, f’kuntest ta’ approċċi diverġenti adottati mill-qrati Spanjoli, huwa essenzjali li tiġi ddeterminata n-natura tad-dritt għal kumpens previst fl-Artikolu 5 fl-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 261/2004. F’dan ir-rigward, is-sentenzi tas‑7 ta’ Marzu 2018, flightright et (C‑274/16, C‑447/16 u C‑448/16, EU:C:2018:160, punt 63), kif ukoll tas‑26 ta’ Marzu 2020, Primera Air Scandinavia (C‑215/18, EU:C:2020:235, punt 49), jistgħu jagħtu x’jifhem li dan huwa dritt ta’ natura kuntrattwali. Għall-kuntrarju, il-fatt li l-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 261/2004, ikkunsidrat fid-dawl tal-premessa 7 u tal-Artikolu 2(b) ta’ dan ir-regolament, jagħmel responsabbli lit-trasportatur tal-ajru li jopera anki jekk ma jkunx ikkonkluda kuntratt mal-passiġġier tal-ajru, jagħti x’jifhem li l-passiġġier tal-ajru jislet id-dritt tiegħu għal kumpens direttament mill-imsemmi regolament.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">21</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Sussidjarjament, fil-każ li l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 261/2004 ma jipprekludix klawżola li tipprojbixxi t-trasferiment tad-drittijiet tal-passiġġier tal-ajru jew dak fejn id-dritt għal kumpens previst minn dan ir-regolament ikollu bażi kuntrattwali, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, fl-aħħar nett, dwar l-interpretazzjoni tad-Direttiva 93/13. Hija tistaqsi, f’dan ir-rigward, jekk, u jekk ikun il-każ taħt liema kundizzjonijiet, hija tista’, f’tilwima bejn żewġ bejjiegħa jew fornituri, tikkonstata ex officio n-natura, fil-fehma tagħha, inġusta ta’ klawżola li tinsab f’kuntratt konkluż bejn wieħed minn dawn il-bejjiegħa jew fornituri u konsumatur li ttrasferixxa d-drittijiet tiegħu lill-bejjiegħ jew fornitur l-ieħor.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">22</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Juzgado de Primera Instancia n. 1 de Palma de Mallorca (il-Qorti tal-Ewwel Istanza Nru 1 ta’ Palma de Mallorca) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-75" title="page-6">
      “1. L-inklużjoni, f’kuntratt ta’ trasport bl-ajru, ta’ klawżola [bħall-klawżola inkwistjoni], tista’ titqies bħala eċċezzjoni inammissibbli fis-sens tal-Artikolu 15 tar-[Regolament Nru 207/2009], minħabba li tillimita l-obbligi tat-trasportatur, billi tillimita l-possibbiltà li d-dritt tal-passiġġieri għal kumpens minħabba kanċellazzjoni ta’ titjira jiġi ssodisfatt permezz ta’ trasferiment ta’ kreditu?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-76" title="page-6">
      2) L-Artikolu 7(1), moqri flimkien mal-Artikolu 5(1)(ċ) u mal-Artikolu 5(3) tar-Regolament (KE) Nru 261/04, jista’ jiġi interpretat fis-sens li l-ħlas ta’ kumpens minħabba kanċellazzjoni ta’ titjira, dovut mit-trasportatur inkarigat mit-twettiq tat-titjira, huwa obbligu impost mir-Regolament irrispettivament mill-eżistenza ta’ kuntratt ta’ trasport mal-passiġġier u min-nuqqas, kolpuż, ta’ twettiq ta’ obbligi kuntrattwali tat-trasportatur tal-ajru?
    </p>
    <p class="C10Marge1" id="para-77" title="page-6">
      […]
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-78" title="page-6">
      3) [Sussidjarjament, fil-każ li jitqies li l-imsemmija klawżola ma tikkostitwixxix eċċezzjoni inammissibbli konformement mal-Artikolu 15 tar-Regolament (KE) Nru 261/04 jew jekk jiġi kkunsidrat li d-dritt għal kumpens huwa ta’ natura kuntrattwali, l-Artikolu] 6(1) u [l-Artikolu] 7(1) tad-Direttiva [93/13] għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-qorti nazzjonali, li quddiemha titressaq talba abbażi tad-dritt għall-kumpens minħabba kanċellazzjoni ta’ titjira previst fl-Artikolu 7(1) tar-[Regolament Nru 207/2009] għandha tistħarreġ ex officio l-eventwali natura inġusta ta’ klawżola, inkluża fil-kuntratt ta’ trasport, li ma tippermettix li l-passiġġier jittrasferixxi d-drittijiet tiegħu, meta t-talba titressaq mill-persuna li favuriha sar t-trasferiment li, b’kuntrast mal-persuna li titrasferixxi, ma hijiex konsumatur jew utent?
    </p>
    <p class="C09Marge0avecretrait" id="para-79" title="page-6">
      4) Fil-każ li jkun hemm lok li jitwettaq l-istħarriġ ex officio, id-dmir li l-konsumatur jiġi informat u li jiġi kkonstatat jekk jinvokax in-natura inġusta tal-klawżola jew inkella jekk jaċċettahiex, jista’ jiġi injorat fid-dawl tal-intenzjoni li huwa wera meta ttrasferixxa l-kreditu tiegħu, bi ksur tal-klawżola eventwalment inġusta li ma kinitx tippermetti t-trasferiment tal-kreditu?” Fuq id‑domandi preliminari
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fuq it‑tieni domanda</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">23</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Permezz tat-tieni domanda tagħha, li għandha tiġi eżaminata fl-ewwel lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 5(1)(ċ) u (3) kif ukoll tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 261/2004 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li, fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira, id-dritt tal-passiġġieri tal-ajru li jiksbu l-kumpens imsemmi f’dawn id-dispożizzjonijiet impost fuq it-trasportatur tal-ajru li jopera u l-obbligu korrelattiv ta’ dan tal-aħħar li jħallas il-kumpens jirriżultaw minn dan ir-regolament, jew fis-sens li dan id-dritt u dan l-obbligu huma bbażati fuq kuntratt li, jekk ikun il-każ, ġie konkluż bejn dan it-trasportatur u l-passiġġier tal-ajru kkonċernat, jew saħansitra fin-nuqqas ta’ eżekuzzjoni żbaljata ta’ tali kuntratt mill-imsemmi trasportatur.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">24</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Skont ġurisprudenza stabbilita, għall-finijiet tal-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, hemm lok li ma jittiħdux inkunsiderazzjoni biss it-termini tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet imfittxija mil-leġiżlazzjoni li tagħha hija tagħmel parti (sentenzi tal‑11 ta’ Mejju 2017, Krijgsman, C‑302/16, EU:C:2017:359, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll tad‑29 ta’ Settembru 2022, LOT (Kumpens impost mill-awtorità amministrattiva), C‑597/20, EU:C:2022:735, punt 21).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">25</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 5(1)(ċ) tar-Regolament Nru 261/2004 jistipula li, fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira, il-passiġġieri kkonċernati “jkollhom id-dritt għal kumpens mil-trasportatur ta’ l-ajru li jopera” skont l-Artikolu 7 ta’ dan ir-regolament, sakemm dawn ma jiġux informati dwar il-kanċellazzjoni tat-titjira fil-kundizzjonijiet previsti f’din l-ewwel dispożizzjoni (sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2021, Airhelp, C‑263/20, EU:C:2021:1039, punt 49). Il-paragrafu 3 ta’ dan l-artikolu jiddetermina l-kundizzjonijiet li fihom it-trasportatur tal-ajru li jopera ma huwiex obbligat iħallas dan il-kumpens, meta l-kanċellazzjoni tkun dovuta għal ċirkustanzi straordinarji (ara f’dan is-sens, is-sentenza tat‑22 ta’ Diċembru 2008, Wallentin-Hermann (C‑549/07, EU:C:2008:771, punt 20).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">26</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 7(1) ta’ dan ir-regolament jistabbilixxi, min-naħa tiegħu, fil-forma ta’ somma f’daqqa, l-ammont tal-kumpens li għalih għandu dritt passiġġier meta jsir riferiment għal din id-dispożizzjoni fl-imsemmi regolament.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">27</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fid-dawl tal-formulazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, u konformement mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-dritt għal kumpens standardizzat u kkalkolat b’rata fissa mħallas mit-trasportatur tal-ajru li jopera jinsab fost id-drittijiet essenzjali li ngħataw lill-passiġġieri tal-ajru mir-Regolament Nru 261/2004 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑26 ta’ Marzu 2020, Primera Air Scandinavia, C‑215/18, EU:C:2020:235, punt 37).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">28</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Minn dan isegwi li, fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira, id-dritt għal kumpens tal-passiġġieri tal-ajru msemmi fl-Artikolu 5(1)(ċ) tar-Regolament Nru 261/2004 u l-obbligu korrelattiv tat-trasportatur tal-ajru li jopera li jħallas il-kumpens previst fl-Artikolu 7(1) ta’ dan ir-regolament jirriżultaw direttament minn dan tal-aħħar. Dan id-dritt u dan l-obbligu ma jistgħux, għaldaqstant, jitqiesu li huma bbażati fuq kuntratt li kien, jekk ikun il-każ, konkluż bejn il-passiġġier tal-ajru u t-trasportatur tal-ajru li jopera kkonċernati u lanqas, a fortiori, fin-nuqqas ta’ eżekuzzjoni inkorretta ta’ tali kuntratt minn dan tal-aħħar.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">29</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Din l-interpretazzjoni hija sostnuta mill-kuntest tal-Artikolu 5(1)(ċ) u (3), kif ukoll mill-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 261/2004, kif ukoll mill-għan ta’ dan ir-regolament.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">30</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fir-rigward, fl-ewwel lok, ta’ dan il-kuntest, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li, konformement mal-Artikolu 1(1)(b) tiegħu, ir-Regolament Nru 261/2004 “irrikonoxxa” fil-kundizzjonijiet li huwa jistabbilixxi, drittijiet minimi għall-passiġġieri tal-ajru fil-każ ta’ kanċellazzjoni tat-titjira tagħhom.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">31</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Min-naħa l-oħra, minn qari flimkien tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 2(b) u tal-Artikolu 3(5) tar-Regolament Nru 261/2004 jirriżulta li l-passiġġier ta’ titjira kkanċellata jew imdewma jista’ jinvoka dan ir-regolament kontra t-trasportatur tal-ajru li jopera, anki jekk dan il-passiġġier u dan it-trasportatur ma jkunux ikkonkludew kuntratt bejniethom (ara s-sentenza tas‑26 ta’ Marzu 2020, Primera Air Scandinavia (C‑215/18, EU:C:2020:235, punti 48 u 29).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">32</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Dawn id-dispożizzjonijiet jikkorroboraw b’hekk l-interpretazzjoni li d-dritt tal-passiġġieri tal-ajru, fil-każ ta’ kanċellazzjoni tat-titjira tagħhom, għall-kumpens imsemmi fl-Artikoli 5 u 7 tar-Regolament Nru 261/2004 jirriżulta direttament minn dan ir-regolament.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">33</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-għan tar-Regolament Nru 261/2004, dan jikkonsisti, kif jirriżulta mill-premessa 1 tiegħu, f’li jiġi ggarantit livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri tal-ajru, b’tali mod li d-drittijiet irrikonoxxuti lil dawn tal-aħħar għandhom jiġu interpretati b’mod wiesa’ (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal‑4 ta’ Ottubru 2012, Rodríguez Cachafeiro u Martínez-Reboredo Varela-Villamor, C‑321/11, EU:C:2012:609, punt 25, kif ukoll tat‑30 ta’ April 2020, Blue Air–Airline Management Solutions, C‑584/18, EU:C:2020:324, punt 93).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">34</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Issa, l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 5(1)(ċ) u tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 261/2004 stabbilita fil-punt 28 ta’ din is-sentenza hija konformi ma’ dan l-għan, peress li din tiggarantixxi li kull passiġġier tal-ajru kkonċernat minn kanċellazzjoni ta’ titjira għandu dritt għal kumpens, fil-kundizzjonijiet previsti minn dawn id-dispożizzjonijiet, indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk huwa kkonkludiex jew le kuntratt ta’ trasport mat-trasportatur tal-ajru li jopera.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">35</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, l-imsemmija interpretazzjoni bl-ebda mod ma hija inkompatibbli mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tgħid li r-rikorsi relatati mad-dritt għal kumpens skont ir-Regolament Nru 261/2004 jaqgħu taħt il-“materji kuntrattwali”, fis-sens tal-punt 1 tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 44/2001 (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tas‑7 ta’ Marzu 2018, flightright et, C‑274/16, C‑447/16 u C‑448/16, EU:C:2018:160, punti 63 sa 65, kif ukoll tas-26 ta’ Marzu 2020, Primera Air Scandinavia, C‑215/18, EU:C:2020:235, punt 49). Fil-fatt, permezz ta’ din il-ġurisprudenza, dwar il-ġurisdizzjoni f’materji ċivili u kummerċjali, il-Qorti tal-Ġustizzja riedet tiżgura applikazzjoni uniformi tal-kunċett ta’ “materji kuntrattwali”, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, billi ddeċidiet li, sabiex jaqa’ taħt dan il-kunċett, huwa irrilevanti li l-kuntratt ta’ trasport ikun ġie konkluż mill-passiġġier tal-ajru, mhux direttament mat-trasportatur tal-ajru li jopera kkonċernat, iżda ma’ fornitur ta’ servizzi ieħor, bħal aġenzija tal-ivvjaġġar. Kif sostnew il-Gvern Spanjol u l-Kummissjoni Ewropea, l-imsemmija ġurisprudenza ma għandhiex l-intenzjoni li tippreġudika l-bażi stess tad-dritt għal kumpens previst mir-Regolament Nru 261/2004.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">36</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li azzjoni li l-kawża tagħha hija kuntrattwali tista’ tkun intiża sabiex tiġi sostnuta pretensjoni li l-bażi tagħha hija bbażata fuq l-istipulazzjonijiet tal-kuntratt inkwistjoni bħala tali jew fuq dispożizzjonijiet legali li huma applikabbli minħabba dan il-kuntratt (ara f’dan is-sens, is-sentenza tal‑24 ta’ Novembru 2020, Wikingerhof, C‑59/19, EU:C:2020:950, punt 32 u l-ġurisprudenza ċċitata). Fil-kawża prinċipali, għalkemm il-kawżali tal-azzjoni għal kumpens tal-passiġġier tal-ajru kontra t-trasportatur tal-ajru li jopera tinsab neċessarjament fl-eżistenza ta’ kuntratt, kemm jekk ma’ dan it-trasportatur tal-ajru jew ma’ fornitur ieħor (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑26 ta’ Marzu 2020, Primera Air Scandinavia, C‑215/18, EU:C:2020:235, punti 50 sa 52), id-dritt għal kumpens li dan il-passiġġier jista’ jinvoka fil-kuntest ta’ din l-azzjoni, b’mod partikolari fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira, jirriżulta, min-naħa tiegħu, direttament mid-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 5(1)(ċ) u tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 261/2004, kif dan jirriżulta mill-punti 28 u 32 ta’ din is-sentenza.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">37</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fid-dawl tal-motivi kollha preċedenti, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li d-dispożizzjonijiet magħquda tal-Artikolu 5(1)(ċ) u (3) kif ukoll tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 261/2004 għandhom jiġu interpretati fis-sens li, fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira, id-dritt tal-passiġġieri tal-ajru li jiksbu l-kumpens imsemmi f’dawn id-dispożizzjonijiet fil-konfront tat-trasportatur tal-ajru li jopera u l-obbligu korrelattiv ta’ dan tal-aħħar li jħallas dan il-kumpens jirriżultaw direttament minn dan ir-regolament.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fuq l‑ewwel domanda</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">38</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Permezz tal-ewwel domanda tagħha, li għandha tiġi eżaminata fit-tieni lok, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 261/2004 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi l-inklużjoni, f’kuntratt ta’ trasport, ta’ klawżola li tipprojbixxi t-trasferiment tad-drittijiet li jgawdi l-passiġġier tal-ajru fir-rigward tat-trasportatur tal-ajru li jopera skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">39</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 261/2004, bit-titolu “Esklużjoni tar-rinunzja”, jistabbilixxi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li l-obbligi tat-trasportaturi bl-ajru fir-rigward tal-passiġġieri stabbiliti minn dan ir-regolament ma jistgħux jiġu limitati jew irrinunzjati, partikolarment permezz ta’ deroga jew ta’ klawżola restrittiva inkluża fil-kuntratt ta’ trasport.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">40</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Konformement ma’ din id-dispożizzjoni u fid-dawl tar-risposta għat-tieni domanda, l-obbligu tat-trasportatur tal-ajru li jopera li jħallas il-kumpens previst fl-Artikolu 7(1) ta’ dan ir-regolament fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira ma jistax għalhekk jiġi limitat jew irrinunzjat permezz ta’ kuntratt.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">41</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">F’dan ir-rigward, għandu jingħad ukoll li, fid-dawl tal-għan ta’ livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri tal-ajru, sottostanti, b’mod partikolari, l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 261/2004 u l-interpretazzjoni wiesgħa li għandha, konformement mal-ġurisprudenza mfakkra fil-punt 33 ta’ din is-sentenza, lid-drittijiet mogħtija lil dawn il-passiġġieri, din id-dispożizzjoni għandha, sa fejn tiddetermina l-inammissibbiltà tad-derogi minn dawn id-drittijiet, tkun ukoll is-suġġett ta’ interpretazzjoni wiesgħa (ara, b’analoġija, is-sentenza tat‑30 ta’ April 2020, Blue Air–Airline Management Solutions, C‑584/18, EU:C:2020:324, punt 102).</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">42</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">B’hekk, fid-dawl tal-użu, fl-imsemmija dispożizzjoni, tal-avverbju “partikolarment” u fid-dawl ta’ dan l-għan, għandhom jitqiesu li huma inammissibbli mhux biss id-derogi li jinsabu f’kuntratt ta’ trasport, att ta’ natura sinallagmatika li l-passiġġier tal-ajru jkun issottoskriva, iżda wkoll, u a fortiori, dawk li jinsabu f’dokumenti oħra stabbiliti unilateralment mit-trasportatur tal-ajru li jopera u li dan għandu l-intenzjoni li jinvoka fir-rigward tal-passiġġieri tal-ajru kkonċernati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑30 ta’ April 2020, Blue Air –Airline Management Solutions, C‑584/18, EU:C:2020:324, punt 102). L-istess dispożizzjoni tista’ b’hekk tapplika għal derogi li jinsabu fil-kundizzjonijiet ġenerali tat-trasport.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">43</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Barra minn hekk, fid-dawl tal-imsemmi għan u sabiex tiġi ggarantita l-effettività tad-dritt għal kumpens tal-passiġġieri tal-ajru, għandhom jitqiesu li huma inammissibbli, fis-sens tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 261/2004, mhux biss id-derogi jew il-limitazzjonijiet li jirrigwardaw direttament dan id-dritt bħala tali, iżda wkoll dawk li jirrestrinġu, għad-detriment ta’ dawn il-passiġġieri, il-modalitajiet tal-eżerċizzju tal-imsemmi dritt meta mqabbla mad-dispożizzjonijiet legali applikabbli.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">44</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fil-fatt, sabiex jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-passiġġieri tal-ajru u sabiex dawn tal-aħħar ikunu jistgħu jeżerċitaw b’mod effikaċi d-drittijiet tagħhom konformement mal-għan stabbilit fil-premessa 20 tar-Regolament Nru 261/2004, il-passiġġier ikkonċernat minn kanċellazzjoni ta’ titjira għandu jiġi ggarantit li jagħżel l-iktar mod effikaċi sabiex jiddefendi d-dritt tiegħu, b’mod partikolari billi jippermettilu jiddeċiedi li jindirizza direttament lit-trasportatur tal-ajru li jopera, li jmur quddiem il-qrati kompetenti jew, meta dan ikun previst mid-dritt nazzjonali rilevanti, li jittrasferixxi l-kreditu tiegħu lil terz sabiex jevita diffikultajiet u spejjeż li jistgħu jiddiswaduh milli jieħu passi personali fir-rigward ta’ dan it-trasportatur għal interess finanzjarju limitat.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">45</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Minn dan isegwi li klawżola li tinsab fil-kundizzjonijiet ġenerali tal-kuntratt ta’ trasport u li tipprojbixxi t-trasferiment tad-drittijiet tal-passiġġier tal-ajru kontra t-trasportatur tal-ajru li jopera tikkostitwixxi “deroga inammissibbli”, fis-sens tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 261/2004.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">46</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fid-dawl tal-motivi kollha preċedenti, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 261/2004 għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi l-inklużjoni, f’kuntratt ta’ trasport, ta’ klawżola li tipprojbixxi t-trasferiment tad-drittijiet li jgawdi l-passiġġier tal-ajru fir-rigward tat-trasportatur tal-ajru li jopera skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fuq it‑tielet u r‑raba’domanda</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">47</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fid-dawl tar-risposti mogħtija għall-ewwel u għat-tieni domanda, ma hemmx lok li tingħata risposta għat-tielet u r-raba’ domanda.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count"/>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Fuq l‑ispejjeż</p>
</td>
</tr>
</table>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">48</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C41DispositifIntroduction" id="para-110" title="page-11">
      Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">1)</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">Id-dispożizzjonijiet moqrija flimkien tal-Artikolu 5(1)(ċ) u (3) kif ukoll tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament (KE) Nru 261/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Frar 2004 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta’ kanċellazzjoni jew dewmien twil ta’ titjiriet, u li li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91,</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C32Dispositifmarge1" id="para-112" title="page-11">
      għandhom jiġi interpretat fis-sens li:
    </p>
    <p class="C32Dispositifmarge1" id="para-113" title="page-11">
      fil-każ ta’ kanċellazzjoni ta’ titjira, id-dritt tal-passiġġieri tal-ajru li jiksbu l-kumpens imsemmi f’dawn id-dispożizzjonijiet fil-konfront tat-trasportatur tal-ajru li jopera u l-obbligu korrelattiv ta’ dan tal-aħħar li jħallas dan il-kumpens jirriżultaw direttament minn dan ir-regolament.
    </p>
    <table cellpadding="0" cellspacing="0" border="0" width="100%">
<col width="5%"/>
<col width="95%"/>
<tr>
<td valign="top">
<p class="count">2)</p>
</td>
<td valign="top">
<p class="normal">L-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 261/2004</p>
</td>
</tr>
</table>
    <p class="C32Dispositifmarge1" id="para-115" title="page-11">
      għandu jiġi interpretat fis-sens li:
    </p>
    <p class="C32Dispositifmarge1" id="para-116" title="page-11">
      jipprekludi l-inklużjoni, f’kuntratt ta’ trasport, ta’ klawżola li tipprojbixxi t-trasferiment tad-drittijiet li jgawdi l-passiġġier tal-ajru fir-rigward tat-trasportatur tal-ajru li jopera skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-regolament.
    </p>
    <div class="signatures">
<p class="C77Signatures" id="para-117" title="page-11">
<span class="signatory">Firem</span>
</p>
</div>
    <div/>
  <hr class="note"/>
<p class="note footnote">(<span class="note footnote notemarker">
<a id="t-1" href="#c-1">*</a>
</span>) Lingwa tal-kawża: l-Ispanjol.</p>
</body>
</html>
