IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 17.9.2026
COM(2026) 7001 final
2026/0284(BUD)
Proposta għal
DEĊIŻJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
dwar il-mobilizzazzjoni tal-Fond ta’ Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea biex tingħata assistenza lil Malta u lill-Italja fir-rigward tal-maltempata Harry f’Jannar 2026 u lill-Portugall u lil Spanja wara l-maltempati f’Jannar u Frar 2026
MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI
1.Il-kuntest tal-proposta
Din id-deċiżjoni tkopri l-mobilizzazzjoni tal-Fond ta’ Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea (minn hawn’ il quddiem imsejjaħ “il-FSUE”) skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002 (minn hawn’ il quddiem imsejjaħ “ir-Regolament FSUE”) għal ammont ta’ EUR 489 148 220 biex tingħata assistenza lil Malta u lill-Italja fir-rigward tal-maltempata Harry f’Jannar 2026 u lill-Portugall u lil Spanja wara l-maltempati f’Jannar u Frar 2026.
Din il-mobilizzazzjoni hija akkumpanjata minn DEC Nru 16/2026 li tipproponi t-trasferiment tal-ammont meħtieġ mil-linja ta’ riżerva tar-Riżerva ta’ Solidarjetà Ewropea (minn hawn’ il quddiem imsejħa “l-ESR”) għal-linja baġitarja operazzjonali tal-FSUE, kemm f’approprjazzjonijiet ta’ impenn kif ukoll f’approprjazzjonijiet ta’ pagament.
2.Informazzjoni u kundizzjonijiet
2.1 Malta — diżastru naturali maġġuri: maltempata Harry f’Jannar 2026
(1)Fl-10 ta’ April 2026, Malta ppreżentat applikazzjoni għal kontribuzzjoni finanzjarja mill-FSUE għall-finanzjament ta’ operazzjonijiet ta’ emerġenza u ta’ rkupru wara l-maltempata Harry f’Jannar 2026. Fil-15 ta’ Ġunju 2026, Malta ppreżentat applikazzjoni riveduta li tinkludi stima aġġornata tal-ħsara diretta totali f’konformità mal-Artikolu 4(1) a tar-Regolament.
(2)Malta applikat għal kontribuzzjoni mill-FSUE fi żmien l-iskadenza ta’ 12-il ġimgħa wara li d-diżastru kkaġuna l-ewwel ħsara fit-18 ta’ Jannar 2026. L-applikazzjoni fiha l-informazzjoni kollha meħtieġa skont l-Artikolu 4 tar-Regolament FSUE.
(3)Id-diżastru huwa ta’ oriġini naturali u għalhekk jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-FSUE.
(4)L-awtoritajiet Maltin jistmaw li l-ħsara diretta totali kkawżata mid-diżastru hija ta’ madwar EUR 132.97 miljun. Dan l-ammont jaqbeż il-livell limitu ta’ “diżastru naturali maġġuri” għal Malta ta’ 0.6 % tal-Introjtu Nazzjonali Gross tagħha, li kien ta’ EUR 121.55 miljun fl-2026. Għalhekk, id-diżastru jikkwalifika bħala “diżastru naturali maġġuri” skont l-Artikolu 2(2) tar-Regolament FSUE.
(5)Il-ħsara diretta totali hija l-bażi għall-kalkolu tal-ammont tal-kontribuzzjoni finanzjarja mill-FSUE. Il-kontribuzzjoni finanzjarja tista’ tintuża biss għal operazzjonijiet essenzjali ta’ emerġenza u ta’ rkupru kif definit fl-Artikolu 3 tar-Regolament FSUE.
(6)Malta talbet il-ħlas ta’ avvanz skont l-Artikolu 4a tar-Regolament FSUE. Abbażi tal-valutazzjoni preliminari, il-Kummissjoni kkonkludiet li l-kundizzjonijiet għall-ħlas ta’ avvanz mill-FSUE ġew issodisfati. Għalhekk, ingħata pagament antiċipat ta’ EUR 931 014 bid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni C (2026) 5301 tat-23 ta’ Lulju 2026. Il-ħlas bil-quddiem tħallas lil Malta fl-4 ta’ Awwissu 2026.
(7)Bejn it-18 u l-21 ta’ Jannar 2026, Storm Harry laqat lill-gżejjer Maltin u ġab irjieħ qawwija, xita qawwija, żieda fil-livelli tal-baħar u attività tal-mewġ. L-avveniment ikkawża ħsara mifruxa madwar Malta u Għawdex, li affettwat ħafna muniċipalitajiet, speċjalment żoni kostali u tal-port. Il-maltempata wasslet għal tfixkil sinifikanti fil-funzjonament normali tas-servizzi essenzjali, bħal toroq imblukkati u konnessjonijiet tat-trasport interrotti. Ġiet irreġistrata wkoll ħsara lis-settur agrikolu, l-akkwakultura u l-industrija tas-sajd.
(8)L-awtoritajiet Maltin ma talbux assistenza permezz tal-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili.
(9)Malta stmat li l-kost tal-operazzjonijiet eliġibbli skont l-Artikolu 3(2) tar-Regolament FSUE huwa ta’ EUR 73.16 miljun u ppreżentat il-kostijiet imqassma skont it-tip ta’ operazzjoni. L-akbar sehem tal-kost jikkonċerna r-restawr tal-funzjonament tal-infrastruttura u l-impjanti fl-oqsma tal-enerġija, l-ilma, l-ilma mormi, it-telekomunikazzjoni u t-trasport li jammonta għal EUR 52.08 miljun. It-tieni l-akbar sehem tal-kost jikkonċerna l-iżgurar ta’ infrastruttura preventiva u l-protezzjoni tal-wirt kulturali li jammonta għal EUR 15.91 miljun. It-tielet l-akbar sehem tal-kostijiet jikkonċerna t-tindif taż-żona milquta mid-diżastru li jammonta għal EUR 5.09 miljun. Ir-raba’ l-akbar sehem tal-kost jikkonċerna l-akkomodazzjoni temporanja u s-servizzi ta’ salvataġġ li jammontaw għal EUR 0.08 miljun.
(10)Malta ttrasponiet id-Direttiva 2007/60/KE dwar l-Għargħar permezz tar-Regolamenti dwar il-Valutazzjoni u l-Immaniġġjar tar-Riskji tal-Għargħar (S.L. 549.167), li skonthom l-Aġenzija tal-Enerġija u tal-Ilma taġixxi bħala l-awtorità kompetenti u ħejjiet il-Valutazzjoni Preliminari tar-Riskju tal-Għargħar, il-mapep tal-periklu u tar-riskju tal-għargħar, u t-tieni Pjan ta’ Ġestjoni tar-Riskju tal-Għargħar għad-Distrett tal-Baċin tax-Xmara ta’ Malta.
(11)Fid-data tas-sottomissjoni tal-applikazzjoni, Malta ma kinitx soġġetta għal proċedimenti ta’ ksur li jikkonċernaw il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni relatata man-natura tad-diżastru.
2.2L-Italja — diżastru naturali reġjonali: maltempata Harry f’Jannar 2026
(1)Fl-10 ta’ April 2026, l-Italja ppreżentat applikazzjoni għal kontribuzzjoni finanzjarja mill-FSUE għall-finanzjament ta’ operazzjonijiet ta’ emerġenza u ta’ rkupru wara l-maltempata Harry f’Jannar 2026.
(2)L-Italja applikat għal kontribuzzjoni mill-FSUE qabel ma għalqet l-iskadenza ta’ 12-il ġimgħa wara li d-diżastru kkaġuna l-ewwel ħsara fit-18 ta’ Jannar 2026. L-applikazzjoni fiha l-informazzjoni kollha meħtieġa skont l-Artikolu 4 tar-Regolament FSUE.
(3)Id-diżastru huwa ta’ oriġini naturali u għalhekk jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-FSUE.
(4)L-awtoritajiet Taljani ppreżentaw l-applikazzjoni skont il-kriterju tad- “diżastru naturali reġjonali” kif stabbilit fl-Artikolu 2(3) tar-Regolament FSUE, li huwa kwalunkwe diżastru naturali f’reġjun fil-livell NUTS 2 ta’ Stat eliġibbli li jirriżulta fi ħsara diretta li taqbeż l1.5 % tal-prodott domestiku gross (PDG) ta’ dak ir-reġjun. L-awtoritajiet Taljani jistmaw li l-ħsara diretta totali kkawżata mid-diżastru hija ta’ madwar EUR 2 995.4 miljun. Skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 2(3), fejn id-diżastru naturali jikkonċerna diversi reġjuni fil-livell NUTS 2, il-livell limitu għandu jiġi applikat għall-PDG medju ta’ dawk ir-reġjuni ponderat skont is-sehem tal-ħsara totali f’kull reġjun. Il-ħsara diretta espressa bħala perċentwal tal-PDG reġjonali ponderat totali tar-reġjuni ta’ Calabria, Sardinja u Sqallija hija ta’ 3.256 %. Dan l-ammont jaqbeż l1.5 % tal-PDG reġjonali ponderat totali tar-reġjuni ta’ Calabria, Sardinja u Sqallija.
(5)Il-ħsara diretta totali hija l-bażi għall-kalkolu tal-ammont tal-kontribuzzjoni finanzjarja mill-FSUE. Il-kontribuzzjoni finanzjarja tista’ tintuża biss għal operazzjonijiet essenzjali ta’ emerġenza u ta’ rkupru kif definit fl-Artikolu 3 tar-Regolament FSUE.
(6)L-Italja ma talbitx il-ħlas ta’ pagament bil-quddiem.
(7)Bejn it-18 u l-21 ta’ Jannar 2026, ir-reġjuni ta’ Sardenja, Sqallija u Calabria ġew affettwati mill-maltempata Harry li ġabet magħha xita qawwija u persistenti, irjieħ qawwija u żidiet qawwija fil-maltempati. L-aktar ħsara severa seħħet fiż-żoni kostali u tul ix-xmajjar, fejn iż-żieda fil-livelli tal-ilma affettwat b’mod sinifikanti diversi digi. B’riżultat ta’ dan, aktar minn eluf ta’ persuni ġew evakwati u mijiet ta’ djar ġew iddikjarati inabitabbli. Il-maltempata qerdet ukoll il-bini pubbliku, il-linji ferrovjarji, l-infrastruttura tal-portijiet u t-toroq li wasslu għall-iżolament temporanju ta’ xi komunitajiet.
(8)L-awtoritajiet Taljani ma talbux assistenza permezz tal-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili.
(9)L-Italja stmat li l-kost tal-operazzjonijiet eliġibbli skont l-Artikolu 3(2) tar-Regolament EUSF laħaq is-EUR 116.66 miljun u ppreżentat kostijiet maqsuma skont it-tip ta’ operazzjoni. L-akbar sehem tal-kost jikkonċerna r-restawr tal-funzjonament tal-infrastruttura u l-impjanti fl-oqsma tal-enerġija, l-ilma, l-ilma mormi, it-telekomunikazzjoni, it-trasport, is-saħħa u l-edukazzjoni li jammonta għal EUR 93.01 miljun. It-tieni l-akbar sehem tal-kost jikkonċerna l-iżgurar ta’ infrastruttura preventiva u l-protezzjoni tal-wirt kulturali li jammonta għal EUR 9.76 miljun. It-tielet l-akbar sehem tal-kostijiet jikkonċerna t-tindif taż-żona milquta mid-diżastru li jammonta għal EUR 8.67 miljun. Ir-raba’ l-akbar sehem tal-kost jikkonċerna l-akkomodazzjoni temporanja u s-servizzi ta’ salvataġġ li jammontaw għal EUR 5.22 miljun.
(10)L-Italja ttrasponiet id-Direttiva 2007/60/KE permezz tad-Digriet Leġiżlattiv tat-23 ta’ Frar 2010, Nru 49/2010, dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2007/60/KE dwar il-valutazzjoni u l-immaniġġjar tar-riskju tal-għargħar. Id-digriet Leġiżlattiv Nru 49/2010 jiddikjara li l-mapep tal-periklu ta’ għargħar u l-mapep tar-riskju ta’ għargħar jeħtieġ li jiġu adottati għal żoni identifikati skont l-istess biċċa leġiżlazzjoni. Barra minn hekk, fit-22 ta’ Diċembru 2015, ġie approvat pjan ta’ mmaniġġjar tar-riskju ta’ għargħar maqsum f’distretti tal-baċiri tax-xmajjar.
(11)Fid-data li ppreżentat l-applikazzjoni l-Italja ma kinitx suġġetta għal proċedimenti ta’ ksur dwar leġiżlazzjoni tal-Unjoni relatati man-natura tad-diżastru.
2.3 il-Portugall — diżastru naturali maġġuri: maltempati f’Jannar u Frar 2026
(1)Fit-13 ta’ April 2026, il-Portugall ippreżenta applikazzjoni għal kontribuzzjoni finanzjarja mill-FSUE għall-finanzjament ta’ operazzjonijiet ta’ emerġenza u ta’ rkupru wara l-maltempati f’Jannar u Frar 2026.
(2)Il-Portugall applika għal kontribuzzjoni mill-FSUE fi żmien l-iskadenza ta’ 12-il ġimgħa wara li d-diżastru kkaġuna l-ewwel ħsara fit-22 ta’ Jannar 2026. L-applikazzjoni fiha l-informazzjoni kollha meħtieġa skont l-Artikolu 4 tar-Regolament FSUE.
(3)Id-diżastru huwa ta’ oriġini naturali u għalhekk jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-FSUE.
(4)L-awtoritajiet Portugiżi jistmaw li l-ħsara diretta totali kkawżata mid-diżastru hija ta’ madwar EUR 5 351.97 miljun. Dan l-ammont jaqbeż il-livell limitu ta’ “diżastru naturali maġġuri” għall-Portugall ta’ 0.6 % tal-Introjtu Nazzjonali Gross tiegħu, li kien ta’ EUR 1 703.84 miljun fl-2026. Għalhekk, id-diżastru jikkwalifika bħala “diżastru naturali maġġuri” skont l-Artikolu 2(2) tar-Regolament FSUE.
(5)Il-ħsara diretta totali hija l-bażi għall-kalkolu tal-ammont tal-kontribuzzjoni finanzjarja mill-FSUE. Il-kontribuzzjoni finanzjarja tista’ tintuża biss għal operazzjonijiet essenzjali ta’ emerġenza u ta’ rkupru kif definit fl-Artikolu 3 tar-Regolament FSUE.
(6)Il-Portugall talab il-ħlas ta’ avvanz skont l-Artikolu 4a tar-Regolament FSUE. Abbażi tal-valutazzjoni preliminari, il-Kummissjoni kkonkludiet li l-kundizzjonijiet għall-ħlas ta’ avvanz mill-FSUE ġew issodisfati. Għalhekk, ingħata pagament antiċipat ta’ EUR 65 370 952 bid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni C (2026) 5300 tat-23 ta’ Lulju 2026. Il-ħlas bil-quddiem tħallas lill-Portugall fl-4 ta’ Awwissu 2026.
(7)Bejn it-22 ta’ Jannar u l-15 ta’ Frar 2026, il-Portugall esperjenza sensiela ta’ maltempati severi li ġabu rjieħ qawwija, preċipitazzjoni intensa li kkawżat għargħar devastanti u uqigħ tal-art. Il-maltempati ħolqu ħsara materjali sinifikanti fl-infrastruttura pubblika u privata u qerdu bosta djar. Barra minn hekk, l-infrastruttura u s-servizzi essenzjali fl-oqsma tal-enerġija, l-ilma, l-ilma mormi, it-trasport, il-kura tas-saħħa u l-edukazzjoni ġew interrotti. Id-diżastru wassal ukoll għall-evakwazzjoni ta’ eluf ta’ persuni u għal 18 fatalità.
(8)L-awtoritajiet Portugiżi talbu l-attivazzjoni ta’ data satellitari tal-Osservazzjoni tad-Dinja mill-programm Copernicus biex jiġu mmappjati ż-żoni mgħarrqa u ż-żona tal-impatt tal-maltempati permezz tal-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili.
(9)Il-Portugall stima l-kost tal-operazzjonijiet eliġibbli skont l-Artikolu 3(2) tar-Regolament FSUE għal EUR 1 937.94 miljun u ppreżenta l-kostijiet imqassma skont it-tip ta’ operazzjoni. L-akbar sehem tal-kost jikkonċerna r-restawr tal-funzjonament tal-infrastruttura u l-impjanti fl-oqsma tal-enerġija, l-ilma, l-ilma mormi, it-telekomunikazzjoni, it-trasport, is-saħħa u l-edukazzjoni li jammonta għal EUR 1 436.61 miljun. It-tieni l-akbar sehem tal-kostijiet jikkonċerna t-tindif taż-żona milquta mid-diżastru li jammonta għal EUR 341.5 miljun. It-tielet l-akbar sehem tal-kost jikkonċerna l-iżgurar ta’ infrastruttura preventiva u l-protezzjoni tal-wirt kulturali li jammonta għal EUR 149.56 miljun. Ir-raba’ l-akbar sehem tal-kost jikkonċerna l-akkomodazzjoni temporanja u s-servizzi ta’ salvataġġ li jammontaw għal EUR 10.27 miljun.
(10)Il-Portugall ittraspona d-Direttiva 2007/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill permezz tad-Digriet Amministrattiv Nru 115/2010, li ġie ppromulgat fit-22 ta’ Ottubru 2010.
(11)Fid-data tas-sottomissjoni tal-applikazzjoni l-Portugal ma kienx suġġett għal proċedimenti ta’ ksur tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni relatat man-natura tad-diżastru.
2.4 Spanja — diżastru naturali maġġuri: maltempati f’Jannar u Frar 2026
(1)Fis-17 ta’ April 2026, Spanja ppreżentat applikazzjoni għal kontribuzzjoni finanzjarja mill-FSUE għall-finanzjament ta’ operazzjonijiet ta’ emerġenza u ta’ rkupru wara l-maltempati f’Jannar u Frar 2026.
(2)Spanja applikat għal kontribuzzjoni mill-FSUE fi żmien l-iskadenza ta’ 12-il ġimgħa wara li d-diżastru kkaġuna l-ewwel ħsara fit-23 ta’ Jannar 2026. L-applikazzjoni fiha l-informazzjoni kollha meħtieġa skont l-Artikolu 4 tar-Regolament FSUE.
(3)Id-diżastru huwa ta’ oriġini naturali u għalhekk jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-FSUE.
(4)L-awtoritajiet Spanjoli jistmaw li l-ħsara diretta totali kkawżata mid-diżastru hija ta’ madwar EUR 4 839.53 miljun. Dan l-ammont jaqbeż il-livell limitu ta’ “diżastru naturali maġġuri” għal Spanja ta’ EUR 3 000 miljun fi prezzijiet tal-2011, li kien ta’ EUR 4 037.61 miljun fl-2026. Għalhekk, id-diżastru jikkwalifika bħala “diżastru naturali maġġuri” skont l-Artikolu 2(2) tar-Regolament FSUE.
(5)Il-ħsara diretta totali hija l-bażi għall-kalkolu tal-ammont tal-kontribuzzjoni finanzjarja mill-FSUE. Il-kontribuzzjoni finanzjarja tista’ tintuża biss għal operazzjonijiet essenzjali ta’ emerġenza u ta’ rkupru kif definit fl-Artikolu 3 tar-Regolament FSUE.
(6)Spanja talbet il-ħlas ta’ pagament antiċipat skont l-Artikolu 4a tar-Regolament FSUE. Abbażi tal-valutazzjoni preliminari, il-Kummissjoni kkonkludiet li l-kundizzjonijiet għall-ħlas ta’ avvanz mill-FSUE ġew issodisfati. Għalhekk, ingħata pagament antiċipat ta’ EUR 37 263 842 bid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni C (2026) 5374 tat-23 ta’ Lulju 2026. Il-ħlas bil-quddiem tħallas lil Spanja fl-4 ta’ Awwissu 2026.
(7)Bejn it-22 ta’ Jannar u l-14 ta’ Frar 2026, Spanja ntlaqtet minn sensiela ta’ maltempati severi. Il-maltempati kkawżaw l-akbar ħsara fil-Komunitajiet Awtonomi ta’ Andalusija u Extremadura. Ix-xita qawwija assoċjata mal-maltempati wasslet għall-evakwazzjoni ta’ eluf ta’ persuni, l-għeluq ta’ aktar minn 150 triq u ħsara strutturali sinifikanti fid-djar tan-nies. Barra minn hekk, l-infrastruttura tal-elettriku, tal-ilma u tat-telekomunikazzjoni nqatgħet għal ammont twil ta’ żmien li kkawża ħsara ekonomika sinifikanti u ħalla lill-komunitajiet iżolati.
(8)L-awtoritajiet Spanjoli ma talbux assistenza permezz tal-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili.
(9)Spanja stmat li l-kost tal-operazzjonijiet eliġibbli skont l-Artikolu 3(2) tar-Regolament FSUE huwa ta’ EUR 1 801.64 miljun u ppreżentat il-kostijiet imqassma skont it-tip ta’ operazzjoni. L-akbar sehem tal-kost jikkonċerna r-restawr tal-funzjonament tal-infrastruttura u l-impjanti fl-oqsma tal-enerġija, l-ilma, l-ilma mormi, it-telekomunikazzjoni u t-trasport li jammonta għal EUR 1 585.07 miljun. It-tieni l-akbar sehem tal-kostijiet jikkonċerna t-tindif taż-żona milquta mid-diżastru li jammonta għal EUR 194.30 miljun. It-tielet l-akbar sehem tal-kost jikkonċerna l-iżgurar ta’ infrastruttura preventiva u l-protezzjoni tal-wirt kulturali li jammonta għal EUR 20.93 miljun. Ir-raba’ l-akbar sehem tal-kost jikkonċerna l-akkomodazzjoni temporanja u s-servizzi ta’ salvataġġ li jammontaw għal EUR 1.34 miljun.
(10)Fi Spanja, it-traspożizzjoni tad-Direttiva 2007/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill seħħet permezz tad-Digriet Irjali 903/2010 tad-9 ta’ Lulju 2007 dwar il-valutazzjoni u l-immaniġġjar tar-riskju tal-għargħar.
(11)Fid-data tas-sottomissjoni tal-applikazzjoni, Spanja ma kinitx soġġetta għal proċedimenti ta’ ksur li jikkonċernaw il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni relatata man-natura tad-diżastru.
2.5Għeluq
Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet stabbiliti hawn fuq u wara l-valutazzjoni tal-informazzjoni ppreżentata, il-Kummissjoni tikkonkludi li d-diżastri msemmija fl-applikazzjoni ppreżentata minn Malta, l-Italja, il-Portugall u Spanja jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fir-Regolament FSUE għall-mobilizzazzjoni tal-FSUE.
3.Il-finanzjament
Il-FSUE ġie stabbilit fuq il-prinċipju tas-solidarjetà, u għaldaqstant, il-Kummissjoni tapplika approċċ progressiv għall-allokazzjoni tal-għajnuna tagħha. Konsegwentement, il-porzjon tal-ħsara li jaqbeż il-livell limitu għall-mobilizzazzjoni tal-FSUE għal “diżastru naturali maġġuri” (jiġifieri 0.6 % tal-ING jew EUR 3 biljun bil-prezzijiet tal-2011, skont liema minnhom ikun l-iżgħar ammont, ara l-Artikolu 2(2) tar-Regolament FSUE) għandu jwassal għal intensità ta’ għajnuna ogħla mill-porzjon tal-ħsara taħt il-livell limitu. Dan ifisser li l-ammont ta’ għajnuna għal pajjiż milqut minn diżastru li jikkonforma mal-kundizzjonijiet għal “diżastru naturali maġġuri” jiġi kkalkulat billi jingħaddu żewġ ammonti: 2.5 % tal-ħsara diretta totali taħt il-limitu u 6 % għall-parti tal-ħsara diretta totali’ l fuq mil-limitu. Ir-rata applikata għad-definizzjoni tal-ammonti ta’ għajnuna għal “diżastru naturali reġjonali”, li tibqa’ taħt il-livell limitu nazzjonali, hija ta’ 2.5 % tal-ħsara diretta totali.
Din il-metodoloġija għall-kalkolu tal-għajnuna tal-FSUE ġiet stabbilita fir-Rapport Annwali 2002–2003 dwar il-FSUE u aċċettata mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill. Il-kontribuzzjoni FSUE ma tistax taqbeż il-kost totali stmat tal-operazzjonijiet eliġibbli.
Bl-applikazzjoni tal-metodoloġija deskritta hawn fuq, il-Kummissjoni evalwat l-għajnuna tal-FSUE bi tweġiba għall-erba’ applikazzjonijiet, ippreżentati minn Malta, l-Italja, il-Portugall u Spanja wara l-maltempati li seħħew f’Jannar u Frar 2026.
Għaldaqstant, il-Kummissjoni tipproponi lill-awtorità tal-baġit biex timmobilizza l-ammonti li ġejjin:
|
Pajjiż/Diżastru
|
Ħsara diretta totali
|
Livell limitu applikat għal diżastru
|
2.5 % tal-ħsara diretta totali [sal-limitu għal diżastri maġġuri]
|
6 % tal-ħsara diretta totali sal-livell limitu tad-diżastri maġġuri
|
Ammont totali tal-għajnuna proposta
|
Avvanz imħallas
|
Bilanċ li għandu jitħallas
|
|
|
(EUR)
|
(EUR)
|
(EUR)
|
(EUR)
|
(EUR)
|
(EUR)
|
(EUR)
|
|
Malta — maltempata
|
132,970,625
|
121,548,000
|
3,038,700
|
685,357
|
3,724,057
|
931,014
|
2,793,043
|
|
(diżastru maġġuri)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
L-Italja — maltempata
|
2,995,399,358
|
1,379,823,036
|
74,884,983
|
MHUX APPLIKABBLI
|
74,884,983
|
mhux mitluba
|
74,884,983
|
|
(diżastru reġjonali)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Il-Portugall — maltempata
|
5,351,969,000
|
1,703,838,000
|
42,595,950
|
218,887,860
|
261,483,810
|
65,370,952
|
196,112,858
|
|
(diżastru maġġuri)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Spanja — maltempata
|
4,839,525,763
|
4,037,605,000
|
100,940,125
|
48,115,245
|
149,055,370
|
37,263,842
|
111,791,528
|
|
(diżastru maġġuri)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
DOMESTIĊI
|
489,148,220
|
103,565,808
|
385,582,412
|
Skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093 tas-17 ta’ Diċembru 2020 li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2021–2027 (minn hawn’ il quddiem “ir-Regolament QFP”) ir-Riżerva ta’ Solidarjetà u Għajnuna ta’ Emerġenza (SEAR) hija magħmula minn żewġ strumenti: ir-riżerva ta’ Solidarjetà Ewropea u r-Riżerva ta’ Għajnuna f’Emerġenza.
Ir-riżerva ta’ Solidarjetà Ewropea b’ammont annwali ta’ EUR 1 016 miljun fi prezzijiet tal-2018 (li jikkorrispondi għal EUR 1 190.4 miljun fi prezzijiet tal-2026) se tintuża għal assistenza b’rispons għal sitwazzjonijiet ta’ emerġenza koperti mill-FSUE. Il-punt 10 tal-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f’materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda, jistabbilixxi l-modalitajiet għall-mobilizzazzjoni tal-FSUE fil-kuntest tas-SEAR.
Sabiex jiġi evitat tnaqqis bikri tal-allokazzjoni annwali, l-Artikolu 3(7) tar-Regolament FSUE u l-Artikolu 9(2), it-tieni subparagrafu, tar-Regolament QFP jistipulaw li 25 % tal-allokazzjoni annwali tal-FSUE trid tibqa’ disponibbli fl-1 ta’ Ottubru ta’ kull sena (riżerva ta’ tmiem is-sena). Fl-2026, dan l-ammont jikkorrispondi għal EUR 297.6 miljun.
F’konformità mal-Artikolu 9(2), l-ewwel subparagrafu, tar-Regolament QFP, kwalunkwe porzjon tal-ammont annwali mhux użat f’sena partikolari n jista’ jintuża sas-sena n + 1. L-ammont ta’ EUR 21.3 miljun ġie riportat mill-2025 għall-2026.
Barra minn hekk, skont l-Artikolu 4a(4) tar-Regolament FSUE, l-ammont ta’ EUR 50 miljun diġà tniżżel fil-Baġit Ġenerali tal-2026 (f’impenji u pagamenti) għall-ħlas ta’ avvanzi possibbli. Fl-2026, il-Kummissjoni diġà ħallset erba’ pagamenti bil-quddiem li jammontaw għal EUR 133.7 miljun: lejn Spanja rigward in-nirien fis-selvaġġ fl-2025, lejn Malta rigward il-maltempata Harry f’Jannar 2026 u lejn il-Portugall u Spanja rigward il-maltempati f’Jannar u Frar 2026.
Fl-aħħar nett, f’konformità mad-Deċiżjoni (UE) 2026/1809 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta’ Lulju 2026, il-FSUE se jipprovdi assistenza lir-Rumanija rigward l-għargħar fl-aħħar ta’ Mejju 2025, lil Ċipru wara n-nirien fis-selvaġġ f’Lulju 2025 u lil Spanja wara n-nirien fis-selvaġġ f’Awwissu 2025 għal total ta’ EUR 144.1 miljun, li minnhom il-bilanċ li għandu jitħallas jammonta għal EUR 111.6 miljun.
Bħala konklużjoni, l-ammont totali disponibbli qabel l-1 ta’ Ottubru huwa ta’ EUR 628.1 miljun (minbarra l-ammont disponibbli għall-avvanzi u r-riżerva ta’ tmiem is-sena), li huwa biżżejjed biex ikopri l-ammont propost għall-mobilizzazzjoni.
|
Riżorsi disponibbli tal-FSUE fl-2026 (EUR)
|
|
|
Allokazzjoni annwali totali fl-2026
|
1,190,405,931
|
|
Ammont riportat mill-2025 inklużi avvanzi mhux użati (+)
|
21,304,355
|
|
Ammont diġà użat (−)
|
245,348,099
|
|
Ammont totali disponibbli, li minnu:
|
966,362,187
|
|
® Ammont li għandu jintuża għall-avvanzi
|
40,647,932
|
|
Cushion għal tmiem is-sena ®, disponibbli wara l-1 ta’ Ottubru
|
297,601,483
|
|
® Ammont disponibbli qabel l-1 ta’ Ottubru
|
628,112,772
|
|
Ammont propost li għandu jiġi mobilizzat, li minnu:
|
489,148,220
|
|
Bilanċ li għandu jitħallas
|
385,582,412
|
|
Ammont li jifdal għal applikazzjonijiet futuri inklużi avvanzi u riżerva ta’ tmiem is-sena
|
580,779,775
|
2026/0284 (BUD)
Proposta għal
DEĊIŻJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL
dwar il-mobilizzazzjoni tal-Fond ta’ Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea biex tingħata assistenza lil Malta u lill-Italja fir-rigward tal-maltempata Harry f’Jannar 2026 u lill-Portugall u lil Spanja wara l-maltempati f’Jannar u Frar 2026
IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,
Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,
Wara li kkunsidraw ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002 tal-11 ta’ Novembru 2002 li jistabbilixxi l-Fond ta’ Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 4(3) tiegħu,
Wara li kkunsidraw il-Ftehim Interistituzzjonali tas-16 ta’ Diċembru 2020 bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f’materji baġitarji u dwar ġestjoni finanzjarja tajba kif ukoll dwar riżorsi proprji ġodda, inkluż pjan direzzjonali lejn l-introduzzjoni ta’ riżorsi proprji ġodda, u b’mod partikolari l-punt (10) tiegħu,
Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,
Billi:
(1)Il-Fond ta’ Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea (“il-FSUE”) għandu l-għan li jippermetti lill-Unjoni tirrispondi b’mod rapidu, effiċjenti u flessibbli għal sitwazzjonijiet ta’ emerġenza sabiex tintwera solidarjetà mal-popolazzjonijiet tar-reġjuni milquta minn diżastri naturali reġjonali jew minn emerġenza tas-saħħa pubblika maġġuri.
(2)Il-FSUE ma għandux jaqbeż il-limiti massimi stabbiliti fl-Artikolu 9 tar-Regolament tal-Kunsill (UE, Euratom) 2020/2093.
(3)Fl-10 ta’ April 2026, Malta ppreżentat applikazzjoni biex timmobilizza l-FSUE wara l-maltempata Harry f’Jannar 2026.
(4)Fl-10 ta’ April 2026, l-Italja ppreżentat applikazzjoni biex timmobilizza l-FSUE wara l-maltempata Harry f’Jannar 2026.
(5)Fit-13 ta’ April 2026, il-Portugall ippreżenta applikazzjoni biex jimmobilizza l-FSUE wara l-maltempati f’Jannar u Frar 2026.
(6)Fis-17 ta’ April 2026, Spanja ppreżentat applikazzjoni biex timmobilizza l-FSUE wara l-maltempati f’Jannar u Frar 2026.
(7)Dawk l-applikazzjonijiet jissodisfaw il-kundizzjonijiet biex tingħata kontribuzzjoni finanzjarja mill-FSUE, kif stabbilit fl-Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru 2012/2002.
(8)Il-FSUE għandu għalhekk jiġi mobilizzat biex jipprovdi kontribuzzjoni finanzjarja lil Malta, lill-Italja, lill-Portugall u lil Spanja.
(9)Sabiex jiġi żgurat li l-assistenza finanzjarja tal-Unjoni tkun tista’ ssir disponibbli malajr kemm jista’ jkun għall-Istati Membri affettwati u biex jiġi evitat kwalunkwe dewmien fil-mobilizzazzjoni tal-Fond ta’ Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea, jenħtieġ li din id-Deċiżjoni tidħol fis-seħħ b’urġenza fil-jum tal-pubblikazzjoni tagħha f’ Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea u jenħtieġ li tapplika mid-data tal-adozzjoni tagħha,
ADOTTAW DIN ID-DEĊIŻJONI:
Artikolu 1 definizzjonijiet
Għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, il-Fond ta’ Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea għandu jiġi mobilizzat kif ġej f’approprjazzjonijiet ta’ impenn u ta’ pagament fir-rigward ta’ diżastri naturali:
(a)l-ammont ta’ EUR 3 724 057 għandu jiġi pprovdut lil Malta wara l-maltempata Harry f’Jannar 2026;
(b)l-ammont ta’ EUR 74 884 983 għandu jiġi pprovdut lill-Italja wara l-maltempata Harry f’Jannar 2026;
(c)l-ammont ta’ EUR 261 483 810 għandu jiġi pprovdut lill-Portugall wara l-maltempati f’Jannar u Frar 2026;
(d)l-ammont ta’ EUR 149 055 370 għandu jiġi pprovdut lil Spanja wara l-maltempati f’Jannar u Frar 2026.
Artikolu 2 definizzjonijiet
Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fil-jum tal-pubblikazzjoni tagħha f’ Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.
Għandha tapplika minn [id-data tal-adozzjoni tagħha].
Magħmul fi Brussell,
Għal Parlament Ewropew
Għall-Kunsill
Il-President
Il-President