TUAIRIM AN ABHCÓIDE GHINEARÁLTA

ĆAPETA

arna tabhairt an 19 Meán Fómhair 2024 ( 1 )

Cás C‑607/21

XXX

v

Stát na Beilge

(Iarraidh ar réamhrialú ón Conseil d’État (an Chomhairle Stáit, an Bheilg))

(Tarchur chun réamhrialú – Saorghluaiseacht daoine – Treoir 2004/38/CE – Grúpa tairbhithe – Airteagal 2(2)(d) – Sinsear díreach – Coincheap ‘cleithiúnas’ – Áit ina gcaithfidh cleithiúnas a bheith ann – Ceart cónaithe an tsinsir dhírigh chleithiúnaigh – Iarratas ar chárta cónaithe sa Bhallstát óstach roinnt blianta tar éis athlonnú ón tír thionscnaimh – Dlíthiúlacht fanachta sa Bhallstát óstach – Cruthúnas ar chleithiúnas)

I. Réamhrá

1.

Dhiúltaigh údaráis na Beilge cárta cónaithe a eisiúint do XXX, náisiúnach tríú tír (TCN) a chuaigh chuig an mBeilg le bheith lena mac agus a pháirtí, saoránach soghluaiste de chuid an Aontais. Is é an toradh a bhí ar an diúltú sin ná an cás seo.

2.

Ar bhonn na Treorach Saoránachta, ( 2 ) ní mór do na Ballstáit cárta cónaithe a eisiúint do shinsear díreach TCN atá ina chleithiúnaí, agus a bhfuil an ceart cónaithe díorthaithe faighte aige mar thoradh ar an gcleithiúnas sin.

3.

Sa chás seo, iarrtar ar an gCúirt Bhreithiúnais gné gheografach choincheap an chleithiúnais atá sa Treoir Shaoránachta a mhíniú, tríd an gceist a fhreagairt, an bhfuil sé cinntitheach don choincheap sin go raibh cúram de dhíth ar an sinsear ina thír thionscnaimh.

II. An díospóid sna príomhimeachtaí, na ceisteanna a tarchuireadh agus an nós imeachta os comhair na Cúirte

4.

Is náisiúnach de chuid Mharacó í XXX agus is máthair le AL í, ar náisiúnach Beilgeach é a bhfuil cónaí air sa Bheilg. Is náisiúnach Ollannach í páirtí AL, N.E.K., a bhog go dtí an Bheilg áit a bhfuil cónaí uirthi le AL ó 2005 i leith. ( 3 )

5.

Chuaigh XXX isteach i gcríoch na Beilge an 25 Iúil 2011 ar víosa thurasóireachta.

6.

An 21 Meán Fómhair 2011, thaisc sí an iarratas ar chárta cónaithe, ag bunú a hiarratais ar an bhfíoras go bhfuil sí ag brath ar a mac. Mar sin féin, mar a fheictear ón ordú tarchuir, leasaíodh reachtaíocht ábhartha na Beilge go gairid roimh iarratas XXX, ionas nach ndeonaítear an ceart chun athaontú teaghlaigh a thuilleadh do shaoránaigh na Beilge lena ngaolta sa líne shinsearach. ( 4 ) Mar thoradh air sin, diúltaíodh do chéad iarratas XXX an 21 Deireadh Fómhair 2011.

7.

An 26 Meitheamh 2015, thaisc XXX, ar cosúil gur lean sí de bheith ina cónaí lena mac agus lena pháirtí sa Bheilg, a dara hiarratas ar chárta cónaithe. An uair seo, rinne sí iarratas mar bhall teaghlaigh cleithiúnach de pháirtí a mic, N.E.K., agus ba shaoránach soghluaiste de chuid an Aontais í an dara duine atá cumhdaithe ag raon feidhme na Treorach Saoránachta.

8.

Dhiúltaigh údaráis na Beilge an t‑iarratas sin an 28 Meán Fómhair 2015 ar dhá bhonn: ar an gcéad dul síos, ní raibh dóthain doiciméadaithe déanta ar acmhainní teaghlaigh a mic agus a pháirtí, agus ar an dara dul síos, bhí na doiciméid chun fianú le cleithiúnas XXX róshean. Áiríodh sa chinneadh sin freisin ordú chun críoch na Beilge a fhágáil.

9.

Chuir XXX i gcoinne an diúltaithe sin, ach dhiúltaigh an Conseil du contentieux des étrangers (an Chomhairle um Imeachtaí Tearmainn agus Inimirce, an Bheilg) dá caingean an 14 Aibreán 2016. Níor dhéileáil an dífhostú ach leis an gcéad fhoras – cruthúnas doiciméadach neamhleor ar acmhainní an teaghlaigh urraíochta, agus níor scrúdaigh sé an argóint go raibh na doiciméid inar fianaíodh cleithiúnas XXX róshean.

10.

Chuir XXX a tríú hiarratas isteach ar chárta cónaithe an 9 Samhain 2017, arís mar bhall teaghlaigh le páirtí a mic, N.E.K., saoránach soghluaiste de chuid an Aontais.

11.

An 2 Bealtaine 2018, diúltaíodh don iarratas sin freisin. Ceann de na cúiseanna a tugadh leis sin ná go raibh na doiciméid a cuireadh ar fáil mar fhianaise ar a heaspa acmhainní (go háirithe, an bhileog faisnéise ó chigire cánach Mharacó agus deimhniú Mharacó maidir le heaspa acmhainní, dar dáta 2011 araon) agus an fhianaise ar thacaíocht airgeadais ón teaghlach a luann sí gur mian léi a bheith páirteach inti (cruthúnas ar sheoltáin ó 2010 agus 2011) róshean.

12.

Chuir XXX in aghaidh bhailíocht an diúltaithe dheireanaigh sin. Le breithiúnas an 30 Lúnasa 2019, dhíbh an Conseil du contentieux des étrangers (an Chomhairle um Imeachtaí Tearmainn agus Inimirce) a caingean, ag meas go gceanglaítear leis an spleáchas go gcomhlíonfar dhá choinníoll charnacha. Ar an gcéad dul síos, ní mór staid an chleithiúnais a bheith tagtha chun cinn sa tír thionscnaimh sular tháinig an ball teaghlaigh chun na Beilge. I ndearcadh an chomhlachta sin, leanann sé sin ón mbreithiúnas in Jia ( 5 ) Ar an dara dul síos, chun an staid chleithiúnais sin a chruthú, ní leor don bhall teaghlaigh is urraitheoir acmhainní leordhóthanacha a bheith aige nó aici ná a bheith ina chónaí nó ina cónaí leis an iarratasóir; is gá don iarratasóir a shuíomh freisin go raibh tacaíocht shaolta an bhaill teaghlaigh is urraitheoir sin riachtanach dó nó di tráth a dhéantar an t‑iarratas.

13.

An 3 Deireadh Fómhair 2019, rinne XXX achomharc i gcoinne an chinnidh sin os comhair an Conseil d’État (an Chomhairle Stáit, an Bheilg). Is é toradh an achomhairc sin an tarchur chun réamhrialú seo.

14.

Míníonn an Conseil d’État (an Chomhairle Stáit) gurb é an difríocht shuntasach idir an cás seo agus na cásanna níos luaithe a chinn an Chúirt Bhreithiúnais go raibh an ball teaghlaigh atá ag iarraidh tairbhe a bhaint as athaontú teaghlaigh ina chónaí i gcríoch an stáit inar mian léi dul in éineacht leis an saoránach den Aontas ar feadh 6 bliana cheana féin. Measann sí, dá bhrí sin, go bhfuil gá le soiléiriú breise ar dhlí ábhartha an Aontais.

15.

Sna cúinsí sin, chinn an Conseil d’État bac a chur ar na himeachtaí agus na ceisteanna seo a leanas a tharchur chuig an gCúirt Bhreithiúnais le haghaidh réamhrialú:

‘(1)

I gcomhthéacs an scrúdaithe ar choincheap an chleithiúnaigh de réir bhrí Airteagal 2(2)(d) den [Treoir Shaoránachta], ar cheart cás iarratasóra atá i gcríoch an Stáit ina bhfuil an t‑urraitheoir bunaithe cheana féin a chur san áireamh?

(2)

Más freagra dearfach a thabharfar ar an gcéad cheist, ar chóir caitheamh le hiarratasóir atá i gcríoch an Stáit sin go dleathach ar bhealach éagsúil le hiarratasóir atá ann go neamhdhleathach?

(3)

An bhfuil Airteagal 2(2)(d) den [Treoir Shaoránachta] le léiriú sa chaoi, ionas go meastar duine mar chleithiúnaí agus teacht faoi réir an tsainmhínithe de “ball teaghlaigh” dá dtagraítear san fhoráil sin, is féidir le gaol díreach sa líne shinsearach brath ar shuíomh fíorúil cleithiúnais shaolta sa tír thionscnaimh arna bhunú le doiciméid ar eisíodh iad, tráth thaisceadh an iarratais ar chárta cónaithe mar bhall teaghlaigh shaoránach an Aontais, roinnt blianta roimhe sin, ar bhonn nár tharla imeacht ón tír thionscnaimh agus taisceadh an iarratais ar chárta cónaithe sa Bhallstát óstach ag an am céanna?

(4)

Más freagra diúltach a thabharfar ar an tríú ceist, cad iad na critéir chun measúnú a dhéanamh ar staid cleithiúnais shaolta iarratasóra atá ag iarraidh dul isteach i saoránach Eorpach nó a pháirtí, mar ghaol sa líne shinsearach, gan bheith in ann cead cónaithe a fháil ar bhonn iarratas arna thaisceadh díreach tar éis dó imeacht ón tír thionscnaimh?’

16.

Chuir XXX, Rialtas na Beilge, Rialtas na Seice, Rialtas na Danmhairge, Rialtas na Gearmáine agus an Coimisiún Eorpach barúlacha i scríbhinn faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais.

17.

Trí chinneadh ó Uachtarán na Cúirte an 28 Deireadh Fómhair 2022, cuireadh bac ar na himeachtaí sa chás seo, de bhun Airteagal 55(1)(b) de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais, ag fanacht ar fhoilsiú an bhreithiúnais i gCás C‑488/21, Chief Appeals Officer.

18.

Tar éis an breithiúnas sin a thabhairt an 21 Nollaig 2023, ( 6 ) d’fhiafraigh an Chúirt Bhreithiúnais den chúirt a rinne an tarchur sa chás seo an raibh sí ag iarraidh na ceisteanna a tarchuireadh chun réamhrialú a choinneáil.

19.

I litir dar dáta an 19 Eanáir 2024, d’fhreagair an chúirt a rinne an tarchur gur mhian léi a ceisteanna uile le haghaidh réamhrialú a choinneáil, toisc go measann sí nár tugadh freagraí ar na ceisteanna sin leis an mbreithiúnas sin.

20.

Dá bhrí sin, tosaíodh arís ar na himeachtaí sa chás seo an 24 Eanáir 2024.

21.

Tionóladh éisteacht an 13 Meitheamh 2024 inar chuir XXX, Rialtais na Beilge, Rialtas na Danmhairge agus Rialtas na Gearmáine agus an Coimisiún argóint ó bhéal i láthair.

III. Anailís

A. Réamhrá

1.   Maidir le struchtúr na Tuairime seo

22.

Leis an Treoir Shaoránachta, tá baill teaghlaigh saoránaigh shoghluaiste den Aontas i dteideal dul chun cónaí leis an saoránach sin sa Stát ar bhog sé nó sí chuige (‘an Ballstát óstach’). Chun na críche sin, tugtar le hAirteagal 7(1)(d) den Treoir sin an ceart do bhaill teaghlaigh cónaí i mBallstát óstach.

23.

Ní faoi rogha an tsaoránaigh sin atá sé a mheas an féidir duine a mheas mar bhall teaghlaigh de shaoránach soghluaiste de chuid an Aontais, ach braitheann sé, ina ionad sin, ar shainmhíniú an téarma sin a leagtar amach in Airteagal 2(2) den Treoir Shaoránachta. In éineacht le céile, páirtí aitheanta agus leanaí mionaoiseacha saoránaigh den Aontas, bronntar leis an treoir sin freisin an ceart cónaithe ar shliochtaigh dhíreacha chleithiúnacha atá os cionn 21 bhliain d’aois (Airteagal 2(1)© de) agus ar shinsir dhíreacha chleithiúnacha (Airteagal 2(1)(d) den Treoir sin).

24.

Chun leas a bhaint as an gceart cónaithe ar bhonn na Treorach Saoránachta, ní mór do XXX, dá bhrí sin, a bheith cleithiúnach ar shaoránach soghluaiste de chuid an Aontais.

25.

Leanann sé ó fhoclaíocht Airteagal 2(2)(d) den Treoir Shaoránachta agus ón gcásdlí, d’fhonn bheith cumhdaithe leis an treoir sin, nach gá do shinsear (nó sliochtach) a bheith cleithiúnach ar a ghaol díreach nó a gaol díreach (sa chás seo, mac XXX, AL) agus is féidir leo ina ionad a bheith cleithiúnach ar chéile nó páirtí an ghaoil sin (sa chás seo, N.E.K.). ( 7 ) Más teaghlach é an gaol díreach agus a pháirtí, ar saoránach soghluaiste den Aontas é nó í, is leor gurb é ball den teaghlach sin a sholáthraíonn an cúram don sinsear díreach. ( 8 )

26.

Ghlac na rannpháirtithe sna himeachtaí os comhair na Cúirte Breithiúnais leis an léiriú sin. Ní chuirtear in aghaidh, mar sin de, go raibh XXX in ann a ceart cónaithe a éileamh ar bhonn na Treorach Saoránachta i gcás ina bhfuil sí ag brath ar an teaghlach a bhunaigh a mac, nach saoránach soghluaiste de chuid an Aontais é, agus a pháirtí, gur amhlaidh í.

27.

Mar TCN, ceanglaítear ar XXX faoi Airteagal 9 den Treoir Shaoránachta iarratas a dhéanamh ar chárta cónaithe, nach mór don Bhallstát óstach a eisiúint, más ball teaghlaigh cleithiúnach í. ( 9 )

28.

D’eascair roinnt cásanna a tháinig os comhair na Cúirte Breithiúnais toisc gur dhiúltaigh Ballstát cárta cónaithe a eisiúint, ( 10 ) nó aitheantas a thabhairt do cheart éigin eile a dheonaítear leis an Treoir Shaoránachta do ghaolta cleithiúnacha, amhail an ceart chun cóir chomhionann maidir le rochtain ar shochair shóisialta. ( 11 ) Leis na cásanna sin, soiléiríodh coincheap an chleithiúnais sa Treoir Shaoránachta.

29.

Is é úrnuacht an cháis seo an fad ama (níos mó ná 6 bliana) idir an tráth a athlonnaíodh XXX go dtí an Bheilg agus a hiarratas ar chárta cónaithe. ( 12 ) Tugann sé sin ceist na geografaíochta chun tosaigh: cibé an bhfuil staid XXX ina tír thionscnaimh ábhartha do mheasúnú ar a cleithiúnas.

30.

Sna cásanna ábhartha roimhe sin, tráth a iarradh an cárta cónaithe, d’athlonnaigh an t‑iarratasóir chuig Ballstát óstach le déanaí nó chuir sé iarraidh den sórt sin isteach óna thír thionscnaimh. In Jia, d’iarr ball teaghlaigh sinsearach a cárta cónaithe 3 mhí tar éis dóibh bogadh go dtí an tSualainn. In Reyes, rinne sliochtach iarratas ar chárta cónaithe 26 lá tar éis dóibh dul isteach sa tSualainn. In Rahman, d’iarr baill teaghlaigh eile (iad siúd a chumhdaítear le hAirteagal 3(2) agus ní le hAirteagal 2(2) den Treoir Shaoránachta), an cárta cónaithe sular aistrigh siad chuig an Ríocht Aontaithe óna dtír thionscnaimh. Dá bhrí sin, ní fhéadfadh an áit chun measúnú a dhéanamh ar chleithiúnas tráth a iarradh na cártaí cónaithe sna cásanna sin a bheith ach mar thír thionscnaimh ina raibh cónaí ar na baill teaghlaigh sin sula ndearna siad cinneadh dul isteach i saoránach den Aontas.

31.

Mar sin féin, bhí XXX ag fáil cúraim sa Bheilg cheana féin ar feadh tréimhse shuntasach ama. Chun teacht ar chonclúid maidir le cé acu atá nó nach bhfuil sí ina cleithiúnaí, ar cheart measúnú a dhéanamh ar a staid ina tír thionscnaimh, mar a bhí 6 bliana ó shin (in 2011), nó mar a bheadh sé in 2017 mura n‑athlonnófaí í?

32.

Is í an cheist maidir le ‘geografaíocht cleithiúnais’ an phríomhcheist atá ar bhonn na gceisteanna uilig a tarchuireadh sa chás seo.

33.

Sula bhfreagraím ceisteanna na cúirte a rinne an tarchur, ba mhaith liom aird a tharraingt ar roinnt ábhar, atá ábhartha don chás seo, a socraíodh cheana féin leis an gcásdlí.

2.   Saincheisteanna atá socraithe cheana féin a bhaineann leis an gcoincheap ‘cleithiúnas’

34.

Tá roinnt gnéithe ann, atá ábhartha don chás seo, a mheasaim a bheith socraithe i gcásdlí na Cúirte.

35.

Ar an gcéad dul síos, is léir ó na breithiúnais in Lebon ( 13 ) agus in Jia ( 14 ) go bhfuil an cleithiúnas mar thoradh ar staid fhíorasach ina gcuireann saoránach soghluaiste de chuid an Aontais cúram ar fáil do bhall teaghlaigh. ( 15 )

36.

Ar an dara dul síos, ní mór don ghá le cúram a bheith fíor. Ar an gcaoi sin, in Jia, mhínigh an Chúirt Bhreithiúnais nach mór do bhaill teaghlaigh atá ag iarraidh brath ar an Treoir Shaoránachta chun ceart cónaithe a fháil a bheith i staid amhail is nach bhfuil siad in ann iad féin a chothú agus na coinníollacha airgeadais agus sóisialta á gcur san áireamh. ( 16 )

37.

Ar an tríú dul síos, leanann sé ón gcásdlí go gcuimsíonn cleithiúnas ar a laghad an gá atá le cúram saolta. ( 17 ) Dá bhrí sin, in Jia, bhí ar an gCúirt Bhreithiúnais aghaidh a thabhairt ar chleithiúnas airgeadais shinsear díreach TCN (máthair) ar a mac agus a banchliamhain. ( 18 ) In Reyes, is éard a bhí sa tacaíocht i gceist aistrithe airgeadais chuig iníon TCN ag a leasathair. ( 19 ) Tá tacaíocht den chineál céanna i gceist sa chás seo, toisc gur diúltaíodh go páirteach do chruthúnas chleithiúnas an iarratasóra ar bhonn doiciméid airgeadais a measadh a bheith róshean.

38.

Ar an gceathrú dul síos, tagann an ceart cónaithe chun cinn go huathoibríoch nuair a thagann na comhchodanna cleithiúnais chun cinn, eadhon (i) fíorghá le cúram ón sinsear díreach (nó ón sliochtach) agus (ii) toilteanas an tsaoránaigh soghluaiste de chuid an Aontais an cúram sin a sholáthar. Ní hionann cárta cónaithe nó deimhniú clárúcháin agus an ceart cónaithe, toisc nach bhfuil sna doiciméid sin ach dearbhú. ( 20 )

39.

D’ainneoin a chineáil dhearbhaithigh, tá oibleagáid, mar a míníodh cheana (féach mír 27 den Tuairim seo), ar thaobh ghaolta cleithiúnacha TCN cárta cónaithe a iarraidh. ( 21 ) Tá cárta cónaithe den sórt sin tábhachtach chun foráil a dhéanamh maidir le deimhneacht dhlíthiúil i ndáil leis an gceart cónaithe a bheith ann agus, ar an gcaoi sin, chun feidhmiú an chirt sin agus lánpháirtiú baill teaghlaigh sa Bhallstát óstach a éascú. ( 22 ) Thairis sin, nuair is TCN é ball teaghlaigh, mar atá sa chás seo, éascaítear leis an gcárta cónaithe don duine sin saorghluaiseacht laistigh den Aontas Eorpach, agus filleadh ar an mBallstát óstach gan bacainní riaracháin nach bhfuil gá leo. ( 23 ) Mar sin féin, mura gcomhlíontar an oibleagáid chun an cárta cónaithe a iarraidh, ní chaillfear an ceart cónaithe mar thoradh air sin, agus ní bheidh an cárta sin bunaithe ar an gceart cónaithe. ( 24 )

40.

Mar achoimre, is léir ón gcásdlí, i gcás ina bhfuil sinsear díreach saoránaigh soghluaiste de chuid an Aontais i staid chomh fíorasach sin go bhfuil fíorghá aige nó aici le cúram ón saoránach soghluaiste sin de chuid an Aontais (nó óna chéile nó óna pháirtí), foráiltear go huathoibríoch leis an Treoir Shaoránachta go bhfuil ceart cónaithe ag an sinsear díreach sin sa Bhallstát óstach.

41.

Agus an méid sin thuas san áireamh, casfaidh mé anois ar na ceisteanna a tharchuirtear.

B. An chéad cheist a tharchuirtear – geografaíocht cleithiúnais

42.

Lena céad cheist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur, agus measúnú á dhéanamh aici ar chleithiúnas mar a cheanglaítear le hAirteagal 2(2)(d) den Treoir Shaoránachta, an gcaithfidh na húdaráis náisiúnta cás sinsir dhírigh saoránaigh soghluaiste de chuid an Aontais atá i gcríoch an Bhallstáit óstaigh cheana féin a chur san áireamh.

43.

D’fhéadfaí an cheist sin a thuiscint ar dhá bhealach: (i) a fhiafraí ar cheart iarratas ag duine den sórt sin ar chárta cónaithe a mheasúnú in aon chor, nó, (ii) agus scrúdú á dhéanamh ar an iarraidh, an amhlaidh nach bhfuil sé ábhartha ach aghaidh a thabhairt ar an gcás mar a bhí sé sular athlonnaíodh an t‑iarratasóir chuig an mBallstát óstach. I gceachtar cás, ardaíonn an cheist sin ceist na geografaíochta – an bhfuil staid an iarratasóra ina thír nó ina tír thionscnaimh cinntitheach chun cleithiúnas a mheas?

44.

Is é sin le rá, chun a cleithiúnas a chruthú agus, dá bhrí sin, chun go n‑aithneofaí go bhfuil ceart cónaithe aici ar bhonn na Treorach Saoránachta, an gá go raibh XXX ag brath ar AL agus ar theaghlach N.E.K. agus í fós ina cónaí ina tír thionscnaimh?

1.   Argóintí na rannpháirtithe sna himeachtaí os comhair na Cúirte Breithiúnais

45.

Thairg rannpháirtithe na n‑imeachtaí sin ceithre thogra éagsúla faoi na tosca atá le measúnú ag na húdaráis inniúla measúnú a dhéanamh orthu agus cinneadh á dhéanamh acu maidir le cárta cónaithe a eisiúint.

46.

De réir XXX agus rialtas na Gearmáine, is leor a chruthú go bhfuil, sa Bheilg (an Ballstát óstach) gá le cúram ann tráth na hiarrata ar an gcárta cónaithe, arbh é sin, sa chás seo, curtha isteach in 2017.

47.

Tá seasamh rialtas na Beilge beagán mearbhlach. Mhínigh an rialtas sin go raibh ar XXX a chruthú go raibh sí ina cleithiúnaí tráth a rinne sí iarratas ar an gcárta cónaithe, a bhí, sa chás seo, in 2017, ach ní raibh sé soiléir an raibh uirthi a chruthú go raibh sí ina cleithiúnaí sa Bheilg nó ina tír thionscnaimh. Shoiléirigh an rialtas sin ag an éisteacht nach bhfuil baint ag údaráis na Beilge ar chor ar bith leis an staid sa Bheilg, ach amháin le staid XXX ina tír thionscnaimh. Mar sin féin, dúirt sé freisin nár gceanglaíodh ar XXX cruthúnas doiciméadach a chur ar fáil go mbeadh sí ina cleithiúnaí ina tír thionscnaimh in 2017, dá bhfillfeadh sí chun cónaí ann.

48.

Measann an Coimisiún agus Rialtas na Danmhairge nach mór don chleithiúnas a bheith ann sa tír thionscnaimh tráth a dhéanann an sinsear díreach iarratas ar dhul isteach i saoránach den Aontas agus a thagann sé isteach san Aontas Eorpach chun na críche sin den chéad uair. Tar éis bhreithiúnas na Cúirte Breithiúnais in Chief Appeals Officer, measann siad nach mór cleithiúnas a bheith ann freisin tráth a iarrtar an cárta cónaithe, má tá sé sin i bhfad ó shin ó thráth an athlonnaithe go dtí an Ballstát óstach. Ina theannta sin, mhínigh an Coimisiún go bhfuil gá leis sin chun eisiúint cárta nach bhfuil údar leis a thuilleadh a sheachaint. ( 25 )

49.

I dtuairim an Choimisiúin agus rialtas na Danmhairge, maidir leis an measúnú deireanach sin, bheadh ar na húdaráis a mheas an bhfuil an sinsear ina cleithiúnaí sa Bhallstát óstach, agus ní an mbeadh sí ina cleithiúnaí ina tír thionscnaimh. Dá bhrí sin, míníonn Rialtas na Danmhairge, sa chineál staide mar atá sa chás seo, go n‑iarrfadh údaráis na Danmhairge dhá chineál doiciméadachta, eadhon (i) doiciméadacht níos sine ó 2008, 2009, agus 2010, is é sin, an tréimhse roimh theacht isteach, a léiríonn go raibh an duine cleithiúnach ina dtír nó ina tír thionscnaimh, agus (ii) doiciméadacht níos nuaí a chruthódh go bhfuil staid an chleithiúnais fós ann sa Bhallstát óstach, tráth an iarratais.

50.

Ar deireadh, de réir Rialtas na Seice, d’fhéadfaí an coinníoll cleithiúnais a chomhlíonadh sa Stát tionscnaimh nó sa Bhallstát óstach.

2.   Measúnú

51.

Is é mo thuairim nach coinníoll é an gá le cúram sa tír thionscnaimh chun bheith cleithiúnach de réir bhrí Airteagal 2(2)(d) den Treoir Shaoránachta.

52.

Ní cheanglaítear le téacs, le comhthéacs ná le cuspóir na Treorach Saoránachta, ná leis an gcásdlí a bhaineann leis an Treoir sin, nach mór do bhall teaghlaigh an tsaoránaigh soghluaiste de chuid an Aontais a bheith ina chleithiúnaí nó ina cleithiúnaí ina thír thionscnaimh nó ina tír thionscnaimh sula rachaidh sé nó sí isteach i saoránach soghluaiste de chuid an Aontais nó go mbeadh sé nó sí ina chleithiúnaí nó ina cleithiúnaí ansin dá bhfillfeadh sé nó sí.

53.

Chun go mbeidh ceart cónaithe ann bunaithe ar chleithiúnas, agus, dá bhrí sin, chun an cárta cónaithe a eisiúint, is leor go mbeidh an sinsear díreach ag brath ar shaoránach soghluaiste de chuid an Aontais tráth a dhéantar an t‑iarratas ar an gcárta sin. Ní bhaineann an suíomh ina n‑eascraíonn cleithiúnas den sórt sin le hábhar.

(a)   Leis an Treoir Shaoránachta, ní dhéantar nasc idir ceart cónaithe a bheith ann agus coinníoll geografach

54.

I dtéarmaí an cheanglais ar chleithiúnas sa tír thionscnaimh, táim ag teacht le tuairim XXX nach bhfuil aon cheanglas amhail sin sa Treoir Shaoránachta.

(1) Foclaíocht, comhthéacs agus stair reachtach

55.

Má thosaímid le foclaíocht na Treorach Saoránachta, ní thagraíonn Airteagal 2(2)(d), murab ionann agus Airteagal 3(2)(a), ( 26 ) don tír as ar tháinig ball teaghlaigh. Ní cheanglaítear leis an bhforáil sin ach go bhfuil cleithiúnas ann, gan aon tagairt don áit ar gá dó a bheith ann.

56.

Má chuirtear Airteagal 2(2)(d) sa chomhthéacs níos leithne den Treoir Shaoránachta, ceanglaítear le hAirteagal 10(2)(d) di, lena mbaineann eisiúint an chárta cónaithe, go ginearálta go gcuireann an sinsear díreach cruthúnas doiciméadachta isteach lena gcruthaítear go gcomhlíontar coinníollacha Airteagal 2(2)(d). Ní shonraítear ann nach mór don chruthúnas sin a bheith de thionscnamh thír thionscnaimh an tsinsir. ( 27 )

57.

Is féidir an stair reachtach a léiriú amhail is go dtugtar le fios nach bhfuil ceanglas geografach beartaithe. Cé gur ceanglaíodh cruthúnas doiciméadach ón tír thionscnaimh le Treoir 68/360/CEE, ( 28 ) rinneadh an Treoir Shaoránachta a aisghairm agus cuireadh an Treoir sin ina hionad, nach bhfuil ceanglas den sórt sin inti a thuilleadh maidir le sinsir dhíreacha.

(2) Cásdlí

58.

Bhain argóintí na rannpháirtithe maidir leis an áit ina gcaithfidh spleáchas a bheith ann freisin le mír amháin den bhreithiúnas in Jia, a léiríodh ar bhealach éagsúil. Dúirt an Chúirt Bhreithiúnais i mír 37 den bhreithiúnas sin: ‘ní mór an gá le tacaíocht shaolta a bheith ann i Stát tionscnaimh na ngaolta sin nó sa Stát as ar tháinig siad an tráth a ndéanann siad iarratas ar dhul isteach sa náisiúnach Comhphobail’. Fuair a Chúirt torthaí comhchosúla sna breithiúnais in Rahman ( 29 ) agus Reyes. ( 30 )

59.

Is féidir an ráiteas sin a léamh mar ní a chiallaíonn go raibh gá le cleithiúnas sa tír thionscnaimh. A mhalairt air sin, is féidir é a thuiscint amhail is go gcuirtear i gcás go scrúdaítear cleithiúnas tráth an iarratais, a bhí (beagnach) coimhdeachtach i gcomhthéacs na mbreithiúnas in Jia, Reyes agus Rahman le staid na sinsear faoi chaibidil ina dtíortha tionscnaimh.

60.

Rinne na rannpháirtithe uile, seachas XXX agus Rialtas na Gearmáine, mír 37 de Jia a léiriú mar ní a chiallaíonn go raibh gá le cleithiúnas sa tír thionscnaimh cheana féin sula dtéann ball teaghlaigh isteach sa saoránach soghluaiste de chuid an Aontais.

61.

I gcodarsnacht leis sin, mhaígh XXX, i gcás ina léitear é i gcomhthéacs na gcoinníollacha de na cásanna sin, ní thacaítear an chonclúid thuasluaite leis an ráiteas ó Jia agus na breithiúnais eile ina bhfuil focail chomhchosúla.

62.

Aontaím leis an léiriú deireanach sin nach dtacaíonn mír 37 den bhreithiúnas in Jia leis an gconclúid gur coinníoll a leagtar síos in Airteagal 2(2)(d) agus in Airteagal 7(2) den Treoir Shaoránachta é an ceanglas go raibh gá le cúram sa tír thionscnaimh.

63.

Caithfear an ráiteas ón mbreithiúnas in Jia, a deirtear arís sna breithiúnais in Rahman agus Reyes, (féach mír 58 den Tuairim seo) a shuíomh i gcomhthéacs na gcásanna agus na gceisteanna sin a raibh an Chúirt Bhreithiúnais ag tabhairt freagraí ina leith. In Jia agus Reyes, d’iarr baill teaghlaigh cárta cónaithe go luath tar éis dóibh dul isteach i gcríoch an Bhallstáit óstaigh (féach mír 59 den Tuairim seo). In Rahman, d’iarr baill teaghlaigh cead cónaithe fiú sular aistrigh siad go dtí an Ríocht Aontaithe óna dtír thionscnaimh. Dá bhrí sin, ba é ba chúis leis an tagairt don tír thionscnaimh sna cásanna sin nach bhféadfadh na húdaráis a rinne cinneadh cárta cónaithe a eisiúint breathnú ach ar an tréimhse roimh an athlonnú chuig an mBallstát óstach chun a mheas an raibh na daoine lena mbaineann ag brath ar shaoránach soghluaiste de chuid an Aontais. Sa chás i dtrácht, áfach, tá eatramh 6 bliana ann idir tráth an dul isteach sa Bheilg agus an tráth a rinneadh measúnú ar an iarraidh ar chárta cónaithe. Dá bhrí sin, ní féidir an ráiteas ón mbreithiúnas in Jia a aistriú go meicniúil chuig imthosca an cháis seo.

64.

Ina theannta sin, mar a luaigh XXX freisin, ní mór mír 37 den bhreithiúnas in Jia a thuiscint i ndáil leis an gceist shonrach a bhí á freagairt ag an gCúirt Bhreithiúnais sa nós imeachta réamhrialaithe sin. Sa chás sin, d’fhiafraigh an chúirt a rinne an tarchur an gciallaíonn coincheap an chleithiúnais nach féidir leis an mball teaghlaigh an caighdeán maireachtála inghlactha is ísle a bhaint amach fiú ina thír nó ina tír thionscnaimh. ( 31 ) Dá bhrí sin, cuireadh ceist ar an gCúirt Bhreithiúnais maidir le caighdeán an riachtanais cúraim a spreagann cleithiúnas a bheith ann agus ní cén áit an gcaithfidh an gá le cúram a bheith ann.

65.

In Chief Appeals Officer, dheimhnigh an Chúirt Bhreithiúnais cheana féin nach mór na cinntí in Jia agus Reyes a léamh ina gcomhthéacsanna féin, agus ní féidir iad a chur i bhfeidhm go huathoibríoch d’fhonn freagra a thabhairt ar an gceist a ardaíodh leis an gcás sin. Sa chás sin, mhínigh an Chúirt Bhreithiúnais gur iarradh uirthi in Reyes breithniú a dhéanamh ar na coinníollacha a bhí le comhlíonadh tráth a dhéanann an duine lena mbaineann iarratas ar cheart cónaithe díorthaithe sa Bhallstát óstach, agus ní ar na coinníollacha atá le comhlíonadh ag an duine sin chun an ceart sin a choinneáil. ( 32 )

66.

Sa chás seo, iarrtar freisin ar an gCúirt Bhreithiúnais saincheist atá éagsúil ó na saincheisteanna a ardaíodh sna cásanna roimhe seo a shoiléiriú. Is í an cheist sa chás seo ná cé go bhfuil staid chleithiúnaigh sa tír thionscnaimh ábhartha le haghaidh an measúnaithe cleithiúnais i gcás, neamhionann leis an staid sna breithiúnais in Jia agus Reyes, ina bhfuil achar suntasach ama caite idir an athlonnú ón tír thionscnaimh agus an t‑iarratas ar an gcárta cónaithe.

67.

Ní fhreagraíonn na cásanna roimhe seo an cheist sin agus, dá bhrí sin, ní féidir iad a úsáid go meicniúil chun an cheist sa chás seo a réiteach.

(3) Ábharthacht an bhreithiúnais in Chief Appeals Officer

68.

Tugtar le fios leis an léiriú ar an mbreithiúnas in Chief Appeals Officer a thug roinnt de na páirtithe sna himeachtaí seo go bhfuil gné ama in éineacht leis an ngné gheografach ag an gcoincheap cleithiúnais. De réir an léirithe sin, ní mór go dtiocfadh cleithiúnas chun cinn sa tír thionscnaimh, ach ní mór é a choinneáil sa Bhallstát óstach freisin. Dá bhrí sin, má tá achar suntasach ama idir tráth an athlonnaithe agus tráth an iarratais ar an gcárta cónaithe, tá dhá áit ábhartha chun measúnú a dhéanamh ar chleithiúnas – an tír thionscnaimh (san am a chuaigh thart) agus an Ballstát óstach (san am i láthair).

69.

Ní hé sin an tuiscint atá agam ar chinntí na Cúirte Breithiúnais sa bhreithiúnas in Chief Appeals Officer.

70.

Mar fhreagra ar cheann de na ceisteanna sa chás sin, chinn an Chúirt Bhreithiúnais, faoin Treoir Shaoránachta, go gcoinníonn sinsear díreach an ceart cónaithe fad is atá sé nó sí fós ina chleithiúnaí nó ina cleithiúnaí, agus gur féidir an ceart sin a chailleadh mura bhfuil cleithiúnas ann a thuilleadh. ( 33 ) Níor thug an Chúirt Bhreithiúnas le fios go raibh ar an gcleithiúnas tosú tráth a bhfuil an ball teaghlaigh fós ina thír nó ina tír thionscnaimh. Sa chás sin, níor iarradh ar an gCúirt Bhreithiúnais rialú ar an áit ina gcaithfidh cleithiúnas teacht chun cinn. Ba é croí na ceiste, ina ionad sin, gur gá cleithiúnas a bheith ann tráth a chuireann an sinsear iarratas ar shochar sóisialta isteach. In áit rialú ar an áit ina gcaithfidh cleithiúnas tosú, mhínigh an Chúirt Bhreithiúnais amháin nach bhféadtar a chinneadh go bhfuil cleithiúnas ann go simplí toisc go raibh sé ann ag tráth níos luaithe.

71.

Dá bhrí sin, seachas a dhearbhú go gcaithfidh an cleithiúnas teacht chun cinn sa tír thionscnaimh, ní dhearbhaíonn an Chúirt sa bhreithiúnas in Chief Appeals Officer, ach go gcaithfidh sé a bheith ann ag an bpointe ama nuair a iarrann an ball teaghlaigh cleithiúnach ceart áirithe bunaithe ar a gceart cónaithe sa Bhallstát óstach.

(4) Cuspóir na Treorach Saoránachta

72.

Tugtar le fios in aithrisí tosaigh na Treorach Saoránachta go mbaineann athaontú teaghlaigh a chumasaítear leis an Treoir sin le saoránaigh an Aontais a chosaint, ní náisiúnaigh tríú tír.

73.

Tá an ceart atá ag saoránaigh uile an Aontais gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát a chosnaítear leis an Treoir sin, i gcomhréir le haithris 5 di, le feidhmiú faoi choinníollacha oibiachtúla saoirse agus dínite.

74.

D’aithin an Chúirt Bhreithiúnais ( 34 ) go bhfuil urraim don cheart chun saoil teaghlaigh, mar a ráthaítear le hAirteagal 7 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’) agus le hAirteagal 8 den Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine (‘ECHR’), ar cheann de na coinníollacha lena gcumasaítear cearta saoránachta a theachtadh faoi choinníoll na dínite.

75.

Dá bhrí sin, chun an ceart chun saoil teaghlaigh a áirithiú, deonaítear cearta do bhaill teaghlaigh shinsearacha, ( 35 ) fiú mura bhfuil iontu ach cearta díorthaithe, dul isteach agus cónaí laistigh de chríoch an Aontais Eorpaigh a mhéid is gá sin chun bacainní ar ghluaiseacht shaoránaigh an Aontais a chosc.

76.

Is annamh a bhíonn ach cuspóir amháin ag reachtaíocht. Ní eisceacht í an Treoir Shaoránachta. Ní hamháin go bhfuil sé beartaithe chun cearta a dheonú, ach freisin chun teorainn a chur leo trí choinníollacha áirithe a fhorchur ar a bhfeidhmiú. ( 36 )

77.

Mar a chuir Rialtas na Danmhairge in iúl, is toradh í an Treoir Shaoránachta ar chothromaíocht a bhaint amach idir an gá atá le feidhmiú cheart cónaithe shaoránaigh an Aontais agus bhaill a dteaghlaigh a chumasú agus leas dlisteanach na mBallstát óstach a áirithiú nach ualach (airgeadais) neamhriachtanach iad na daoine sin.

78.

An gcuireann an léiriú atá beartaithe, ar dá réir nach bhfuil ceart cónaithe sinsir dhírigh faoi réir an cheanglais gur tháinig an gá le cúram chun cinn sa tír thionscnaimh roimh athlonnú chuig an mBallstát óstach, an gcuireann sé isteach ar an gcothromaíocht sin a baineadh amach i bpróiseas reachtach an Aontais?

79.

I mo thuairim, ní hamhlaidh atá.

80.

Is fíor nach raibh aon cháilíocht de chuid na sinsear díreach a d’fhéadfadh dul isteach i saoránach an Aontais sa togra bunaidh ón gCoimisiún maidir leis an treoir seo. Cuireadh isteach an coinníoll go mbeadh an duine sin cleithiúnach le linn an nós imeachta reachtach. ( 37 ) Fiú más rud é, mar a mhínigh mé in áiteanna eile, ( 38 ) nach gcuirtear na cúiseanna le hathrú reachtach mar sin in iúl, is léir go bhfuil sé beartaithe teorainn a chur le líon na sinsear ar féidir leo dul isteach i saoránach den Aontas.

81.

Cuirtear an rún sin in iúl leis an gceanglas go mbeadh sinsear cleithiúnach ar shaoránach an Aontais. I bhfianaise an chirt chun saol teaghlaigh a ráthaítear do shaoránaigh shoghluaiste an Aontais, níl aon bhonn cirt leis an gceart sin a theorannú tuilleadh trína cheangal go mbeadh an cleithiúnas sin ann sa tír thionscnaimh.

82.

Dá bhrí sin, i bhfianaise chuspóir na Treorach Saoránachta, agus mar a chuir Rialtas na Gearmáine in iúl, ní gá ach a léiriú go bhfuil gá le cúram agus toilteanas an cúram sin a sholáthar. Má léirítear sin, d’ainneoin na háite ina bhfuil cúram ón saoránach soghluaiste den Aontas de dhíth ar an mball teaghlaigh, tagann ceart cónaithe díorthaithe chun cinn go huathoibríoch ar bhonn na Treorach Saoránachta.

(b)   Leis an Treoir Shaoránachta, ní dhéantar nasc idir ceart cónaithe a bheith ann agus tráth an teachta isteach sa Bhallstát óstach

83.

Dar liomsa, ní chuirtear coinníoll leis an Treoir Shaoránachta maidir le ceart cónaithe díorthaithe sinsir chleithiúnaigh ar an gceanglas go raibh ar an duine sin dul isteach sa tír óstach agus é ar intinn aige nó aici dul isteach sa saoránach soghluaiste den Aontas mar a chleithiúnaí nó a cleithiúnaí. ( 39 )

84.

Rialaítear na cearta iontrála agus cónaithe le forálacha éagsúla den Treoir Shaoránachta, le hAirteagail 5 agus 7 faoi seach.

85.

Le hAirteagal 7(1)(d) den Treoir Shaoránachta, tugtar an ceart do bhaill teaghlaigh cónaí i mBallstát óstach. Ní thagraíonn Airteagal 7 d’Airteagal 5, áfach, lena rialaítear an ceart dul isteach. Dá bhrí sin nach bhfuil aon cheanglas chun ceart speisialta iontrála a fháil chun na críche dul isteach i saoránach soghluaiste an Aontais d’fhonn bheith in ann an ceart cónaithe a fháil. Is iad na ceanglais amháin chun an ceart cónaithe ar bhonn Airteagal 7(2) den Treoir Shaoránachta a bhaint amach ná gur ball teaghlaigh é an duine faoi chaibidil de réir bhrí Airteagal 2(2) den Treoir sin, coincheap lena n‑áirítear sinsir chleithiúnacha shaoránaigh shoghluaiste an Aontais, mar a dhéantar cur síos air in Airteagal 7(1)(a) go (c) di. Níl ceanglas sa Treoir Shaoránachta gur tháinig duine den sórt sin isteach i gcríoch an Aontais ar bhonn a bheith cleithiúnach ar shaoránach soghluaiste an Aontais.

86.

Mar achoimre, ní cheanglaítear le cleithiúnas an bhaill teaghlaigh sinsir den saoránach soghluaiste den Aontas agus leis an gceart cónaithe nasctha ach go bhfuil gá ag an duine sin le cúram ón saoránach soghluaiste den Aontas, gan beann ar an áit ina bhfuil gá den sórt sin le cúram. Níl cleithiúnas nasctha le haon áit faoi leith, sa bhrí gur tháinig an gá le cúram chun cinn sa tír thionscnaimh roimh an athlonnú don Bhallstát óstach. Mar a chéile, níl aon cheanglas sa Treoir Shaoránachta gur gá don ball teaghlaigh teacht isteach sa Bhallstát óstach leis an rún chun dul isteach i saoránach soghluaiste an Aontais a chuireann cúram ar fáil dó nó di chun an ceart cónaithe díorthaithe a fháil. Braitheann an ceart cónaithe go heisiach ar an gcaidreamh cleithiúnais a bheith ann agus ní fhorchuirtear aon choinníollacha breise leis an Treoir Shaoránachta maidir leis.

87.

Molaim, dá bhrí sin, go bhfreagródh an Chúirt an chéad cheist mar seo a leanas: i gcomhthéacs an scrúdaithe ar choincheap an chleithiúnais chun críocha Airteagal 2(2)(d) den Treoir Shaoránachta, ba cheart cás sinsir dhírigh saoránaigh soghluaiste den Aontas atá i gcríoch an Stáit ina bhfuil an t‑urraitheoir bunaithe cheana féin a chur san áireamh.

C. An dara ceist – ceist na fanachta neamhdhleathaí

88.

Má tá cás iarratasóra atá sa Bhallstát óstach cheana féin le cur san áireamh, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur an bhfuil sé ábhartha má tá an t‑iarratasóir sin go dleathach i gcríoch an Stáit.

89.

Leanann sé ón gcásdlí go bhfuil ceart cónaithe sinsir dhírigh (nó sliochtach) ann mar thoradh uathoibríoch ar an ngaol cleithiúnais. Dá bhrí sin, más ann don fhíorghá le cúram ón sinsear ón saoránach soghluaiste den Aontas atá ag gluaiseacht, tá an ceart cónaithe ann go huathoibríoch freisin maidir leis an sinsear sin.

90.

Dá bhrí sin, ní féidir fanacht i mBallstát óstach sinsir atá ina chleithiúnaí a bheith neamhdhleathach, toisc go bhforáiltear don cheart fanachta i staid den sórt sin leis an Treoir Shaoránachta.

91.

Níl aon cheanglas breise ann maidir leis an bhfíorghá atá le cúram a fháil, lena n‑áirítear dlíthiúlacht fanachta roimhe sin a fhágann go bhfuil an ceart cónaithe ann ar bhonn Airteagal 7(1)(d) nó (2) den Treoir Shaoránachta. ( 40 )

92.

Ag an bpointe seo, tugaim faoi deara freisin gur chosúil go raibh cúram de dhíth ar XXX óna mac agus ó theaghlach a pháirtí óna teacht chun na Beilge, agus, faoi réir fíorú ag an gcúirt náisiúnta, fiú roimhe sin ina tír thionscnaimh. Fiú gur diúltaíodh ceart cónaithe di in 2011 ar bhonn an dlí náisiúnta, bhí sí fós in ann brath ar a cleithiúnas ar an teaghlach sin ar bhonn na Treorach Saoránachta.

93.

Thairis sin, ós rud é go dtagann an ceart cónaithe ar bhonn na Treorach Saoránachta chun cinn go huathoibríoch más ann don ghaol cleithiúnais ábhartha, agus nach bhfuil sé coinníollach ar eisiúint an chárta cónaithe, níl sé ábhartha gur dhiúltaigh na húdaráis cárta den sórt sin a eisiúint in 2015 agus gur eisigh siad ordú do XXX an Bheilg a fhágáil. Ós rud é gur fíor an cleithiúnas, is cosúil go raibh ceart cónaithe ag XXX ón nóiméad a tháinig sí chun na Beilge.

94.

Ní cosúil ach oiread go bhfuil aon chúis lena chreidiúint gur tháinig deireadh leis an gcleithiúnas sin tráth ar bith go dtí an lá atá inniu ann, rud a fhágann go mbaintear de thátal as go bhfuil níos mó ná 5 bliana caite aici mar chónaitheoir dleathach ar bhonn na Treorach Saoránachta sa Bheilg, agus dá bhrí sin go bhfuil an ceart chun buanchónaithe faighte aici freisin. ( 41 ) Ciallaíonn sé sin freisin go bhfuil na cinntí lena ndiúltaítear eisiúint cárta cónaithe agus ordú an Bheilg a fhágáil neamhdhleathach. Ní mór don chúirt náisiúnta na fíorais sin a fhíorú, áfach.

95.

Molaim, dá bhrí sin, go bhfreagródh an Chúirt Bhreithiúnais an dara ceist mar a leanas: go bhfuil sinsear díreach atá spleách ar shaoránach soghluaiste de chuid an Aontais de réir bhrí Airteagal 2(2) den Treoir Shaoránachta i gcríoch an Bhallstáit óstaigh go dleathach d’ainneoin aon chinntí lena léirítear a mhalairt arna nglacadh faoin dlí náisiúnta. Más rud é, sula raibh sé nó sí ina chleithiúnaí nó ina cleithiúnaí, go raibh an t‐iarratasóir, de réir an dlí náisiúnta, ag fanacht go neamhdhleathach ar chríoch an Bhallstáit óstaigh, ní bheidh tionchar aige sin feasta ar a chearta nó ar a cearta bunaithe ar Airteagal 7(1)(d) den Treoir Shaoránachta.

D. An tríú agus an ceathrú ceist – conas cleithiúnas a léiriú

96.

Leis an tríú agus leis an gceathrú ceist, tá sé d’aidhm ag an gcúirt a rinne an tarchur a chinneadh conas ba cheart do shinsear díreach saoránaigh shoghluaiste de chuid an Aontais cleithiúnas a léiriú chun cárta cónaithe a fháil.

97.

Leis an tríú ceist, fiafraíonn an chúirt a rinne an tarchur go bunúsach an féidir le sinsear díreach saoránaigh shoghluaiste de chuid an Aontais a dhéanann iarratas ar chárta cónaithe a chruthú go bhfuil sé nó sí cleithiúnach trí chruthúnas doiciméadach a úsáid a théann siar go dtí an t‑am sular athlonnaigh sí chuig an mBallstát óstach fiú má tá tréimhse shuntasach caite ó shin. Mura bhfuil cruthúnas doiciméadach den sórt sin ábhartha ná leordhóthanach lena ceathrú ceist, is mian leis an gcúirt a rinne an tarchur a chinneadh conas is féidir leis an iarratasóir a chleithiúnas nó a cleithiúnas a léiriú.

98.

Braitheann an cheist maidir le conas is féidir cleithiúnas a chruthú ar an gcúis nach mór an cleithiúnas sin a chruthú ar an gcéad dul síos.

99.

Sa chás seo, ní mór do XXX cleithiúnas a chruthú chun go n‑eiseofar cárta cónaithe di.

100.

Is é is cuspóir don chárta cónaithe a dhearbhú go bhfuil ceart cónaithe ag ball teaghlaigh, ón tráth a eisítear é, ar bhonn Airteagal 7 den Treoir Shaoránachta. Sa chiall sin, feictear dom gurb í an t‑aon cheist ábhartha ná an bhfuil cleithiúnas san áit agus i láthair na huaire nuair a iarrtar an cárta.

101.

Bheadh an cás difriúil dá mbeadh cuspóir difriúil ag deimhniú cónaithe, mar shampla chun a dheimhniú gur tháinig cleithiúnas chun cinn ag pointe áirithe agus go bhfuil sé fós ann tráth a eisítear an deimhniú. D’fhéadfadh sé sin a bheith tábhachtach chun stádas buanchónaithe a éileamh, ós rud é go mbraitheann an stádas sin ar an gcónaí dleathach leanúnach go ceann tréimhse 5 bliana. I gcás den sórt sin, tá an tráth ar tháinig cleithiúnas chun cinn, a d’fhéadfadh a bheith san am atá thart, agus an tráth iarbhír, ábhartha.

102.

Mar sin féin, is cosúil ón ordú tarchuir nár iarr XXX an cárta cónaithe ach ón uair a cuireadh (an tríú) hiarraidh den sórt sin isteach, in 2017.

103.

Dar liom, dá bhrí sin, más rud é, go deimhin, nach bhfuil gá leis an gcárta cónaithe sa chás seo ach amháin toisc go bhfuil an ceart cónaithe ann tráth na hiarrata sin agus go mbeidh sé ann amach anseo, mura gcúlghairtear é, níl aon údar le cruthúnas ar chleithiúnas XXX sa tír thionscnaimh a iarraidh. Is leor go gcruthaíonn sí go bhfuil cúram de dhíth uirthi agus go bhfuil páirtí a mic toilteanach cúram den sórt sin a chur ar fáil sa Bheilg tráth a chuireann sí isteach an iarraidh ar an gcárta cónaithe.

104.

Chuige sin, ní féidir le XXX brath ar an gcruthúnas a théann siar go 2011, ach ní mór di a spleáchas a chruthú trí bhíthin fianaise chomhaimseartha a úsáid a léiríonn an gá atá aici le cúram in 2017.

105.

Is féidir cruthúnas ar chleithiúnas tráth a chuirtear an iarraidh ar chárta cónaithe isteach a thabhairt ar aird trí aon mhodh iomchuí, ( 42 ) ag brath ar chás aonair an bhaill teaghlaigh lena mbaineann. Má iarrtar an cárta cónaithe go gairid tar éis do bhall teaghlaigh teacht chuig an mBallstát óstach, d’fhéadfadh doiciméad lena ndeimhnítear go raibh íocaíochtaí á bhfáil cheana féin ag an duine sin ón saoránach soghluaiste den Aontas ar a chuntas nó a cuntas sa tír thionscnaimh a bheith ábhartha, ach ní gá go mbeadh sé fíor-riachtanach. Más rud é, áfach, go bhfuil an ball teaghlaigh sa Bhallstát óstach cheana féin, d’fhéadfadh cruthúnas go bhfuil sé nó sí ina cónaí nó ina chónaí leis an saoránach soghluaiste den Aontas, nó go n‑íocann an saoránach sin as a lóistín, a bia nó a bunriachtanais eile sa Bhallstát óstach a bheith ábhartha chun cleithiúnas saolta a léiriú. Go deimhin, d’fhéadfadh sé gur ghá roinnt cruthúnas doiciméadach (mar shampla an cruthúnas nach bhfuil aon fhoinsí eile ioncaim ag an mball teaghlaigh ó obair roimhe seo nó ó mhaoin) a iarraidh ón tír thionscnaimh, ar choinníoll nach bhfuil sé dodhéanta fianaise den sórt sin a fháil. Léirítear leis sin, áfach, nach bhfuil an ball teaghlaigh i staid chun é féin nó í féin a chothú tráth ina gcuireann sé nó sí an t‑iarratas ar chárta cónaithe isteach, agus san áit óna gcuirtear an t‑iarratas sin isteach, agus ní go raibh sé nó sí i staid amhlaidh ina thír nó ina tír thionscnaimh.

106.

Má theastaíonn cinneadh ó bhall teaghlaigh cleithiúnach lena ndeimhnítear a chleithiúnas leanúnach nó a cleithiúnas leanúnach, mar a d’fhéadfadh a bheith riachtanach agus iarratas á dhéanamh ar an mbuanchónaí, d’fhéadfadh sé go mbeadh gá lena chruthú gurbh ann do chleithiúnas san am a chuaigh thart, lena n‑áirítear sa tír thionscnaimh. I gcás den sórt sin, is féidir cruthúnas ar chleithiúnas sa tír thionscnaimh sula mbogtar go dtí an Bhallstát óstach a bhunú ar an seanchruthúnas doiciméadach. Níl aon údar le doiciméid nua a éileamh lena léirítear go raibh XXX cleithiúnach cheana féin ina tír thionscnaimh sula ndeachaigh sí isteach ina teaghlach sa Bheilg dá gcuirfí na doiciméid sin faoi bhráid an údaráis chinntithigh cheana féin.

107.

Molaim, dá bhrí sin, go bhfreagródh an Chúirt an tríú ceist mar seo a leanas: ní féidir le sinsear díreach saoránaigh soghluaiste den Aontas brath ar dhoiciméid a eisíodh roinnt blianta roimh chur isteach na hiarrata ar chárta cónaithe chun a chruthú go bhfuil sé nó sí ag brath ar shaoránach soghluaiste den Aontas. Ní mór do shinsear den sórt sin a chleithiúnas sa Bhallstát óstach a léiriú tráth a chuirtear isteach an iarraidh ar chárta cónaithe.

108.

I mo fhreagra ar an gceathrú ceist, molaim go bhfreagróidh an Chúirt Bhreithiúnais gur féidir an cruthúnas sin a thabhairt ar aird trí aon mhodh iomchuí a d’fhéadfadh a léiriú go bhfuil fíorghá ag an sinsear díreach atá i gceist le cúram ón saoránach soghluaiste den Aontas sa Bhallstát óstach tráth a chuirtear isteach an iarraidh ar chárta cónaithe. D’fhéadfadh sé go mbeadh gá le doiciméid nua ón tír thionscnaimh mar gheall ar chruthúnas den sórt sin lena gcruthaítear easpa nó neamhdhóthanacht acmhainní dílse ó chaidrimh oibre nó maoin roimhe seo. Is cruthúnas iad na doiciméid sin ar an ngá atá le cúram tráth a chuirtear an iarraidh isteach sa Bhallstát óstach agus ní ar an ngá atá le cúram sa tír thionscnaimh.

IV. Conclúid

109.

I bhfianaise an mhéid sin roimhe seo, molaim go bhfreagródh an Chúirt Bhreithiúnais na ceisteanna a tharchuir an Conseil d’État (Comhairle Stáit, an Bheilg) mar a leanas:

(1)

Agus scrúdú á dhéanamh acu an ann do chleithiúnas de réir bhrí Airteagal 2(2)(d) de Threoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir leis an gceart atá ag saoránaigh an Aontais agus ag daoine dá dteaghlaigh gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát, ba cheart do na húdaráis náisiúnta cás sinsir dhírigh saoránaigh soghluaiste de chuid an Aontais atá ar chríoch an Stáit ina bhfuil an t‑urraitheoir bunaithe cheana féin a chur san áireamh.

(2)

Go bhfuil sinsear díreach atá cleithiúnach ar shaoránach soghluaiste de chuid an Aontais de réir bhrí Airteagal 2(2) de Threoir 2004/38, ag fanacht i gcríoch an Bhallstáit óstaigh go dleathach d’ainneoin aon chinntí arna nglacadh faoin dlí náisiúnta lena léirítear a mhalairt. Más rud é, sula raibh sé nó sí ina chleithiúnaí nó ina cleithiúnaí, go raibh an t‐iarratasóir, de réir an dlí náisiúnta, ag fanacht go neamhdhleathach ar chríoch an Bhallstáit óstaigh, ní bheidh tionchar aige sin feasta ar a chearta ná ar a cearta bunaithe ar Airteagal 7(1)(d) de Threoir 2004/38.

(3)

Ní féidir le sinsear díreach saoránaigh soghluaiste den Aontas brath ar na doiciméid a eisíodh roinnt blianta roimh chur isteach na hiarrata ar chárta cónaithe chun a chruthú go bhfuil sé nó sí ag brath ar shaoránach soghluaiste den Aontas. Ní mór do shinsear den sórt sin a chleithiúnas nó a cleithiúnas sa Bhallstát óstach a léiriú tráth a chuirtear isteach an iarraidh ar an gcárta cónaithe.

(4)

Is féidir cruthúnas ar chleithiúnas a thabhairt ar aird trí aon mhodh iomchuí a d’fhéadfadh a léiriú go bhfuil fíorghá ag an sinsear díreach atá i gceist le cúram ón saoránach soghluaiste den Aontas sa Bhallstát óstach tráth a chuirtear isteach an iarraidh ar chárta cónaithe. D’fhéadfadh sé go mbeadh gá le doiciméid nua ón tír thionscnaimh mar gheall ar chruthúnas den sórt sin lena gcruthaítear easpa nó neamhdhóthanacht acmhainní dílse ó chaidrimh oibre nó maoin roimhe seo. Is cruthúnas iad na doiciméid sin ar an ngá atá le cúram sa Bhallstát óstach tráth a chuirtear an iarraidh isteach agus ní ar an ngá atá le cúram sa tír thionscnaimh.


( 1 ) Bunteanga: an Béarla.

( 2 ) Treoir 2004/38/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 29 Aibreán 2004 maidir le ceart shaoránaigh an Aontais agus bhaill a dteaghlaigh gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát, lena leasaítear Rialachán (CEE) Uimh. 1612/68 agus lena n‑aisghairtear Treoracha 64/221/CEE, 68/360/CEE, 72/194/CEE, 73/148/CEE, 75/34/CEE, 75/35/CEE, 90/364/CEE, 90/365/CEE agus 93/96/CEE (IO 2004 L 158, lch. 77; ‘an Treoir Shaoránachta’).

( 3 ) Níl aon díospóid ann go bhfuil AL agus N.E.K. ina gcónaí i dteaghlach atá aitheanta faoin dlí náisiúnta mar aontas teaghlaigh. Rinne N.E.K. dearbhú maidir le comhchónaí le AL le Cláraitheoir Anderlecht (an Bheilg) an 11 Feabhra 2005, i bhfad sular athlonnaigh XXX chun cónaí leo.

( 4 ) Ní bhronntar cearta leis an Treoir Shaoránachta ach do ghaolta saoránaigh de chuid an Aontais a bhog óna stát tionscnaimh go Ballstát eile (‘saoránach soghluaiste de chuid an Aontais’). Lena chois sin, is cheist dhlí na Beilge é cé acu gur féidir le máthair AL, cur fúithi sa Bheilg lena mac ba náisiúnach de chuid na Beilge é. I ndáil leis sin, féach Airteagal 3(1) den Treoir Shaoránachta. Féach freisin, ex multis, breithiúnais an 12 Márta 2014, O. agus B. (C‑456/12, EU:C:2014:135, míreanna 42 agus 43), agus an 14 Samhain 2017, Lounes (C‑165/16, EU:C:2017:862, mír 33).

( 5 ) Breithiúnas an 9 Eanáir 2007 (C‑1/05, EU:C:2007:1, ‘an breithiúnas in Jia’).

( 6 ) Breithiúnas an 21 Nollaig 2023, Chief Appeals Officer agus páirtithe eile (C‑488/21, EU:C:2023:1013, ‘an breithiúnas in Chief Appeals Officer’).

( 7 ) Ar an gcaoi chéanna, i mbreithiúnas an 9 Eanáir 2007, Jia (C‑1/05, EU:C:2007:1), ba mháthair í Jia, a bhí ag iarraidh brath ar an Treoir Shaoránachta mar shinsear díreach cleithiúnach, do náisiúnach Síneach a raibh a chéile ina náisiúnach Gearmánach a bhí ina chónaí leis sa tSualainn.

( 8 ) I mbreithiúnas Reyes, thug céile Ioruach náisiúnaigh Ghearmánaigh a d’aistrigh go dtí an tSualainn, áit a raibh cónaí orthu i dteaghlach coiteann, tacaíocht airgeadais d’iníon a mhná céile. Féach, chuige sin, breithiúnas an 16 Eanáir 2014, Reyes (C‑423/12, EU:C:2014:16, ‘an breithiúnas in Reyes’, mír 11).

( 9 ) Níl cárta cónaithe de dhíth ag sinsir dhíreacha ar shaoránaigh den Aontas iad. Bíodh sin mar atá, is féidir le Ballstáit óstacha a cheangal go gcláraíonn siad le húdaráis ábhartha, arbh fhéidir leo ceadúnas cláraithe a eisiúint dóibh. Féach, ina leith sin, Airteagal 8 den Treoir Shaoránachta.

( 10 ) Féach, breithiúnais an 9 Eanáir 2007, Jia (C‑1/05, EU:C:2007:1, mír 17); an 5 Meán Fómhair, Rahman agus páirtithe eile (C‑83/11, EU:C:2012:519, ‘an breithiúnas in Rahman’, mír 14); agus an 16 Eanáir 2014, Reyes (C‑423/12, EU:C:2014:16, mír 12).

( 11 ) I mbreithiúnas an 18 Meitheamh 1987, Lebon (316/85, EU:C:1987:302, ‘an breithiúnas in Lebon’), rinne Lebon iarratas ar minimex sa Bheilg agus diúltaíodh di, féach mír 2. In Chief Appeals Officer, rinne GV iarratas ar liúntas míchumais in Éirinn agus diúltaíodh liúntas míchumais di, féach mír 2 de bhreithiúnas an 21 Nollaig 2023, Chief Appeals Officer (C‑488/21, EU:C:2023:1013).

( 12 ) Cé nach ndearna XXX iarratas ar chárta cónaithe den chéad uair ach dhá mhí tar éis di dul isteach sa Bheilg (féach mír 5 den Tuairim seo), ní bhaineann an cás seo ach lena tríú hiarratas a taisceadh in 2017 (féach mír 10 den Tuairim seo).

( 13 ) Breithiúnas an 18 Meitheamh 1987, Lebon (316/85, EU:C:1987:302, mír 22).

( 14 ) Breithiúnas an 9 Eanáir 2007, Jia (C‑1/05, EU:C:2007:1, mír 35). Féach freisin breithiúnas an 16 Eanáir 2014, Reyes (C‑423/12, EU:C:2014:16, mír 21).

( 15 ) Tar éis di a dheimhniú go bhfuil an cleithiúnas mar thoradh ar chás fíorasach, mhínigh an Chúirt Bhreithiúnais in Zhu agus Chen nach mór go mbeadh an cás sin de chineál a fhágann go mbraitheann an ball teaghlaigh atá i gceist ar shaoránach soghluaiste an Aontais, agus ní vice versa. De bharr air sin, ní raibh Chen, máthair TCN de shaoránach de chuid an Aontais a raibh an ceart aici chun cónaí sa Ríocht Aontaithe, a ceart cónaithe a éileamh ar bhonn reachtaíocht an Aontais ar rinneadh ionadaí uirthi leis an Treoir Shaoránachta, toisc nach raibh sí ag brath ar a hiníon, ach a mhalairt air sin, bhí a hiníon ag brath uirthi. Féach breithiúnas an 19 Deireadh Fómhair 2004, Zhu agus Chen (C‑200/02, EU:C:2004:639, míreanna 43 agus 44).

( 16 ) Breithiúnas an 9 Eanáir 2007, Jia (C‑1/05, EU:C:2007:1, mír 37).

( 17 ) I ndáil leis sin, mhol mé i mo Thuairim in Chief Appeals Officer go nglacfadh an Chúirt Bhreithiúnais léiriú leathan ar choincheap an chleithiúnais chun ní hamháin cleithiúnas saolta a chuimsiú, ach cleithiúnas mothúchánach freisin (C‑488/21, EU:C:2023:115, mír 58). Ina breithiúnas sa chás sin, níor dhéileáil an Chúirt Bhreithiúnais leis an tsaincheist sin. Measaim, ar an gcaoi sin, go bhfuil an tsaincheist sin fós oscailte. Mar sin féin, ní gá déileáil leis an idirdhealú sin anseo, ós rud é go mbaineann an cás seo le cúram saolta.

( 18 ) Féach mar shampla, breithiúnas an 9 Eanáir 2007, Jia (C‑1/05, EU:C:2007:1, míreanna 18, 19 nó 37).

( 19 ) Féach breithiúnas an 16 Eanáir 2014, Reyes (C‑423/12, EU:C:2014:16, mír 15).

( 20 ) Féach, chuige sin, breithiúnas an 27 Meitheamh 2018, Diallo (C‑246/17, EU:C:2018:499, míreanna 48 agus 49).

( 21 ) In Airteagal 9(2), forchuirtear leis an Treoir Shaoránachta oibleagáid ar bhaill teaghlaigh nach saoránaigh den Aontas iad iarraidh ar chárta cónaithe, nach féidir a bheith níos lú ná 3 mhí ón dáta teachta sa tír óstach, ach féadfaidh gach Ballstát an sprioc-am beacht a shocrú.

( 22 ) Féach, chuige sin, breithiúnas an 27 Meitheamh 2018, Diallo (C‑246/17, EU:C:2018:499, mír 66).

( 23 ) Féach ina leith sin Aithris 8 den Treoir Shaoránachta.

( 24 ) Mura gcloítear leis an sprioc-am arna fhorchur ag Ballstát chun cárta cónaithe a iarraidh, d’fhéadfadh sé, de réir Airteagal 9(3) den Treoir Shaoránachta, go mbeadh an ball teaghlaigh atá i gceist faoi dhliteanas smachtbhannaí comhréireacha agus neamh-idirdhealaitheacha. Dheimhnigh an Chúirt Bhreithiúnais, áfach, nach féidir an ceart cónaithe a chailleadh mar thoradh ar mhainneachtain an cárta cónaithe a iarraidh. Féach, chuige sin, breithiúnas an 25 Iúil 2002, MRAX (C‑459/99, EU:C:2002:461, míreanna 74 agus 79).

( 25 ) D’fhéadfaí cur leis sin a mheas an Chúirt Bhreithiúnais ina breithiúnas an 27 Meitheamh 2018, Diallo (C‑246/17, EU:C:2018:499, míreanna 50 agus 55) go gcuirtear cosc ar na Ballstáit cárta cónaithe a eisiúint ar bhonn na Treorach Saoránachta mura bhfuil siad sásta leis an gcruthúnas cleithiúnais. Mar sin féin, féadfaidh siad an ceart cónaithe a aithint agus é a dheimhniú le modhanna iomchuí ar bhonn dlí náisiúnta amháin, fiú in éagmais cruthúnas cleithiúnais.

( 26 ) Baineann Airteagal 3(2) den Treoir Shaoránachta le baill teaghlaigh seachas iad siúd a liostaítear in Airteagal 2(2) di, nach mór do na Ballstáit iontráil agus cónaí a éascú dóibh, ach ní thagann cearta den sórt sin chun cinn go díreach ar bhonn na treorach sin.

( 27 ) I gcodarsnacht leis sin, tagraítear in Airteagal 10(2)(e) den Treoir Shaoránachta do na doiciméid arna n‑eisiúint ag an údarás ábhartha sa tír thionscnaimh i ndáil le baill teaghlaigh eile ó Airteagal 3(2) den Treoir sin.

( 28 ) Treoir ón gComhairle an 15 Deireadh Fómhair 1968 maidir le srianta a dhíothú ar ghluaiseacht agus cónaí sa Chomhphobal d’oibrithe ó na Ballstáit agus dá dteaghlaigh (IO Eagrán Speisialta Béarla: Sraith I Imleabhar 1968(II), lch. 485).

( 29 ) Breithiúnas an 5 Meán Fómhair 2012, Rahman agus páirtithe eile (C‑83/11, EU:C:2012:519, mír 33).

( 30 ) Breithiúnas an 16 Eanáir 2014, Reyes (C‑423/12, EU:C:2014:16, mír 30).

( 31 ) Féach, ina leith sin, ceist 2a, mar a atáirgtear i mír 24 de bhreithiúnas an 9 Eanáir 2007, Jia (C‑1/05, EU:C:2007:1).

( 32 ) Féach breithiúnas an 21 Nollaig 2023, Chief Appeals Officer agus páirtithe eile (C‑488/21, EU:C:2023:1013, mír 58).

( 33 ) Féach, chuige sin, breithiúnas an 21 Nollaig 2023, Chief Appeals Officer (C‑488/21, EU:C:2023:1013, míreanna 60 agus 61). Féadfar deireadh a chur leis an gcleithiúnas má imíonn an gá atá ag an sinsear le cúram ó bhaill teaghlaigh, nó má scoireann na baill teaghlaigh ar saoránaigh shoghluaiste den Aontas iad den tacaíocht is gá a sholáthar.

( 34 ) Féach, ina leith sin, breithiúnas an 25 Iúil 2002, MRAX (C‑459/99, EU:C:2002:461, mír 53).

( 35 ) Maidir leis sin, chinn an Chúirt Eorpach um Chearta an Duine (ECtHR) gur ionann an caidreamh idir daoine fásta agus a dtuismitheoirí agus saol teaghlaigh a chosnaítear faoi Airteagal 8 ECHR, fiú i gcás nach raibh cónaí ar an duine fásta lena thuismitheoirí ná a shiblíní agus inar chruthaigh sé teaghlach agus clann ar leith. Féach, chuige sin, breithiúnais ECtHR an 18 Feabhra 1991, Moustaquim v an Bheilg (CE:ECHR:1991:0218JUD001231386, §§ 35 agus 45-46) agus an 26 Meán Fómhair 1997, El Boujaïdi v an Fhrainc (CE:ECHR:1997:0926JUD002561394, § 33).

( 36 ) Féach Airteagal 1(1) den Treoir Shaoránachta ina sonraítear go leagtar síos leis an Treoir sin na coinníollacha lena rialaítear feidhmiú an chirt chun saorghluaiseachta agus cónaithe laistigh de chríoch na mBallstát ag saoránaigh an Aontais agus ag baill dá dteaghlaigh.

( 37 ) Togra le haghaidh Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis an gceart atá ag saoránaigh an Aontais agus ag daoine dá dteaghlaigh gluaiseacht agus cónaí faoi shaoirse ar chríoch na mBallstát (COM(2001) 257 final) (IO 2001 C 270 E, lch. 150). Chun cuntas níos mionsonraithe a fháil, féach De Somer, M. ‘Identifying Member States Interests’ in Precedents and Judicial Politics in EU Immigration Law, Palgrave Macmillan Cham, 2019, Roinn 5.2.2 ‘The Citizenship Directive’, lch. 113; Guild, E., Peers, S., agus Tomkins, J., ‘General Provisions’, The EU Citizenship Directive: A Commentary, 2ú heagrán, Oxford University Press, Oxford, 2019, lgh. 42 go 46; Nic Shuibhne, N., EU Citizenship Law, Oxford University Press, Oxford, 2023, lgh. 174 go 179.

( 38 ) Féach mo Thuairim in Chief Appeals Officer agus páirtithe eile, (C‑488/21, EU:C:2023:115, mír 55).

( 39 ) Dá mbainfí leas as an nascacht idir an dul isteach agus an ceart cónaithe, d’fhéadfaí a mhíniú cén fáth ar chuir an chúirt a rinne an tarchur, trína céad cheist, an gá do na húdaráis náisiúnta measúnú a dhéanamh ar chás duine nár tháinig isteach sa Bhallstát óstach mar bhall teaghlaigh cleithiúnach, ach ar fhoras éigin eile, amhail víosa thurasóireachta.

( 40 ) Féach, ina leith sin, breithiúnas an 25 Iúil 2008, Metock agus páirtithe eile (C‑127/08, EU:C:2008:449, míreanna 50 agus 51). Bhain an cás sin le grúpa céilí TCN de shaoránaigh shoghluaiste den Aontas a bhfuil cónaí orthu in Éirinn, ar diúltaíodh a gcártaí cónaithe ar an bhforas nach raibh cónaí dleathach orthu i mBallstát eile den Aontas sular tháinig siad chun bheith ina saoránaigh den Aontas in Éirinn, coinníoll a forchuireadh leis an dlí náisiúnta. Sa bhreithiúnas sin, shonraigh an Chúirt Bhreithiúnais ‘nach ndéantar idirdhealú sa sainmhíniú ar bhaill teaghlaigh i mír 2 d’Airteagal 2 de Threoir 2004/38 de réir cé acu a bhí nó nach raibh cónaí orthu cheana go dleathach i mBallstát eile’ agus go ndeonaítear le hAirteagal 7(2) den Treoir Shaoránachta ceart cónaithe do bhaill teaghlaigh ‘gan aon tagairt don áit chónaithe ná do na coinníollacha cónaithe a bhí acu sular shroich siad an Ballstát sin’.

( 41 ) Féach Airteagal 16 den Treoir Shaoránachta.

( 42 ) Féach, chuige sin, breithiúnas an 9 Eanáir 2007, Jia (C-1/05, EU:C:2007:1, mír 43).