C_202500106MT.000101.fmx.xml

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

L-iżbilanċi fil-protezzjoni soċjali b’mod ġenerali u għall-“forom ġodda ta’ xogħol” u l-“ħaddiema atipiċi” b’mod speċifiku

(opinjoni fuq inizjattiva proprja)

(C/2025/106)

Relatur:

María del Carmen BARRERA CHAMORRO

Konsulenti	Anna KWIATKIEWICZ (għall-Grupp I) Cristóbal MOLINA NAVARRETE (għar-relatur, Grupp II)
Deċiżjoni tal-Assemblea Plenarja	15.2.2024
Bażi legali	Artikolu 52(2) tar-Regoli ta’ Proċedura Opinjoni fuq inizjattiva proprja
Sezzjoni kompetenti	Sezzjoni għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza
Adozzjoni fis-sezzjoni	3.10.2024
Adozzjoni fis-sessjoni plenarja	23.10.2024
Sessjoni plenarja Nru	591
Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet)	140/13/51

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1.

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jfakkar li l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri, filwaqt li jżommu f’moħħhom id-drittijiet soċjali bħal dawk stabbiliti fil-Karta Soċjali Ewropea, għandhom l-għan li, minbarra li jippromovu livell għoli ta’ impjieg u titjib fil-kundizzjonijiet tal-għajxien u tax-xogħol, “jiksbu protezzjoni soċjali adegwata” (Artikolu 151 tat-TFUE). Bl-istess mod, il-Prinċipju 12 tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali jirrikonoxxi d-“dritt għal protezzjoni soċjali adegwata” għall-ħaddiema, irrispettivament mit-tip ta’ relazzjoni ta’ impjieg u d-durata tagħha, inkluż, taħt “kundizzjonijiet komparabbli”, dawk li jaħdmu għal rashom.

1.2.

Il-KESE jinnota, skont rapport reċenti mill-Kummissjoni Ewropea, li fl-aktar ekonomiji kompetittivi u fl-aktar swieq tax-xogħol dinamiċi, bħal dawk tal-UE u tal-Istati Membri, l-hekk imsejħa forom atipiċi ta’ impjieg żviluppaw diversi deċennji ilu. Dan ir-rapport jikkonferma li l-volum tagħhom jammonta għal aktar minn terz tal-forza tax-xogħol fl-Unjoni Ewropea. Skont ir-rapporti tal-ILO dwar dan is-suġġett, il-kawżi ewlenin ta’ dawn il-proċessi ta’ tranżizzjoni minn xogħol tipiku għal xogħol atipiku huma diversi u qed jiżdiedu, bħall-globalizzazzjoni, l-innovazzjonijiet organizzattivi fin-negozji, id-diġitalizzazzjoni, il-kundizzjonijiet stess tal-progress soċjali, kif ukoll il-bidliet u n-nuqqasijiet fir-regolamentazzjoni tar-relazzjonijiet tax-xogħol.

1.3.

Il-KESE jinnota l-kunsens istituzzjonali bbażat fuq ir-riċerki disponibbli (ILO, il-Kummissjoni, il-Kunsill, il-Parlament Ewropew) biex fil-forom atipiċi ta’ impjieg jiġu inklużi dawk kollha li ma jaqgħux taħt impjieg tipiku (impjegati u subordinati, full-time u fissi), inklużi forom ġodda ta’ impjieg (impjieg temporanju; impjieg part-time; xogħol intermittenti; xogħol fuq talba; xogħol fuq pjattaforma; relazzjonijiet ta’ impjieg sigrieti; impjieg indipendenti ekonomikament dipendenti jew vulnerabbli). Għalkemm l-ILO tagħmel differenza ċara bejn ix-xogħol atipiku u x-xogħol prekarju, il-ħaddiema atipiċi ma għandhomx l-istess livell ta’ protezzjoni bħall-ħaddiema tipiċi, u għalhekk l-aċċess għal benefiċċji suffiċjenti u sostenibbli mhuwiex garantit f’ħafna każijiet.

1.4.

Il-KESE jirrimarka li kważi l-Istati Membri kollha tal-Unjoni Ewropea rratifikaw il-Karta Soċjali Ewropea (tal-inqas il-Karta tal-1961), li jfisser li qablu li jżommu s-sistema tas-sigurtà soċjali f’livell sodisfaċenti, mill-inqas ugwali għal dak meħtieġ għar-ratifika tal-Kodiċi Ewropew tas-Sigurtà Soċjali u biex jagħmlu ħilithom biex gradwalment jgħollu s-sistema tas-sigurtà soċjali għal livell ogħla, kif stipulat fl-Artikolu 12 (paragrafi 2 u 3). Għalhekk, il-KESE jħeġġeġ lill-istituzzjonijiet tal-UE u lill-Istati Membri, fil-qafas tal-kompetenzi rispettivi tagħhom, u wara djalogu soċjali fil-livelli adatti, jiżguraw li s-sistemi ta’ protezzjoni soċjali jiġu adattati għal forom ta’ xogħol mhux standard, bil-għan li jiġu pprovduti kopertura u benefiċċji suffiċjenti u sostenibbli, biex jiġu żgurati xogħol deċenti u ħajja dinjituża.

1.5.

Il-KESE jemmen li, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li jiġi esplorat strument regolatorju, it-triq deskritta fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill lill-Istati Membri dwar l-aċċess għal protezzjoni soċjali għall-ħaddiema u għal dawk li jaħdmu għal rashom ser tippermetti li jsir progress dwar:

(a)	skemi ta’ protezzjoni soċjali adegwati (l-għeluq ta’ lakuni formali fl-aċċess);

(b)	drittijiet kumulattivi jew trasferibbli bejn is-sistemi (kopertura effettiva);

(c)	profitti suffiċjenti, b’kontribuzzjoni proporzjonali (adegwatezza);

(d)	informazzjoni adegwata dwar id-drittijiet u l-obbligi (trasparenza).

1.6.

Skont il-konfigurazzjoni tal-ILO, sistemi ta’ protezzjoni soċjali adegwati u sostenibbli huma kundizzjoni essenzjali biex tiġi żgurata kwalità tal-ħajja tajba tan-nies kollha. Għalhekk, il-KESE jqis li huwa meħtieġ li, fl-istess ħin li jitqiesu l-prattiki nazzjonali, l-Istati Membri jimxu lejn sistemi ta’ protezzjoni soċjali li jiffukaw mhux biss fuq il-ħaddiema, tipiċi jew atipiċi, iżda wkoll fuq iċ-ċittadini kollha kemm huma, u jagħtu lil dawk li ma jistgħux jaħdmu introjtu minimu li jgħaqqad inċentivi u assistenza mar-ritorn għall-impjieg għal dawk li jistgħu jaħdmu, f’konformità mal-Prinċipju 14 tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, u b’hekk tiġi żgurata, f’kull ħin, protezzjoni suffiċjenti u sostenibbiltà finanzjarja.

1.7.

Fir-rigward tal-finanzjament ta’ dan il-progress, il-KESE jappella lill-Istati Membri biex iwettqu rieżami bir-reqqa u komprensiv tas-sorsi ta’ finanzjament għas-sistemi ta’ protezzjoni soċjali sabiex, mingħajr ma jiġi pperikolat il-ħolqien tal-impjiegi, jiggarantixxu s-sostenibbiltà finanzjarja tagħhom. L-UE tista’ tappoġġja lill-Istati Membri f’dan l-isforz billi tiffaċilita l-iskambju ta’ esperjenzi relatati mar-rieżami/ir-riforma tas-sistemi nazzjonali ta’ protezzjoni soċjali.

1.8.

Il-KESE jirrikonoxxi li r-responsabbiltà primarja għall-adattament tas-sistemi ta’ protezzjoni soċjali għall-bidliet ekonomiċi u tas-suq tax-xogħol hija tal-Istati Membri, bl-involviment tad-djalogu soċjali. Madankollu, l-UE, fil-qafas tal-prinċipju tas-sussidjarjetà, għandha tagħmel sforzi akbar biex tgħin lill-Istati Membri jindirizzaw l-ostakli ewlenin li ġew identifikati sabiex jirrevedu u, fejn meħtieġ, jindirizzaw id-diskrepanzi fil-protezzjoni soċjali tagħhom għal xogħol atipiku, sabiex, mingħajr ma ddgħajjef il-vantaġġi ta’ flessibbiltà tagħhom għan-negozji u l-impjegati, tiżgura benefiċċji suffiċjenti u sostenibbli komparabbli ma’ dawk ta’ xogħol tipiku.

1.9.

Il-KESE jinnota li l-QĠUE u l-qrati nazzjonali jillimitaw il-possibbiltà li jintroduċu, permezz tal-liġijiet nazzjonali, azzjoni pożittiva biex jiġu kkoreġuti d-disparitajiet bejn il-ġeneri fil-protezzjoni soċjali. Għalhekk jipproponi li l-Kummissjoni u li l-Kunsill jirriformaw id-Direttiva 79/7/KE (1) sabiex jadattawha għaż-żminijiet tal-lum. Għalhekk, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta, malajr kemm jista’ jkun, l-implimentazzjoni tad-Direttiva 79/7/KE u, fejn adatt, tipproponi lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew ir-riformi meqjusa l-aktar adatti biex, fil-livell tal-Istati Membri u fil-qafas tad-djalogu soċjali, tiġi promossa l-korrezzjoni effettiva ta’ dawn il-lakuni, f’konformità mal-Artikolu 157(4) tat-TFUE.

1.10.

Il-KESE jqis li l-iskambju ta’ esperjenza bejn l-Istati Membri huwa mod utli addizzjonali biex jittejbu l-aħjar prattiki fir-rigward tal-adattament tas-sistemi nazzjonali ta’ protezzjoni soċjali għas-swieq tax-xogħol moderni b’varjetà ta’ kuntratti u arranġamenti kuntrattwali, fosthom 40 % (2) ta’ xogħol atipiku, li jikkoreġi kwalunkwe żbilanċ li jista’ jkun jeżisti. Għalhekk jistieden lill-Kummissjoni tippromovi tali opportunitajiet ta’ tagħlim reċiproku, li jagħmluha aktar faċli għall-imsieħba soċjali nazzjonali u l-KESE biex jieħdu sehem fihom.

2. Kuntest, ġustifikazzjoni u temi ewlenin tal-Opinjoni

2.1.

L-iżgurar ta’ protezzjoni soċjali adegwata għal kulħadd huwa parti mill-kunċett ta’ xogħol deċenti. Dan ġie affermat mill-ġdid mill-KESE fl-Opinjoni tiegħu dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar “Xogħol deċenti madwar id-dinja” (3).

2.2.

Futur sostenibbli għall-Unjoni Ewropea jista’ jinbena biss fuq it-taħlita ta’ sistema ekonomika kompetittiva ħafna u dimensjoni soċjali b’saħħitha. Huwa għalhekk li l-KESE jirrakkomanda t-titjib tal-protezzjoni soċjali għal kulħadd bħala element fundamentali u indispensabbli mill-mudell soċjali Ewropew. Dan huwa rrakkomandat fl-Opinjoni dwar l-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali sabiex tingħata solvenza lil sistemi ta’ protezzjoni soċjali affidabbli, adegwati u suffiċjenti (4) u fl-istess ħin jiġu rispettati t-tradizzjonijiet nazzjonali differenti u d-diviżjoni tar-responsabbiltajiet.

2.3.

Il-KESE jinnota tranżizzjoni sinifikanti mill-impjiegi tipiċi (impjegat, kuntratt indefinit, full-time) għal forom atipiċi, tradizzjonali (impjieg parzjali, temporanju u intermittenti) u ġodda (xogħol fuq pjattaformi diġitali, impjieg indipendenti ekonomikament dipendenti jew vulnerabbli (5)), (ILO, 2016 (6); Eurofound, 2017 (7); il-Kunsill, 2019 (8); il-Kummissjoni, 2023 (9)). Il-bidliet fid-dinja tax-xogħol, il-fluttwazzjonijiet u l-kriżijiet makroekonomiċi u r-riformi regolatorji jaffettwaw dawn il-proċessi kollha.

2.4.

Il-KESE diġà kellu l-opportunità li jesprimi l-appoġġ tiegħu għat-tisħiħ tal-kundizzjonijiet tat-trasparenza u l-prevedibbiltà tal-impjieg fil-liġi tal-UE u dik nazzjonali għall-ħaddiema, speċjalment il-ħaddiema atipiċi (10). Dawn il-kundizzjonijiet ta’ trasparenza jinkludu l-protezzjoni soċjali.

2.5.

Fid-dawl ta’ dawn l-iżviluppi fl-ekonomija u fis-swieq tax-xogħol, l-istituzzjonijiet Ewropej iwissu li, minbarra l-opportunitajiet ta’ flessibbiltà fil-ġestjoni pprovduti minn dawn il-forom atipiċi lin-negozji u lill-individwi, huma jippreżentaw ukoll riskji minħabba n-nuqqas ta’ sigurtà ekonomika. Barra minn hekk, kif indikat mill-Kummissjoni (2023) u l-ILO (2016), dawn il-lakuni fil-protezzjoni soċjali jista’ jkollhom impatt negattiv fuq l-ekonomija u s-soċjetà kollha kemm hi minħabba li jqiegħdu f’riskju d-domanda domestika, l-investiment fil-kapital uman u l-koeżjoni soċjali.

2.6.

Il-KESE jaqbel mal-Kunsill u l-Kummissjoni li dgħufijiet persistenti fis-sistemi ta’ protezzjoni soċjali fir-rigward tal-forom atipiċi ta’ impjieg jaggravaw id-differenzi bejn il-ġenerazzjonijiet ta’ ċittadini, ġeneri jew gruppi soċjali. Ir-raġuni ewlenija għal dawn is-sitwazzjonijiet potenzjali ta’ inġustizzja soċjali tinsab fil-fatt li fil-forom atipiċi ta’ impjieg, b’mod predominanti jiġu impjegati żgħażagħ, immigranti u nisa, u dan ifisser li fix-xogħol temporanju, part-time, intermittenti jew mhux kontinwu, fuq talba u l-kuntratti ta’ sigħat żero, dawn il-gruppi huma l-akbar numru ta’ ħaddiema.

2.7.

Il-KESE jemmen li, f’konformità ma’ dak li tipproponi l-ILO, f’dan il-kuntest, it-tnaqqis tal-lakuni fl-aċċess għal protezzjoni soċjali suffiċjenti għall-forom atipiċi ta’ xogħol, inkluż l-impjieg indipendenti, speċjalment għal dawk li huma ekonomikament dipendenti u dawk li jinsabu f’sitwazzjonijiet vulnerabbli, permezz ta’ taħlita ta’ riformi leġiżlattivi u mhux leġiżlattivi adatti, miżuri ta’ politika u appoġġ finanzjarju, jaqdi rwol deċiżiv biex jitnaqqsu l-inugwaljanzi, inkluża d-differenza bejn il-ġeneri fil-protezzjoni soċjali (11).

2.8.

Il-KESE jieħu nota tar-rapport (1) mill-Kummissjoni lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-aċċess għall-protezzjoni soċjali għall-ħaddiema u għall-persuni li jaħdmu għal rashom, li skontu, fl-2021 kważi 40 % tal-popolazzjoni impjegata fl-UE kienet f’forom ta’ xogħol atipiku. Kważi miljun persuna huma f’impjieg indipendenti ekonomikament dipendenti. Il-KESE jinnota li xejra importanti tal-letteratura ġuridika internazzjonali (12), li ġiet adottata mill-Kummissjoni Ewropea, turi li l-biċċa l-kbira tas-sistemi tas-sigurtà soċjali għandhom nuqqasijiet biex jipproteġu b’mod adegwat dawn is-sitwazzjonijiet tal-ħaddiema atipiċi.

2.9.

Il-KESE jinnota li l-ILO hija mħassba wkoll dwar ir-riskju akbar ta’ nuqqas ta’ sigurtà ekonomika għal forom atipiċi ta’ impjieg u, sabiex dan jiġi evitat, jappella għal miżuri leġiżlattivi u ta’ politika li, mingħajr ma jċaħħdu l-impjiegi atipiċi mill-flessibbiltà assoċjata magħhom (13), jiggarantixxu protezzjoni soċjali adegwata (aċċess, kopertura effettiva, adegwatezza u trasparenza). Is-swieq tax-xogħol kontemporanji għalhekk joffru aktar opportunitajiet u opportunitajiet aħjar, iżda fl-istess ħin jippreżentaw ukoll ħafna sitwazzjonijiet ta’ nuqqas ta’ protezzjoni soċjali. Għalhekk, il-KESE jqis li l-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri, fil-qafas tal-kompetenzi rispettivi tagħhom, u wara djalogu soċjali fil-livelli adatti, għandhom isaħħu l-isforzi tagħhom biex jiżguraw li s-sistemi ta’ protezzjoni soċjali jiġu adattati għal dawn il-forom ta’ xogħol mhux standard, bil-għan li jiġu pprovduti kopertura u benefiċċji suffiċjenti u sostenibbli, biex jiġu żgurati xogħol deċenti u ħajja dinjituża. Huma meħtieġa rati ta’ impjieg stabbli u għoljin biex tiġi appoġġjata s-sostenibbiltà tas-sistemi tas-sigurtà soċjali.

3. Il-kuntest Ewropew u l-kontribut istituzzjonali u xjentifiku

3.1.

Il-KESE jfakkar li l-Prinċipju 12 tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali jirrikonoxxi d-“dritt għal protezzjoni soċjali adegwata” għall-ħaddiema kollha, irrispettivament mit-tip u mid-durata tar-relazzjoni ta’ impjieg tagħhom. Huma rikonoxxuti wkoll, taħt kundizzjonijiet komparabbli, il-persuni li jaħdmu għal rashom. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jiġu mħeġġa u appoġġjati fir-riforma tas-sistemi nazzjonali ta’ protezzjoni soċjali tagħhom biex jiżguraw l-aċċess għall-protezzjoni soċjali għal kulħadd, irrispettivament mit-tip ta’ kuntratt ta’ impjieg, kif ukoll għal dawk li jaħdmu għal rashom. Għal dan il-għan, il-ħaddiema atipiċi jenħtieġ li jkunu jistgħu jgawdu minn protezzjoni ekwivalenti għal dik tal-ħaddiema tipiċi, sabiex ikollhom aċċess għal benefiċċji suffiċjenti u sostenibbli proporzjonali għall-kontribuzzjoni tagħhom.

3.2.

Sabiex jiġi implimentat dan l-objettiv tal-politika soċjali, fit-8 ta’ Novembru 2019 il-Kunsill EPSCO adotta r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill (14) dwar l-aċċess għall-protezzjoni soċjali, li tirrakkomanda lill-Istati Membri jiżguraw li l-ħaddiema kollha u dawk li jaħdmu għal rashom ikunu jistgħu jibbenefikaw minn:

(a)	skemi ta’ protezzjoni soċjali (l-għeluq ta’ lakuni formali fl-aċċess);

(b)	drittijiet kumulattivi jew trasferibbli bejn is-sistemi (kopertura effettiva);

(c)	profitti suffiċjenti, b’kontribuzzjoni proporzjonali (adegwatezza);

(d)	informazzjoni adegwata dwar id-drittijiet u l-obbligi (trasparenza).

3.3.

Il-paragrafu 19 tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw il-prinċipji stabbiliti u jippreżentaw pjan li jirrapporta dwar l-azzjonijiet rilevanti li għandhom jittieħdu fil-livell nazzjonali. Sa Diċembru 2022, l-Istati Membri kollha ħlief il-Lussemburgu kienu ppreżentaw tali pjan ta’ implimentazzjoni nazzjonali. Il-pjani ta’ implimentazzjoni nazzjonali ġew diskussi mill-Kunsill EPSCO f’Diċembru 2021 fil-qafas tas-Semestru Ewropew, kif ukoll f’Mejju 2022 fil-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali. L-imsieħba soċjali ġew ikkonsultati wkoll (Mejju 2022).

3.4.

Il-Kummissjoni eżaminat l-implimentazzjoni s’issa mill-Istati Membri tal-objettivi tar-Rakkomandazzjoni. Il-KESE jieħu nota tar-rapport (15) ippreżentat għal dan l-għan (Jannar 2023), li fih jinnota xi progress u ħafna nuqqasijiet. Flimkien mal-pjani ta’ implimentazzjoni nazzjonali msemmija, il-Kummissjoni qieset l-objettivi tar-riformi strutturali marbuta mat-titjib tal-protezzjoni soċjali tal-impjiegi atipiċi fil-pjani nazzjonali għall-irkupru, it-trasformazzjoni u r-reżiljenza.

3.5.

Il-KESE jinnota li l-pjani nazzjonali għall-irkupru, it-trasformazzjoni u r-reżiljenza jaċċelleraw it-tranżizzjoni doppja diġitali u ekoloġika. It-tranżizzjoni diġitali tippromovi l-espansjoni tal-ekonomija diġitali u tax-xogħol fuq il-pjattaformi. Dan joffri opportunitajiet sinifikanti għall-aċċess għas-suq tax-xogħol u l-qligħ ta’ introjtu addizzjonali li jtejjeb il-livell ta’ dħul, iżda joħloq ukoll lakuni fil-protezzjoni soċjali li jfixklu ħajja deċenti, speċjalment għall-aktar gruppi vulnerabbli.

3.6.

Sabiex jintlaħaq l-objettiv ta’ protezzjoni soċjali adegwata skont l-Artikolu 151 tat-TFUE, il-KESE jqis li huwa meħtieġ li tiġi approfondita l-ġestjoni ġusta u effettiva tat-tranżizzjoni ekoloġika, li tirrikjedi wkoll l-adattament u t-tisħiħ tax-xbieki ta’ sikurezza soċjali diġà eżistenti fl-Istati Membri, bl-appoġġ tal-Unjoni Ewropea u wara li jitwettaq djalogu soċjali fid-diversi livelli adatti, sabiex jiġu kkumpensati l-effetti tal-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima fuq il-benesseri tal-aktar persuni, gruppi u żoni vulnerabbli.

3.7.

Fil-bidu tal-2022, inħolqot sfida ġdida għall-ekonomiji, is-soċjetà u s-sistemi ta’ protezzjoni Ewropej: l-ambjent ekonomiku u ġeopolitiku li rriżulta mill-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna. Dan il-kunflitt persistenti joħloq riskji ġodda ta’ faqar għal unitajiet domestiċi diġà vulnerabbli, speċjalment fil-każ ta’ unitajiet domestiċi li l-membri tagħhom għandhom livell baxx ta’ ħiliet, ma jaħdmux full-time, huma f’forom oħra ta’ impjiegi atipiċi jew huma ekonomikament inattivi. Għalhekk jeħtieġ li jiġu promossi fil-qafas tas-Semestru Ewropew, sistemi nazzjonali ta’ protezzjoni soċjali sostenibbli u inklużivi, peress li jipprovdu benefiċċji soċjali kif ukoll ekonomiċi. Sistemi bħal dawn huma importanti għal swieq tax-xogħol li jiffunzjonaw tajjeb peress li joffru appoġġ f’każ ta’ avvenimenti tul il-ħajja bħall-mard jew il-qgħad. Fl-istess ħin, dawn is-sistemi ser jappoġġjaw it-tranżizzjonijiet minn impjieg għal ieħor u jnaqqsu l-perjodi ta’ inattività għal dawk li jistgħu jaħdmu.

3.8.

Il-KESE jinnota li l-Kummissjoni u l-Kunsill, mill-2019, nedew diversi inizjattivi, inklużi inizjattivi leġiżlattivi, marbuta mal-protezzjoni tax-xogħol atipiku (l-adattament tal-pagi minimi, il-promozzjoni ta’ introjtu minimu adegwat li jiżgura inklużjoni attiva, id-Direttiva dwar kundizzjonijiet tax-xogħol trasparenti u prevedibbli, inkluża informazzjoni dwar is-sigurtà soċjali, id-Direttiva dwar titjib fix-xogħol fuq il-pjattaformi, eċċ.).

3.9.

Il-KESE jinnota li l-Kummissjoni timmonitorja kwistjonijiet ta’ protezzjoni soċjali fil-qafas tas-Semestru Ewropew. Barra minn hekk, il-Monitoraġġ tal-Prestazzjoni tal-Protezzjoni Soċjali (għodda ta’ monitoraġġ żviluppata mal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali biex jiġu identifikati x-xejriet soċjali ewlenin fl-UE) jidentifika kull sena l-Istati Membri li għandhom sfida soċjali kbira fir-rigward tal-aċċess għall-protezzjoni soċjali.

4. Kummenti ġenerali

4.1.

Il-KESE jirrimarka li kważi l-Istati Membri kollha tal-Unjoni Ewropea rratifikaw il-Karta Soċjali Ewropea, li jfisser li qablu li jżommu s-sistema tas-sigurtà soċjali f’livell sodisfaċenti, tal-inqas ugwali għal dak meħtieġ għar-ratifika tal-Kodiċi Ewropew tas-Sigurtà Soċjali u biex jagħmlu ħilithom biex gradwalment jgħollu s-sistema tas-sigurtà soċjali għal livell ogħla, kif stipulat fl-Artikolu 12 (paragrafi 2 u 3) (16). B’riżultat ta’ dan, huma impenjati li jadattaw kontinwament għall-bidliet fis-swieq tax-xogħol f’kuntesti ta’ ekonomiji li qed jinbidlu u kompetittivi, sabiex jiżguraw protezzjoni soċjali ekwa għal kulħadd permezz ta’ sistemi adegwati, suffiċjenti u sostenibbli, u fejn adegwat, jeħtieġ li l-isforzi tagħhom jiġu appoġġjati.

4.2.

Il-KESE jinnota, fid-dawl tar-rapport tal-Kummissjoni (2023), li l-maġġoranza l-kbira tas-sistemi ta’ protezzjoni soċjali għadhom imfassla għal impjiegi u ħaddiema standard jew tipiċi (approċċ kontributorju). B’riżultat ta’ dan, parti dejjem akbar tal-forza tax-xogħol ma tgawdix minn protezzjoni soċjali suffiċjenti minħabba r-riskju u l-vulnerabbiltà ogħla tagħhom fis-suq tax-xogħol (impjegati jew persuni li jaħdmu għal rashom) jew it-tip ta’ relazzjoni ta’ impjieg li għandhom.

4.3.

Il-KESE jinnota d-diversità estrema fl-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni għal kull Stat Membru u jikkonferma żbilanċi territorjali sinifikanti. Il-KESE jikkondividi t-tħassib tal-Kummissjoni li minoranza biss ta’ Stati Membri qed jindirizzaw il-lakuni fl-aċċess reali, il-kopertura effettiva u l-adegwatezza tal-protezzjoni soċjali b’mod komprensiv u konsistenti. Għalhekk hemm bżonn urġenti li jiżdiedu u jitħaffu l-isforzi ta’ implimentazzjoni, abbażi tal-prinċipji ta’ governanza tajba, sabiex jiġu kkoreġuti dawn in-nuqqasijiet. L-adattament tas-sistemi biex jiġi żgurat aċċess aħjar għall-protezzjoni soċjali għal kulħadd huwa proċess fit-tul, li jinvolvi lill-imsieħba soċjali u lil organizzazzjonijiet nazzjonali rilevanti oħra.

4.4.

Il-KESE jilqa’ l-użu ta’ indikaturi oġġettivi biex jitkejjel il-progress mill-adozzjoni tar-Rakkomandazzjoni. Madankollu, jeħtieġ li jiġu aġġornati biex tittejjeb it-trasparenza, peress li hemm lakuni fid-data f’diversi kategoriji ta’ xogħol atipiku, bħax-xogħol staġjonali fis-setturi tal-agrikoltura u tal-ikel (ħaddiema temporanji, stazzjonati jew intermittenti). Min hemm joriġinaw in-nuqqasijiet tal-Eurostat. It-tentattiv biex jiġi aġġornat is-sett ta’ indikaturi użat huwa kruċjali biex jiġi żgurat li dawn ikunu komparabbli u statistikament sodi.

4.5.

Il-KESE jieħu nota tal-iskambji ta’ informazzjoni bejn ir-rappreżentanti tal-Istati Membri u l-imsieħba soċjali. Madankollu, iqis li huwa meħtieġ li jittejjeb il-kontroll tal-aċċess għall-protezzjoni soċjali fl-Istati Membri kollha tal-UE u li tiġi rfinata l-informazzjoni disponibbli dwar il-materjalizzazzjoni tar-riskji, ir-riċeviment tal-benefiċċji, il-kwantifikazzjoni tal-lakuni fil-kopertura formali u l-adegwatezza, minħabba l-varjetà wiesgħa ta’ sitwazzjonijiet fl-Istati Membri. L-Istati Membri għandhom jitħeġġu wkoll ifasslu skemi ta’ protezzjoni soċjali adegwati għal dawk li jaħdmu għal rashom u jħeġġuhom jirreġistraw fit-taqsimiet kollha offruti.

4.6.

Il-KESE jinnota li xi fergħat tal-protezzjoni soċjali għandhom aktar defiċits. Dan huwa l-każ għall-benefiċċji tal-qgħad (13-il Stat Membru), tal-mard (11) u tal-maternità (9). Il-kategoriji affettwati jinkludu l-ħaddiema każwali jew dawk b’kuntratti ta’ xogħol semplifikati u għal żmien qasir, il-ħaddiema staġjonali u dawk b’kuntratti oħra ta’ xogħol speċifiċi għall-pajjiż. Barra minn hekk, il-ħaddiema li jaħdmu għal rashom f’19-il Stat Membru u xi ħaddiema mhux standard minn 17-il Stat Membru ma kinux koperti f’mill-inqas fergħa waħda tal-protezzjoni soċjali.

4.7.

Il-KESE jemmen li l-Kummissjoni għandha tirdoppja l-appoġġ tagħha lill-Istati Membri biex jindirizzaw l-ostakli identifikati, bil-għan li jirrevedu, u fejn hemm bżonn, jirrettifikaw in-nuqqasijiet tagħhom fil-protezzjoni soċjali għax-xogħol atipiku. Minbarra l-ħtieġa li tinżamm flessibbiltà adegwata tas-suq tax-xogħol, hemm il-kumplessità tal-estensjoni tal-kopertura għall-persuni li jaħdmu għal rashom (speċjalment l-assigurazzjoni tal-qgħad u tal-invalidità) u għal gruppi speċifiċi bħall-ħaddiema tal-pjattaformi, il-ħaddiema domestiċi, il-ħaddiema agrikoli, eċċ. Għandhom jitqiesu l-prattiki tajbin.

4.8.

Il-KESE huwa konxju li l-miżuri mmirati lejn it-tnaqqis tal-użu ta’ kuntratti atipiċi, mingħajr ma tintilef il-flessibbiltà għan-negozji u l-ħaddiema, jgħinu biex itaffu d-defiċits fil-kopertura formali u effettiva (dawk imnedija fin-Netherlands, fil-Polonja u fil-Ġermanja). Tali miżuri jinkludu t-tnaqqis tal-inċentivi soċjali u fiskali għall-kuntratti ta’ impjieg indipendenti għal żmien qasir jew fażulli, ir-regolamentazzjoni tax-xogħol fuq il-pjattaformi jew ir-riforma tal-leġiżlazzjoni dwar ix-xogħol biex tiġi indirizzata s-segmentazzjoni. Il-klassifikazzjoni korretta tiżgura l-aċċess għall-protezzjoni soċjali adatta u toħloq ambjent regolatorju aktar ċar.

5. Kummenti speċifiċi

5.1.

Il-KESE jieħu nota tal-ħarsa ġenerali tas-26 pjan nazzjonali ta’ implimentazzjoni, li tiżvela li skont ir-rapport tal-Kummissjoni, minkejja li kważi l-pjani kollha jirreferu għal-lakuni eżistenti jew li għad fadal fl-aċċess għall-protezzjoni soċjali fil-livell nazzjonali, nofs l-Istati Membri biss ikopru l-gruppi ta’ ħaddiema u t-tipi ta’ lakuni kollha Xi Stati Membri jqisu li implimentaw id-dispożizzjonijiet kollha tar-Rakkomandazzjoni (il-Bulgarija u l-Iżvezja) jew kważi kollha (iċ-Ċekja, Franza, l-Ungerija, l-Awstrija u l-Polonja).

5.2.

Il-KESE jinnota wkoll bi tħassib il-firxa wiesgħa ħafna ta’ skedi ta’ implimentazzjoni (kemm jekk adottati kif ukoll jekk ippjanati) minn pajjiż għal ieħor: 10 pjani nazzjonali ta’ implimentazzjoni jiffokaw fuq miżura politika jew leġiżlattiva ewlenija waħda, 11 jinkludu sett ta’ minn 3 sa 8 miżuri u l-pjan tal-Belġju biss jipproponi aktar minn 30 miżura. 13-il Stat Membru biss isemmu l-miżuri adottati.

5.3.

Il-KESE jemmen li l-pjani nazzjonali ta’ implimentazzjoni jridu jqisu l-gruppi kollha ta’ ħaddiema atipiċi, u mhux biss lil gruppi żgħar speċifiċi. Jirrakkomanda wkoll li jiġu rieżaminati l-iskemi/il-fergħat ta’ protezzjoni soċjali kollha biex jitnaqqsu l-lakuni eżistenti. Sbatax-il Stat Membru jindirizzaw is-sitwazzjoni tad-defiċits tal-protezzjoni soċjali b’mod selettiv u jiffukaw fuq dawk li jaħdmu għal rashom.

5.4.

Il-KESE jinnota, fid-dawl tar-rapport tal-Kummissjoni, li għadd żgħir ta’ pjani nazzjonali ta’ implimentazzjoni (bħal dawk tal-Belġju, l-Estonja u Ċipru) jinkludi informazzjoni dettaljata dwar kull miżura ppjanata, iżda l-maġġoranza tal-Istati Membri ma tiddettaljax il-miżuri mħabbra għall-futur. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni tkun aktar komprensiva fir-rigward tat-talba u l-valutazzjoni tal-informazzjoni minima għal dawn il-pjani, sabiex jittejbu l-indikaturi tat-trasparenza għal sitwazzjonijiet differenti ta’ xogħol atipiku, u b’hekk jiġi evitat li jinħolqu piżijiet amministrattivi addizzjonali.

5.5.

Il-KESE huwa mħasseb li għadd limitat biss ta’ pjani nazzjonali ta’ implimentazzjoni jsemmu l-involviment tal-imsieħba soċjali fit-tfassil tal-pjan u ftit li xejn issir referenza għal partijiet interessati oħra, bħall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jimplimentaw il-pjani nazzjonali ta’ implimentazzjoni fil-qafas tad-djalogu soċjali mal-imsieħba soċjali u mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.

5.6.

Il-KESE jemmen li l-pjani nazzjonali ta’ implimentazzjoni jistgħu jkunu aktar effettivi jekk il-Kummissjoni tirrikjedi rabta aħjar mal-miżuri ta’ politika previsti fil-pjani nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza u l-miżuri ta’ monitoraġġ fil-kuntest tas-Semestru Ewropew. Fil-fehma tal-KESE, din ir-rabta timmassimizza l-impatt pożittiv tagħha u tnaqqas kwalunkwe inkonsistenza. Għal dan il-għan, l-Istati Membri għandhom jirċievu appoġġ xieraq.

5.7.

Skont il-konfigurazzjoni tal-ILO, sistemi ta’ protezzjoni soċjali adegwati u sostenibbli huma kundizzjoni essenzjali biex tiġi żgurata l-kwalità tal-ħajja tan-nies kollha. Għalhekk, il-KESE jqis li jeħtieġ li l-Istati Membri jitħeġġu joqorbu lejn sistemi ta’ protezzjoni soċjali li jiffukaw mhux biss fuq il-ħaddiema, tipiċi jew atipiċi, iżda wkoll fuq iċ-ċittadini kollha kemm huma, billi jikkunsidraw il-prattiki nazzjonali, sabiex, fejn adatt, jimxu lejn sistemi aktar universalizzati u fl-istess ħin jiżguraw protezzjoni suffiċjenti u s-sostenibbiltà finanzjarja ta’ dawn is-sistemi f’kull ħin (17).

5.8.

Il-KESE jirrakkomanda li l-Kummissjoni, sabiex tirrikonċilja x-xogħol deċenti mas-sovranità tal-ikel, ittejjeb il-protezzjoni soċjali tal-ħaddiema staġjonali fis-settur agroalimentari billi, fost affarijiet oħra, tippromovi attivitajiet ta’ tagħlim reċiproku għall-Istati Membri, inkluża l-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat.

5.9.

Il-KESE jinnota li l-QĠUE u l-qrati nazzjonali jillimitaw il-possibbiltà li jintroduċu, permezz tal-liġijiet nazzjonali, azzjoni pożittiva biex jiġu kkoreġuti d-disparitajiet bejn il-ġeneri fil-protezzjoni soċjali. Għalhekk jipproponi li l-Kummissjoni u li l-Kunsill jirriformaw id-Direttiva 79/7/KE sabiex jadattawha għaż-żminijiet tal-lum. Għalhekk, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta, malajr kemm jista’ jkun, l-implimentazzjoni tad-Direttiva 79/7/KE u, fejn adatt, tipproponi lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew ir-riformi meqjusa l-aktar adatti biex, fil-livell tal-Istati Membri u fil-qafas tad-djalogu soċjali, tiġi promossa l-korrezzjoni effettiva ta’ dawn il-lakuni, f’konformità mal-Artikolu 157(4) tat-TFUE.

5.10.

Il-KESE jemmen li l-iskambju ta’ esperjenzi bejn l-Istati Membri huwa triq addizzjonali utli ’l quddiem biex isir progress fl-aħjar prattika fl-adattament tas-sistemi nazzjonali ta’ protezzjoni soċjali għal xogħol atipiku, u b’hekk jiġi kkoreġut kwalunkwe żbilanċ li jista’ jkun hemm. Għalhekk jistieden lill-Kummissjoni tippromovi tali opportunitajiet ta’ tagħlim reċiproku u li jkun aktar faċli għall-imsieħba soċjali nazzjonali u, fejn adatt, għall-KESE biex jieħdu sehem fihom.

Brussell, it-23 ta’ Ottubru 2024.

Il-President

tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Oliver RÖPKE

(1) Id-Direttiva tal-Kunsill tad-19 ta' Diċembru 1978 dwar l-implimentazzjoni progressiva tal-prinċipju tat-trattament ugwali ta' l-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta' sigurtà soċjali ( ĠU L 6, 10.1.1979, p. 24).

(2) Rapport tal-Kummissjoni lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar aċċess għall-protezzjoni soċjali għall-ħaddiema u għal dawk li jaħdmu għal rashom, 31.1.2023, COM(2023) 43 final.

(3) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Xogħol deċenti madwar id-dinja” [COM(2022) 66 final] ( ĠU C 486, 21.12.2022, p. 149).

(4) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali — evalwazzjoni tal-implimentazzjoni inizjali u rakkomandazzjonijiet għall-futur” (opinjoni fuq inizjattiva proprja) ( ĠU C 14, 15.1.2020, p. 1).

(5) https://www.ela.europa.eu/sites/default/files/2023-04/Study-on-the-extent-of-dependent-self-employment-in-the-EU.pdf.

(6) https://www.ilo.org/publications/non-standard-employment-around-world-understanding-challenges-shaping.

(7) https://www.eurofound.europa.eu/en/publications/2017/non-standard-forms-employment-recent-trends-and-future-prospects.

(8) ĠU C 387, 15.11.2019, p. 1.

(9) COM(2023) 43 final.

(10) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-aċċess għall-protezzjoni soċjali għall-ħaddiema u għall-persuni li jaħdmu għal rashom” (COM(2018) 132 final) ( ĠU C 440, 6.12.2018, p. 135).

(11) Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-ugwaljanza bejn il-ġeneri fis-swieq tax-xogħol Ewropej” (Opinjoni esploratorja mitluba mill-Parlament Ewropew) ( ĠU C 110, 22.3.2019, p. 26).

(1) COM(2023) 43 final.

(12) Spasova, S., et al., Access to Social Protection for People Working on Non-Standard Contracts and as Self-Employed in Europe. A Study of National Policies, report from the European Social Policy Network for the European Commission, il-Lussemburgu, 2017; M. Westerveld u M. Olivier (dir.), Social Security outside the Realm of the Employment Contract. informal Work and Employee-Like Workers, Cheltenham, Edward Elgar, 2019; I. Daugareilh, Introduction: social protection for digital platform workers in Europe, International Social Security Review, vol. 74, nru 3-4, edizzjoni speċjali, 2021, pp. 5-12.

(13) Non-standard employment around the world: Understanding challenges, shaping prospects , Ġinevra, ILO, 2016, pp. 18-19.

(14) https://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=mt&catId=89&furtherNews=yes&newsId=9478.

(15) COM(2023) 43 final.

(16) Il-Karta Soċjali Ewropea (riveduta) mhux (disponibbli bil-Malti).

(17) Pereżempju l-introjtu minimu nazzjonali tal-Istat, inkluż l-iffaċilitar tar-ritorn għall-impjieg, f’konformità mal-Prinċipju 14 tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali.

ANNESS

L-emendi li ġejjin inċaħdu waqt id-diskussjoni iżda rċevew tal-inqas kwart tal-voti mixħuta (Artikolu 75(3) tar-Regoli ta’ Proċedura):

Emenda 1

SOC/802

L-iżbilanċi fil-protezzjoni soċjali

Punt 5.9

Ibdel it-test kif ġej:

Opinjoni tas-sezzjoni

Emenda

Il-KESE jinnota li l-QĠUE u l-qrati nazzjonali jillimitaw il-possibbiltà li jintroduċu, permezz tal-liġijiet nazzjonali, azzjoni pożittiva biex jiġu kkoreġuti d-disparitajiet bejn il-ġeneri fil-protezzjoni soċjali. Għalhekk jipproponi li l-Kummissjoni u li l-Kunsill jirriformaw id-Direttiva 79/7/KE sabiex jadattawha għaż-żminijiet tal-lum. Għalhekk, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta, malajr kemm jista’ jkun, l-implimentazzjoni tad-Direttiva 79/7/KE u , fejn adatt, tipproponi lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew i r-riformi meqjusa l-aktar adatti biex , fil-livell tal-Istati Membri u fil-qafas tad-djalogu soċjali , tiġi promossa l-korrezzjoni effettiva ta’ dawn il-lakuni, f’konformità mal-Artikolu 157(4) tat-TFUE.

Il-KESE jinnota li l-QĠUE u l-qrati nazzjonali jillimitaw il-possibbiltà li jintroduċu, permezz tal-liġijiet nazzjonali, azzjoni pożittiva biex jiġu kkoreġuti d-disparitajiet bejn il-ġeneri fil-protezzjoni soċjali. Għalhekk, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta, malajr kemm jista’ jkun, l-implimentazzjoni tad-Direttiva 79/7/KE u tħeġġeġ lill-Istati Membri jwettqu r-riformi meqjusa l-aktar adatti biex jikkoreġu dawn il-lakuni fil-livell tal-Istati Membri u fil-qafas tad-djalogu soċjali , billi tadotta azzjoni pożittiva kif previst fl-Artikolu 157(4) tat-TFUE.

Raġuni

Minflok jitlob reviżjoni tad-Direttiva 79/7/KE, it-test għandu jiffoka biex l-Istati Membri jintalbu jwettqu r-riformi xierqa. L-Artikolu 157(4) tat-TFUE jiddikjara “Bl-għan li tkun assigurata l-ugwaljanza sħiħa fil-prattika bejn irġiel u n-nisa fil-ħajja tax-xogħol, il-prinċipju ta’ trattament indaqs m’għandux ifixkel lil xi Stat Membru milli jżomm jew jadotta miżuri li jipprovdu għal vantaġġi speċifiċi sabiex jagħmilha aktar faċli għal dak is-sess li jkun anqas rappreżentat sabiex jfittex attività professjonali jew sabiex jipprevjeni jew jikkumpensa għal żvantaġġi fil-karrieri professjonali”.

Riżultat tal-votazzjoni

Favur	:	82
Kontra	:	90
Astensjonijiet	:	20

Emenda 2

SOC/802

L-iżbilanċi fil-protezzjoni soċjali

Punt 1.5

Ibdel it-test kif ġej:

Opinjoni tas-sezzjoni

Emenda

Il-KESE jemmen li, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li jiġi esplorat strument regolatorju , it-triq deskritta fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill lill-Istati Membri dwar l-aċċess għal protezzjoni soċjali għall-ħaddiema u għal dawk li jaħdmu għal rashom ser tippermetti li jsir progress dwar:

Il-KESE jemmen li , mingħajr preġudizzju għal miżuri ulterjuri eventwali tal-UE biex jiġu indirizzati l-isfidi li fadal , it-triq deskritta fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill lill-Istati Membri dwar l-aċċess għal protezzjoni soċjali għall-ħaddiema u għal dawk li jaħdmu għal rashom ser tippermetti li jsir progress dwar:

a)	skemi ta’ protezzjoni soċjali adegwati (l-għeluq ta’ lakuni formali fl-aċċess);

a)	skemi ta’ protezzjoni soċjali adegwati (l-għeluq ta’ lakuni formali fl-aċċess);

b)	drittijiet kumulattivi jew trasferibbli bejn is-sistemi (kopertura effettiva);

b)	drittijiet kumulattivi jew trasferibbli bejn is-sistemi (kopertura effettiva);

c)	profitti suffiċjenti, b’kontribuzzjoni proporzjonali (adegwatezza);

c)	profitti suffiċjenti, b’kontribuzzjoni proporzjonali (adegwatezza);

d)	informazzjoni adegwata dwar id-drittijiet u l-obbligi (trasparenza).

d)	informazzjoni adegwata dwar id-drittijiet u l-obbligi (trasparenza).

Raġuni

M’hemmx bżonn li ssir referenza għal possibbiltà li jiġi esplorat strument regolatorju fid-dawl ta’ dak li ġie konkluż fir-rapport tal-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-aċċess għall-protezzjoni soċjali għall-ħaddiema u għall-persuni li jaħdmu għal rashom. Dan jiddikjara fost affarijiet oħra:

—	Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill kellha rwol biex tibni momentum bl-għan li jiġu introdotti bidliet fis-sistemi nazzjonali ta’ protezzjoni soċjali li ilhom stabbiliti

—	ir-Rakkomandazzjoni hija aktar rilevanti minn qatt qabel biex jiġi żgurat li s-sistemi ta’ protezzjoni soċjali jkunu adattati biex itaffu parti kbira mill-popolazzjoni attiva minn xokkijiet ekonomiċi

—

L-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill jeħtieġ li tkun ankrata f’politiki soċjoekonomiċi usa’ kemm fil-livell tal-UE kif ukoll f’dak nazzjonali. B’mod importanti, xi Stati Membri segwew ir-Rakkomandazzjoni u l-proċess relatat tal-Programm Indikattiv Nazzjonali bħala opportunità biex jirriflettu dwar, iwettqu jew iħejju riformi ġenerali għas-sistemi ta’ protezzjoni soċjali

—	L-adattament tas-sistemi biex jiġi żgurat aċċess aħjar għall-protezzjoni soċjali għal kulħadd huwa proċess fit-tul, li jinvolvi lill-imsieħba soċjali u lil organizzazzjonijiet nazzjonali rilevanti oħra

—	Ir-rapport għandu jniedi dibattiti dwar kif għandhom jiġu indirizzati l-isfidi li fadal u kif l-UE tista’ tappoġġja dawn l-isforzi.

Riżultat tal-votazzjoni

Favur	:	81
Kontra	:	105
Astensjonijiet	:	12

Emenda 3

SOC/802

L-iżbilanċi fil-protezzjoni soċjali

Punt 1.9

Ibdel it-test kif ġej:

Opinjoni tas-sezzjoni

Emenda

Il-KESE jinnota li l-QĠUE u l-qrati nazzjonali jillimitaw il-possibbiltà li jintroduċu, permezz tal-liġijiet nazzjonali, azzjoni pożittiva biex jiġu kkoreġuti d-disparitajiet bejn il-ġeneri fil-protezzjoni soċjali. Għalhekk jipproponi li l-Kummissjoni u li l-Kunsill jirriformaw id-Direttiva 79/7/KE sabiex jadattawha għaż-żminijiet tal-lum. Għalhekk, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta, malajr kemm jista’ jkun, l-implimentazzjoni tad-Direttiva 79/7/KE u , fejn adatt, tipproponi lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew i r-riformi meqjusa l-aktar adatti biex , fil-livell tal-Istati Membri u fil-qafas tad-djalogu soċjali , tiġi promossa l-korrezzjoni effettiva ta’ dawn il-lakuni, f’konformità mal-Artikolu 157(4) tat-TFUE.

Il-KESE jinnota li l-QĠUE u l-qrati nazzjonali jillimitaw il-possibbiltà li jintroduċu, permezz tal-liġijiet nazzjonali, azzjoni pożittiva biex jiġu kkoreġuti d-disparitajiet bejn il-ġeneri fil-protezzjoni soċjali. Għalhekk, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta, malajr kemm jista’ jkun, l-implimentazzjoni tad-Direttiva 79/7/KE u tħeġġeġ lill-Istati Membri jwettqu r-riformi meqjusa l-aktar adatti biex jikkoreġu dawn il-lakuni b’mod effettiv fil-livell tal-Istati Membri u fil-qafas tad-djalogu soċjali , billi tadotta azzjoni pożittiva kif previst fl-Artikolu 157(4) tat-TFUE.

Raġuni

Minflok jitlob reviżjoni tad-Direttiva 79/7/KE it-test għandu jiffoka biex l-Istati Membri jintalbu jwettqu r-riformi xierqa. L-Artikolu 157(4) tat-TFUE jiddikjara “Bl-għan li tkun assigurata l-ugwaljanza sħiħa fil-prattika bejn irġiel u n-nisa fil-ħajja tax-xogħol, il-prinċipju ta’ trattament indaqs m’għandux ifixkel lil xi Stat Membru milli jżomm jew jadotta miżuri li jipprovdu għal vantaġġi speċifiċi sabiex jagħmilha aktar faċli għal dak is-sess li jkun anqas rappreżentat sabiex jfittex attività professjonali jew sabiex jipprevjeni jew jikkumpensa għal żvantaġġi fil-karrieri professjonali”.

Riżultat tal-votazzjoni

L-istess riżultat bħall-emenda 1 għall-punt 5.9 (emendi relatati).