<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><JUDGMENT xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.JUDGMENT><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-299/19</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62019CJ0299</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:937">EU:C:2020:937</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>13</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>13</PAGE.TOTAL><AUTHOR>CJ</AUTHOR></BIB.JUDGMENT><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Sentenza tat-<DATE ISO="20201118">18.11.2020</DATE> – Kawża C‑299/19</HT></P><P><HT TYPE="SC">Techbau</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja</HT> (Id-Disa’ Awla)</P><P><DATE ISO="20201118">18 ta’ Novembru 2020</DATE><NOTE NUMBERING="STAR" TYPE="FOOTNOTE" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa tal-kawża: it-Taljan.</P></NOTE></P></TI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="”" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN="“"><KEYWORD>Rinviju għal deċiżjoni preliminari</KEYWORD><KEYWORD>Ġlieda kontra l-ħlas tardiv fit-tranżazzjonijiet kummerċjali</KEYWORD><KEYWORD>Direttiva 2000/35/KE</KEYWORD><KEYWORD>Kunċett ta’ <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>tranżazzjonijiet kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="2019" ID="QE0001"/></KEYWORD><KEYWORD>Kunċetti ta’ <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>provvista ta’ merkanzija<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="2019" ID="QE0002"/> u ta’ <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>provvista ta’ servizzi<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="2019" ID="QE0003"/></KEYWORD><KEYWORD>Artikolu 1 u l-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2</KEYWORD><KEYWORD>Kuntratt pubbliku għal xogħlijiet</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><JUDGMENT.INIT><P>Fil-Kawża C‑299/19,</P><P>li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mit-Tribunale ordinario di Torino (il-Qorti Ordinarja ta’ Torino, l-Italja), permezz ta’ deċiżjoni tad-<DATE ISO="20190309">9 ta’ Marzu 2019</DATE>, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fil-<DATE ISO="20190411">11 ta’ April 2019</DATE>, fil-proċedura</P></JUDGMENT.INIT><PARTIES><PLAINTIFS><P><HT TYPE="BOLD">Techbau SpA</HT></P></PLAINTIFS><AGAINST>vs</AGAINST><DEFENDANTS><P><HT TYPE="BOLD">Azienda Sanitaria Locale AL,</HT></P></DEFENDANTS></PARTIES><PREAMBLE><PREAMBLE.INIT><P>IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla),</P><P>komposta minn N. Piçarra (Relatur), President tal-Awla, S. Rodin u K. Jürimäe, Imħallfin,</P><P>Avukat Ġenerali: M. Bobek,</P><P>Reġistratur: A. Calot Escobar,</P></PREAMBLE.INIT><GR.VISA><VISA>wara li rat il-proċedura bil-miktub,</VISA></GR.VISA><GR.CONSID><CONSID><P>wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:</P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>għal Azienda Sanitaria Locale AL, minn C. Castellotti, avvocato,</P></ITEM><ITEM><P>għall-Kummissjoni Ewropea, minn R. Tricot, G. Gattinara u K. Mifsud-Bonnici, bħala aġenti,</P></ITEM></LIST></CONSID></GR.CONSID><GR.VISA><VISA>wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet,</VISA></GR.VISA><PREAMBLE.FINAL>tagħti l-preżenti</PREAMBLE.FINAL></PREAMBLE><?PAGE NO="2"?><CONTENTS.JUDGMENT><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Sentenza</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1</NO.P><TXT>It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-<DATE ISO="20000629">29 ta’ Ġunju 2000</DATE> dwar il-ġlieda kontra ħlasijiet tard fi transazzjonijiet kummerċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 226).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2</NO.P><TXT>Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Techbau SpA u l-Azienda Sanitaria Locale AL (organu pubbliku inkarigat mis-servizz tas-saħħa pubblika ta’ Alexandrie, l-Italja) (iktar ’il quddiem <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>ASL<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>) dwar il-ħlas ta’ interessi moratorji fuq l-ammont dovut għall-eżekuzzjoni ta’ kuntratt intiż għall-kostruzzjoni ta’ blokk ta’ swali operatorji għal sptar.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Il-kuntest ġuridiku</HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt tal-Unjoni</HT></HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Id-Direttiva 2000/35</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3</NO.P><TXT>Id-Direttiva 2000/35 tħassret u ġiet issostitwita bid-Direttiva 2011/7/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-<DATE ISO="20110216">16 ta’ Frar 2011</DATE> dwar il-ġlieda kontra l-ħlas tard fi transazzjonijiet kummerċjali (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="048" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="2011">ĠU 2011, L 48, p. 1</REF.DOC.OJ>), b’effett mis-<DATE ISO="20130316">16 ta’ Marzu 2013</DATE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4</NO.P><TXT>Il-premessi 7, 9, 10, 13, 16, 19, 20 u 22 tad-Direttiva 2000/35 jistipulaw:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><NP><NO.P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>(7)</NO.P><TXT>Piżijiet tqal amministrattivi u finanzjarji huma mqiegħda fuq in-negozji, b’mod partikolari dawk żgħar u ta’ daqs medju, bħala riżultat tal-perjodi eċċessivi ta’ ħlas u ħlasijiet tard. Barra dan, dawn il-problemi huma l-kawża prinċipali għall-fallimenti li jheddu l-ħajja tan-negozji u jirriżultaw f’telf numeruż ta’ impjiegi.</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(9)</NO.P><TXT>Id-differenzi bejn ir-regoli u l-prattiċi tal-ħlas fl-Istati Membri jikkostitwixxu ostaklu għall-iffunzjonar xieraq tas-suq intern.</TXT></NP></CONSID><CONSID><NP><NO.P>(10)</NO.P><TXT>Dawn għandhom l-effett li jillimitaw konsiderevolment transazzjonijiet kummerċjali bejn l-Istati Membri. Din hija f’kontradizzjoni ma’ l-Artikolu 14 tat-Trattat billi intraprendituri għandhom ikunu jistgħu jinnegozjaw mas-suq intern kollu taħt kondizzjonijiet li jiżguraw li operazzjonijiet li jsiru fil-fruntiera bejn pajjiż u ieħor ma jinvolvux riskji akbar mill-bejgħ domestiku. Tagħwwiġ fil-kompetizzjoni jsegwi jekk regoli sostanzjalment differenti japplikaw għall-operazzjonijiet domestiċi u dawk li jsiru fil-fruntiera bejn pajjiż u ieħor.</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(13)</NO.P><TXT>Din id-Direttiva għandha tkun limitata għall-ħlasijiet magħmula bħala remunerazzjoni għal transazzjonijiet kummerċjali u m’għandhiex tirregola transazzjonijiet mal-konsumaturi, interess b’konnessjoni ma’ ħlasijiet oħra, eż. ħlasijiet taħt il-liġijiet dwar ċekkijiet u kambjali, ħlasijiet magħmula bħala kumpens għall-ħsarat inklużi ħlasijiet minn kumpaniji ta’ assigurazzjoni.</TXT></NP></CONSID><?PAGE NO="3"?><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(16)</NO.P><TXT>Ħlas tard jikkostitwixxi ksur ta’ kuntratt li kien finanzjarjament attraenti għad-debituri fil-parti l-kbira ta’ l-Istati Membri minn rati baxxi ta’ imgħax fuq ħlasijiet tard u/jew proċeduri bil-mod għar-rimedju. Ċaqliqa deċiżiva, inkluż il-kumpens għall-kredituri għall-ispejjeż magħmula, huwa meħtieġ biex titreġġa’ lura din ix-xejra u biex jiġi żgurat li l-konsegwenzi ta’ ħlasijiet tard ikun dawk li jiskoraġġixxu l-ħlas tard.</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(19)</NO.P><TXT>Din id-Direttiva għandha tipprojbixxi l-abbuż tal-libertà tal-kuntratti għall-iżvantaġġ tal-kreditur. […]</TXT></NP></CONSID><CONSID><NP><NO.P>(20)</NO.P><TXT>Il-konsegwenzi ta’ ħlas tard jistgħu jkunu disważivi biss jekk ikunu akkumpanjati minn proċeduri għal rimedji li huma rapidi u effettivi għall-kreditur. B’konformità mal-prinċipju ta’ non-diskriminazzjoni li jinsab fl-Artikolu 12 tat-Trattat, dawk il-proċeduri għandhom ikunu disponibbli għall-kredituri kollha li huma stabbiliti f[l-Unjoni Ewropea].</TXT></NP></CONSID><P>[…]</P><CONSID><NP><NO.P>(22)</NO.P><TXT>Din id-Direttiva għandha tirregola t-transazzjonijiet kummerċjali kollha irrispettivament ta’ jekk jitwettqux bejn intrapriżi privati jew pubbliċi jew bejn intrapriżi privati u awtoritajiet pubbliċi, waqt li jingħata kont tal-fatt li dawn ta’ l-aħħar jimmaniġġjaw volum konsiderevoli ta’ ħlasijiet lin-negozju. Għandha għalhekk tirregola wkoll it-transazzjonijiet kummerċjali kollha bejn il-kuntratturi prinċipali u dawk li jipprovdulhom u s-sottokuntratturi.<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/></TXT></NP></CONSID></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5</NO.P><TXT>L-Artikolu 1 ta’ din id-direttiva kien jipprevedi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>Din id-Direttiva għandha tapplika għall-ħlasijiet kollha magħmula bħala remunerazzjoni għal transazzjonijiet kummerċjali.<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="201D" ID="QE0006"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>Tifsiriet<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="201D" ID="QE0007"/>:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva:</P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1.</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="2019" ID="QE0009"/> tfisser transazzjonijiet bejn intrapriżi jew bejn intrapriżi u awtoritajiet pubbliċi li twassal għall-ġarr ta’ oġġetti jew il-provvista ta’ servizzi għall-ħlas,</TXT></NP></ITEM></LIST><P><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/>awtorità pubblika<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="2019" ID="QE0010"/> tfisser kull awtorità jew entita li tikkuntratta, kif definita bid-Direttivi ta’ Ksib Pubbliku […]</P><P><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>intrapriża<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="2019" ID="QE0011"/> tfisser kull organizzazzjoni li taġixxi fil-kors ta’ l-attività ekonomika tagħha indipendenti jew professjonali, ukoll meta titwettaq minn persuna waħda;</P><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="201D" ID="QE0008"/></P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7</NO.P><TXT>L-Artikolu 6 tad-Direttiva 2000/35, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>Transposizzjoni<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="201D" ID="QE0012"/>, jipprovdi, fil-paragrafi 1 u 3 tiegħu:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="006.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>1.</NO.PARAG><ALINEA>L-Istati Membri għandhom iġibu fis-seħħ il-liġijiet, regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva qabel it-<DATE ISO="20020808">8 ta’ Awwissu 2002</DATE>. Għandhom jinfurmaw bihom minnufih lill-Kummissjoni.</ALINEA><ALINEA>[…]</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="006.003"><NO.PARAG>3.</NO.PARAG><ALINEA><P>Fit-transposizzjoni ta’ din id-Direttiva, l-Istati Membri jistgħu jeskludu:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>(a)</NO.P><TXT>djun li huma s-suġġett ta’ proċeduri ta’ falliment istitwiti kontra d-debitur;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(b)</NO.P><TXT>kuntratti li kienu ġew konklużi qabel it-<DATE ISO="20020808">8 ta’ Awwissu 2002</DATE>; u</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(ċ)</NO.P><TXT>talbiet għall-imgħax ta’ anqas minn EUR 5.<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/></TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Id-Direttiva 2004/18/KE</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8</NO.P><TXT>Id-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-<DATE ISO="20040331">31 ta’ Marzu 2004</DATE> fuq kordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi [kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 132), li ħassret u ssostitwixxiet, b’effett mill-<DATE ISO="20060131">31 ta’ Jannar 2006</DATE>, id-Direttiva tal-Kunsill 92/50/KEE tat-<DATE ISO="19920618">18 ta’ Ġunju 1992</DATE> relatata mal-koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti tas-servizz pubbliku [kuntratti pubbliċi għal servizzi] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 322), bl-eċċezzjoni tal-Artikolu 41 tagħha, kif ukoll id-Direttiva tal-Kunsill 93/36/KEE tal-<DATE ISO="19930614">14 ta’ Ġunju 1993</DATE> li tikkoordina l-proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi ta’ provvista (ĠU Edizzjoni Speċjali, Kapitolu 6, Vol. 2, p. 110), u d-Direttiva tal-Kunsill 93/37/KEE tal-<DATE ISO="19930614">14 ta’ Ġunju 1993</DATE> li tikkonċerna l-koordinament tal-proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti tax-xogħlijiet pubbliċi [kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 2, p. 163), ġiet hija stess imħassra u ssostitwita, b’effett mit-<DATE ISO="20160418">18 ta’ April 2016</DATE>, bid-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-<DATE ISO="20140226">26 ta’ Frar 2014</DATE> dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="094" PAGE.FIRST="65" DATE.PUB="2014">ĠU 2014, L 94, p. 65</REF.DOC.OJ>, rettifika fil-<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="275" PAGE.FIRST="68" DATE.PUB="2015">ĠU 2015, L 275, p. 68</REF.DOC.OJ>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9</NO.P><TXT>L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2004/18, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>Definizzjonijiet<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/>, kien jipprevedi, fil-paragrafi 2, 8 u 9 tiegħu:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="001.002"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>2.</NO.PARAG><ALINEA><P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>(a)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>Kuntratti pubbliċi<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="2019" ID="QE0016"/> huma kuntratti għall-interess tal-flus konklużi bil-miktub bejn wieħed jew aktar operaturi ekonomiċi u li għandhom bħala objettiv tagħhom l-esekuzzjoni tax-xogħlijiet, il-provvista tal-prodotti jew il-disposizzjoni tas-servizzi fi ħdan it-tifsira ta’ din id-Direttiva.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(b)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/>Kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="2019" ID="QE0017"/> huma kuntratti pubbliċi li għandhom bħala l-objettiv tagħhom jew l-wieħed l-esekuzzjoni, jew l-ieħor id-disinn u l-esekuzzjoni, ta’ xogħlijiet relatati ma’ waħda mill-attivitajiet fi ħdan it-tifsira ta’ l-Anness jew xi xogħol, jew xi realizzazzjoni bi kull mezz, ta’ xi xogħol li jikkorrispondi mal-kondizzjonijiet meħtieġa li<?PAGE NO="5"?> huma speċifikati mill-awtorità kuntrattwali. Ix-<QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>xogħol<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="2019" ID="QE0018"/> ifisser l-andament tax-xogħlijiet tal-kostruzzjoni u inġinerija ċivili meħuda bħala ħaġa waħda li hija suffiċenti fiha nnifisha biex taqdi funzjoni ekonomika jew teknika.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(c)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>Kuntratti għall-provvisti pubbliċi<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="2019" ID="QE0019"/> [kuntratti pubbliċi għal provvisti] huma kuntratti pubbliċi barra dawk riferuti għaliha f’(b) li għandhom bħala objettiv tagħhom il-bejgħ, il-kera, flus li jdaħħlu mill-kera jew ħlas bin-nifs, bil jew mingħajr l-għażla li tixtri, tal-prodotti.</TXT><P>[…]</P></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(d)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>Kuntratti għal servizzi pubbliċi<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="2019" ID="QE0020"/> [kuntratti pubbliċi għal servizzi] huma kuntratti pubbliċi barra kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi jew kuntratti għall-provvisti li għandhom bħala għan il-disposizzjoni tas-servizzi riferuti għalihom fl-Anness II.</TXT><P>[…]</P></NP></ITEM></LIST></P></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="001.008"><NO.PARAG>8.</NO.PARAG><ALINEA>[…]</ALINEA><ALINEA>It-terminu <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>operatur ekonomiku<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="2019" ID="QE0021"/> se jkopri ugwalment il-kunċetti tal-kuntrattur, tal-fornitur u ta’ min jipprovdi s-servizz. Huwa wżat biss fl-interess tas-sempliċità.</ALINEA><ALINEA>[…]</ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="001.009"><NO.PARAG>9.</NO.PARAG><ALINEA><P>Awtoritajiet <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>kuntrattwali<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="2019" ID="QE0022"/> tfisser l-awtoritajiet Statali, reġjonali jew lokali, korpi rregolati bil-liġi pubblika, assoċjazzjonijiet li ġew iffurmati b’waħda jew ħafna minn dawn l-awtoritajiet jew wieħed jew aktar minn dawn il-korpi rregolati bil-liġi pubblika.</P><P><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>Korpi rregolati bil-liġi pubblika<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="2019" ID="QE0023"/> tfisser kull korp:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>(a)</NO.P><TXT>stabbilit għall-għan speċifiku li jintlaħqu l-ħtiġijiet fl-interess ġenerali, li ma għandux karattru industrijali jew kummerċjali;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(b)</NO.P><TXT>li għandu personalità legali; u</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>(c)</NO.P><TXT>ffinanzjati, mill-biċċa l-kbira, mill-Istat, reġjonali jew awtoritajiet lokali, jew korpi oħra rregolati mill-liġi pubblika; jew suġġetti għas-supervizzjoni manigerjali minn dawk il-korpi; jew għandhom bord amministrattiv, maniġerjali jew superviżorju, li aktar minn nofs il-membri tagħhom huma appuntati mill-autoritajiet Statali, reġjonali jew lokali, jew minn korpi oħra rregolati bil-liġi pubblika.</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/></P></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10</NO.P><TXT>Il-lista tal-attivitajiet imsemmija fl-Artikolu 1(2)(b) tad-Direttiva 2004/18, li tinsab fl-Anness I tagħha, kienet issemmi, b’mod partikolari, il-kostruzzjoni ta’ xogħlijiet ta’ bini jew ta’ inġinerija ċivili.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="6"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Id-Direttiva 2011/7</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11</NO.P><TXT>L-Artikolu 12 tad-Direttiva 2011/7 kien jeżiġi, fil-paragrafu 1 tiegħu, li l-Istati Membri jipproċedu għat-traspożizzjoni tagħha sa mhux iktar tard mis-<DATE ISO="20130316">16 ta’ Marzu 2013</DATE> u, fil-paragrafu 4 tiegħu, kien jagħtihom il-possibbiltà li jeskludu, fit-traspożizzjoni, il-kuntratti konklużi qabel din id-data.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12</NO.P><TXT>Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 13 ta’ din id-direttiva:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>Id-Direttiva [2000/35] hija mħassra b’effett mis-<DATE ISO="20130316">16 ta’ Marzu 2013</DATE>, bla ħsara għall-obbligi tal-Istati Membri marbuta mal-limitu ta’ żmien għat-traspożizzjoni tagħha fil-liġi nazzjonali u l-applikazzjoni tagħha. Madankollu, hija għandha tibqa’ applikabbli għal kuntratti konklużi qabel dik id-data li għaliha ma tapplikax din id-Direttiva skont l-Artikolu 12(4).<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt Taljan</HT></HT></P></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 231</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13</NO.P><TXT>Id-decreto legislativo n. 231 – Attuazione della direttiva relativa alla lotta contro i ritardi di pagamento nelle transazioni commerciali (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 231/2002 li Jimplimenta d-Direttiva 2000/35/KE dwar il-ġlieda kontra l-ħlas tardiv fit-tranżazzjonijiet kummerċjali), tad-<DATE ISO="20021009">9 ta’ Ottubru 2002</DATE> (GURI Nru 249, tat-<DATE ISO="20021023">23 ta’ Ottubru 2002</DATE>, iktar ’il quddiem id-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>Digriet Leġiżlattiv Nru 231<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>), ittraspona d-Direttiva 2000/35 fl-ordinament ġuridiku Taljan.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14</NO.P><TXT>L-Artikolu 1 ta’ dan id-digriet leġiżlattiv jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>Id-dispożizzjonijiet ta’ dan id-digriet japplikaw għall-ħlasijiet kollha magħmula bħala remunerazzjoni għal tranżazzjonijiet kummerċjali.<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15</NO.P><TXT>L-Artikolu 2 tal-istess digriet leġiżlattiv, intitolat <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>Definizzjonijiet<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>Għall-finijiet ta’ dan id-digriet:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="2019" ID="QE0029"/> tfisser kull tranżazzjoni taħt kwalunkwe denominazzjoni li tkun bejn impriżi jew bejn impriżi u l-awtoritajiet pubbliċi li twassal, esklużivament jew prinċipalment, għall-provvista ta’ oġġetti jew għall-provvista ta’ servizzi bi ħlas;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>awtoritajiet pubbliċi<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="2019" ID="QE0030"/> tfisser l-amministrazzjonijiet tal-Istat, tar-reġjuni, tal-provinċji awtonomi ta’ Trento u ta’ Bolzano, l-awtoritajiet pubbliċi territorjali u l-għaqdiet tagħhom, l-organi pubbliċi mhux ekonomiċi, kull organu ieħor li għandu personalità ġuridika, stabbilit sabiex jissodisfa bżonnijiet speċifiċi ta’ interess ġenerali li ma għandhomx karattru industrijali jew kummerċjali, li l-attività tiegħu hija ffinanzjata fil-parti l-kbira mill-Istat, mir-reġjuni, mill-awtoritajiet lokali, minn organi pubbliċi oħra jew organi rregolati mid-dritt pubbliku, jew li l-ġestjoni tagħhom hija suġġetta għal kontroll minn dawn tal-aħħar jew li l-organiżmi ta’ amministrazzjoni, ta’ direzzjoni jew ta’ sorveljanza tagħhom huma komposti, tal-inqas nofshom, minn membri maħtura minn dawn l-istess entitajiet pubbliċi.<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/></TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16</NO.P><TXT>L-Artikolu 11(1) tal-imsemmi digriet leġiżlattiv jipprovdi li d-dispożizzjonijiet tiegħu ma japplikawx għall-kuntratti konklużi qabel it-<DATE ISO="20020808">8 ta’ Awwissu 2002</DATE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="7"?><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 163</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17</NO.P><TXT>Id-decreto legislativo n. 163 – Codice dei contratti pubblici relativi a lavori, servizi e forniture in attuazione delle direttive 2004/17/KE e 2004/18/KE (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 163 li Jistabbilixxi Kodiċi tal-Kuntratti Pubbliċi għal Xogħlijiet, għal Servizzi u għal Provvisti li Jittrasponi d-Direttivi 2004/17/KE u 2004/18/KE), tat-<DATE ISO="20060412">12 ta’ April 2006</DATE> (Suppliment Ordinarju għall-GURI Nru 100, tat-<DATE ISO="20060502">2 ta’ Mejju 2006</DATE>, iktar ’il quddiem id-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>Digriet Leġiżlattiv Nru 163<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>), jiddefinixxi, fl-Artikolu 3(3) tiegħu, il-kunċetti ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>kuntratti<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/> jew ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>kuntratti pubbliċi<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/> bħala li jirreferu għall-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>kuntratti ta’ konċessjoni intiżi għall-akkwist ta’ servizzi jew ta’ provvisti jew it-twettiq ta’ xogħlijiet, implimentati mill-awtoritajiet kontraenti, l-organi kontraenti jew l-entitajiet kontraenti<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 192</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18</NO.P><TXT>Id-decreto legislativo n. 192 – Modifiche al decreto legislativo <DATE ISO="20021009">9 ottobre 2002</DATE>, n. 231, per l’integrale recepimento della direttiva 2011/7/UE relativa alla lotta contro i ritardi di pagamento nelle transazioni commerciali, a norma dell’articolo 10, comma 1, della legge <DATE ISO="20111111">11 novembre 2011</DATE>, n. 180 (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 192 li Jemenda d-Digriet Leġiżlattiv tad-<DATE ISO="20021009">9 ta’ Ottubru 2002</DATE>, Nru°231, għall-Finijiet ta’ Traspożizzjoni Sħiħa tad-Direttiva 2011/7/UE dwar il-ġlieda kontra l-ħlas tard fi transazzjonijiet kummerċjali, b’mod konformi mal-Artikolu 10(1) tal-Liġi tal-<DATE ISO="20111111">11 ta’ Novembru 2011</DATE>, Nru 180), tad-<DATE ISO="20121109">9 ta’ Novembru 2012</DATE> (GURI Nru 267, tal-<DATE ISO="20121115">15 ta’ Novembru 2012</DATE>, iktar ’il quddiem id-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>Digriet Leġiżlattiv Nru 192<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="201D" ID="QE0035"/>), ittraspona d-Direttiva 2011/7 fl-ordinament ġuridiku Taljan.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19</NO.P><TXT>Id-Digriet Leġiżlattiv Nru 192 ħalla, essenzjalment, id-definizzjoni tal-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> kif kienet tidher fl-Artikolu 2(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231, fil-verżjoni inizjali tiegħu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20</NO.P><TXT>Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 2(1)(b) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mid-Digriet Leġiżlattiv Nru 192 (iktar ’il quddiem id-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>Digriet Leġiżlattiv Nru 231 emendat<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/>), issa jiddefinixxi l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>awtoritajiet pubbliċi<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>l-amministrazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 3(25) tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 163], u kull entità oħra, meta teżerċita attività li għaliha hija marbuta li tosserva l-leġiżlazzjoni prevista mid-Digriet Leġiżlattiv [Nru 163]<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 3 tiegħu, id-dispożizzjonijiet tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 192 japplikaw għat-tranżazzjonijiet konklużi mill-<DATE ISO="20130101">1 ta’ Jannar 2013</DATE>.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><P><HT TYPE="ITALIC">Il-Liġi Nru 161</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22</NO.P><TXT>Wara l-ftuħ mill-Kummissjoni Ewropea ta’ proċedura EU PILOT (5216/13/ENTR. 1) kontra r-Repubblika Taljana, il-leġiżlatur Taljan adotta l-legge n. 161 – Disposizioni per l’adempimento degli obblighi derivanti dall’appartenenza dell’Italia all’Unione europea – Legge europea 2013–bis. (il-Liġi Nru 161 li Tipprovdi Dispożizzjonijiet għall-Eżekuzzjoni tal-Obbligi li Jirriżultaw mill-Appartenanza tal-Italja għall-Unjoni Ewropea – Liġi Ewropea 2013 a), tat-<DATE ISO="20141030">30 ta’ Ottubru 2014</DATE> (Suppliment Ordinarju għall-GURI Nru 261, tal-<DATE ISO="20141110">10 ta’ Novembru 2014</DATE>, iktar ’il quddiem il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>Liġi Nru 161<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/>).</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23</NO.P><TXT>L-Artikolu 24(1) ta’ din il-liġi jipprovdi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>L-Artikolu 2(1) (a) tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 231], kif issostitwit bl-Artikolu 1(1)(b) tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 192], għandu jiġi interpretat fis-sens li t-tranżazzjonijiet kummerċjali msemmija jinkludu wkoll il-kuntratti previsti mill-Artikolu 3(3) tad-Digriet Leġiżlattiv [Nru 163].<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Il-fatti fil-kawża prinċipali u d-domandi preliminari</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24</NO.P><TXT>Fid-<DATE ISO="20100429">29 ta’ April 2010</DATE>, ASL u Techbau kkonkludew kuntratt pubbliku b’valur ta’ EUR <FT TYPE="NUMBER">7487</FT> 719.49, li kellu bħala suġġett il-provvista u l-istabbiliment <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>turnkey<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/>, permezz ta’ sistema modulari mmanifatturata minn qabel, ta’ blokk ta’ swali operatorji għall-isptar Ospedale Santo Spirito di Casale Monferrato (Sptar Spirtu s-Santu ta’ Casale Monferrato, l-Italja). Il-kuntratt kien jirrigwarda sitt swali operatorji bi spazji anċillari u passaġġi ta’ komunikazzjoni, kif ukoll l-eżekuzzjoni tax-xogħlijiet kollha ta’ inġinerija ċivili u relatati mal-installazzjonijiet neċessarji.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25</NO.P><TXT>Filwaqt li l-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt annessi mal-kuntratt kienu jipprevedu terminu ta’ ħlas ta’ 90 jum wara r-riċezzjoni tal-fattura, mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li ASL ħallset, b’dewmien sostanzjali, l-ammont tar-remunerazzjoni stabbilita fil-kuntratt, b’tali mod li Techbau ppreżentat rikors quddiem il-qorti tar-rinviju sabiex ASL tiġi kkundannata tħallasha interessi moratorji fl-ammont ta’ EUR 197 008.65, ikkalkolati bir-rata prevista mid-Digriet Leġiżlattiv Nru 231.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26</NO.P><TXT>ASL tikkontesta r-realtà ta’ dan id-dejn, billi ssostni li l-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali, sa fejn jikkostitwixxi kuntratt ta’ kiri ta’ xogħlijiet li għandu bħala għan it-twettiq ta’ xogħlijiet pubbliċi, ma jaqax taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/>, fis-sens tal-Artikolu 2(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231, u għalhekk ma jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan id-digriet leġiżlattiv.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tqis, abbażi ta’ eżami tal-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt annessi mal-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li dan huwa kuntratt ta’ appalt, u mhux kuntratt ta’ provvista, peress li l-interess tal-awtorità kontraenti għall-kostruzzjoni tax-xogħol huwa predominanti meta mqabbel mat-tqegħid tat-tagħmir fih.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28</NO.P><TXT>Hija tindika li, fid-dritt Taljan, kuntratt ta’ appalt li jirrigwarda t-twettiq ta’ xogħol, sa fejn għandu jiġi distint minn kuntratt li għandu bħala għan il-provvista ta’ merkanzija jew il-provvista ta’ servizzi, għandu jiġi eskluż mill-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/>, fis-sens tal-Artikolu 2(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231, kif interpretat mill-ġurisprudenza nazzjonali, u għalhekk ma jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan id-digriet leġiżlattiv. Konsegwentement, il-konsegwenzi ta’ ħlas tardiv fil-qasam tal-kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet ma humiex irregolati mid-dispożizzjonijiet tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231, iżda minn dawk, inqas favorevoli għall-kredituri, tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 163 u tal-leġiżlazzjoni adottata fl-implimentazzjoni tiegħu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29</NO.P><TXT>Madankollu, il-qorti tar-rinviju tesprimi dubji dwar dan l-approċċ, sa fejn hija tasal għall-interpretazzjoni tat-termini <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0045" ID="QS0045"/>provvista ta’ merkanzija<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/> u <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0046" ID="QS0046"/>provvista ta’ servizzi<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/>, li jinsabu fid-definizzjoni tal-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0047" ID="QS0047"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/> mogħtija fl-Artikolu 2(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231, mingħajr ma tieħu inkunsiderazzjoni t-tifsira li dawn it-termini għandhom fl-ordinament ġuridiku tal-Unjoni.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30</NO.P><TXT>F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tosserva li, ċertament, skont l-interpretazzjoni awtentika mogħtija mil-Liġi Nru 161 lill-Artikolu 2(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231 emendat, il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0048" ID="QS0048"/>tranżazzjonijiet kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/> imsemmi fih issa jinkludi wkoll il-kuntratti li għandhom bħala għan it-twettiq ta’ xogħlijiet kif ukoll l-ippjanar u l-eżekuzzjoni ta’ xogħlijiet pubbliċi ta’ kostruzzjoni u ta’ inġinerija ċivili. Madankollu, hija tikkunsidra li, fin-nuqqas ta’ miżuri tranżitorji previsti mil-Liġi Nru 161, ma jirriżultax b’mod ċar minnha li din l-interpretazzjoni awtentika kellha l-effett li ddaħħal kuntratt ta’ appalt li jirrigwarda t-twettiq ta’ xogħol pubbliku, konkluż qabel id-dħul fis-seħħ, fl-<DATE ISO="20130101">1 ta’ Jannar 2013</DATE>, tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 192, fil-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0049" ID="QS0049"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/>, fis-sens tal-Artikolu 2(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231, u, għaldaqstant, fil-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31</NO.P><TXT>F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-qorti tar-rinviju tqis li, sabiex tingħata deċiżjoni dwar il-kawża prinċipali, huwa importanti li jsir magħruf jekk il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0050" ID="QS0050"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0050" CODE="201D" ID="QE0050"/> imsemmi fl-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35, li l-Artikolu 2(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 231 ittraspona fid-dritt Taljan, ikoprix kuntratt bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32</NO.P><TXT>Huwa f’dan il-kuntest li t-Tribunale ordinario di Torino (il-Qorti Ordinarja ta’ Torino, l-Italja) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domanda preliminari li ġejja lill-Qorti tal-Ġustizzja:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0051" ID="QS0051"/>L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2000/35/KE jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħall-Artikolu 2(1)(a) tad-Digriet Leġiżlattiv tad-<DATE ISO="20021009">9 ta’ Ottubru 2002</DATE> Nru 231, li jeskludi mill-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0052" ID="QS0052"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0052" CODE="201D" ID="QE0052"/> — miftiehem bħala kuntratt <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0053" ID="QS0053"/>li jwassal, esklużivament jew prinċipalment, għall-provvista ta’ merkanziji jew servizzi bi ħlas<QUOT.END REF.START="QS0053" CODE="201D" ID="QE0053"/> — u b’hekk mill-kamp ta’ applikazzjoni proprju tiegħu, il-kuntratt ta’ appalt li għandu bħala s-suġġett tiegħu, it-twettiq ta’ xogħol (<HT TYPE="ITALIC">contratto d’appalto d’opera</HT>), kemm jekk pubbliku kif ukoll jekk privat, u b’mod speċjali il-kuntratt pubbliku għal xogħolijiet fis-sens tad-Direttiva [2004/18]?<QUOT.END REF.START="QS0051" CODE="201D" ID="QE0051"/></P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Fuq id-domanda preliminari</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33</NO.P><TXT>Id-domanda magħmula għandha tinftiehem bħala li hija intiża, essenzjalment, sabiex jiġi ddeterminat jekk l-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35 għandux jiġi interpretat fis-sens li kuntratt pubbliku għal xogħlijiet jikkostitwixxi tranżazzjoni kummerċjali, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, u għalhekk jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni <HT TYPE="ITALIC">ratione materiae</HT> tal-imsemmija direttiva.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat preliminarjament li r-Repubblika Taljana għamlet użu mill-possibbiltà, mogħtija lill-Istati Membri mill-Artikolu 12(4) tad-Direttiva 2011/7, li jeskludu, fit-traspożizzjoni tagħha, il-kuntratti konklużi qabel is-<DATE ISO="20130316">16 ta’ Marzu 2013</DATE>. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-punt 21 ta’ din is-sentenza, skont l-Artikolu 3 tiegħu, id-Digriet Leġiżlattiv Nru 192, li ttraspona l-imsemmija direttiva fl-ordinament ġuridiku Taljan, ġie ddikjarat applikabbli għat-tranżazzjonijiet konklużi mill-<DATE ISO="20130101">1 ta’ Jannar 2013</DATE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35</NO.P><TXT>F’dan il-każ, peress li l-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali ġie konkluż fid-<DATE ISO="20100429">29 ta’ April 2010</DATE>, huwa jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni <HT TYPE="ITALIC">ratione temporis</HT> tad-Direttiva 2000/35, peress li din tibqa’, skont l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2011/7, bla ħsara għall-ipoteżi msemmija fl-Artikolu 6(3)(b) tad-Direttiva 2000/35, applikabbli għall-kuntratti konklużi qabel is-<DATE ISO="20130316">16 ta’ Marzu 2013</DATE>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36</NO.P><TXT>Barra minn hekk, għandu jiġi ppreċiżat li l-fatti fil-kawża prinċipali jirrigwardaw l-eżekuzzjoni tardiva minn ASL tal-obbligu ta’ ħlas previst fil-kuntratt ta’ appalt konkluż ma’ Techbau u li kellu bħala għan it-twettiq ta’ xogħol pubbliku. Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li dan il-kuntratt b’titolu oneruż, li għall-konklużjoni tiegħu ASL aġixxiet fil-kwalità ta’ awtorità kontraenti u Techbau fil-kwalità ta’ offerent rebbieħ u, għalhekk, ta’ operatur ekonomiku, jaqa’ taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0054" ID="QS0054"/>kuntratti pubbliċi<QUOT.END REF.START="QS0054" CODE="201D" ID="QE0054"/> u, senjatament, dak ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0055" ID="QS0055"/>kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet<QUOT.END REF.START="QS0055" CODE="201D" ID="QE0055"/>, previsti mid-Direttiva 2004/18. L-Artikolu 1(2)(a) u (b) tagħha jiddefinixxi dawn il-kunċetti bħala, rispettivament, il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0056" ID="QS0056"/>kuntratti għall-interess tal-flus konklużi bil-miktub bejn wieħed jew aktar operaturi ekonomiċi u li għandhom bħala objettiv tagħhom l-esekuzzjoni tax-xogħlijiet, il-provvista tal-prodotti jew il-disposizzjoni tas-servizzi fi ħdan it-tifsira ta’ din id-Direttiva<QUOT.END REF.START="QS0056" CODE="201D" ID="QE0056"/> u l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0057" ID="QS0057"/>kuntratti pubbliċi li għandhom bħala l-objettiv tagħhom jew l-wieħed l-esekuzzjoni, jew l-ieħor id-disinn u l-esekuzzjoni, ta’ xogħlijiet relatati ma’ waħda mill-attivitajiet fi ħdan it-tifsira ta’ l-Anness jew xi xogħol, jew xi realizzazzjoni bi kull mezz, ta’ xi xogħol li jikkorrispondi mal-kondizzjonijiet meħtieġa li huma speċifikati mill-awtorità kuntrattwali<QUOT.END REF.START="QS0057" CODE="201D" ID="QE0057"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37</NO.P><TXT>Fir-rigward tal-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0058" ID="QS0058"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0058" CODE="201D" ID="QE0058"/>, fis-sens tad-Direttiva 2000/35, l-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tagħha jiddefinixxih bħala <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0059" ID="QS0059"/>transazzjonijiet bejn intrapriżi jew bejn intrapriżi u awtoritajiet pubbliċi li twassal għall-ġarr ta’ oġġetti jew il-provvista ta’ servizzi għall-ħlas<QUOT.END REF.START="QS0059" CODE="201D" ID="QE0059"/>, mingħajr ma jsemmi espressament il-kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet u, b’mod iktar ġenerali, l-eżekuzzjoni ta’ xogħlijiet u mingħajr ma jiddefinixxi l-kunċetti ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0060" ID="QS0060"/>provvista ta’ merkanzija<QUOT.END REF.START="QS0060" CODE="201D" ID="QE0060"/> jew ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0061" ID="QS0061"/>provvista ta’ servizzi<QUOT.END REF.START="QS0061" CODE="201D" ID="QE0061"/> imsemmija hemmhekk (ara, b’analoġija, dwar l-interpretazzjoni tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2011/7, is-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200709">9 ta’ Lulju 2020</DATE>, <NAME.CASE>RL (Direttiva dwar il-ġlieda kontra l-ħlas tardiv)</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑199/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:548">EU:C:2020:548</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38</NO.P><TXT>Peress li l-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35 ma jagħmel, barra minn hekk, ebda riferiment espliċitu għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jiġu ddeterminati s-sens u l-portata tiegħu, din id-dispożizzjoni għandha normalment tingħata, fl-Unjoni kollha, interpretazzjoni awtonoma u uniformi. Tali interpretazzjoni simili għandha titfittex filwaqt li jitqiesu fl-istess ħin il-kliem tal-imsemmija dispożizzjoni, il-kuntest li taqa’ fih u l-għanijiet li hija tfittex (ara, b’analoġija, is-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200709">9 ta’ Lulju 2020</DATE>, <NAME.CASE>RL (Direttiva dwar il-ġlieda kontra l-ħlas tardiv)</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑199/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:548">EU:C:2020:548</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), kif ukoll, jekk ikun il-każ, l-oriġini tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181210">10 ta’ Diċembru 2018</DATE>, <NAME.CASE>Wightman <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑621/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:999">EU:C:2018:999</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0047">47</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39</NO.P><TXT>Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-kliem tal-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35, din id-dispożizzjoni tistabbilixxi żewġ kundizzjonijiet sabiex tranżazzjoni taqa’ taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0062" ID="QS0062"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0062" CODE="201D" ID="QE0062"/> li jissemma fiha. L-ewwel nett, din għandha ssir jew bejn impriżi, jew bejn impriżi u l-awtoritajiet pubbliċi u, it-tieni nett, għandha twassal għall-provvista ta’ merkanzija jew għall-provvista ta’ servizzi bi ħlas (ara, b’analoġija, is-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200709">9 ta’ Lulju 2020</DATE>, <NAME.CASE>RL (Direttiva dwar il-ġlieda kontra l-ħlas tardiv)</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑199/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:548">EU:C:2020:548</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0024">24</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40</NO.P><TXT>F’dak li jirrigwarda l-ewwel kundizzjoni, li l-interpretazzjoni tagħha ma toħloqx dubju lill-qorti tar-rinviju, huwa biżżejjed li jitfakkar li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0063" ID="QS0063"/>awtoritajiet pubbliċi<QUOT.END REF.START="QS0063" CODE="201D" ID="QE0063"/> huwa ddefinit fit-tieni subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35 bħala li jkopri <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0064" ID="QS0064"/>kull awtorità jew entità li tikkuntratta, kif definita bid-Direttivi ta’ Ksib Pubbliku<QUOT.END REF.START="QS0064" CODE="201D" ID="QE0064"/>, filwaqt li dak ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0065" ID="QS0065"/>impriża<QUOT.END REF.START="QS0065" CODE="201D" ID="QE0065"/> huwa ddefinit fit-tielet subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva bħala li jkopri <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0066" ID="QS0066"/>kull organizzazzjoni li taġixxi fil-kors ta’ l-attività ekonomika tagħha indipendenti jew professjonali, ukoll meta titwettaq minn persuna waħda<QUOT.END REF.START="QS0066" CODE="201D" ID="QE0066"/>.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41</NO.P><TXT>Fir-rigward tat-tieni kundizzjoni msemmija fil-punt 39 ta’ din is-sentenza, li skontha t-tranżazzjoni inkwistjoni għandha <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0067" ID="QS0067"/>twassal għall-ġarr ta’ oġġetti jew il-provvista ta’ servizzi għall-ħlas<QUOT.END REF.START="QS0067" CODE="201D" ID="QE0067"/>, għandu jiġi rrilevat li d-Direttiva 2000/35, konformement mal-Artikolu 1 tagħha, moqri fid-dawl tal-premessi 13 u 22 tagħha, hija applikabbli għall-pagamenti kollha magħmula bħala remunerazzjoni għal tranżazzjonijiet kummerċjali, inklużi dawk bejn impriżi u awtoritajiet pubbliċi, bl-esklużjoni tat-tranżazzjonijiet imwettqa mal-konsumaturi u ta’ tipi oħra ta’ pagamenti, skont l-Artikolu 6(3) ta’ din id-direttiva. Issa, peress li t-tranżazzjonijiet li jikkonċernaw il-kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet ma jinsabux fost il-materji inklużi f’din id-dispożizzjoni tal-aħħar, huma ma jistgħux għalhekk jevitaw il-kamp ta’ applikazzjoni <HT TYPE="ITALIC">ratione materiae</HT> tal-imsemmija direttiva.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42</NO.P><TXT>F’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ppreċiżat li l-Artikolu 1 tad-Direttiva 2000/35, moqri flimkien mal-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tagħha, jiddefinixxi l-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva b’mod wiesa’ ħafna (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191128">28 ta’ Novembru 2019</DATE>, <NAME.CASE>KROL</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑722/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1028">EU:C:2019:1028</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0031">31</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43</NO.P><TXT>F’dawn iċ-ċirkustanzi, kuntratt pubbliku għal xogħlijiet, fis-sens tal-Artikolu 1(2)(b) tad-Direttiva 2004/18, ma jistax jiġi eskluż mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2000/35, kif iddeterminat fl-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tagħha.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44</NO.P><TXT>Barra minn hekk, l-użu, f’din id-dispożizzjoni tal-aħħar, tal-kliem <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0068" ID="QS0068"/>li twassal għal<QUOT.END REF.START="QS0068" CODE="201D" ID="QE0068"/>, sabiex tiġi deskritta r-rabta li għandha teżisti bejn, minn naħa, it-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0069" ID="QS0069"/>tranżazzjoni<QUOT.END REF.START="QS0069" CODE="201D" ID="QE0069"/> u, min-naħa l-oħra, il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0070" ID="QS0070"/>provvista ta’ merkanzija<QUOT.END REF.START="QS0070" CODE="201D" ID="QE0070"/> jew il-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0071" ID="QS0071"/>provvista ta’ servizzi<QUOT.END REF.START="QS0071" CODE="201D" ID="QE0071"/> juri li tranżazzjoni li ma għandhiex bħala għan il-provvista ta’ merkanzija jew il-provvista ta’ servizzi tista’ madankollu taqa’ taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0072" ID="QS0072"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0072" CODE="201D" ID="QE0072"/>, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, meta tranżazzjoni simili effettivament tagħti lok għal xi waħda minn dawn il-provvisti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45</NO.P><TXT>B’mod partikolari, jekk kuntratt pubbliku għal xogħlijiet għandu bħala għan it-twettiq ta’ xogħol jew ta’ xogħlijiet, xorta jibqa’ l-fatt li l-impenji assunti mill-operatur ekonomiku fil-konfront tal-awtorità kontraenti fil-kuntest ta’ dan il-kuntratt jistgħu jikkonkretizzaw ruħhom, bħal f’dan il-każ, permezz ta’ provvista ta’ servizzi, bħat-tħejjija ta’ proġett iddefinit fis-sejħa għal offerti jew it-twettiq tal-formalitajiet amministrattivi, jew inkella permezz ta’ provvista ta’ merkanzija, bħall-provvista ta’ materjali għat-twettiq tax-xogħol inkwistjoni fil-kawża prinċipali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46</NO.P><TXT>Għaldaqstant, il-kliem stess tal-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35 jimmilita favur interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni fis-sens li kuntratt pubbliku għal xogħlijiet jista’ jaqa’ taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0073" ID="QS0073"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0073" CODE="201D" ID="QE0073"/>, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47</NO.P><TXT>Fit-tieni lok, il-kuntest li fih tinsab din id-dispożizzjoni jikkorrobora tali interpretazzjoni. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0074" ID="QS0074"/>awtorità pubblika<QUOT.END REF.START="QS0074" CODE="201D" ID="QE0074"/> li jinsab fiha huwa ddefinit fit-tieni subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35 bħala li jkopri <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0075" ID="QS0075"/>kull awtorità jew entità li tikkuntratta, kif definita bid-Direttivi ta’ Ksib Pubbliku<QUOT.END REF.START="QS0075" CODE="201D" ID="QE0075"/>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48</NO.P><TXT>Issa, ir-riferiment espliċitu għall-kunċett korrispondenti ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0076" ID="QS0076"/>awtoritajiet kontraenti<QUOT.END REF.START="QS0076" CODE="201D" ID="QE0076"/>, li jinsab b’mod partikolari fl-Artikolu 1(9) tad-Direttiva 2004/18, ikun mingħajr effett utli jekk il-kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet konklużi minn tali awtoritajiet, suġġetti għar-regoli u l-proċeduri previsti minn dawn id-direttivi, ma jkunux jaqgħu taħt il-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0077" ID="QS0077"/>tranżazzjoni kummerċjali<QUOT.END REF.START="QS0077" CODE="201D" ID="QE0077"/>, fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35, u, konsegwentement, ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni <HT TYPE="ITALIC">ratione materiae</HT> ta’ din id-direttiva.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49</NO.P><TXT>Barra minn hekk, għalkemm id-Direttiva 2004/18 tagħmel distinzjoni, skont is-suġġett tal-kuntratt, bejn kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi, madankollu ma jidhirx li d-Direttiva 2000/35, fin-nuqqas ta’ kull indikazzjoni f’dan is-sens, hija bbażata fuq tali distinzjoni, bl-effett li teskludi l-kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet mill-kunċetti ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0078" ID="QS0078"/>provvista ta’ merkanzija<QUOT.END REF.START="QS0078" CODE="201D" ID="QE0078"/> u ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0079" ID="QS0079"/>provvista ta’ servizzi<QUOT.END REF.START="QS0079" CODE="201D" ID="QE0079"/>, imsemmija fl-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50</NO.P><TXT>Barra minn hekk, peress li d-Direttiva 2000/35, adottata abbażi tal-Artikolu 95 KE (li sar l-Artikolu 114 TFUE), taqa’ fl-ambitu tal-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri li l-għan tagħha huwa l-istabbiliment u l-funzjonament tas-suq intern, jistgħu jittieħdu inkunsiderazzjoni, għall-finijiet tal-interpretazzjoni tagħha, il-kunċetti ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0080" ID="QS0080"/>merkanzija<QUOT.END REF.START="QS0080" CODE="201D" ID="QE0080"/> u ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0081" ID="QS0081"/>servizzi<QUOT.END REF.START="QS0081" CODE="201D" ID="QE0081"/>, fis-sens tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE li jistabbilixxu l-moviment liberu tal-merkanzija u tas-servizzi, kif ukoll il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li tinterpreta dawn il-libertajiet fundamentali (ara, b’analoġija, is-sentenza tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20200709">9 ta’ Lulju 2020</DATE>, <NAME.CASE>RL (Direttiva dwar il-ġlieda kontra l-ħlas tardiv)</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑199/19</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:548">EU:C:2020:548</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0030">30</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51</NO.P><TXT>Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0082" ID="QS0082"/>merkanzija<QUOT.END REF.START="QS0082" CODE="201D" ID="QE0082"/>, fis-sens tal-Artikolu 28(1) TFUE, tfisser il-prodotti li jistgħu jiġu vvalutati fi flus li jistgħu, bħala tali, ikunu s-suġġett ta’ tranżazzjonijiet kummerċjali (sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180123">23 ta’ Jannar 2018</DATE>, <NAME.CASE>Buhagiar <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑267/16</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:26">EU:C:2018:26</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0067">67</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>). Fir-rigward tal-kunċett ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0083" ID="QS0083"/>servizzi<QUOT.END REF.START="QS0083" CODE="201D" ID="QE0083"/>, l-Artikolu 57 TFUE, fl-ewwel paragrafu tiegħu, jiddefinixxih bħala li jindika s-servizzi normalment mogħtija bi ħlas, sa fejn dawn ma humiex irregolati mid-dispożizzjonijiet dwar il-moviment liberu tal-merkanzija, tal-kapital u tal-persuni, u, fit-tieni paragrafu tiegħu, jelenka, bħala eżempju, ċerti attivitajiet li jaqgħu taħt dan il-kunċett, fosthom l-attivitajiet kummerċjali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52</NO.P><TXT>Fid-dawl tad-definizzjonijiet tat-Trattat FUE fil-qasam tal-libertajiet fundamentali, imsemmija fil-punt preċedenti, u tal-ġurisprudenza relatata magħhom, ma hemmx dubju li kuntratt ta’ appalt li għandu bħala għan it-twettiq ta’ xogħol jew ta’ xogħlijiet, b’mod ġenerali, u kuntratt pubbliku għal xogħlijiet, b’mod partikolari, jimplika l-provvista ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0084" ID="QS0084"/>merkanzija<QUOT.END REF.START="QS0084" CODE="201D" ID="QE0084"/> jew il-provvista ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0085" ID="QS0085"/>servizzi<QUOT.END REF.START="QS0085" CODE="201D" ID="QE0085"/>, fis-sens tal-Artikoli 28 u 57 TFUE. F’din il-perspettiva, kuntratt pubbliku għal xogħlijiet jista’ jwassal għall-provvista ta’ merkanzija jew għall-provvista ta’ servizzi, fis-sens tal-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53</NO.P><TXT>Fir-rigward, fit-tielet lok, tal-għan tad-Direttiva 2000/35, għandu jitfakkar li din, kif jindikaw il-premessi 9, 10 u 20 tagħha, hija intiża sabiex tarmonizza l-konsegwenzi ta’ ħlas tardiv sabiex tagħtihom effett dissważiv, b’tali mod li t-tranżazzjonijiet kummerċjali fis-suq intern kollu ma jkunux ostakolati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191128">28 ta’ Novembru 2019</DATE>, <NAME.CASE>KROL</NAME.CASE>, <NO.CASE>C‑722/18</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:1028">EU:C:2019:1028</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0035">35</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54</NO.P><TXT>Issa, l-esklużjoni ta’ parti mhux negliġibbli tat-tranżazzjonijiet kummerċjali, jiġifieri dawk relatati mal-kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, mill-benefiċċju tal-mekkaniżmi tal-ġlieda kontra l-ħlas tardiv previsti mid-Direttiva 2000/35, minn naħa, tmur kontra l-għan ta’ din id-direttiva, stabbilit fil-premessa 22 tagħha, li l-imsemmija direttiva għandha tirregola t-tranżazzjonijiet kummerċjali kollha, kemm jekk dawn isiru bejn impriżi privati jew pubbliċi kif ukoll bejn impriżi u awtoritajiet pubbliċi. Min-naħa l-oħra, tali esklużjoni jkollha neċessarjament il-konsegwenza li tnaqqas l-effett utli tal-imsemmija mekkaniżmi, inkluż fir-rigward tat-tranżazzjonijiet li jistgħu jinvolvu operaturi minn Stati Membri differenti.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55</NO.P><TXT>Dan jgħodd iktar u iktar peress li, kif enfasizzat il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, fil-qasam tal-kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, il-ħlas tardiv jista’ joħloq problemi ħafna ikbar minn dawk f’oqsma oħra, minħabba l-ispejjeż ekonomiċi u r-riskji li dawn il-kuntratti joħolqu għall-operaturi ekonomiċi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56</NO.P><TXT>Fir-rigward, fir-raba’ lok, tal-oriġini tad-Direttiva 2000/35, għandu jiġi rrilevat li, fl-espożizzjoni tal-motivi tal-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-ġlieda kontra l-ħlas tardiv fi tranżazzjonijiet kummerċjali, tal-<DATE ISO="19980325">25 ta’ Marzu 1998</DATE> (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="168" PAGE.FIRST="13" DATE.PUB="1998">ĠU 1998, C 168, p. 13</REF.DOC.OJ>), li minnha toriġina din id-direttiva, il-Kummissjoni enfasizzat, minn naħa, l-iżbilanċ kuntrattwali li jeżisti bejn numru kbir ta’ impriżi u ta’ awtoritajiet pubbliċi, b’mod partikolari f’ċerti oqsma, bħall-kostruzzjoni, li minħabba fih il-kundizzjonijiet tal-ħlas jistgħu jiġu imposti fuq dawn l-impriżi mingħajr ma dawn ikollhom verament il-possibbiltà li jinnegozjaw l-istess u, min-naħa l-oħra, in-neċessità li l-konsegwenzi tal-ħlas tardiv fis-settur pubbliku tal-kostruzzjoni jiġu rregolati.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57</NO.P><TXT>Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35 għandu jiġi interpretat fis-sens li kuntratt pubbliku għal xogħlijiet jikkostitwixxi tranżazzjoni kummerċjali li twassal għall-provvista ta’ merkanzija jew għall-provvista ta’ servizzi, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, u għalhekk taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni <HT TYPE="ITALIC">ratione materiae</HT> ta’ din id-direttiva.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><P><HT TYPE="BOLD">Fuq l-ispejjeż</HT></P></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58</NO.P><TXT>Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija dik il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><JURISDICTION><INTRO>Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:</INTRO><P><HT TYPE="BOLD">L-ewwel subparagrafu tal-punt 1 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/35/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-<DATE ISO="20000629">29 ta’ Ġunju 2000</DATE> dwar il-ġlieda kontra ħlasijiet tard fi transazzjonijiet kummerċjali, għandu jiġi interpretat fis-sens li kuntratt pubbliku għal xogħlijiet jikkostitwixxi tranżazzjoni kummerċjali li twassal għall-provvista ta’ merkanzija jew għall-provvista ta’ servizzi, fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, u għalhekk jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni <HT TYPE="ITALIC">ratione materiae</HT> ta’ din id-direttiva.</HT></P></JURISDICTION></CONTENTS.JUDGMENT><SIGNATURE.CASE><SIGNATORY><P>Firem</P></SIGNATORY></SIGNATURE.CASE></JUDGMENT>