EUROPESE COMMISSIE
Brussel, 24.10.2024
COM(2024) 491 final
2024/0273(NLE)
Voorstel voor een
UITVOERINGSBESLUIT VAN DE RAAD
tot wijziging van Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1493 waarbij Hongarije wordt gemachtigd een bijzondere maatregel toe te passen die afwijkt van artikel 26, lid 1, punt a), en de artikelen 168 en 168 bis van Richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde
TOELICHTING
Overeenkomstig artikel 395, lid 1, van Richtlijn 2006/112/EG van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde 1 (“de btw-richtlijn”) kan de Raad op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen elke lidstaat machtigen bijzondere, van de bepalingen van deze richtlijn afwijkende maatregelen te treffen, teneinde de belastinginning te vereenvoudigen of bepaalde vormen van belastingfraude of -ontwijking te voorkomen.
Bij brief, ingekomen bij de Commissie op 26 maart 2024, heeft Hongarije verzocht om machtiging tot verlenging van een van artikel 26, lid 1, punt a), en de artikelen 168 en 168 bis van de btw-richtlijn afwijkende maatregel om het recht op aftrek van de btw ter zake van de leasing van bepaalde personenauto’s die niet uitsluitend voor bedrijfsdoeleinden worden gebruikt, te mogen beperken en belastingplichtigen te mogen ontheffen van de verplichting om het privégebruik van die voertuigen aan te merken als een dienst onder bezwarende titel. Bij het verzoek ging een verslag met daarin ook een evaluatie van het percentage van de beperking van het recht op aftrek.
Overeenkomstig artikel 395, lid 2, van de btw-richtlijn heeft de Commissie de overige lidstaten bij brief van 29 mei 2024 van het verzoek van Hongarije in kennis gesteld. Bij brief van 30 mei 2024 heeft de Commissie Hongarije meegedeeld dat zij over alle gegevens beschikte die zij nodig achtte voor de beoordeling van het verzoek.
1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL
•Motivering en doel van het voorstel
Overeenkomstig artikel 168 van de btw-richtlijn is een belastingplichtige gerechtigd de btw op de goederen en diensten die hij voor zijn belaste handelingen aanschaft, in mindering te brengen. Overeenkomstig artikel 168 bis, lid 1, van de btw-richtlijn is de btw over uitgaven in verband met onroerend goed dat deel uitmaakt van het vermogen van het bedrijf van een belastingplichtige en zowel voor bedrijfsdoeleinden als andere dan bedrijfsdoeleinden wordt gebruikt, slechts aftrekbaar naar evenredigheid van het gebruik ervan voor de bedrijfsactiviteiten van de belastingplichtige. Overeenkomstig artikel 168 bis, lid 2, van de btw-richtlijn kunnen de lidstaten deze regel ook toepassen op uitgaven in verband met andere door hen gespecificeerde goederen die deel uitmaken van het bedrijfsvermogen. Overeenkomstig artikel 26, lid 1, punt a), van die richtlijn wordt het gebruiken van een tot het bedrijf behorend goed voor privédoeleinden gelijkgesteld met diensten verricht onder bezwarende titel wanneer voor dit goed recht op aftrek van de btw is ontstaan. Op deze manier kan initieel afgetrokken btw worden teruggenomen voor het gedeelte privégebruik.
Bij personenauto’s is dit mechanisme moeilijk toe te passen, met name omdat het lastig is het privé- en het zakelijk gebruik op te splitsen. Het bijhouden en controleren van een rittenregistratie vormt zowel voor de bedrijven als voor de belastingdienst een extra last.
Overeenkomstig artikel 395 van de btw-richtlijn kunnen de lidstaten maatregelen toepassen die afwijken van de bepalingen van de btw-richtlijn, teneinde de inning van de btw te vereenvoudigen of bepaalde vormen van belastingontduiking of -ontwijking te voorkomen, mits zij daartoe door de Raad gemachtigd zijn.
Op grond van Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1493 van de Raad 2 mag Hongarije momenteel het recht op aftrek van de btw op uitgaven ter zake van de leasing van personenauto’s die niet uitsluitend voor bedrijfsdoeleinden worden gebruikt, tot 50 % beperken, en belastingplichtigen ontheffen van de verplichting om het niet-zakelijke gebruik van deze personenauto’s aan te merken als een dienst onder bezwarende titel. De personenauto’s die onder de bijzondere maatregel vallen, zijn motorvoertuigen die bestemd zijn voor het vervoer van ten hoogste negen personen en een maximaal toegestaan gewicht van niet meer dan vijf ton hebben. In het geval van voertuigen die bestemd zijn voor het vervoer van goederen, voertuigen voor speciale doeleinden (bv. kraanwagen, brandweerauto, betonmixer), voertuigen voor het vervoer van tien of meer personen en trekkers en aanhangwagens wordt het recht op aftrek van de btw niet beperkt en gelden de normale regels. Belastingplichtigen die de 50 %-aftrekbeperking niet willen toepassen en die de btw in mindering willen brengen naar evenredigheid van het werkelijke zakelijke gebruik, mogen dit doen mits zij het zakelijke gebruik van de geleasede personenauto’s omstandig documenteren. De geldigheidstermijn van deze bijzondere maatregel, die bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2021/1774 van de Raad 3 werd verlengd, verstrijkt op 31 december 2024.
Hongarije heeft verzocht om de beperking van de initiële aftrek tot een vast percentage te mogen blijven toepassen en bedrijven in ruil daarvoor ontheffing van aangifte voor het privégebruik te mogen toestaan. Hongarije heeft de Commissie meegedeeld dat de redenen voor de verlenging van de maatregel grotendeels dezelfde zijn als de redenen die in het vorige verzoek werden aangevoerd. Hongarije bevestigt dat de bijzondere maatregel positieve resultaten heeft opgeleverd voor zowel bedrijven als belastingautoriteiten, en dat de bestaansgrond voor de derogatie nog altijd van toepassing is. Overeenkomstig artikel 5 van Uitvoeringsbesluit 2018/1493/EU van de Raad heeft Hongarije de Commissie een verslag over het percentage van de aftrekbeperking voorgelegd. Volgens Hongarije is het toegepaste percentage van 50 % nog altijd passend. Volgens de verstrekte gegevens ligt de geraamde omvang van het privégebruik van tot het bedrijf behorende leaseauto’s in de periode 2016-2022 tussen 32 % en 53 %. Aangezien deze raming op indirecte bewijzen en veronderstellingen is gebaseerd en dus een overschatting kan zijn, gaat Hongarije ervan uit dat een beperking van de aftrek van de voorbelasting tot 50 % het meest geschikt is. Uit de ervaring die is opgedaan bij controles door de belastingautoriteit is bovendien gebleken, zoals in 2021, dat verreweg de meeste gecontroleerde belastingplichtigen – grofweg 90-95 % – de verplichte 50 % evenredige aftrek toepassen. Volgens Hongarije is de reden hiervoor nog steeds dat deze verplichte evenredige aftrek belastingplichtigen duidelijk ontheft van de verplichting om gespecificeerde gegevens bij te houden en dat het percentage van 50 % privégebruik voldoende overeenkomt met de situatie in de praktijk.
Omdat de bijzondere maatregel zowel voor de belastingplichtigen als voor de belastingautoriteiten een positief effect had op de administratieve lasten, wordt voorgesteld om machtiging te verlenen voor de verlenging van de huidige bijzondere maatregel. Deze machtiging moet opnieuw voor een beperkte periode van toepassing zijn, namelijk tot en met 31 december 2027, zodat kan worden nagegaan of de bijzondere maatregel nog altijd noodzakelijk en doeltreffend is en of de beperking van 50 % nog altijd een correcte weerspiegeling vormt van de algehele opsplitsing tussen zakelijk en privégebruik. Een verzoek om verlenging moet uiterlijk 31 maart 2027 aan de Commissie worden toegezonden en vergezeld gaan van een verslag met daarin ook een evaluatie van het toegepaste percentage.
•Samenhang met de huidige bepalingen op dit beleidsgebied
Aan andere lidstaten (Estland 4 , Letland 5 , Kroatië 6 , Polen 7 , Italië 8 en Roemenië 9 ) zijn soortgelijke derogaties met betrekking tot het recht op aftrek verleend.
Krachtens artikel 176 van de btw-richtlijn zal de Raad bepalen voor welke uitgaven geen recht op aftrek van de btw bestaat. In afwachting daarvan mogen de lidstaten de uitsluitingen die op 1 januari 1979 van toepassing waren, handhaven. Er bestaat derhalve een reeks standstillbepalingen die het recht op aftrek van de btw ter zake van personenauto’s beperken.
Er zijn in het verleden initiatieven genomen om regels vast te stellen voor de uitgavencategorieën die aan een beperking van het recht op aftrek van de btw kunnen worden onderworpen 10 ; de onderhavige derogatie is evenwel een passende maatregel in afwachting van de harmonisatie van deze regels op EU-niveau.
2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID
•Rechtsgrondslag
Artikel 395 van de btw-richtlijn.
•Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)
Gelet op de bepaling in de btw-richtlijn die de grondslag voor het voorstel vormt, is het subsidiariteitsbeginsel niet van toepassing.
•Evenredigheid
Dit besluit betreft een machtiging die wordt verleend aan een lidstaat op diens eigen verzoek, en houdt geen enkele verplichting in.
Gezien de beperkte werkingssfeer van de derogatie staat de bijzondere maatregel in verhouding tot het beoogde doel, namelijk de inning van de btw vereenvoudigen en bepaalde vormen van belastingontduiking of -ontwijking voorkomen. Aangezien bedrijven een te laag privégebruik kunnen opgeven en de belastingautoriteiten de administratie van de gereden kilometers maar moeilijk kunnen controleren, zou de beperking tot 50 % de inning van de btw vereenvoudigen en voorkomen dat belasting wordt ontdoken, onder andere door een onjuiste administratie.
•Keuze van het instrument
Voorgesteld instrument: uitvoeringsbesluit van de Raad.
Overeenkomstig artikel 395 van de btw-richtlijn kan slechts van de normale btw-regels worden afgeweken indien de Raad een lidstaat daartoe op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen machtigt. Een uitvoeringsbesluit van de Raad is het aangewezen instrument, omdat het tot een individuele lidstaat kan worden gericht.
3.EVALUATIE, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING
•Raadplegingen van belanghebbenden
Er zijn geen belanghebbenden geraadpleegd. Dit voorstel is gebaseerd op een verzoek van Hongarije en heeft uitsluitend betrekking op deze lidstaat.
•Bijeenbrengen en benutten van deskundigheid
Er behoefde geen beroep te worden gedaan op externe deskundigheid.
•Effectbeoordeling
Het voorstel strekt ertoe de belastinginning te vereenvoudigen doordat belastingplichtigen niet langer een administratie van het privégebruik van tot het bedrijf behorende leasevoertuigen hoeven bij te houden, en het voorkomt tegelijkertijd bepaalde vormen van btw-ontduiking door een onjuiste administratie. De voorgestelde maatregel heeft aldus een potentieel positief effect voor zowel bedrijven als belastingdiensten. De maatregel wordt door Hongarije als passend beschouwd en is met andere vroegere en huidige derogaties te vergelijken.
4.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING
Het voorstel heeft geen negatieve gevolgen voor de eigen middelen van de Unie uit de btw.
5.OVERIGE ELEMENTEN
Het voorstel is beperkt in de tijd en bevat een vervalbepaling (31 december 2027).
Indien Hongarije een verdere verlenging van de bijzondere maatregel na 2027 alsnog noodzakelijk acht, moet het de Commissie uiterlijk 31 maart 2027 een verslag voorleggen met daarin ook een evaluatie van het toegepaste percentage, samen met het verzoek om verlenging.
2024/0273 (NLE)
Voorstel voor een
UITVOERINGSBESLUIT VAN DE RAAD
tot wijziging van Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1493 waarbij Hongarije wordt gemachtigd een bijzondere maatregel toe te passen die afwijkt van artikel 26, lid 1, punt a), en de artikelen 168 en 168 bis van Richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde 11 , en met name artikel 395, lid 1, eerste alinea,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)Krachtens de artikelen 168 en 168 bis van Richtlijn 2006/112/EG is een belastingplichtige gerechtigd de btw af te trekken ter zake van de goederen en diensten die hij ten behoeve van zijn belaste activiteiten heeft ontvangen. Krachtens artikel 26, lid 1, punt a), van die richtlijn geldt er een aangifteplicht voor de btw wanneer een tot het bedrijf behorend goed wordt gebruikt voor privédoeleinden van de belastingplichtige of van zijn personeel of, meer in het algemeen, voor andere dan bedrijfsdoeleinden.
(2)Bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1493 van de Raad 12 , zoals gewijzigd bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2021/1774 van de Raad 13 , werd Hongarije gemachtigd om, tot en met 31 december 2024, een bijzondere maatregel toe te passen, enerzijds bestaande uit de beperking tot 50 % van het recht op aftrek van de btw ter zake van de uitgaven voor personenauto’s die niet uitsluitend voor bedrijfsdoeleinden worden gebruikt, in afwijking van de artikelen 168 en 168 bis van Richtlijn 2006/112/EG, en anderzijds voor het niet-aanmerken van niet-zakelijk gebruik van een tot het bedrijf van een belastingplichtige behorende personenauto als een dienst onder bezwarende titel, wanneer het recht op aftrek voor dit voertuig krachtens artikel 1 van Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1493, in afwijking van artikel 26, lid 1, punt a), van die richtlijn (“de bijzondere maatregel”) is beperkt.
(3)Bij brief, ingekomen bij de Commissie op 26 maart 2024, heeft Hongarije overeenkomstig artikel 395, lid 2, eerste alinea, van Richtlijn 2006/112/EG verzocht de bijzondere maatregel te mogen blijven toepassen (“het verzoek om verlenging”).
(4)Op grond van artikel 395, lid 2, tweede alinea, van Richtlijn 2006/112/EG heeft de Commissie de overige lidstaten bij brief van 29 mei 2024 van het verzoek om verlenging in kennis gesteld. Bij brief van 30 mei 2024 heeft de Commissie Hongarije ervan in kennis gesteld dat zij over alle gegevens beschikte die zij nodig achtte voor de beoordeling van het verzoek om verlenging.
(5)Overeenkomstig artikel 5, tweede alinea, van Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1493 heeft Hongarije de Commissie, samen met het verzoek om verlenging, een verslag voorgelegd met daarin ook een evaluatie van het in artikel 1 van dat uitvoeringsbesluit bedoelde percentage van de beperking van het recht op btw-aftrek. Op basis van actuele gegevens, te weten ervaringen met belastingcontroles en statistische gegevens over het privégebruik van personenauto’s, bevestigt Hongarije dat de beperking van 50 % nog altijd gerechtvaardigd en passend is.
(6)Omdat de bijzondere maatregel zowel voor de belastingplichtigen als voor de belastingautoriteiten een positief effect had op de administratieve lasten doordat daarmee de inning van de btw wordt vereenvoudigd en belastingfraude door onjuiste administratie wordt voorkomen, acht de Commissie het passend Hongarije te machtigen om de bijzondere maatregel te blijven toepassen.
(7)Het is passend de verlenging van de bijzondere maatregel in de tijd te beperken zodat de effectiviteit ervan en de toepasselijkheid van het tarief kunnen worden geëvalueerd. Hongarije moet derhalve worden gemachtigd de bijzondere maatregel te blijven toepassen tot en met 31 december 2027.
(8)Gezien de beperkte werkingssfeer en toepassingsduur van de bijzondere maatregel staat deze in verhouding tot het beoogde doel, namelijk de inning van de btw vereenvoudigen en bepaalde vormen van belastingontduiking of -ontwijking voorkomen. Voorts houdt de bijzondere maatregel niet het risico in dat de fraude zal verschuiven naar andere sectoren of andere lidstaten.
(9)Indien Hongarije een verlenging van de bijzondere maatregel na 2027 nodig acht, moet het de Commissie uiterlijk 31 maart 2027, samen met het verzoek om verlenging, een verslag voorleggen met daarin ook een evaluatie van het toegepaste percentage.
(10)De bijzondere maatregel zal geen noemenswaardige invloed hebben op de totale belastingopbrengst in het stadium van het eindverbruik en geen negatieve gevolgen hebben voor de eigen middelen van de Unie uit de btw.
(11)Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1493 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
Artikel 5 van Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1493 wordt vervangen door:
“Artikel 5
Dit besluit vervalt op 31 december 2027.
Een verzoek om verlenging van de bij dit besluit verleende machtiging wordt uiterlijk op 31 maart 2027 aan de Commissie voorgelegd, samen met een verslag met daarin ook een evaluatie van het in artikel 1 vastgestelde percentage.”.
Artikel 2
Dit besluit is gericht tot Hongarije.
Gedaan te Brussel,
Voor de Raad
De voorzitter
Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/1493 van de Raad van 2 oktober 2018 waarbij Hongarije wordt gemachtigd een bijzondere maatregel toe te passen die afwijkt van artikel 26, lid 1, punt a), en de artikelen 168 en 168 bis van Richtlijn 2006/112/EG betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PB L 252 van 8.10.2018, blz. 44, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2018/1493/oj ).