Bruksela, dnia 17.7.2025

COM(2025) 397 final

2025/0214(NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Protokołu zmieniającego do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Liechtensteinu w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych


UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy zawarcia Protokołu zmieniającego do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Liechtensteinu (Liechtenstein) w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych 1 (Umowa).

Umowa stanowi podstawę prawną wzajemnej automatycznej wymiany informacji finansowych między państwami członkowskimi UE a Liechtensteinem, zgodnie ze wspólnym standardem do wymiany informacji (CRS) opracowanym przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Ten sam standard jest wdrażany w Unii Europejskiej na mocy dyrektywy Rady 2014/107/UE 2 (DAC 2 – pierwsza zmiana dyrektywy 2011/16/UE 3 w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania – DAC).

26 sierpnia 2022 r. na szczeblu międzynarodowym zatwierdzono istotne zmiany w CRS 4 , które będą stosowane od dnia 1 stycznia 2026 r. Zmiany te zostały już wdrożone w Unii Europejskiej dyrektywą Rady (UE) 2023/2226 5  (DAC8) i będą również stosowane od dnia 1 stycznia 2026 r.

Zmiany rozszerzają zakres stosowania CRS, aby zapewnić objęcie nim produktów z zakresu pieniądza elektronicznego i cyfrowych walut banku centralnego. Ponadto ulepszają one procedury należytej staranności i wyniki sprawozdawczości, aby w miarę możliwości zwiększyć użyteczność informacji wymienianych na podstawie CRS dla administracji podatkowych i ograniczyć obciążenia dla instytucji finansowych.

W celu zapewnienia, aby automatyczna wymiana informacji finansowych między państwami członkowskimi UE a Liechtensteinem była dostosowana do zaktualizowanego CRS i nadal odbywała się zgodnie z nim od 1 stycznia 2026 r., konieczne było wynegocjowanie i uzgodnienie odpowiednich zmian do Umowy.

W maju 2018 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie (UE) 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych – RODO) 6 .

W celu zapewnienia, aby Umowa odzwierciedlała te aktualizacje, konieczne było usunięcie odniesień do uchylonej dyrektywy 95/46/WE i zastąpienie ich odniesieniami do rozporządzenia (UE) 2016/679. Jednocześnie Umowa odzwierciedla fakt, że Liechtenstein, opierając się na swoim członkostwie w EOG, wdrożył RODO w drodze ustawy o ochronie danych z dnia 4 października 2018 r.

W dniu 21 maja 2024 r. przyjęto decyzję Rady upoważniającą do rozpoczęcia negocjacji dotyczących zmiany Umowy w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych między Unią Europejską a Księstwem Liechtensteinu 7 .

Przeprowadzono kilka rund negocjacji, a w kwietniu 2025 r. osiągnięto wstępne porozumienie. Następnie w czerwcu 2025 r. główni negocjatorzy parafowali projekt tekstu protokołu zmieniającego.

Rada była konsekwentnie informowana o postępach w negocjacjach w Grupie Roboczej do Spraw Podatkowych i w Grupie Roboczej Wysokiego Szczebla. W szczególności tekst projektu protokołu zmieniającego został przed jego parafowaniem udostępniony państwom członkowskim i z nimi omówiony.

Komisja uważa, że cele wyznaczone przez Radę w jej wytycznych negocjacyjnych zostały osiągnięte i że wynegocjowany tekst może zostać przyjęty przez Unię.

Protokół zmieniający do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Liechtensteinu w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych został podpisany w imieniu Unii w dniu xxxx.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Zmianę Umowy wynegocjowano zgodnie z kompleksowymi wytycznymi negocjacyjnymi przyjętymi przez Radę 21 maja 2024 r.

Wynegocjowany protokół zmieniający zapewnia, że obowiązująca umowa między Unią Europejską a Liechtensteinem pozostanie zgodna z prawodawstwem unijnym w tej samej dziedzinie, w szczególności z dyrektywą DAC zmienioną dyrektywą DAC8.

Dyrektywa DAC8 uwzględnia m.in. najnowsze zmiany w CRS OECD. Mając na uwadze bliskie stosunki w tym obszarze między Unią Europejską a Liechtensteinem, należy w sposób analogiczny zacieśnić współpracę administracyjną z jego organami podatkowymi w dziedzinie automatycznej wymiany informacji finansowych. Terminowa aktualizacja Umowy zapewnia sprawną i skuteczną kontynuację tej współpracy administracyjnej po 1 stycznia 2026 r.

Zmiany Umowy uwzględniają także politykę Unii w dziedzinie walki z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, ponieważ działania w zakresie należytej staranności wobec klienta, które mają być prowadzone przez instytucje finansowe w celu gromadzenia informacji finansowych podlegających wymianie na mocy Umowy, będą w znacznym stopniu dostosowane do działań, które te same instytucje finansowe muszą stosować jako podmioty zobowiązane na mocy ram prawnych Unii Europejskiej w dziedzinie zwalczania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.

W protokole zmieniającym uwzględniono również polityki Unii w dziedzinie poszanowania praw podstawowych, w szczególności w zakresie ochrony danych osobowych w przypadku odpływu tych danych do państw spoza UE i spoza EOG.

Jeżeli chodzi o części dotyczące CRS, sama Umowa zawiera w art. 8 postanowienie zobowiązujące umawiające się strony do przeprowadzania wzajemnych konsultacji w przypadku przyjęcia na szczeblu OECD istotnej zmiany jakiegokolwiek elementu CRS. Artykuł ten stanowi również, że w wyniku tych konsultacji Umowa może zostać zmieniona w drodze protokołu między umawiającymi się stronami. Ponieważ w dniu 26 sierpnia 2022 r. OECD zatwierdziła istotne zmiany w CRS, a także zgodnie z wyłączną kompetencją Unii wynikającą z obowiązującej Umowy, protokół zmieniający wprowadza wszystkie zmiany, które są niezbędne, aby odzwierciedlić odpowiednie zmiany w CRS. Wdrożenie tych zmian w Unii nastąpiło dyrektywą Rady (UE) 2023/2226.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Biorąc pod uwagę główne cele i elementy Umowy, materialną podstawą prawną niniejszego wniosku do Rady jest art. 115 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

Rada ma przyjąć decyzję w sprawie zawarcia protokołu zmieniającego po konsultacji z Parlamentem Europejskim. Biorąc pod uwagę, że materialną podstawę prawną stanowi art. 115 TFUE, Parlament Europejski powinien wydać opinię. W związku z tym proceduralną podstawą prawną decyzji w sprawie zawarcia protokołu zmieniającego jest art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. b) TFUE. Ponieważ zgodnie z art. 115 TFUE w przypadku aktu prawnego Unii wymagana jest jednomyślność, proceduralna podstawa prawna zawarcia protokołu zmieniającego powinna obejmować art. 218 ust. 8 akapit drugi TFUE.

•Kompetencja Unii

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unia posiada wyłączne kompetencje, w przypadku gdy umowa może wpływać na wspólne zasady lub zmieniać ich zakres 8 . To orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości zostało zapisane w art. 3 ust. 2 TFUE.

Art. 3 ust. 2 TFUE stanowi, że oprócz dziedzin wymienionych w art. 3 ust. 1 TFUE, w których Unii przysługują wyłączne kompetencje, Unia „ma także wyłączną kompetencję do zawierania umów międzynarodowych, jeżeli ich zawarcie zostało przewidziane w akcie ustawodawczym Unii lub jest niezbędne do umożliwienia Unii wykonywania jej wewnętrznych kompetencji lub w zakresie, w jakim ich zawarcie może wpływać na wspólne zasady lub zmieniać ich zakres”.

•Proporcjonalność

Protokół zmieniający jest zgodny z zasadą proporcjonalności i nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest aktualizacja Umowy, a mianowicie uwzględnienia zmian we wspólnym standardzie do wymiany informacji, które stają się skuteczne z dniem 1 stycznia 2026 r. Zmiany te umożliwią państwom członkowskim dalszą automatyczną wymianę informacji finansowych z Liechtensteinem w sposób nieprzerwany oraz zgodny z nowymi wymogami CRS, które zostały już uwzględnione w dyrektywie DAC8.

•Wybór instrumentu

Niniejszy wniosek dotyczący decyzji Rady zostaje przedłożony zgodnie z art. 218 ust. 6 TFUE, który przewiduje przyjęcie przez Radę decyzji w sprawie zawarcia umowy międzynarodowej. Nie istnieje żaden inny instrument prawny, który mógłby posłużyć do osiągnięcia celu wyrażonego w niniejszym wniosku. Biorąc pod uwagę przedmiot planowanej umowy, Komisja powinna przedstawić odpowiedni wniosek.

3.WYNIKI OCENY SKUTKÓW

•Ocena skutków

Zgodnie z narzędziem 7 Zestawu instrumentów służących lepszemu stanowieniu prawa 9 ocena skutków nie jest konieczna m.in. wtedy, gdy Komisja ma w tej kwestii niewielki wybór lub nie ma żadnego wyboru.

W tym przypadku warunek ten jest spełniony, ponieważ zmiany w obowiązujących umowach w odniesieniu do automatycznej wymiany informacji finansowych są w pełni zgodne ze zmianami w CRS, które zostały uzgodnione na szczeblu OECD i zostały już włączone do prawa UE dyrektywą DAC8. Ponadto zmiany dotyczące ochrony danych mają na celu jedynie aktualizację odniesień do przepisów UE i Liechtensteinu o ochronie danych.

•Prawa podstawowe

Planowany protokół zmieniający do Umowy będzie zgodny z podstawowymi wartościami Unii Europejskiej ustanowionymi w art. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet Unii.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Planowane zmiany obejmują następujące punkty:

1. Zmiany mające na celu zapewnienie, aby od dnia 1 stycznia 2026 r. automatyczna wymiana informacji finansowych między państwami członkowskimi a Liechtensteinem prowadzona zgodnie z obowiązującą Umową była dostosowana do zaktualizowanego CRS i nadal odbywała się zgodnie z nim.

Dzięki planowanym zmianom rozszerzony zostanie zakres sprawozdawczości o nowe cyfrowe produkty finansowe, takie jak specyficzne produkty z zakresu pieniądza elektronicznego i cyfrowe waluty banku centralnego. Jednocześnie, mając na uwadze poprawę wiarygodności i wykorzystania wymienianych informacji, w ramach zmian wprowadza się bardziej szczegółowe wymogi w zakresie sprawozdawczości i wzmocnione procedury należytej staranności.

Zmiany zawierają również postanowienia mające na celu zapewnienie skutecznej interakcji między CRS a odrębnymi ramami sprawozdawczości w zakresie kryptoaktywów (CARF) opracowanymi przez OECD 10 . Postanowienia te umożliwiają ograniczenie przypadków powielania sprawozdawczości przy jednoczesnym utrzymaniu maksymalnej elastyczności operacyjnej raportujących instytucji finansowych, które również podlegają obowiązkom w ramach CARF.

Ponadto zmiany odzwierciedlają nową fakultatywną kategorię nieraportujących instytucji finansowych dla rzeczywistych podmiotów nienastawionych na zysk działających w interesie publicznym (kwalifikowany podmiot nienastawiony na zysk), która została przedstawiona w komentarzach do aktualizacji CRS. Liechtenstein skorzystał z tej możliwości i pracuje obecnie nad ustanowieniem mechanizmów prawnych i administracyjnych w celu zapewnienia, aby każdy podmiot ubiegający się o status kwalifikowanego podmiotu nienastawionego na zysk był potwierdzany jako spełniający odpowiednie warunki określone w wyżej wymienionych komentarzach. Państwa członkowskie UE nie korzystały natomiast z tej możliwości, zgodnie z dyrektywą Rady (UE) 2023/2226. Te zmienione obowiązki sprawozdawcze i wymogi dotyczące automatycznej wymiany informacji określono w art. 1–3 i załączniku I. Będą one stosowane od 1 stycznia 2026 r.

2. Aktualizacja odniesienia prawnego dotyczącego przepisów o ochronie danych

Wszystkie odniesienia do dyrektywy 95/46/WE zastąpiono odniesieniami do RODO.

Jednocześnie odniesienie prawne do krajowych przepisów Liechtensteinu o ochronie danych zaktualizowano poprzez odniesienie do ustawy o ochronie danych z dnia 4 października 2018 r., która wdraża RODO.

•Tekst protokołu zmieniającego, wspólne deklaracje i notyfikacje

Tekst protokołu zmieniającego przedkłada się Radzie wraz z niniejszym wnioskiem. Tekst wspólnych deklaracji przedkłada się wraz z niniejszym wnioskiem.

Zgodnie z Traktatami dokonanie w imieniu Unii powiadomienia, o którym mowa w art. 2 protokołu zmieniającego, w celu wyrażenia zgody Unii na związanie się niniejszym protokołem zmieniającym, należy do Komisji.

2025/0214 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Protokołu zmieniającego do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Liechtensteinu w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 115, w związku z art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. b) i art. 218 ust. 8 akapit drugi,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego 11 ,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Umowa między Unią Europejską a Księstwem Liechtensteinu w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych 12 („Umowa”) zwiększyła wzajemną pomoc w sprawach podatkowych między umawiającymi się stronami i poprawiła wypełnianie międzynarodowych obowiązków podatkowych.

(2)26 sierpnia 2022 r. na szczeblu międzynarodowym zatwierdzono istotne zmiany we wspólnym standardzie do wymiany informacji (CRS) 13 i zmiany te zostały wprowadzone do prawodawstwa UE wraz ze zmianą dyrektywy Rady 2011/16/UE dyrektywą Rady (UE) 2023/2226 14 .

(3)W związku z tym należy zmienić Umowę w celu zapewnienia, aby od dnia 1 stycznia 2026 r. automatyczna wymiana informacji finansowych między państwami członkowskimi UE a Księstwem Liechtensteinu była dostosowana do zaktualizowanego CRS i nadal odbywała się zgodnie z nim.

(4)Tekst Protokołu zmieniającego do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Liechtensteinu w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych („protokół zmieniający do Umowy”), który jest wynikiem negocjacji, należycie odzwierciedla wydane przez Radę wytyczne negocjacyjne.

(5)Zgodnie z decyzją Rady (UE) XXXX 15 protokół zmieniający do Umowy został podpisany w dniu XXXX z zastrzeżeniem jego zawarcia w późniejszym terminie.

(6)Zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia (WE) 2018/1725 Parlamentu Europejskiego i Rady 16 skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych.

(7)Protokół zmieniający do Umowy i dołączone do niego wspólne deklaracje należy zatwierdzić w imieniu Unii,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym zatwierdza się w imieniu Unii Protokół zmieniający do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Liechtensteinu w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych.

Tekst protokołu zmieniającego do Umowy jest dołączony do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Niniejszym zatwierdza się Wspólną deklarację Umawiających się Stron w sprawie art. 5 Umowy oraz Wspólną deklarację Umawiających się Stron w sprawie wejścia w życie i stania się skutecznym protokołu zmieniającego.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

   W imieniu Rady

   Przewodniczący

(1)    Dz.U. L 379 z 24.12.2004, s. 84.
(2)    Dz.U. L 359 z 16.12.2014, s. 1.
(3)    Dz.U. L 64 z 11.3.2011, s. 1.
(4)     https://www.oecd.org/en/publications/international-standards-for-automatic-exchange-of-information-in-tax-matters_896d79d1-en.html , s. 62–102.
(5)    Dyrektywa Rady (UE) 2023/2226 z dnia 17 października 2023 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (Dz.U. L z 24.10.2023).
(6)    Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1.
(7)    Decyzja Rady (UE) 2024/1489 z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie upoważnienia do podjęcia negocjacji dotyczących zmiany umów w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych między Unią Europejską a, odpowiednio, Konfederacją Szwajcarską, Księstwem Liechtensteinu, Księstwem Andory, Księstwem Monako i Republiką San Marino.
(8)    Opinia Trybunału 3/15, ECLI:EU:C:2017:114, pkt 118 i przytoczone tam orzecznictwo.
(9)

   https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/br_toolbox-nov_2021_en_0.pdf

(10)     https://www.oecd.org/en/publications/international-standards-for-automatic-exchange-of-information-in-tax-matters_896d79d1-en.html , s. 8–61.
(11)    Opinia z dnia X (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym).
(12)    Dz.U. L 379 z 24.12.2004, s. 84.
(13)     https://www.oecd.org/en/publications/international-standards-for-automatic-exchange-of-information-in-tax-matters_896d79d1-en.html , s. 62–102.
(14)    Dyrektywa Rady (UE) 2023/2226 z dnia 17 października 2023 r. zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania (Dz.U. L z 24.10.2023).
(15)

   Decyzja Rady (UE) xxxx w sprawie podpisania, w imieniu Unii, Protokołu zmieniającego do Umowy między Unią Europejską a Księstwem Liechtensteinu w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych w celu poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych (Dz.U. L XXXX).

(16)    Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE (Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 39).